پایان نامه با واژگان کلیدی مقاصد شریعت، اختلافات خانوادگی، مصالح مرسله

دانلود پایان نامه ارشد

طلاق، شرط فراموش شدهای است و باید بدانیم که إبلاغ پیام یا خبر رسانی با شهادت تفاوت دارد. شیخ بدری میافزاید؛ این رأی پیشنهادی است که از چهل سال قبل در اختیار مجمع تحقیقات قرار گرفته است تا به عدم وقوع طلاق مگر با بودن شرایط مذکور در فوق که یکی از آن حضور شهود است رأی دهند.251
بعد از بررسیهای انجام شده و دقیق شدن در مطالبی که گذشت، معلوم شد که رأی راجح همان رأی قائل به واجب بودن شهادت بر طلاق بوده و صیغهی امر آمده در آیهی طلاق محل استدلال بر واجب بودن شهادت در طلاق است و آرای مفسران و چندی دیگر از علماء، نیز این رأی را تقویت و تأیید میکند، و شایستهتر این است که شاهد آوردن برای رجوع از طلاق هم واجب باشد، احمد محمد شاکر و هم چنین در قول قدیم امام شافعی و در قولی از امام احمد بن حنبل هم به واجب بودن شاهد در رجوع از طلاق اشاره شده بود. هرچند علمای اهل سنت و امامیه هم قائل به مستحب بودن حضور شاهد در رجوع از طلاق شده اند. جدا از اینها شارع حکیم خود توصیههای به مسلمانان میکند که مهمترین آنها به شرح زیر است :
1. متنفر کردن مسلمانان از طلاق، چون شارع آن را زشت ترین حلال محسوب کرده است.
2. تشویق مردان به صبر و شکیبایی در برابر آنچه که از زنان روی میدهد چون؛ کوتاهی و نافرمانی، مادامی که به شرف و دین لطمه نزند، دعوت میکند، و هم چنین اسلام زنان را به صبر و بردباری دعوت نموده و آنان را به تحمل مشکلات تا فرا رسیدن تغییری در خلق و خو و وضع زندگی مرد به شکیبایی فراخوانده است. خداوند متعال در سوره نساء آیه 19 میفرماید: « فَإِنْ کَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى‏ أَنْ تَکْرَهُوا شَيْئاً وَ يَجْعَلَ اللَّهُ فيهِ خَيْراً کَثيرا ».
3. قرآن کریم روشی محکم و استوار برای درمان اختلافات پیش آمده میان زن و مرد و مشکلات ناشی از این اختلاف ترسیم میکند، از جمله اینکه در سوره النساء، آیه34 میفرماید : « وَ اللاَّتي‏ تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَ اهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضاجِعِ وَ اضْرِبُوهُنَّ ». پس هرگاه اختلاف از بین رفت و اوضاع به حالت عادی قبل از اختلاف برگشت، در این لحظه طلاق ممنوع میشود. آنجا که در پایان آیه میفرماید: « فَإِنْ أَطَعْنَکُمْ فَلا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبيلاً إِنَّ اللَّهَ کانَ عَلِيًّا کَبيرا ».
4. شریعت اسلامی، علاج خصومت و اختلاف میان زن و شوهر را بر عهده میگیرد، طوری که خانوادهی زن و خانوادهی مرد در آن شریک خواهند بود. خداوند سبحان در این باره در سوره النساء، آیه35 میفرمایند : « وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَيْنِهِما فَابْعَثُوا حَکَما مِنْ أَهْلِهِ وَ حَکَما مِنْ أَهْلِها إِنْ يُريدا إِصْلاحا يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُما إِنَّ اللَّهَ کانَ عَليماً خَبيرا ».
5. تشویق مردان و زنان به این که در اقدام به طلاق سخت نگیرند و هم دیگر را سرزنش نکنند بلکه مقداری نرمش به خرج دهند و مدارا کنند و در صورت امکان مرد دل زنش را با دادن هدیهای برخلاف میل قلبی و ناخواسته، به دست آورد به خاطر اینکه، با رنج طلاق دل او را رنجانده است. خداوند تعالی در این باره میفرمایند: « و مَتِّعوهنََّ » و این دادن هدیه در صورتی است که مهریه را در اصل ازدواج نداده باشد، واجب است.
از آنچه گذشت دانستیم که اسلام تا چه اندازه به خانواده اهمیت داده و چقدر بر سلامت و پایداری زندگی مشترک حریص است. همچنین متوجه شدیم که اسلام چه راهکارهای مناسبی را برای حل اختلافات خانوادگی که از جانب زوجین یا یکی از آنها بروز میکند ارائه داده است.
در پایان این بحث باید گفت که، علمای اهل سنت بر اساس عرف و شرایط اجتماعی وقت برای طلاق و رجوع از طلاق حکم مستحب بودن را صادر کردهاند. اگر بر اساس شرایط اجتماعی وقت باشد ما نیز میتوانیم بر اساس شرایط، آنچه را که مناسب جامعه خودمان است فتوا دهیم.

نتایج
1. برایم معلوم شد که؛ همهی علماء بر مشروعیت شهادت بر طلاق اتفاق نظر دارند، هرچند فقهاء این مساله جزئی را در بحثی مستقل مطرح نکردهاند، و در طی بررسی مسالهی رجعت و شهادت بر آن به موضوع شهادت بر طلاق اشاره کردهاند.
2. اختلاف در سطح مشروعیت شهادت واقع شده است که آیا شهادت بر طلاق بنابر رأی جمهور فقهاء، مستحب است و یا براساس رأی گروهی از صحابه، تابعین و مفسران، ابن حزم، أهل تشیع و بسیاری از علمای معاصر واجب است.
3. رأی به واجب بودن حضور شاهد در مجلس طلاق با مقاصد شریعت در زمینهی محافظت از خانوادهی مسلمان و جلوگیری از آوارگی و ضرر وارد شده به فرزندان در اثر طلاق عجولانه هماهنگ است.
4. رأی به حاضر کردن شاهد در طلاق مورد تأیید مفسران نیز است، به علاوه روایات متعددی که از صحابه و تابعین نقل شده است.
5. اگر دلیلی عقلی یا نقلی در دلالت بر واجب بودن شهادت بر طلاق نمیبود، آن وقت به مصالح مرسله برای تثبیت این وجوب مراجعه و استدلال میکردیم
6. شهادت گرفتن برای رجوع از طلاق نیز، نزد فقهای اهل سنت و تشیع مستحب بوده، هرچند عدهای از علمای اهل سنت و عدهی کمی از علمای تشیع در قولی قائل به واجب بودن حضور شهود در رجوع از طلاق هستند.
7. شهادت در نکاح، طلاق و رجعت امری است تعبدی و از نظر معنا معقول و قابل درک است. خداوند متعال در طلاق و رجعت فرمان میدهد که: « فأمسکوهن بمعروف أو فارقوهن بمعروف و أشهدوا ذوی عدل منکم و أقیموا الشهاده لله ذلکم یوعظ به من کان یومن بالله و الیوم الاخر » و پیامبر(ص) نیز در نکاح بدان امر فرموده و صحابه و تابعین و دیگران نیز تا به امروز بدان عمل نمودهاند.
8. همان طور که، شهادت شرط نکاح بوده و جز با شهادت صحت نمییابد. شهادت به ویژه در طلاق، رجعت و خلع هم وجوبی مستقل و خاص دارد؛ از آنجا که نکاح، طلاق و رجعت و متعلقات آن ها با شهادت إثبات شده است، حجت قرار میگیرد.
9. شهادت در طلاق از جایگاه عظیمی نزد فقها در باب احکام شهادت برخوردار است و فقها به طور گسترده بدان پرداختهاند، همچنان که بیشتر موضوع شهادت نزد فقهاء مربوط به شهادت در حدود است.
10. در مذهب امامیه، هرگاه شهود قبل از صدور حکم از شهادت خود رجوع نمایند برای صدور حکم، حجت قرار نمیگیرد و ضامن هم نیستند، اما اگر بعد از صدور حکم از شهادت رجوع کنند، حکم را نقض نمیکند و آنها ضامن هستند.
11. در میان فقهای اسلامی اگر شهادت شهود قبل از دخول باشد، شاهدان ضامن نصف مهریه هستند و اگر بعد از دخول باشد، هیچ ضمانتی بر عهدهی شاهدان نیست، اما در مذهب امام شافعی بر خلاف بقیه، شاهدان در رجوع خود از شهادت بعد از دخول ضامن کل مهریه میشوند.
12. از لحاظ قانونی و شرعی، هیچ مانعی یافت نمیشود که از ارزش و منزلت کسی که به ثبت طلاق در حضور شاهد و رسمی نمودن آن طبق حکم حکومتی اقدام میکند بکاهد. هدف حکیمانهای که اصل شهادت بر طلاق به دنبال آن است، کاستن از شتابزدگی و کاهش عصبانیت، آفت اصلی بوده که با رسمی نمودن و مستند کردن در حضور شاهدان در این جلسه موجب فروکش کردن عصبانیت مرد و آرامش او میشود.
13. برای جمع آراء میان دو گروه یعنی قائلان به وجوب شهادت در طلاق و قائلان به مستحب بودن شهادت در طلاق، میتوان حکم شهادت گرفتن برای طلاق را به عنوان الزام قانونی در جامعه کنونی در نظر گرفت، نه وجوب شرعی.

فهرست منابع
الف) منابع عربی
1. قرآن کریم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی مصالح مرسله، مقاصد شریعت، قانون گذاری Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع صنایع دستی، اساطیر ایران، روانشناسی