پایان نامه با واژگان کلیدی منظر شهری، توسعه شهر، مدیریت منظر، منظر شهری تهران

دانلود پایان نامه ارشد

هستند، جهت مدیریت طرح‌های توسعه در پیش زمینه ،زمینه میانی و پس زمینه چشم اندازها است. این راهنماها باید هنگام طراحی و جانمایی هر طرح توسعه ای قابل دسترس باشد. این برنامه‌های مدیریتی شامل توضیح شرایط ، مشخصه‌ها ،ترکیب بندی و چیدمان، ویژگیها . نمادهای هر یک از چشم اندازها، می‌باشد. طرح‌های توسعه‌ای که با هر یک از راهنماهای مدیریت بصری منتج شده از این سند مطابقت نداشته باشد باید رد صلاحیت شود.
درنهایت می‌توان گفت طرح لندن و سند مدیریت بصری آن ، نحوه برخورد با مسئله طراحی فضای شهر در مقیاس کلان را به خوبی نشان می‌دهد، در مورد چارچوب مدیریت منظر شهر لندن دو ارتباط مهم و اساسی و قانونی وجود دارد، ارتباط اول : ارتباط سند با سیاست های مرتبط طرح جامع لندن بوده و ارتباط دوم، ارتباط سند با سیاست های محلی است ،یعنی ساختار و پایه تحلیل ها و طرح های مدیریت بصری بر اساس دیدهای پیشنهادی و سیاست های ذکر شده در طرح جامع لندن است . همین موضوع باعث ایجاد پشتوانه قانونی و تحقق پذیری سند چارچوب مدیریت بصری شهر لندن می‌شود و با توجه به پیچیدگی مبحث منظر شهری امکان مدیریت آن در سطح کلانشهری فراهم ساخته است. در اینصورت با توسعه شهر منظر شهری نیز ارزش‌های خود را حفظ می‌کند. تدوین برنامه‌های مدیریتی که تمام ویژگی های منظر را در خود جای داده و با فرایند توسعه ارتقایی هماهنگ باشد باعث می‌شود تغییرات کوچک مقیاس در توسعه کالبدی شهر در خدمت دستیابی به کلیتی یکپارچه قرار گیرد. (سلیمه خداوردی،1393 :17)
ب) ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻨﻈﺮ در طرح جده:
ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻨﺪ ﻃﺮح راﻫﺒﺮدي ﺟﺪه ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻃﺮح در دو ﻗﺴﻤﺖ اﺻﻠﻲ ﺳﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﻈﺮ ﺷﻬﺮي ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ :
1- اﺟﺰاي راﻫﺒﺮدي ﺳﻨﺪ طرح : در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﺳﻨﺪ، در 4 ﻣﻮﺿﻮع از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت13 ﮔﺎﻧﻪ ﻃﺮح، ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﻈﺮ ﺷﻬﺮي ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ :
1-1 ) ﻗﻠﻤﺮو ﺷﻬﺮي اﻟﮕﻮي اﺳﻜﺎن :ﭘﺮوژه در ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻫﺎي اﻳﻦ ﺑﺨﺶ، ﻣﺤﻞ ﻓﺮودﮔﺎه ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺷﻬﺮ ﺟﺪه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮي ﺟﺪه ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮔﺮدﻳﺪه است .در سال 2008 « ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻮﺳﺎزي و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮي جده »ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺎزوي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮي ﺟﺪه، ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺷﻬﺮداري اﻳﻦ ﺷﻬﺮ ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻬﺮي ﻣﺨﺘﺼﻲ را ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻤﻮده‌اﻧﺪ اﻳﻦ ﻃﺮح ﻛﻠﻴﻪ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﭼﺎرﭼﻮب ﻛﺎرﺑﺮي زﻣﻴﻦ، ﻃﺮاﺣﻲ ﻓﻀﺎﻫﺎي ﺑﺎز و ﻣﻨﻈﺮ را ﻫﻤﺮاه زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ‌ﻫﺎ و راﻫﺒﺮدﻫﺎي ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ را ﺗﺪﻗﻴﻖ نموده است.
1-2) زیرساخت ﻫﺎي ﺷﻬﺮي : در اﻳﻦ بخش زیر ساخت‌های ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي نگهداری ﻣﺆﻟﻔﻪﻫﺎي ﺳﺒﺰ ﻣﻨﻈﺮ ﺷﻬﺮي ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ.
1-3) ﻛﻨﺎره درﻳﺎ : اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺷﻬﺮداري اﻳﻦ ﺷﻬﺮ را ﻣﻠﺰم ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮﺣﻲ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻧﺎم « ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻨﺎره دریا» میﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در آن اﺟﺰاي ﻣﺤﺪودهﻫﺎي ﺣﻮزه ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ، ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻛﺎﻟﺒﺪي ﻣﻨﻈﺮ، ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي ﺣﻴﺎﺗﻲ بوم ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ، ﻧﻴﺎزﻫﺎ و ﺗﺮﺟﻴﺤﺎت اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪای ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ و ﻛﺴﺐ و ﻛﺎرﻫﺎي ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح را ﺑﺎ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺗﺪوﻳﻦ نماید .
1-4) ﻓﻀﺎﻫﺎي ﺑﺎز و ﺗﺠﻬﻴﺰات اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ : در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﺳﻨﺪ، ﺷﻬﺮداري ﺟﺪه ﻣﻠﺰم ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ارزﺷﻤﻨﺪ از ﻧﻈﺮ ﻋﻠﻤﻲ، تنوع زﻳﺴتی، زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ، ﻣﻨﻈﺮ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ و ارﺗﻘﺎ به واﺳﻄﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ و ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ.

2- شاخص‌ﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪي ﻋﻤﻠﻜﺮد طرح:
2-1)در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ، ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﻈﺮ ﺷﻬﺮي به عنوان ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ هویت بخش به شهر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ به گونه‌ای ﻛﻪ درﺻﺪ رﺿﺎﻳﺖ ذي‌ﻧﻔﻌﺎن ﺷﻬﺮي از ﻣﻨﻈﺮ و زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺟﺪه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از شاخصﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪي ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻬﺮ ﺟﺪه ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﻬﺎن اﺳﻼم ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ، اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺮ اﺳﺎس نظر سنجی‌های دوره‌اي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و در ﮔﺰارش ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﺷﻬﺮ ﺟﺪه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﻴﺎري ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺷﻬﺮداري ﺟﺪه در ﺑﺨﺶ ﻣﻨﻈﺮ ﺷﻬﺮي، ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺧﻮاﻫﺪ .
2-2) ﺷﺎﺧﺼﻲ دﻳﮕﺮ، ﻛﻪ ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ ﺑﺎ رﻫﻴﺎﻓﺖ‌ﻫﺎی ﻃﺮح در ﺑﺨﺶ زیرساخت‌های ﺷﻬﺮي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻬﺪاري ﻣﺆﻟﻔﻪ‌ﻫﺎي ﺳﺒﺰ ﻣﻨﻈﺮ ﺷﻬﺮي ﺟﺪه است، ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺻﺪي از ﻓﻀﺎﻫﺎي ﺳﺒﺰ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻨﺎﺑﻊ پساب‌های ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه درﺣﺎل آبیاری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ.
ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه می‌ﺷﻮد، ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﻈﺮ، ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺤﻴﻂ و ﺑﺎ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻓﻀﺎﻫﺎي ﺳﺒﺰ در اﻳﻦ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮده است.( ابیانه ،3:1390 )
ج) در مطالعه‌ای دیگر که توسط گرجی در شهرهای آمریکا صورت گرفته توجه به دیدگاه‌ها و رویکرد‌های جهانی از سه جهت ضروری است:
1- ماهیت نظارت:
امروزه ، نظارت بر کیفیت طراحی و توسعه اراضی در شهر های جوامع توسعه یافته، با توجه به نیازها و الویت های محلی ، به نحو فزاینده ای اهداف اجتماعی ،محیطی و اقتصادی مختلفی را دنبال می‌کند. نمونه ای از تنوع در اهداف کنترل کیفیت بصری و محیطی توسعه‌های شهری و نحوه استفاده از این اهداف بر حسب مقیاس شهر دستورالعمل های طراحی 57 شهر در آمریکا است. دستورالعمل‌های مورد استفاده در این شهرها در ارتباط با اهداف و معیارهای گوناگون محیطی و درجه اهمیت آنها از نقطه نظر کثرت بهره گیری به شرح و ترتیب زیر هستند:
طراحی معماری ، طراحی فضای سبز، مسیر حرکت سواره ، طراحی محوطه ، تابلوها ، مسیر حرکت پیاده ،ایجاد موانع بصری،کنترل نورها ، مبلمان خیابان، کنترل آلودگی صوتی، تاسیات فنی و زیرساخت‌ها، جلوگیری از اتلاف انرژی ،حفظ دسترسی بصری به مناظر ، بهره گیری از آثار هنری برای استفاده عموم و کنترل آلودگی های تنفسی و پویایی و سایر موارد از سوی دیگر دلایلی در توجیه ضرورت نظارت بر طراحی ساختمانها توسط 65 شهر در این کشور عنوان شده به ترتیب الویت به این شرحند:
ارتقای هویت محله ، جنبه های زیبا شناختی، حفظ محیط زیست، ارزش های اقتصادی، جلوگیری از اشتباهات گذشته، قابلیت پیش بینی روند و نحوه توسعه ، نحوه توزیع کاربریها ، بهزیستی عمومی و کنترل بیشتر کیفیت توسعه شهری.
2- رویه نظارت :
اینگونه موارد معمولا در جوامع توسعه یافته از طریق اعمال مکانیزم های کنترل کیفی توسعه شهر ، مانند بررسی صلاحدیدی طرح معماری توسط کمیته طراحی وهمچنین تنظیم دستورالعمل‌های طراحی کنترل می‌شوند. البته در مواردی که از روش‌های جدیدتر معیارهای عملکردی و ضوابط قابل انعطاف استفاده میشود، بررسی کیفی طرح ،در مکانیزم کنترل توسعه ادغام شده و نیازی به نظارت جداگانه بر طرح ها نیست .اگرچه در شهر های آمریکا ، کنترل تاثیرات منفی محیطی توسعه های شهری بوسیله کمیسیون برنامه ریزی به عنوان بخشی از ضوابط منطقه بندی انجام میگیرد ولی معمولا این روش جزئیات شکل ظاهری طرح ها را مورد بررسی قرار نداده و محدود به پروژه های بزرگ و خاص است. مکانیزم ترکیبی دستورالعمل های طراحی و بررسی صلاحدیدی طرح ها که مورد استقبال بسیاری از شهر ها قرار گرفته است موقعیت مناسبی را برای بررسی همزمان شکل ظاهری ساختمان و هماهنگی نحوه طراحی آن با مشخصه های محلی و همچنین تاثیرات احتمالی محیطی احداث طرح های پیشنهادی فراهم آورده است.
3- لزوم هدایت توسعه بر محور اخلاقی هویت حقوقی شهروندی:
یکی از اولین گام‌ها در جهت سامان بخشی به فرایند توسعه شهرها به طور کلی و از جمله در مورد سیمای شهر، تدوین حقوق شهری و اخلاق شهرسازی ، به منظور ایجاد پشتوانه حقوقی برای اقدامات ، قابلیت ارزیابی سیاست‌های گوناگون، تعدیل رویکردهای کاسبکارانه دولت شهری و امکان تقابل منافع و حقوق عمومی به عنوان قوه محرکه نظام هدایت توسعه شهری با منافع خصوصی به عنوان قوه محرکه بازار ساخت و ساز است.
چرا که در غیاب حقوق شهروندی مدون، دیدگاه‌های کاسبکارانه بخش خصوصی و عمومی ، محوریت روند و ماهیت توسعه را در اختیار خود نگه می‌‎دارد در نتیجه یکی از مهم‌ترین ابعاد هویتی شهرها یعنی هویت حقوقی شهروندان را مخدوش می‌کند.( بهرام عبدالله خان گرجی،1385)
2-2-5- شهر تهران
2-2-5-1-اهمیت مدیریت بصری شهر تهران:
شهر تهران دارای مناظر طبیعی (رشته کوه البرز)در شمال شهر ، ساختمانهای شاخص ، مانند برج میلاد ، برج آزادی و بناهای تاریخی ، امام زاده ها و همچنین مناطق تاریخی در مرکز شهر می‌باشد که هر کدام به عنوان شاخصه های بصری شهر به حساب می آیند. با توجه به شتاب ساخت و ساز در شهر تهران نیاز به تنظیم چارچوب مدیریت بصری شهر تهران در سطح استراتژیک که علاوه بر حفظ شاخص های مثبت بصری شهرتهران به تقویت و رونق آن نیز کمک میکند، امری ضروری است. گلکار با انجام مطالعه به بررسی دستاوردهای مرحله اول برنامه مدیریت منظر شهری تهران و به چشم انداز سازی مقدماتی برای منظر شهر تهران پرداخته است. نتایج این پژوهش نشان داد که مناظر شهری مطلوب بیش از آنکه نتیجه انباشت تدریجی و تصادفی باشند حاصل تلاش های برنامه ریزانه هدفمند و هماهنگ هستند.از این رو تکمیل مطالعات منظر شهری تهران یعنی انجام مراحل دوم و سوم برنامه راهبردی طراحی شهری و مدیریت منظر شهری تهران برای شهری که جایگاه مناسبی در منطقه و جهان می‌جوید یک ضرورت عاجل است، نهایتا تجربه تهران نشان داد که لازم است سرفصلی تحت عنوان مدیریت بصری شهر و یا مدیریت منظر شهری به مجموعه وظایف و مسئولیت های متعارف مدیریت شهری تهران افزوده شود که این امر به منزله ضرورت ظرفیت سازی نهادی در مجموعه سازمان‌های مرتبط است.از سوی دیگر مطالعه نشان میدهد که ارتقای کیفیت منظر شهری منوط به مسئولیت پذیری شهروندان در قبال کیفیت محیطی زندگی و به طور مشخص منوط به شکل‌گیری خواست منظر شهری مطلوب به مثابه یک مطالبه فرهنگی عمومی از سوی شهروندان بوده و این امر مستلزم تهیه و اجرای برنامه‌های ترویجی و آموزش همگانی طراحی شهری و فرهنگ سازی موضوعی است (گلکار،12:1392).
ضرورت تهیه یک برنامه استراتژیک درباره ی مدیریت بصری شهر تهران، در بند 3-4 مصوبه تاریخ 13/9/1391شورای عالی شهرسازی و معماری با عنوان «دستورالعمل ماده 169 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی کشور » آمده است . در این مصوبه «سند جامع ارتقا کیفی سیما و منظر شهری» به عنوان یکی از اسناد طرح های جامع (توسعه و عمران شهری ) معرفی شده است .سند «چارچوب مدیریت بصری» که به طور خاص به ساماندهی چشم انداز های شهر میپردازد ، می‌تواند به عنوان یک مجموعه راهنما و دستورالعمل زیر مجموعه ویا قسمتی از « سند جامع ارتقا کیفی سیما و منظر شهری» واقع شود و با چشم انداز های طرح های بالادستی از جمله طرح جامع تطابق داشته باشد ودر راستای تحقق پذیری هر چه بیشتر آن باشد به نظر می‌رسد این سند برای هدایت اقدامات توسعه‌ای در سطح شهر در راستای ساماندهی چشم اندازهای موجود و در نظر گرفتن ذینفعان می‌باید برنامه های اجرایی آن در سطوح مختلف محله‌ای و منطقه‌ای و شهر ارائه شود.

2-2-5-2- سازمان‌ها و مجموعه‌های مرتبط با مدیریت بصری شهر تهران:
مدیریت بصری شهر که نتیجه آن ساماندهی منظر نابسامان وآشفته شهرهای امروزی است ، تنها زمانی محقق می‌شود که عوامل پایه ای تاثیرگذار بر این آشفتگی ، مانند سیاست‌گذاری های نادرست کلان از سطح ملی تا سطح شهری و محله ای ، شناسایی و بازبینی مجدد شوند. (پور جعفرو دیگران ،88:1388)
در این بخش سعی شده به صورت مختصر مصوبه و قوانین موجود که با موضوع تهیه سند چارچوب مدیریت بصری شهر تهران در ارتباط است مرور شود که از آن جمله مصوبات زیر هستند:
1- ماده 23 قانون نوسازی و عمران مصوب 1347: شهرداری ها را دارای اختیار نظارت بر طرز استفاده از اراضی داخل محدوده شهر از جمله تعیین تعداد طبقات ، ارتفاع و نماسازی و کیفیت ساختمان‌ها بر اساس نقشه جامع شهر و منطقه‌بندی آن دانسته است . بنابراین شهرداری‌ها با استفاده از اختیارات فوق مکلف به برنامه‌ریزی برای دستیابی به سیمای شهری مناسب و هماهنگ است.
2- بند ب ماده 137 برنامه سوم توسعه اقتصادی- اجتماعی کشور ، وزارت مسکن و شهرسازی را موظف کرده است تا ابزارها و راهکارهای قانونی ساماندهی سیمای شهر را ایجاد کند. شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری به عنوان یکی از سازمان‌های فنی، اجرایی و مدیریتی وزارت مسکن و شهرسازی با رسالت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی منظر شهری، مدیریت منظر، توسعه شهر، توسعه شهری Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی منظر شهری، مدیریت شهری، زیست محیطی، معماری ایران