پایان نامه با واژگان کلیدی ناخودآگاه، دوران کودکی، ناخودآگاه جمعی، اسطوره های ایرانی

دانلود پایان نامه ارشد

و به باور مربوط به حضورفعال و موثر موجودات مافوق طبیعی ارتباط می یابد. بدین گونه است که مثلاً مذهب می تواند؛ با تکیه بر اعتقاد به موجوات مافوق طبیعی، یا بعضی رفتارهای تاثیرپذیر و هیجان آور، در برابر این موجودات، و با تکیه بر طریقه معینی برای تماس از آنها تعریف و مشخص می شود؛ این طریقه تماس همان شعایر است.(پانوف و پرن،۲۵۸:۱۳۹۲-۲۵۹)
مناسک گذر، اصطلاحی است که در سال ۱۹۰۹ توسط وان ژیپ۱ ساخته شده و عمومیت یافته است. این اصطلاح برای مشخص کردن مراسم و مناسکی است که عبور یک شخص را از حالتی به حالتی دیگر، یا از پایگاهی به پایگاهی دیگر فراهم کرده است. مناسک گذر مختص دفع خطرات مافوق طبیعی از شخص مورد نظر یا کل جامعه است؛ که حالت معلقی را بین حالت پیشین و حالت جدید بوجودآورد. همه مراحل بحرانی زندگی انسان ( تولد ،بلوغ ، ازدواج ،مرگ و …) به وسیله مناسک گذر مشخص شده اند. ̎ وان ژیپ ̎ سه لحظه را در جریان مناسک گذر متمایز می کند:
۱- لحظه تفکیک۲ یا وضعیت یا زندگی پیشین .
۲ – لحظه حاشیه۳ که به قسمت میانه که پر از خطرات است ارتباط می یابد.
۳ – لحظه تجمع۴ که فرد را با پایگاه جدیدش دوباره در اجتماع حامی می دهد.(همان،۲۳۱-۲۳۲)
̎ آرنولد ون گنپ۵ ̎ ( ۱۹۶۰ ) نیز مناسک گذر را همانند تقسیم بندی ̎ وان ژیپ ̎ دارای سه مرحله می داند:
۱- جدایی ۲- انزوا ۳- مناسک ادغام دوباره
در مجموعه ̎ پارسیان و من̎، نیز این مراحل مشهود است، در اولین مرحله قهرمان امروزی از خانواده و جامعه اش فاصله می گیرد(جدایی). برای این فاصله گرفتن و دوری به گذشته های دور یعنی دوران کهن و تاریخی می پیوندد(انزوا) و درآخرین مرحله دوباره به فضای جامعه معاصر و کنونی بازمی گردد(ادغام دوباره). یکی از نشانه های انزوای قهرمانان امروزی، که در همه رمان ها دیده می شود، این است: همه آنها از محلی غار مانند، به فضای کهن می رسند. غارها محلی مناسب برای انزوا، خلوت و تنهایی به شمار می آیند. از نظر یونگ:« قهرمانی گری فقط به معنی جدایی شخص از والدین و غرایز اجتماعی اش نیست.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
.۱ van gennep .۴ aggregation
.۲ Separation .۵Arnold van Gnp
.۳ marge
بلکه به معنای جدایی فرد از ناخودآگاهش است، چون هر کودکی موفق شود، خودآگاهی را در وجوش شکل دهد؛ عملی به غایت قهرمانانه انجام داده است.» (سگال،۱۴۷:۱۳۹۰) در مجموعه پارسیان و من، هم جدایی از والدین صورت می پذیرد و هم رسیدن به آگاهی که مد نظر یونگ است.
در مجموعه̎ پارسیان و من̎ قهرمانان و راویان، سه نوجوان به نام های اردشیر، سیاوش و بردیا هستند؛ که به ترتیب ۱۲، ۱۳ و ۱۵ سال دارند. با توجه به سن یعنی گذر از کودکی به بزرگسالی را نشان می دهند. در بسیاری از جوامع بشری، گذر از کودکی به موقعیت بزرگسالی با مناسک مفصل و گسترده ای همراه است؛ که نخست به گونه نمادین پایان موقعیت کودکی را نمایش می دهند. سپس دوره جدایی جسمانی از رندگی معمول اجتماع به دنبال می آید، و سرانجام ادغام دوباره در جامعه به عنوان یک عضو بزرگسال با مراسم خاص انجام می گیرد. جدایی که قهرمانان امروزی از جامعه، در رمان های ̎ پارسیان و من̎، دارند شاید بتوان گفت، تجربه رسیدن به آیین بلوغ در کنار اسطوره های ایرانی را نشان می دهد.
در جوامع ابتدایی، زمان های انتقال برای روان در حال رشد به نحوی مشابه با مراسم گذر از مراحل مشخص شده است. یکی از مهم ترین مراسم قدیمی که مورد غفلت جامعه مدرن قرار گرفته، جشن آغاز بلوغ است. یونگ معتقداست:« تمام گروه های ابتدایی و قبایل که سازمانی دارند مراسمی خاص برای جشن بلوغ دارند، این مراسم آغاز بلوغ برای جداساختن جوانان از پدر و مادر و پایان کودکی است. به نظر او بلوغ جسمی در واقع نشانه تولد روانی است، که فرد تمایز آگاهانه خود را از والدین مشخص می کند. این تمایز یعنی تولد قهرمان.»( اسنودن،۱۱۳:۱۳۹۰)
مناسک جوامع ابتدایی سرشار از اساطیر و آیین های مربوط به ̎ پاگشایی۱ ̎ را نشان می دهند. مراسمی که در آن پسران و دختران جوان را از پدر و مادرشان جدا می کنند و به زور آنان را به عضویت کلان یا قبیله درمی آورند آنان در ابتدا به گونه ای نمادین قربانی می شوند، و با تولدی دیگر پا به عرصه بگذارند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
.۱ Debuting Regulations
آشناسازی۱ یکی از مهم ترین پدیده های روحی در تاریخ بشریت است، که نه تنها شامل حیات مذهبی فرد می شود، بلکه شامل کل حیات انسان می گردد. واژه آشناسازی، به طور کلی بر آیین ها و فنون شفاهی ایی اشاره دارد که مراد از آن ها ایجاد راه کاری قطعی در وضع مذهبی و اجتماعی فرد آشنا شده است. چشم انداز مذهبی آشناسازی معادل آشناکردن، نوآموز با تاریخ افسانه ای قبیله است. یعنی دانستن و آگاهی ماجراهای نیاکان و دیگر موجودات فوق طبیعی مربوط به زمانی که روی زمین زندگی می کرده اند.( الیاده، ۸۹:۱۳۶۸) در مجموعه̎ پارسیان و من،̎ قهرمانان امروزی برای رسیدن به بلوغ روحی و جسمی، به فرهنگ اساطیری و کهن ایرانی می پردازد.
در آشناسازی سن بلوغ، فرد با حالتی ورای حالت طبیعی مواجه می شود و در آن گام می نهد، یعنی با ارزش های روحانی و فرهنگی آشنا می گردد. الیاده معتقد است:« اولین گام در آشنا سازی سن بلوغ ، با عمل قطع روابط شروع می شود، یعنی کودک از مادر خود جدا می گردد» همچنین او به طور خلاصه مراسم آشناسازی سن بلوغ را، شامل مراحل زیرمی داند:«۱- آماده سازی زمین مقدس. ۲- جداکردن نوآموزان از مادران. ۳- بردن داوطلبان به بیشه. ۴- انجام اعمال معینی چون ختنه، کندن موی سر، کشیدن دندان و غیره.» (همان،۲۶-۲۸)
در جلد اول ̎ پارسیان و من،̎ اردشیر دوازده سال دارد. او در ابتدای داستان، یعنی جهان معاصر به همراه پدر و مادرش زندگی می کند، که ماموران حکومتی پدر و مادرش را از بین می برند. اردشیر به همراه پدرش مهرداد راهی سفر زمان های دور، یا همان سفر به واری طبیعی می شود. در داستان بیان می شود؛ که مادر اردشیر، به عنوان مالیات به معادن سارداناپال برده شده است:« ماردوشان، مادرم و بسیاری از زنان دشت پارسه را به جای مالیات، به سارداناپال برده اند.»(آرین،۱۳۹۱،ج۴۰:۱) اولین گام و قدم برای ورود به بلوغ و مراسم پاگشایی، جدا کردن کودک از پدر و مادر و مخصوصاً مادر است که در این جلد از رمان ̎
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
.۱Orientation
پارسیان و من̎، ابتدا اردشیر از مادر، و در نهایت از پدر جدا می گردد. او با تولد مجدد پا به دوران معاصر می گذارد، و باز می گردد.
آیین پاگشایی، نوجوان را به ژرف ترین سطح آغازین فردیت مادر-کودک و یا من- خود می برد. از این راه نوجوان را وامی دارد؛ تا مرگ نمادین را تجربه کند، و فردیت او موقتاً گسسته و با ناخودآگاه جمعی آمیخته شود. نوجوان با انجام آیینی دیگر تولدی دوباره یافته و از این حالت رها می شود.« مناسک گذار آیینی است برای انتقال از یک مرحله به مرحله دیگر زندگی، گذار از مرحله نوباوگی یا نوجوانی و یا مرحله بلوغ.»(هندرسن،۵۵:۱۳۸۶-۵۸) درجلد دوم مجموعه̎ پارسیان و من̎، قهرمان و راوی نوجوانی به نام سیاوش است؛ که سیزده سال دارد. او پدر و مادر ندارد، و کسانی دیگر او را بزرگ کرده اند:« از زمانی که نوزادی بیش نبودم یک تعمیرکار اتومبیل و همسرش بزرگم کردند…تا سرانجام روزی رسید که سر و کله ی پیرمرد نابینا پیدا شد…..دسته ای پول که آن قدر بود تا تعمیرکار راضی شود به او و زنش داد و از آن پس ارباب تازه ای پیدا کردم.»( آرین،۱۳۹۱،ج۴:۲)سیاوش برای کشف خود و رسیدن به بلوغ، همنشین اسطوره ها یا همان ناخودآگاه جمعی می شود.
افلاطون درباره تشرف و رازآموزی می گوید: « چنین می نماید که کسانی که آداب تزکیه و تطهیر را به ما آموخته اند( آیین های تشرف و راز آموزی را بنیاد نهاده اند)، از دیر باز کوشیده اند با اشاره و کنایه به ما بفهمانند، هرکه به رموز و اسرار پی نبرد و بی تزکیه و تطهیر رازآموزی و تشرف یافتن به آیین اسرار به جهان زیرزمینی۱ برسد. در گل و لای فروخواهدرفت، ولی آن که پاک و مجرد و آشنا به رموز به سرای دیگر گام بگذارد، با خدایان همنشین خواهد شد.(الیاده،متون مقدس بنیادین از سراسر جهان،۱۳۸۷،ج۲۳۹:۲-۲۴۰)قهرمان امروزی و راوی رمان ها در مجموعه̎ پارسیان و من،̎ برای رسیدن به تطهیر و پاکیزگی، از طریق دالان، به نوعی وارد هادس یعنی جهان زیرزمینی و عالم اموات می شود. در آن جا مصاحب با
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
.۱Hades
پهلوانان و بزرگان اسطوره ای می گردد.
پهلوانان و بزرگان اسطوره ای می گردد.
کمپبل معتقد است:« آیین های مراسم آشناسازی ابتدایی، همگی شالوده ای اسطوره شناختی دارند؛ که کارشان کشتن من کودکانه و به ارمغان آوردن بلوغ برای دختر و یا پسر است.»(کمپبل،۱۳۸۴: ۲۰۸) همه کارهای که فرد باید در این مرحله انجام دهد، از جمله: کشتن اژدها و گذر از آستانه به نوعی پشت سرگذاشتن نوعی وضعیت بحرانی و استیصال این دوره، به شمار می آید. او همچنین معتقد است:« این گذر برای پسران دشوارتر از دختران است زیرا زندگی بر دختران پیشی می گیرد، دختر خواسته یا نا خواسته به زن تبدیل می شود اما پسر بچه باید اراده کند تا به مرد تبدیل شود. پسر نخست خود را باید از مادر جدا کند، انرژی خود را متمرکز کند و سپس به حرکت درآید.» (همان)
ترکیباتی همچون تشرف قبیله ای، آیین های بلوغ۱ و تشرف به گروه سنی، مراسم و آیین های جمعی را مشخص می کند. کارکرد آنان عبارت است: از به مرحله اجرا در آوردن انتقال از دوران کودکی یا نوجوانی به بزرگسالی و بلوغ، به طوری که برای همه اعضای یک جامعه خاص اجباری باشد. از نظر الیاده:« مراسم تشرف به سن بلوغ، بیش از هر چیز نمایان گر آموزش و افشای مقدسات به تشرف یافتگان است.. فرد داوطلب طی مراسم تشریف، از وضعیت طبیعی – وضعیت دوران کودکی – عبور می کند و به وضعیت فرهنگی وارد می شود. در نتیجه با ارزش های معنوی و روحانی آشنا می شود.»(الیاده،متون مقدس بنیادین از سراسر جهان،۱۳۸۷،ج۲۱۱:۲)
یکی از مهم ترین مراسم آشناسازی، زدن بی رحمانه نوآموز است .این کار به نشانه کشته شدن توسط حیوان افسانه ای یعنی بلعیده شدن توسط هیولا و هضم شدن در شکم آن انجام می گیرد. این عمل نشان بازگشت به رحم است.« در برخی از داستان ها برای نشان دادن این بازگشت به رحم، معمولاً نوآموز به
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
.۱Puberty rites
جهان زیرین نزول می کند. این نزول، نشان بازگشت به مادر اعظم ساکن زیر زمین است و آشنا شونده دوباره از رحم زمین۱ متولد می شود.»( الیاده،۱۲۵:۱۳۶۸) در مجموعه ̎ پارسیان و من̎، راوی برای دوباره زاده شدن و تولدمجدد، به جهان زیر زمین که به صورت غار و دالان تجلی پیدا می کند؛ وارد می شود. نکته جالب توجه این است که حالتی که قهرمان و راوی وارد دالان یا تونل زیر زمینی می شود، شبیه به حالت قرار گرفتن جنین در شکم مادر است:
« با نهایت سرعت، چهار دست و پا در دالان به راه افتادم.(آرین،۱۳۹۱،ج۱۴:۱)… هاج و واج داخل تونل خم شدم، خدایا! اینجا کجا بود…چهار دست و پا توی تونل پیش رفتم.»(همان:۲۵) غار و دالان خود نمودی از رحم و زهدان محسوب می شود. از نظرالیاده:« اساس آیین و مناسک رازآموزی، متضمن رجعت به زهدان است »(الیاده،۸۷:۱۳۹۲) در نتیجه هدف از این که قهرمان، حالتی مانند جنین را می گیرد؛ برای رسیدن

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی اسطوره قهرمان، بین النهرین، ناخودآگاه جمعی، ارزش های اخلاقی Next Entries منبع تحقیق درمورد انسان شناسی، ریچارد رورتی، عمل گرایی، علوم انسانی