پایان نامه با واژگان کلیدی فناوری اطلاعات، سیستم اطلاعات مدیریت، سیستمهای اطلاعاتی، منابع انسانی

دانلود پایان نامه ارشد

وسیعتر جمعآوری می‌کند. مدیریت منابع انسانی استراتژیک یکی از همین حوزه‌هاست که نیاز به دید وسیع‌تر و استراتژیک تصمیم‌گیرندگان دارد. دسترسی به اطلاعات دقیق و به موقع می‌تواند دید وسیعتری را برای تصمیمگیرندگان فراهم آورد (نریمانی، 1389). از نمونه این سیستم‌ها می‌توان به سیستم‌های پشتیبانی تصمیم‌گیری مدیریت عالی18 سازمان اشاره کرد که این سیستمها بیشتر در جهت خدمت به مدیران ارشد طراحی شده‌اند و در خدمت سطح راهبردی سازمان میباشند. آنها به تصمیمات غیرعادی می‌پردازند که نیازمند قضاوت، ارزیابی و بصیرت هستند زیرا هیچ رویه‌ از پیش تعیین شده‌ای ندارند. سیستم‌های پشتیبانی مدیریت عالی از داده‌های بیرونی مانند قوانین مالیاتی یا رقیبان جدید، استفاده می‌کنند. البته اطلاعات خلاصه شده‌ای را نیز از درون سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت و سیستم پردازش تراکنش، بیرون می‌کشد. آنها داده‌های کلیدی را پالایش، خلاصه و ردیابی می‌کنند و پراهمیت‌ترین این داده‌ها را برای مدیران ارشد نمایش میدهند (لاودن و لادن، 1384).
در ادامه به تشریح برخی از سیستمهای اطلاعاتی مورد استفاده در سازمانها پرداخته میشود و پارهای از این سیستمها مورد بحث قرار میگیرد:
2-8-6- پایگاه داده
از ترکیب چندین فایل مرتبط به هم، یک پایگاه داده به وجود میآید. پایگاه دادهها به عنوان عنصر اساسی طراحی سیستمهای اطلاعاتی محسوب میگردد. پایگاه دادهها عمدهترین عامل یکپارچه کننده سیستمهای اطلاعاتی میباشند. اگر میان نیازهای داده پردازی سازمان از یک سو و پایگاه دادهها از سوی دیگر از لحاظ نوع اطلاعات و به موقع بودن آن سازگاری و تناسب مطلوبی وجود نداشته باشد، تمامی تلاشهایی که تحلیلگر سیستمها در طراحی سایر اجزا تشکیل دهنده سیستم اطلاعاتی به عمل میآورد، بیهوده خواهد بود. پایگاه داده ها مجموعهای از دادههای رایانهای، سازماندهی شده و ذخیره شده میباشد و به نحوی است که بازیابی آسان را تسهیل میکند. در یک تعریف کاملتر پایگاه داده عبارت است از «مجموعهای از دادههای ذخیره شده به صورت مجتمع و مبتنی بر یک ساختار، با حداقل افزونگی و تحت کنترل متمرکز است که استفاده از آن به صورت اشتراکی و همزمان نیز میسر میباشد».
2-8-7- سیستم پردازش عملیات19 (TPS)
امروزه فناوریهای جدید، پردازش حجم زیادی از دادهها را با سرعت بالا امکانپذیر نمودهاند. سرعت پردازش بخصوص وقتی که حجم زیادی از عملیات اجرایی اتفاق میافتد، بسیار مهم است. استفاده از اولین سیستم پردازش عملیات به زمانی که اولین رایانهها جهت کارهای تجاری به کار گرفته شدند، یعنی سالهای میانی دهه 1950، برمیگردد. سیستم پردازش عملیات یک سیستم اطلاعاتی چند وظیفهای است که جهت پردازش داده های ناشی از عملیات سازمان طراحی شده است. سیستمهای پردازش عملیات، دادههای مربوط به عملیات سازمانها را به طور مشروح جمعآوری و نگهداری نموده و از این دادهها برای تصمیمات سطوح عملیاتی استفاده مینمایند. وظیفه کلی سیستم پردازش عملیات، ثبت دادهها، رویدادها یا عملیات میباشد. اما بطور خاص وظایف این نوع سیستم، ثبت فروشهای انجام شده به مشتریان، خریدهای انجام شده از عرضهکنندگان، ثبت تغییرات موجودی و ثبت حقوق پرداختی به کارکنان میباشد. یک سیستم پردازش عملیات، دادهها را از اینگونه عملیات جمع آوری کرده و آنها را در پایگاه دادهها ذخیره میکنند. کارکنان از این نوع پایگاه، جهت تهیه گزارشات و دیگر اطلاعات مورد نیاز مانند صورتحساب مشتریان و حقوق پرداختی به کارکنان استفاده میکنند. بخش عمده گزارشات یک سازمان از این نوع پایگاه داده استخراج میشود.
بنابراین عملیات روزمره و تکراری در سازمان مانند محاسبه حقوق و دستمزد، انجام امور حسابداری، خرید مواد اولیه، تهیه صورتحساب مشتریان، محاسبات مربوط به انبار، از طریق (تی.پی.اس) به راحتی و دقت بالا میتواند انجام گیرد.
2-8-8- سیستم اطلاعات مدیریت20 (MIS)
سیستم اطلاعات مدیریت تقریبا شکل توسعه یافته سیستم پردازش عملیات میباشد و به دنبال آن قرار میگیرد. پس از پردازش دادههای عملیاتی توسط تی.پی.اس، خلاصه اطلاعات عملکردی سازمان توسط سیستم اطلاعات مدیریت محاسبه و در اختیار مدیران قرار میگیرد. به عبارت دیگر سیستم اطلاعات مدیریت، حاصل اطلاعات سیستم پردازش عملیات را خلاصهبندی و دستکاری میکند و سپس نتایج را به شکل گزارشهای خلاصه شده ساخت یافته به مدیران ارائه میدهد. بنابراین سیستم اطلاعات مدیریت نوعی از سیستمهای اطلاعاتی میباشد که جهت پشتیبانی از تصمیمگیریهای مدیریتی ایجاد شده است و اطلاعاتی را جهت پشتیبانی از تصمیمات روزمره یا ساخت یافته مدیران و افراد حرفهای در سازمان ارائه میکند. چنین اطلاعات از قبل تعریف شدهای نیازهای اطلاعاتی تصمیمگیرندگان را در سطوح میانی و عملیاتی سازمان برآورده میسازد.
2-8-9- سیستم پشتیبانی تصمیمگیری21 (DSS)
سیستمهای اطلاعات مدیریت اشکالاتی دارد که سیستمهای پشتیبانی تصمیم برای رفع آنها به وجود آمده است. سیستم اطلاعات مدیریت، اطلاعات خاصی را برای هر یک از مدیران فراهم نمیکند. این ضعف سیستم اطلاعات مدیریت، اقداماتی را باعث شد که منتهی به مفهوم سیستم پشتیبانی تصمیم گشت.
سیستم پشتیبانی تصمیمگیری یک سیستم اطلاعات تعاملی است که اطلاعات، مدلها و ابزارهای دستکاری دادهها را برای کمک به تصمیمگیرندگان در مسائل نیمه ساختار یافته و بدون ساختار، که در این موقعیتها هیچ کس نمیداند چگونه باید تصمیم بگیرد، ارائه میکند. به عبارت دیگر سیستمهای پشتیبانی تصمیم با بکارگیری 1. مدلهای تحلیلی. 2. پایگاه دادههای تخصصی. 3. قضاوت و بینش تصمیم گیرندگان و 4. یک فرآیند تعاملی تدوین شده مبتنی بر رایانه از تصمیمات سازمانی نیمه ساختار یافته و یا بدون ساختار پشتیبانی میکنند. دی.اس.اس کاربرد وسیعی در حوزههای کاربردی از قبیل تولید، مالی، بازاریابی، مدیریت منابع انسانی و برنامه ریزی راهبردی دارد. سیستم پشتیبانی تصمیم روی مسائل و مشکلات ساختار نیافته که سر راه سازمان قرار میگیرد متمرکز میشود و نه پردازشهای جاری. بنابراین دی.اس.اس در سطوح راهبردی مدیریت نسبت به سطوح میانی و عملیاتی کاربرد بیشتری دارد.
2-8-10- سیستمهای خبره22 (ES)
شامل بکارگیری هوش مصنوعی جهت تقلید از فکر افراد خبره جهت پرداختن به مسائل قضاوتی مشکل و مبهم میباشد. یعنی قابلیت و توانایی رایانهها جهت تقلید از تفکر افراد خبره و متخصص و استفاده از آن در حل مسائل میباشد. به عبارت دیگر سیستم خبره، یک سیستم رایانهای است که از قابلیت تصمیمگیری افراد خبره تقلید میکند. افراد خبره، کسانی هستند که در یک زمینه خاص دارای تبحر و مهارت هستند. در واقع سیستم خبره برای انتقال دانش از افراد متخصص و منابع دانش به پایگاه دانش رایانهای، به منظور ایجاد و در دسترس قرار دادن دانش برای افراد غیر متخصص به منظور حل سریع و اثربخشی مسائل و مشکلات تلاش میکند (سرلک و فراتی، 1387).
2-9- بکارگیری فناوری اطلاعات
شواهد نشان میدهد که بکارگیری فناوری اطلاعات در میان کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه در حال گسترش است. مطالعهای که از سوی مک مولن (1996) در کشور کانادا انجام شد، موید این رشد است. مطالعه در سه مقطع زمانی 85-1980، 91-1986 و 1994 انجام شد. و نتایج نشان داد که در مقطع اول 16 درصد، در مقطع دوم 37 درصد و در مقطع سوم 43 درصد از کارکنان در کارشان تحت تاثیر فناوری اطلاعات قرار گرفته اند. این رشد منطقا در میان کشورهای دیگر صنعتی بیشتر است (صرافی زاده، 1383).
مطالعه دیگری در سال 1996 نشان داد که 48 درصد از کارکنان در انجام وظایف شغلیشان از رایانه استفاده میکنند. این رقم نسبت به مطالعه سال 1989 که 35 درصد بود رشد قابل ملاحظهای را نشان میدهد.
لانک (1994) دریافت که 71 درصد از سرپرستان یا دارای رایانه میباشند و یا از رایانه و ترمینال در انجام کار خود استفاده میکنند. رشد بکارگیری رایانههای خانگی نیز بسیار قابل توجه بوده است.
فناوری اطلاعات میتواند از سوی افراد، گروههای کاری، سازمانها و یا سازمانها به صورت اشتراکی به کار گرفته شود. بررسیها بیانگر این است که سازمانها عمدتا در چهار زمینه ذیل از فناوری اطلاعات بهره می گیرند:
1) امور پردازشی اطلاعات. 2) امور تصمیمگیری. 3) اشتراک اطلاعات از طریق محاسبات غیر تمرکزی. 4) نوآوری.
در امور پردازشی سازمان به جمعآوری، تبدیل، ایجاد، نگهداری و ارسال اطلاعات میپردازد. این اقدامات را به C5 تعبیر نمودهاند که در جدول ذیل نشان داده شده است.

جدول 2-2- امور پردازشی و ابزارهای فناوری اطلاعات
امور پردازشی اطلاعات
شرح
ابزارهای فناوری اطلاعات
جمع آوری اطلاعات
دریافت اطلاعات
از منبع اصلی
فناوریهای ورودی
– موس
– صفحهکلید
– اسکنر
تبدیل اطلاعات
ارائه اطلاعات در بهترین شکل
فناوریهای خروجی
– صفحه نمایش
– چاپگر
– بلندگو
ایجاد اطلاعات
پردازش به منظور ایجاد اطلاعات جدید
حافظه رایانه
– پردازشگر مرکزی
– حافظه موقت
ثبت و نگهداری اطلاعات
ذخیره اطلاعات به منظور استفاده آتی
فناوری ذخیره
– دیسک سخت
– CD ROM
– DVD
ارسال اطلاعات
ارسال اطلاعات به افراد در مکان های مختلف
فناوریهای ارتباط دور
– مودم
– ماهواره
در امور تصمیمگیری، سیستمها به تحلیل اطلاعات پردازش شده و حمایت از تصمیمگیرندگان سازمان میپردازند. این امر از طریق سیستمهای پشتیبانی تصمیمگیری و یا سیستمهای خبره انجام میپذیرد (صرافی زاده، 1383).
فناوری اطلاعات موضوعی کلی است. در کل فناوری اطلاعات متشکل از چهار عنصر اساسی (انسان، ساز وکار، ابزار، ساختار) است به طوری که در این فناوری، اطلاعات از طریق زنجیره ارزشی که از به هم پیوستن این عناصر ایجاد میشود جریان یافته و پیوسته تعالی و تکامل سازمان را فراراه خود قرار میدهد:

انسان: منابع انسانی، مفاهیم و اندیشه، نوآوری
ساز و کار: قوانین، مقررات و روشها، ساز و کارهای بهبود و رشد، ساز و کارهای ارزشگذاری و مالی
ابزار: نرمافزار، سختافزار، شبکه و ارتباطات
ساختار: سازمانی، فراسازمانی مرتبط، جهانی (دویت و همکاران، 2008).
با توجه به کلی بودن مفهوم فناوری اطلاعات، در این پژوهش منظور از بکارگیری فناوری اطلاعات همان بکارگیری ابزار فناوری اطلاعات یعنی سختافزار، نرمافزار، شبکه و ارتباطات و فناوریهای ارتباطی میباشد که در ادامه به تعاریف مختصری از این ابزار پرداخته میشود:
2-9-1- سخت افزار
سختافزار شامل ابزارهای ورودی، واحد پردازش مرکزی، حافظه اصلی، حافظه ثانویه و ابزارهای خروجی میباشد. به عبارتی دیگر، سختافزار مجموعهای از وسایل و ابزارهای فیزیکی از قبیل پردازشگرها، صفحه نمایش، صفحهکلید، پرینتر و … میباشد که مجموع آنها اطلاعات و دادهها را دریافت، پردازش و نمایش میدهند.
2-9-2- نرم افزار
اصطلاح نرم افزار عموما جهت توصیف برنامههای رایانهای به کار برده میشود. برنامه رایانهای شامل مجموعه ای از دستورالعملها برای هدایت و کنترل سخت افزارها میباشد. نرم افزارها شامل مجموعهای از دستورالعمل ها یا برنامههایی است که به رایانه داده میشود و رایانهها به مدد آنها وظایف خود را به انجام میرسانند. از جمله نرمافزارهای کاربردی میتوان به نرمافزارهای واژهپرداز، نرمافزارهای صفحهگسترده، نرمافزارهای نمایش گرافیکی، نرم افزارهای پایگاه داده، نرم افزارهای کاربردی تخصصی و … اشاره کرد.

2-9-3- شبکهها
شبکههای ارتباطی شامل مجموعهای از مکانها یا گرههایی است که در آن سخت افزار، برنامهها و اطلاعات به عنوان یک سیستم، به هم مرتبط شده و دادهها و اطلاعات را دریافت و انتقال میدهند. شبکه عبارت است از اجزای سخت افزار و نرم افزار که بر حسب یک تفاهمنامه مشترک برای ایجاد یک محیط کاری مشترک به هم وصل شدهاند. رایانهها میتوانند به هم نزدیک یا از هم دور باشند و ارتباطات در شبکه شامل انتقال متن، صدا، تصویر یا دیگر شکلهای اطلاعاتی در سراسر شبکه میباشد. برخی از مهمترین نقشها یا کاربردهای شبکهها عبارتند از: به اشتراک

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی فناوری اطلاعات، پردازش اطلاعات، کسب و کار، عدم تمرکز Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی کیفیت جامع، مدیریت کیفیت، مدیریت کیفیت جامع، بازاریابی