پایان نامه با واژگان کلیدی منظر شهری، مدیریت شهری، زیست محیطی، معماری ایران

دانلود پایان نامه ارشد

تجدید حیات شهری و نیل به شهر پایدار و مشارکتی در سال 1376 تاسیس گردید. توسعه درونی با برنامه‌ریزی و مدیریت بهینه استفاده از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های موجود شهری و مورد نیاز آتی در محدوده قانونی شهرها، هویت بخشی و احیای معماری و شهرسازی ایرانی – اسلامی از طریق اصلاح سیمای شهر به منظور با شکوه‌سازی محیط زندگی شهری، ساماندهی و انتظام بخشی به فعالیت‌ها، جمعیت و فضا در جهت ایجاد تعادل اقتصادی، اجتماعی و کارکردی در فضاهای زندگی بافت‌های شهری و نهایتا ارتقا کیفیت محیط شهری از جمله مهم‌ترین اهداف سازمان است.
هدف از تشکیل شرکت ، راهبری و ساماندهی فعالیت‌های تصدی دولت از طریق شرکت‌های زیرمجموعه در زمینه احیاء بهسازی و نوسازی بافت‌های قدیمی ، فرسوده و ناکارآمد شهری و همچنین مدیریت استفاده بهینه از امکانات مذکور در جهت توسعه درونی شهرها و ارتقای محیط زندگی شهری در چارچوب سیاست‌های وزارت مسکن و شهرسازی و شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و توسعه و ترویج فعالیت‌های فوق الذکر از طریق مشارکت شهرداری‌ها ، ساکنان و مالکان بافت‌های مزبور و اشخاص حقیقی و حقوقی است.
3- مصوبه تاریخ 25/09/87 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، در خصوص «ضوابط ارتقای کیفی سیما و منظر شهری » است. این مصوبه پاک‌سازی و بهسازی نماها و جداره‌ها و مناسب‌سازی معابر پیاده را برای رسیدن به اهداف کلی زیر مورد توجه قرار داده است (مجله شهرداریها، شماره 100).
• تلاش در جهت استفاده بهینه از منابع و تامین سلامت و رفاه ساکنین
• ساماندهی به سیما و منظر شهری در شهرها و روستاها و تلاش در جهت ایجاد شرایط مناسب زندگی درآنها
• احیای فرهنگ معماری شهرسازی غنی گذشته کشور
• جلوگیری از بروز ناهماهنگی های بصری و کارکردی در فضاها و فعالیت های شهری
• افزایش تمایلات اجتماعی و کوشش در جهت تنظیم جریان حیات مدنی
4- سند جامع ارتقای کیفی سیما و منظر شهری ، در ادامه وتکمیل مصوبه قبلی شورای عالی شهرسازی ومعماری و پیرو مصوبه مورخ 5/02/1390شورای عالی شهرسازی و معماری ایران تحت عنوان «دستورالعمل ماده 169 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشور» در جلسه مورخ 13/09/1391به عنوان یکی از اسناد طرح های جامع (توسعه و عمران شهری) تصویب گردید .
«سند جامع ارتقای کیفی سیما و منظر شهری » یکی از اسناد اصلی طرح های جامع (توسعه و عمران) است که موجب تنظیم روابط بناها، محیط طبیعی و شهروندان می‌شود و به چگونگی ارتقا و ساماندهی کیفیات محیطی شهرها ، به ویژه فرم و ساختار کلی شهر ، عناصر مهم حیاتی ، کلیدی و حساس آن ( با محوریت مساجد و با تاکید بر تجربه های تاریخی در مقیاس های محلی ، ناحیه ای،منطقه ای و شهری) و نحوه ارتباط شهر با بستر طبیعی آن می‌پردازد.
سند مذکور ، برای هر شهر یکبار تهیه شده و طرح های جامع (توسعه و عمران) با عنایت به این سند بازنگری خواهند شد . در خصوص شهر هایی که دارای طرح ها ی جامع (توسعه و عمران) میباشند ،تهیه «سند جامع ارتقای کیفی سیما و منظر شهر» در بازنگری و تهیه طرح توسعه و عمران جدید الزامی خواهد بود، در این سند ویژگی‌های ساختار کلی کالبدی- فضایی شهر ساماندهی محورهای دید به چشم انداز های مطلوب و کریدورهای بصری ، فرم و ریخت عمومی ابنیه با عنایت به ویژگی های معماری اسلامی ایرانی و غیره پیش بینی خواهد شد. .( شورای عالی شهرسازی و معماری ،2:1391)
5- نظام نامه سازمان زیباسازی:
بر اساس مصوبات شورای اسلامی شهر تهران ، تدابیر شهردار تهران و اسناد فرادست مانند طرح جامعه شهرتهران،مصوبه برنامه پنج ساله شهرداری و اساسنامه سازمان زیبا سازی ، مسئولیت طراحی، برنامه ریزی، سیاست گذاری، آموزش و الگو سازی در سطوح راهبردی ، مدیریتی و عملیاتی پروژه های مرتبط با ارتقای کیفیت سیما و منظر شهری بر عهده سازمان زیباسازی میباشد. بدین منظور نظام نامه زیبا سازی شهر تهران با اهداف زیر تدوین گردیده است. در این راستا مدیریت، راهبری ، کنترل و نظارت بر اجرای صحیح آن توسط کلیه حوزه های مرتبط شهرداری تهران بر عهده معاونت خدمات شهری و یا واحد های تفویض اختیار شده توسط ایشان خواهد بود.

6- شورای عالی سیاستگذاری سیما و منظر شهری:
بر طبق ماده 4لایحه ساماندهی و مدیریت سیما و منظر شهری به منظور مدیریت ساماندهی سیما و منظر شهری و ایجاد هماهنگی بین حوزه های اجرایی در شهرداری ها و دیگر دستگاه های اجرایی مرتبط باساماندهی سیماو منظرشهری ، همچنین ایجاد وحدت رویه ، تسهیل و تسریع اقدامات ،تطابق طرحها با اسناد فرادست و جلوگیری از موازی کاری ، سازمان زیبا سازی به نمایندگی از شهردار تهران موظف است نسبت به تشکیل شورای عالی سیاستگذاری سیما و منظر شهری با شرکت افراد مشخص شده اقدام نماید.
2-2-5-3-عوامل موثر بر مشکلات بصری در ایران:
رشد بی‌رویه و لجام‌گسیخته، دور ماندن از ارزش‌ها، اصول و دانش فنی غنی معماری و شهرسازی اسلامی و بومی ایران، نقصان سیاست‌ها و ضوابط کلان راهبردی در حوزه مدیریت شهری در گذشته و عدم آموزش صحیح شهروندان در اغلب موارد باعث چند‌گانگی و آشفتگی فضایی-کالبدی و درنهایت منجر به ناهمگونی سیما و منظر و اغتشاش هویتی و بصری محیط شهری در کلان‌شهرهایی چون تهران به‌عنوان پایتخت ایران و یکی از کلان‌شهرهای مهم آسیا شده‌ است. از دیگر مشکلات حال حاضر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
الف- کیفیت گریزی: بسیاری از سیاست‌های اعمال شده توسط دولت‌های شهری در ارتباط با هدایت توسعه و مدیریت شهرها در گذشته ،عموما کمیت‌گرا و از بینش‌های کیفی تهی بوده اند. در واقع نظام‌های هدایت توسعه و مدیریت شهری در ایران هیچگاه در عمل ناظر بر ابعاد کیفی توسعه شهر ها و ویژگی های بصری ، ادراکی ،روان شناختی ، زیباشناختی، زیست محیطی و عملکردی توسعه نبوده است و بعد کمیت و هزینه‌ها بر تحقق کیفیت بصری ارجحیت دارد و مثلا با وجود تجویز الگو های ابعادی و کالبدی برای شکل و حجم و مکان بناها و فضاهای شهری در قالب ضوابط ، تاثیرات مجموعه این الگوها را بر ساختار فضایی- اجتماعی شهرها و تاثیرات عینی و ذهنی بافت و سیمای شهر در درازمدت مورد توجه قرار نداده است.که البته شرایط اقتصادی شهروندان و ظرفیت های اقتصادی در سطح کلان تاثیر بسزایی در ارجحیت قرار گرفتن هزینه به جای کیفیت و یا برعکس دارد.
ب) دانش گریزی مسئولین و خلا سواد و ذائقه بصری عمومی: با توجه به نازل بودن سطح دانش عمومی در ایران نسبت به قابلیت ها ، محدودیت ها و پیچیدگی های نظری و عملی برنامه ریزی شهری و مدیریت شهری ؛ طبعا سیاست های شهری در کشور مان عموما دارای مبانی و توجیهات علمی کافی نبوده و به همین جهت ، در موارد بسیار، بار منفی مداخلات دولتی و سیاست های شهری در ساختار و سیمای شهر ها بیش از بار مثبت آن بوده است. یکی از عواملی که موجب اشاعه این رویکردها در حیطه برنامه ریزی و مدیریت شهری شده علاوه بر پیچیده بودن مسایل و موضوعات و فقدان دانش کافی ، چه در سطح مسئولین و کارشناسان و چه در میان عامه مردم، زنجیروار بودن مسایل شهری و دراز مدت بودن تبلور کامل پیامد های منفی غالب اقدامات ودر نتیجه قابلیت افراد دست اندر کار در شانه خالی کردن از مسئولیت های مربوطه و عدم ضرورت پاسخ‌دهی در زمینه نتایج اقدامات غیر علمی شان است. در میان نقش نظام های آموزشی، صنفی و حرفه ای موجود و نهاد های مدنی که در حال حاضر غایب هستند، در ارتقای دانش و بینش و افزایش نقش مهندسان، معماران و سایر متخصصان امور ساخت و ساز وهمچنین ارتقا سواد و ذائقه بصری عمومی به منظور نهادینه کردن ارزش های مطلوب بصری ،زیبایی شناختی وزیست محیطی در اذهان مالکین ، توسعه‌گران ، تهیه کنندگان نقشه های ساختمانی ،خریداران و مصرف کنندگان ساختمان ها و سایر گروه‌های جامعه غیر قابل انکار است .
پ) خلا چارچوب های ارزشی مدون حقوق شهروندی: از مهم‌ترین عوامل موثر بر عدم تحقق کیفیت بصری فقدان هویت حقوقی شهروندان به عنوان مصرف‌کنندگان و کاربران فضاهای شهر و در حقیقت مدعیان واقعی به حق عرصه عمومی شهرها است.در خلا ناشی از عدم تدوین حقوق شهری اخلاق شهرسازی و همچنین اخلاق سیاسی شهرسازی اکثر سیاست های اعمال شده توسط دولت شهری به نحوی که اشاره شد لزوما بر محور اخلاقی حقوق شهروندی استوار نبوده است. در نتیجه در نبود چارچوب های ارزشی مدون حقوقی اخلاقی زیست محیطی و اجتماعی تصمیمات گرفته شده در گرایش به مکانیزم های اقتصادی بازار بوده اند و بادیدگاه های کاسبکارانه همسویی بیشتری داشته‌اند. در این راستا استقرار نهادهای عمومی و زیرساخت‌های ضروری برای تشویق مشارکت عمومی در هدایت توسعه شهرها میسر خواهد بود.

ت) ضعف ضوابط مدیریت بصری شهر:
این مشکل که عمدتا به سبب فقدان پشتوانه عملی و اجرایی و عدم هماهنگی نهاد ها و سیاست های موجود به وجود می آید، موجبات شکل گیری الگوهای رفتاری کاذب و ظاهری را فراهم می‌آورد، بلکه در مواردی توسل به راهکارهای صوری را اجتناب ناپذیر ساخته و از این راه می‌توانند خسارات زیادی بر حقوق شهری و ساختار شهر ها تحمیل کنند. نمونه ی بارز اینگونه سیاست‌ها تعیین سقف برای قرار دادهای اجرایی مهندسان و معماران برای احداث بنا (ظاهرا برای توزیع کار و در آمد میان حرفه مندان ) از یک طرف و عدم اعمال هرگونه نظارتی بر دخالت واقعی حرفه‌مندان در تهیه و اجرای نقشه‌ها از طرف دیگر است. بعلاوه این مشکل می‌تواند سبب اقدامات سلیقه‌ای و آزمایش‌گرایی در حیطه مدیریت شهری و بلاخص کیفیت بصری شود. .(فصلنامه آبادی به نقل از گرجی:1385)

2-2-6- نتیجه‌گیری و مدل تحلیلی:
با توجه به مطالب آورده شده، مطالعات بصری سطح شهر در قالب مطالعات منظر کلان به بررسی قابلیت های بصری سطح کل شهر ،در مقیاس میانی به قابلیت هویت و خصایص مناطق و در مقیاس خرد به تشخیص هویت کیفیت های سیمای فضاهای شهری که سازنده هویت شهر است می‌پردازد. ارزش‌های بصری مهم‌ترین بخش از کیفیت های محیطی محسوب می‌گردد که عامل تقویت و یا تضعیف حس مکان و نهایتا تعلق خاطر افراد به محیط زیست خود میگردد. این پدیده نقش کلیدی و تاثیرگذار در هویت و مطلوبیت یک مکان و جامعه داردکه نهایتا دارای تبعات سازنده در اقتصاد مکان و جایگاه گردشگری آن است.کیفیت های بصری نه تنها منعکس کننده ارزش‌های فوق است بلکه در مواردی سمبل هویت ملی و منطقه‌ای است. کیفیت‌های بصری مطلوب ارتباط مستقیم و سازنده با مطلوبیت ارزش‌ها و کیفیت های زیست محیطی یک مکان دارد.
باتوجه به مطالب جمع آوری شده در این فصل در می‌یابیم که اسناد موجود در ایران از جمله سند جامع «ارتقای کیفی سیما و منظر شهری» مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری به عنوان یک سند توسعه و عمران شهری به دنبال ارتقا و ساماندهی کیفیات محیطی شهر به ویژه فرم و ساختار کلی شهر، عناصر مهم حیاتی و حساس آن (با محوریت مساجد و با تاکید بر تجربه های تاریخی) و نحوه ارتباط شهر با بستر طبیعی آن را مشخص می‌کند، بنابراین این سند در مقیاس کلان در بر گیرنده اهداف کلان مدیریت بصری شهر است ولی نمی‌تواند مرجعی جامع در سطح کوچکتر و محلی مدیریت بصری شهر تهران باشد.همچنین با مطالعه نمونه‌های آورده شده در می‌یابیم که تمرکز مدیریت بصری شهرها عمدتا بر حفظ و نگهداری چشم اندازهای استراتژیک و تقویت تصویر تاریخی، فرهنگی شهر در سطح بین المللی و منطقه‌ای به همراه حفظ چشم اندازها و بافت طبیعی در سطوح محلی است،
در حالیکه طرح‌های جامع و تفصیلی در ایران تنها پاسخگوی معضلات توسعه کالبدی شهر بوده و توانایی هدایت نظام مند آفرینش منظر شهری مطلوب و حفظ و ارتقای مطلوبیت های بصری را ندارد. امروزه کلانشهرهای برجسته نظیر تهران برای جذب سرمایه، استعدادهای درخشان و اتفاقات بین المللی (برگزاری رویداد های علمی ، هنری ، ورزشی، سیاسی و به خصوص جلب گردشگر …) با یکدیگر به رقابت برخاسته‌اند. در چنین شرایطی تدوین چشم انداز‌های واضح و روشن از آینده شهر در ابعاد گوناگون امری ضروری است .
با مطالعه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی منظر شهری، توسعه شهر، مدیریت منظر، منظر شهری تهران Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی جامعه آماری، شهرداری تهران، مبانی نظری، مطالعات کتابخانه ای