پایان نامه با واژگان کلیدی مدارس هوشمند، آموزش و پرورش، عصر اطلاعات، تعلیم و تربیت

دانلود پایان نامه ارشد

چشمگيري در فناوري آموزشي، فنون و روشهاي آن به منظور كسب دانش، برنامه ريزي آموزشي و اجراي آن بر عهده دارند؛ به طوري كه روز به روز اولويتهاي آموزش سنتي را به سرعت تغيير ميدهند (صیف و بیرانوند، زودآیند). انقلاب اطلاعات و ارتباطات تا آنجا اهمیت می یابد که امروزه فردی را با سواد تلقی می کنند که در 4 زمینه خواندن، نوشتن، حساب کردن و سواد فنآوری اطلاعاتی و ارتباطی مهارت داشته باشد (صالحي، حاجي زاد، فلاح، سليم بهرامي، 1389).
در این فصل ابتدا مبانی نظری موجود در زمینه هر یک از متغیرهای مورد بررسی؛ مدارس هوشمند، خودکارآمدی ، انگیزه و پیشرفت تحصیلی و سپس مبانی تجربی موجود در زمینه هریک از متغیرهای مورد پژوهش به تنهایی و یا باهم در داخل و خارج از کشور مورد بررسی قرار می گیرد.

2-1. مدارس هوشمند
رشد سريع اطلاعات ما را بر آن ميدارد كه محيطهاي يادگيري را به گونهاي سازماندهي كنيم كه دانشآموزان را براي رويارويي با چالشهاي آينده آماده كند. لازمه این امر و پیش نیاز آن، از یک سو تحول و پویایی ساختار آموزشی است که مرهون توسعه و اعتلاي فرهنگ آن جامعه است و از سوي دیگر فراهم کردن شرایطی است که در آن نهاد مدرسه و مراکز آموزشی بتواند با کسب اختیارات و مسؤولیت هاي لازم، تعامل و داد و ستد هاي به روزي را با جهان رو به پیش رفت برقرار کنند، تا نیازمندي هاي علمی و آموزشی کشور را تأمین نمایند.
قرن 21 باید دانش آموزان را برای ورود به دنیایی که از اطلاعات و فنآوری ریشه گرفته است آماده کند و در چنین دنیایی دانش آموزان باید دارای مهارتها و ادراکاتی باشند تا آنان را به عمل و همکاری قادر نماید (صالحی، کاشانی، 1386).
2-1-1. ضرورت مدارس هوشمند
یکی از رویکردهای جدید در آموزش و تعلیم و تربیت که امروزه در بسیاری از کشورهای توسعه یافته جهان به همین منظور مورد استفاده قرار میگیرد به خدمت گرفتن فنآوری اطلاعات و ارتباطات در سیستم آموزش و پرورش و مدارس است. به کار گیری فنآوری اطلاعات و ارتباطات در سیستم مدارس منجر به ایجاد نوعی خاص از مدارس شده است که مدارس هوشمند نامیده می شوند (موید نیا، 1384). طرح مدارس هوشمند گامی جدید در تطابق با عصر اطلاعات و انقلابی در فرآیند یاددهی- یادگیری ایجاد می کند (صالحی، کاشانی، 1386).

2-1-2. تعریف مدرسه هوشمند
مدرسه هوشمند مدرسه ای است که در آن روند اجرای کلیه فرآیندها اعم از مدیریت، نظارت، کنترل، یاددهی-یادگیری، منابع آموزشی و کمک آموزشی، ارزشیابی، اسناد و امور دفتری، ارتباطات و مبانی توسعه آنها مبتنی بر فنآوری اطلاعات و ارتباطات و در جهت بهبود نظام آموزشی و تربیتی پژوهشی محور طراحی شده است.
مدرسه هوشمند سازمانی آموزشی با موجودیت فیزیکی و حقیقی (نه مجازی) است که در آن دانشآموزان به شکل نوینی آموزش می بینند.
در تعريف مدارس هوشمند ايران چنين آمده است: مدارس هوشمند ايران مدارس توسعه يافته اي هستند كه براي انتقال مفاهيم سنتي از ابزارهاي فنآوري اطلاعات و ارتباطات كمك مي گيرند. در مدارس هوشمند دانشآموزان با بهره گيري از اينترنت به منابع عظيم اطلاعاتي دسترسي دارند و در صورت نيافتن پاسخ سؤالات خود علاوه بر معلم کلاس با ديگر معلمان و دانشآموزان ارتباط برقرار مي کنند. اين مدارس نسبت به مدارس سنتي از فنآوري هاي اطلاعاتي بيشتري استفاده مي كنند (زمانی ، قصاب پور ، جبل عاملی، 1389).
در مدرسه هوشمند، کنترل و مدیریت مبتنی بر فنآوری انجام گرفته و محتوای اکثر دروس آن الکترونیکی و سیستم ارزشیابی و نظارت آن هوشمند می باشد در مدارس هوشمند ، رایانه در نحوه تدریس و ارزشیابی اثر می گذارد و برنامه های درسی را تا حدودی تغییر می دهد ولی در عین حال کارکردهای اجتماعی مدارس همچنان وجود دارد و می تواند دانش آموزان را در روابط اجتماعی یاری دهد.
در اینگونه مدارس، دانشآموزان متناسب با استعدادها و علایق خود، به یادگیری می پردازند، توجه به بارور کردن همه استعداد های بالقوه دانشآموزان در تمامی فعالیتهای آموزشی و فوق برنامه به چشم می خورد همچنین محدودیتی در ادامه روند یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانشآموز وجود نخواهد داشت. معلمان در این مدارس به متخصصانی توانا تبدیل میشوند که راهنمایی دانشآموزان را در فرآیند یادگیری بر عهده دارند؛ به علاوه آنان در دستیابی دانشآموزان به منابع دانش برای انجام دادن فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی، نقش تسهیل کننده ای خواهند داشت. در حقیقت نقش سنتی معلمان که منبع اصلی دانش و ارائه کنندگان آن شناخته می شدند، به راهنمای دانشآموزان برای خود یادگیری و تسهیل دسترسی ایشان به منابع فراوان دانش، تغییر میکند. معلمان به دانشآموزان نشان میدهند که چگونه بیاموزند و چگونه از آموخته های خود در جهت ارتقاء و بهبود کیفیت زندگی خویش استفاده کنند (محمودی، نالچيگر، ابراهيمی، صادقی مقدم،1387).

2-1-3. تاریخچه مدارس هوشمند
واژه فن آوری اطلاعات اولین بار از سوی لیویت و وایزلر18 در سال 1958 به منظور بیان نقش رایانه در پشتیبانی از تصمیم گیری ها و پردازش اطلاعات در سازمان ها به کار گرفته شد (صرافی زاده، 1383). این پدیده با داشتن انبوه اطلاعات و امکان توزیع سریع آن با شتابی فزاینده وارد نظام تعلیم و تربیت شده و روشهای آموزشی را متحول نموده و همچنین روشهای جدیدی را با توجه به خاصیت غنی بودن از نظر اطلاعات به نظام های آموزشی معرفی کرده است (حکیم زاده ، ابوالقاسمی ، نجاتی، 1391).
در سال 1984، دیوید پرکینز19 و همکارانش در دانشگاه هاروارد، طرح مدارس هوشمند را به عنوان تجربه ای نوین در برنامه های آموزش و پرورش، با استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات ارائه کردند.
طرح مدرسه هوشمند مالزي در ژانویه 1999 به اجرا در آمد و اجراي آزمایشی آن در سال 2002 به پایان رسید. در سال 1379 گروهی به نام تیم آی تی20 از ایران ، جهت بررسی و تهیه گزارش از مدارس هوشمند مالزی ، به این کشور فرستاده شدند(حیدري ، وزیري ، عدلی،1392).
اجراي طرح مدرسه هوشمند در ایران از سال 1382 با الهام از ایده اولیه در کشور مالزي آغاز شد. این مدرسه، مدرسه اي غیر انتفاعی با نام دبیرستان شهید آقایی بود که در تدریس از فناوري شنیداري-دیداري استفاده میکرد. مؤسس این دبیرستان بعدها در استان یزد و قزوین نیز مشابه طرح مدرسه خود را در دبیرستانهاي دولتی اجرا کرد. این مدرسه پس از مدتی تعطیل شد و طرح آن در استانهاي پیشگفت نیز دنبال نشد.
بعد از آن در سال1383 در چهار دبیرستان دولتی تهران طرح مدارس هوشمند به صورت آزمایشی از طرف آموزش و پرورش شهر تهران اجرا شد. (مدارس هوشمند شهر تهران در 4 منطقه با نامهاي دبيرستان دخترانه آبسال منطقه 4، دبيرستان دخترانه نداي آزادي منطقه 5، دبيرستان پسرانه دكتر مصاحب منطقه 7 و دبيرستان پسرانه شهداي كارگر منطقه 15).
در سال 1386 پس از سه سال اجراي آزمایشی مدارس هوشمند در شهر تهران، طرح راهبردي مدارس هوشمند ارائه و آموزش معلمان بر اساس این طرح آغاز شد. وزارت آموزش و پرورش صد مدرسه را در این طرح براي تحقق مدارس هوشمند انتخاب کرده بود که 50 دبیرستان جزء این مدارس بودند و در استانهاي مختلف کشور قرار داشتند. در سال 1389 آموزش و پرورش شهر تهران، کتاب نقشه راه مدارس هوشمند را منتشر کرد که در آن علاوه بر اهداف مدرسه هوشمند، نحوه پیاده سازي مدارس هوشمند و مدل ارزیابی آنها ارائه شده بود. در سال1390 وزارت آموزش و پرورش در اغلب شهرهاي بزرگ ایران مدارسی را تبدیل به مدارس هوشمند کرد. مطالعه نقشه راه مدارس هوشمند در ایران نشان میدهد که الگوي این مدارس به لحاظ نظري، کاملا شبیه به مدارس هوشمند مالزي است، اما در مقام اجرا تفاوت هاي فراوانی با توجه به زیرساختهاي متفاوت در این دو کشور وجود دارد(حیدري ، وزیري ، عدلی، 1392 و عطاران، 1383 ).

2-1-4. چشم اندازهای کلاس درس در مدارس هوشمند
محققان در ترسیم چشم انداز یک کلاس درس مجهز به فن آوری معتقدند در چنین نظام آموزشی:
معلم دیگر در حکم فردی نیست که جلو کلاس و در برابر دانشآموزان می نشیند و تدریس میکند بلکه او در مقام یک راهنما به دانشآموزان کمک میکند تا مسیر آموزشی درست را بیابند و یادگیری خود را ارزشیابی کنند. معلمان به جای اینکه جدا از همدیگر به امر تدریس بپردازند با کمک همدیگر و به صورت گروهی در طرحها و پروژه ها ی مشترک کار می کنند.
دانش آموزان نیز دیگر افرادی غیر فعال نیستند که فقط به حرفهای معلم گوش دهند ، بلکه به یادگیرنده فعالی تبدیل می شوند که به صورت گروهی به ایجاد دانش جدید و حل مشکلات می پردازند.
مدرسه به جای اینکه دور از جامعه و افراد کار خود را انجام دهد، به درون جامعه و محیط کار راه پیدا می کند
والدین نیز در اعمال آموزشی فرزندان خود شرکت می جویند
در فرآیند یاد دهی- یادگیری ساختن گرا (مبتنی بر حل مسئله ، استدلال ، تفکر انتقادی، خلاقیت ، استفاده فعال از دانش، غیر سنتی، منعطف، مشارکتی و اکتشافی) امکان تولید دانش به وسیله کودکان (بر مبنای تجربه شخصی آنها) و با راهنمایی معلمان آموزش دیده فراهم خواهد شد (حج فروش، اورنگی، 1383 ).

2-1-5. علل تاسیس مدارس هوشمند
امروزه به علت رشد فنآوري هاي رایانه اي، سرعت نقل و انتقالات اطلاعاتی و مسأله انفجار دانش، اطلاعات و دانش به سهولت و سرعت میتواند در اختیار همگان قرار گیرد و دیگر مانند گذشته مدرسه تنها چارچوبی نیست که معلم بخواهد دانش، مهارت و ارزش ها را در آن به دانش آموزان منتقل کند، بلکه چارچوب هاي اقتصادي، اجتماعی، فرهنگی و وسایل ارتباط جمعی در شکل پذیري پنداره هاي دانش آموزان نقشی تعیین کننده دارند. یکی از تبعات این امر بالا رفتن سطح دانش متعارف دانش آموزان است که هماهنگی با دوره هاي آموزشی را بر هم می زند. در چنین شرایطی استفاده از فن آوري هاي اطلاعاتی و انفورماتیکی در مدارس هوشمند، امکان به روز کردن اطلاعات علمی معلمان و ارتقاي مهارت هاي تدریس ایشان را فراهم می آورد، به طوري که آنها می توانند با استفاده از امکانات موجود در این مدارس برآورد صحیح تر و دقیق تري از دانش متعارف دانش آموزان کسب کرده، دوره هاي آموزشی و مطالب درسی را با دانش متعارف دانش آموزان شان هماهنگ سازند (افضل خانی ، قدس، 1390).
از سویی دیگر اکثر برنامههاي آموزشی در مدارس سنتی، به صورت معلم محور بوده، با استعدادها، توانایی ها، نیازها و شیوه هاي یادگیري دانشآموزان که هر یک آهنگ مخصوص خود را دارد، متناسب نیستند. مدارس هوشمند به سبب برنامه هاي درسی انعطاف پذیر، امکان تدریس با شیوههاي نو، داشتن طیف وسیعی از برنامه ها و روش هاي آموزشی و محوریت بخشیدن به نقش دانش آموز، با در نظر گرفتن تفاوت هاي فردي و توجه بیش تر به نیازها، علایق و استعدادهاي دانش آموزان، می توانند در جهت از بین بردن یا کاهش دادن شکاف آموزشی مؤثر و مفید باشند.(موید نیا، 1384)

2-1-6. ویژگیهای مدارس هوشمند
مدرسهی هوشمند به عنوان یکی از مهمترین مولفه های این نظام، یک سازمان آموزشی و پرورشی و یادگیرنده است که در جهت فرآیند یادگیری و بهبود مدیریت به صورتی نظام یافته باز سازی شده است تا دانش آموزان سطوح مختلف را برای زندگی در عصر اطلاعات و ارتباطات آماده نماید. یک مدرسهی هوشمند ، به عنوان یک سازمان یادگیرنده، در طول زمان تکامل یافته، و بطور مستمر، کارکنان حرفهای خود، منابع آموزشی و توانایی های اجرایی اش را توسعه میدهد. این موضوع به مدرسه اجازه میدهد همانگونه که به طور مستمر دانشآموزان را برای زندگی در عصر اطلاعات آماده میکند، خود را نیز با شرایط متغیر سازگار نماید. برای داشتن عملکردی موثر ، مدرسهی هوشمند به کارکنانی متخصص نیاز داشته و باید از فرآیندهای برنامه ریزی شدهی مناسب و با پشتیبانی قوی استفاده نماید.
در یک مدرسهی هوشمند ، یادگیری نتیجه تفکر است و یک تفکر خوب توسط همهی دانش آموزان قابل یادگیری است و همانگونه که مدارس جایی برای رشد دانش آموزان میباشند، مدارس هوشمند، لازم است جایی برای رشد کارکنان، مدیریت و معلمین نیز

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی مدارس هوشمند، پیشرفت تحصیلی، یشرفت تحصیلی، آموزش و پرورش Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی فن آوری اطلاعات، آموزش و پرورش، مدارس هوشمند، رشد حرفه ای