پایان نامه با واژگان کلیدی قیمت سهام، بورس اوراق بهادار، عرضه و تقاضا، بورس اوراق بهادار تهران

دانلود پایان نامه ارشد

(2-10)
سرعت گردش سهام؛ این نسبت معیار مناسبی برای نشان دادن قدرت نقدشوندگی بازار سهام است و به شرح زیر محاسبه میشود:‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
TV=کل ارزش روزانه بازار سهام/ کل ارزش سهام معامله شده در هر روز (2-11)
حجم معاملات به میزان معاملات انجام شده دریک دوره زمانی معین، معمولاً یک روزه گفته میشود. هر چه حجم بالاتر باشد سهام فعالتر خواهد بود. در این پژوهش از متوسط حجم معاملات ماهانه بورس اوراق بهادار تهران بر حسب میلیون ریال استفاده شده است.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
میزان حجم معاملات شدت یا فوریت پنهان شده در حرکت قیمت را نشان می‎دهد.حجم معاملات سنگینتر نشانگر تمایل یا فشار بیشتر است. با بازنگري حجم معاملات همراه با حرکات قیمت تحلیلگران میتوانند میزان تمایل یا فشار براي خرید یا فروش را درحرکت بازار بهتر بسنجند. پس این اطلاعات میتواند براي تأیید حرکت قیمت یا هشدار براي این که حرکت قیمت نامطمئن است به کار رود.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
2-4-3حد نوسان قیمت سهام
حد نوسان قیمت سهام112، حداکثر یا حداقل تغییر مجاز قیمت سهام در یک روز است، به شکلی که انجام معامله در خارج از دامنۀ تعیین شده در هر روز غیر ممکن باشد. به عبارت دیگر، حد نوسان قیمت سهام از افزایش و یا کاهش قیمت سهام در خارج از دامنههای تعیین شده در یک روز جلوگیری به عمل آورده است.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
اطلاعات مربوط به میزان و مقاطع تغییر حد نوسان قیمت سهام از اخبار منتشره بورس اوراق بهادار تهران جمعآوری میگردد.‬‬‬‬ وجود بازار سرمایه قوی از ارکان مهم رشد و توسعه اقتصادی است. این بازار با استفاده از مکانیزمهای درونی خود به تعیین قیمت عادلانۀ سهام و تخصیص بهینه سرمایه پرداخته است و دو دلیل ذکر شده از جمله دلایل مهم و تأثیرگذار بازار سرمایۀ بر رشد و توسعه اقتصادی کشور است. اما تخصیص هنگامی بهینه است که بیشترین بخش سرمایه متوجه سودآورترین فعالیتها شود (پی نوو113 1989). در بورس اوراق بهادار که نمود بارز بازار سرمایه است، سهام شرکتها مورد معامله قرار میگیرد. این امر باعث میشود که مازاد نقدینگی افراد به جای سرازیر شدن به بازار کالا، به شرکتها سرازیر شده و باعث تأمین مالی شرکتها شده و در نهایت تولید را افزایش دهد. تولید بیشتر، عرضه را متعادلتر کرده و میتواند به تقاضای فزاینده در بازار کالا و خدمات پاسخ داده و مانع تورم شود. از طرف دیگر، شرکت به یک منبع تأمین مالی ارزان قیمت دسترسی داشته و قیمت تمام شده محصولاتش، افزایش ناگهانی نخواهد داشت ( کاشانی پور و رضایی1390).‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
از آنجا که قیمت سهام باید هر لحظه به وسیله عرضه و تقاضا در بازار تعیین گردد، لذا بازار اوراق بهادار باید عاری از هر گونه محدودیت در ساز و کار تقابل عرضه و تقاضا باشد. به طور کلی، در بازارهای مالی طراحان و قانونگذاران همواره سعی دارند تا موانع موجود بر سر عدم تقابل عرضه و تقاضا را برطرف نمایند؛ زیرا به این وسیله قیمت داراییهای مالی به ارزش ذاتی آنها نزدیکتر میگردد. اما در بعضی از بازارها قانونگذاران به منظور جلوگیری از نوسانات شدید قیمت سهام و محافظت از سرمایهگذاران قوانینی را وضع مینمایند. یکی از مهمترین قوانینی که به ویژه در بازارهای نوظهور وضع شده، «حد نوسان قیمت» است (بدری و رمضانیان1389). مباحث اولیۀ مطرح شده در مورد متوقفکنندههای خودکار و حد نوسان به این موضوع پرداخته است که فرصت زمانی فراهم آورد تا اطلاعات به صورت کامل منتشر شود و فعالان بازار اطلاعات یکسانی در مورد دارایی مورد معامله کسب نمایند (کیم و پارک114 2010).‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
در بازارهای مالی از حد نوسان قیمت به عنوان یک عامل کنترلی در برابر نوسانات قیمت سهام استفاده کرده‎اند. حامیان اعمال حد نوسان قیمت سهام ادعا میکنند که تعمال این محدودیتها باعث کاهش نوسانپذیری قیمت سهام شده‎است، با عکسالعمل بیش از اندازه سهامداران مقابله مینمایند و در انجام معاملات مداخله نمیکند. در مقابل، منتقدان ادعا کرده‎اند که حد نوسان قیمت سهام باعث نوسان بیشتر قیمت سهام در روزهای آتی شده است (فرضیه تسری نوسانها)، از رسیدن قیمت سهام به سطح تعادلی ممانعت به عمل میآورد (فرضیه تأخیر در رسیدن به قیمت واقعی)، باعث عکسالعمل بیش از اندازه سرمایهگذاران میشود ( فرضیه مداخله در معاملات) (اسکندری1390).‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
نوسانات بیش از اندازه قیمت سهام، عموماً به واسطه عدم تعادل در عرضه و تقاضا یا معاملات سفتهبازی ایجاد شده‎اند. علاوه بر این موارد، در بازارهایی مانند بورس اوراق بهادار تهران که بازارسازان و متخصصان بازار به منظور جهتدهی به قیمت سهام وجود ندارند، نوسانات قیمتها شدیدتر است. بنابراین، مسئولان بورس برای جلوگیری از این مسئله حد نوسان قیمت را وضع و بدین وسیله دامنه نوسانات قیمت سهام در یک روز را محدود نمودهاند. به شکلی منطقی حد نوسان قیمت سهام دارای دو ویژگی است که باعث کنترل نوسان قیمت سهام میگردد. این دو ویژگی عبارتند از:‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
الف) ایجاد محدودیت قانونی در تغییر قیمت سهام
ب) ایجاد یک فرصت زمانی برای ارزیابی مجدد و منطقی سهام در وضعیت بحرانی (کیم و ری115 1997).
برای اولین بار، حد نوسان قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران، از اویل سال 1378 به کار گرفته شد. پس از آن، میزان حد نوسان قیمت سهام تا پایان سال 1388 در شش مرحله تغییر کرده است. در هر صورت، قانون حد نوسان قیمت سهام به این جهت وضع شده تا یک دوره توقف را مهیا کند و از تغییر مفرط و هیجانی قیمتها جلوگیری نماید. دیدگاه غالب قانونگذاران بورس اوراق بهادار آن است که حد نوسان قیمت محدود سازندهتر (با نرخ پایینتر) میتواند نوسانات بازار بورس اوراق بهادار را متعادل نماید؛ اما دامنه نوسان همواره از سوی فعالان بازار و منتقدان به عنوان عامل کاهش نقدشوندگی و باز دارنده رشد بازار سرمایه معرفی شده است. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
برای آزمون تغییرات نوسانپذیری معیار بزرگترین دامنه تغییرات(HL) مورد بررسی قرار میگیرد که عبارت از لگاریتم طبیعی نسبت بیشترین قیمت سهم به کمترین قیمت سهم در هر روز است.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
HL=Ln (highest trade price)/(lowest trade price ) (2-12)
2-4-4 حجم مبنا
در دهه 1990 متوقف كنندههاي خودكار توجه بسياري از محققان مالي را به خود جلب نمودند و گرايش به ايجاد محدوديت در مقابل تغييرات زياد قيمت و با هدف جلوگيري از بروز بحرانهاي مالي افزايش يافت. تمامي تحقيقات انجام شده در زمينه متوقف كنندههاي خودكار بر اين نكته تأكيد دارند كه نوسانات غيرمنطقي در قيمت سهام موجب ابهام در تخصيص بهينه منابع ميشود. اين ابهام ميتواند نرخ بازده مورد انتظار سرمايهگذاران در نگهداري سهام را افزايش دهد كه افزايش نرخ بازده مورد انتظار به معني افزايش هزينه سرمايه شركتها و كاهش ميزان وجوه سرمايهگذاري شده است. در مقابل اين مشكلات و نگرانيها، برخي ديگر از محققان مالي استفاده از متوقف كنندههاي خودكار را به عنوان مكانيزمهايي در جهت كاهش يا كنترل نوسانات قيمت سهام و نهايتاً حفاظت از سيستم بازار پيشنهاد نمودهاند. يكي از متوقف كنندههاي خودكار كه در بورس اوراق بهادار ايران مورد استفاده قرار ميگيرد حجم مبنا است. حجم مبنا اهرمي است كه از سال 1382 به كار گرفته شد و هدف از به كارگيري اين اهرم كنترل معاملات و جلوگيري از نوسانهاي كاذب و افت و خيز بيمورد قيمت سهام با معامله چند سهم شركتها عنوان شد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
براساس اين اهرم كه از فرمول 0008/0 ضربدر تعداد سهام شركتها محاسبه شده هر شركتي با توجه به ميزان سرمايه (در واقع تعداد سهام) حجم مبناي مشخصي دارد و بايد روزانه در آن تعداد سهام (مثلاً 8 هزار يا 16 هزار و يا 2 ميليون و يا 4 ميليون سهم) شركت مورد معامله قرار گيرد تا حداكثر تغيير قيمت روزانه (مثبت يا منفي 2 درصد) براي قيمت آخر وقت سهام شركت ها محاسبه شود. اين اهرم در آن زمان در برابر موافقان از مخالفان عديدهاي برخوردار بود و فعالان بازار همواره يكي از عوامل اصلي گرههاي معاملاتي را حجم مبنا ميدانستند. به كارگيري اين اهرم در آن زمان موجب شد كه تعداد زيادي از سهامداران به دليل اينكه نمي توانستند از شركتهاي بزرگ بازدهي به دست آوردند به سمت شركتهاي كوچك (كه اكثراً در تابلوي فرعي معاملات حاضر بودند) حركت كنند (سايت بورس نگر1386). ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
در زیر به مهمترین ایرادهای که برحجم مبنا مطرح است اشاره میشود:‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
* حجم مبنا از نوسانات منطقی قیمت سهم که باید تحت تأثیر ساز و کار عرضه و تقاضا باشد و از لحاظ نظری و در یک بازار کارآ؛ بستگی به شفافیت اطلاعاتی دارد، جلوگیری میکند.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
* از زمان به کارگیری حجم مبنا، نگرش بازار عمدتاً به سوی شرکتهای دارای سرمایه کم بوده که به دلیل داشتن حجم مبنای کوچک به راحتی دچار تغییر قیمت شدند و افزایش تورمی قیمت سهامشان را در پی داشته‎اند.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
* برعکس مورد فوق، وجود حجم مبنا از کاهش توجه بازار به شرکتهای دارای سرمایه زیاد وحجم مبنای بزرگ شده است. چرا که برای رسیدن به حد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی بازده سهام، نقدشوندگی، حجم معاملات سهام، عرضه و تقاضا Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی ارزش بازار، اندازه شرکت، سودآوری، ارزش دفتری