پایان نامه با واژگان کلیدی فضای سایبر، اثبات دعوی، ادله الکترونیکی، استنادپذیری

دانلود پایان نامه ارشد

و دلایل اهمیت و چالش های ادله ی الکترونیکی به بحث و گفت و گو پرداخته است.
فصل دوم پایان نامه وارد موضوع استنادپذیری ادله ی الکترونیکی شده و این فصل مطالب خود را بر اساس قانون جمع آوری و استنادپذیری ادله ی الکترونیکی مصوب سال 1393 چیدمان کرده است. این فصل نیز به دو بخش کلی تقسیم گردیده که در بخش اول حول محور جمع آوری ادله ی الکترونیکی (حفاظت، تفتیش و توقیف، شنود و ارائه) و هم چنین بررسی هویت پدیدآورنده ی ادله الکترونیکی سخن به میان آورده است و بخش دوم در رابطه با پذیرش ادله ی الکترونیکی توسط دادگاه به بحث و بررسی پرداخته که آیا نظام حقوقی ایران این ادله را مورد پذیرش قرار می دهند یا خیر و هم چنین رویکرد سایر کشورها در رابطه با این ادله نیز بیان گردیده است.

فصل اول
کلیات

برای ورود به یک موضوع و پرداختن به آن، باید آن موضوع را از زوایا و ابعاد مختلف مورد بررسی قرار داد که در این فصل سعی بر آن داریم که تا جایی که سعی و امکان می رود بتوان با کلیات موضوع مورد بحث آشنا شده و بتوانیم هرچند مفصل و یا مختصر الفبای موضوع پیش رو را به رشته ی تحریر درآوریم.
بخش اول: مفاهیم تا تاریخچه ی ادله ی الکترونیکی
در این بخش بیش تر قصد آن داریم تا مقدمات اولیه و ابتدایی در رابطه با ادله ی الکترونیکی را که برای آغاز لازم به ذکر است تا بعداً بتوان به اصل مطلب پرداخت را به رشته تحریر درآوریم. مقدماتی از این قبیل: تعاریف، جایگاه و محل قرارگیری ادله الکترونیکی در میان سایر ادله اثبات دعوی، انواع ادله اثبات دعوای سنتی و الکترونیکی و در نهایت به ذکر تاریخچه ای در باب ادله الکترونیکی در برخی از کشورهای جهان و هم چنین کشور خودمان ایران می پردازیم.
مبحث اول: مفهوم شناسی و تحول تاریخی ادله اثبات دعوی
برای سهولت در فهم و درک یک مطلب یا موضوع باید واژگان آن برای ذهن انسان بدیهی یا تعریف شده باشد که در این جا به عنوان شروع کار در بدو امر به تعریف تعدادی از واژگان مرتبط با موضوع مطروحه می پردازیم که به هنگام ورود به مباحث بعدی با واژگان نامفهوم برخوردی ننماییم و در نهایت به بررسی جایگاه و محل قرارگیری ادله ی الکترونیکی در میان سایر ادله اثبات جرم می پردازیم.
گفتار اول: تعاریف
1. ادله و ادله ی اثبات دعوی: ادله جمع دلیل است و دلیل در لغت به معنای راهنما و چیزی است که برای اثبات امری به کار برده شود. لغت نامه دهخدا نیز آن را به معنای: راهنما، راهبر، رهنمون و راه نماینده و غیره گرفته است و نیز فرهنگ کامل فارسی، آن را به معنای گواه، راهنما، نشان و غیره و نیز آن چه برای اثبات امری به کار رود، آورده است.
درباره ی تعریف ادله از نظر اصطلاح علم حقوق، اتفاق نظر وجود ندارد؛ کارشناسان این فن، هرکدام تعریف خاص خودشان را از این واژه ارائه داده اند و برخی تعریف دیگران را نیز به بوته نقد گرفته اند. هم سنجی تعریفی که تاکنون درباره ادله اثبات دعوی ارائه شده است، می تواند ما را به تعریف دقیق تری رهنون شود و می توان دلیل را چنین تعریف کرد: «دلیل، امر معلومی است که غالباً توسط یکی از اصحاب دعوی در مراجع قضایی برای آشکار ساختن حقیقت امر مجهول مورد ادعا به کار می رود، خواه موجب اقناع وجدان قاضی یا کشف مجهولی بشود یا صرفاً حل دعوی مورد توجه باشد». (گروه پژوهشی حقوق دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 1387، 66 – 64)
در امور حقوقی مطابق ماده ی 194 قانون آیین دادرسی مدنی دلیل عبارت است از: «هر امری که اصحاب دعوی برای اثبات یا دفاع از دعوی به آن استناد می کنند». در امور کیفری تعریفی از دلیل ارائه نشده است اما در تعریف آن می توان گفت: «دلیل عبارت از هر وسیله ی قانونی است که مقامات قضایی را در کشف حقیقت و حصول اقناع وجدانی و اتخاد تصمیم یاری بخشد».
پس از احراز صلاحیت کیفری، مرجع قضایی موظف است دلایل و مدارک ارائه شده از سوی طرفین دعوی را بررسی و نسبت به آن ها تعیین تکلیف کند. «دلیل» در اصطلاح حقوق جزا به هرچیزی گفته می شود که وجود یا عدم وجود چیزی یا صحت و سقم ادعایی را ثابت می کند. (آشوری، 1380، 201)
در تعریف ادله ی اثبات دعوی نیز چنین می توان بیان داشت: وقتی که یکی از اصحاب دعوی در طی دادرسی ادعایی کند که مورد انکار طرف مقابل قرار گیرد، مکلف است صحت ادعای خود را ثابت کند تا وجدان دادرس را قانع و وی را وادار کند به نفع او حکم دهد، و الّا دادرس نخواهد توانست ادعای خواهان را محرز بداند و به آن ترتیب اثر دهد، چه حق می تواند به دو صورت تصور شود: مرحله ی ثبوت و آن وجود واقعی حق است، و مرحله ی اثبات و آن نمایاندن وجود حق در مرحله ی دادرسی است. (صدرزاده افشار، 1369، 3)
2. فضای سایبر: ادله ی اثبات الکترونیکی بحث مستندسازی فضای الکترونیکی و ریشه ی هر نوع فعالیتی در فضای سایبر است. (قاجارقیونلو، 1389)
فضای سایبر به عنوان محل ارتکاب بزه های رایانه ای، جهانی است بزرگ تر و بی حد و مرزتر از جهان واقعی که از اجزایی مانند رایانه، اطلاعات، شبکه و غیره به وجود آمده است که برای شناخت و بررسی جرایم رایانه ای نیاز به شناخت دقیق این فضا احساس می شود. از لحاظ لغوی در فرهنگ های مختلف، سایبر1 به معنی مجازی و غیرملموس و مترادف لغت انگلیسی «vitual» می باشد. واژه ی سایبر از لغت یونانی «keybermetes» به معنای سکاندار یا راهنما مشتق شده است و نخستین بار این اصطلاح سایبر توسط ریاضیدانی به نام نوربرت ونیر در کتابی با عنوان سایبرنتیک و کنترل در ارتباط بین حیوان و ماشین در سال 1948 به کار برده شده است. (نادعلی، 1391، 7)
فضای سایبر در معنا به مجموعه هایی از ارتباطات درونی انسان ها از طریق رایانه و وسایل مخابراتی بدون در نظر گرفتن جغرافیای فیزیکی گفته می شود. (زندی، 1389، 38)
یک سیستم آنلاین نمونه ای از فضای سایبر است. در فضای سایبر نیازی به جابه جایی نیست و کلیه ی اعمال فقط از طریق فشردن کلیدها و حرکات موس صورت می گیرد. (جوانبخت، 1387، 37)
یکی از وجوه تمایز اصلی فضای سایبر با جهان فیزیکی این است که تعامل با آن نیازمند عبور از پلی به نام ارائه کنندگان خدمات دسترسی است. تفاوتی نمی کند که اتصال به این فضا به شکل بی سیم (مثل تلفن همراه) یا با سیم (مثل اتصال از رهگذر رایانه های شخصی متصل به تلفن ثابت) یا دیگر سیستم ها باشد.
بند (الف) ماده ی 1 قانون جمع آوری و استنادپذیری ادله الکترونیکی مصوب سال 1393 در رابطه با ارائه دهندگان خدمات دسترسی سخن به میان آورده است و در واقع اشخاصی هستند که امکان برقراری ارتباط کاربران را با شبکه های رایانه ای یا مخابراتی و ارتباطی داخلی یا بین المللی فراهم می کنند که چون از لفظ اشخاص استفاده گردیده هم می تواند اشخاص حقیقی دارای مجوز رسمی و هم اشخاص حقوقی را دربرگیرد.
3. داده و اطلاعات: می توان همه ی مفروضات، معلومات، داشته ها، دانسته ها، سوابق و اطلاعات را داده نامید. انسان جهت ثبت و درک مشترک هر واقعیت و پدیده از نشانه های مختص آن استفاده نمود، ابتدا به صورت تصویر و در ادامه سیر تکاملی آن از حروف، اعداد و علایم کمک گرفت. بنابراین هر واقعیتی یا داده ای با حروف، اعداد و علایم و یا ترکیبی از آن ها قابل ثبت است. به اعداد و حروف و علایم که جهت درک و فهم مشترک از انسان ها یا رایانه سرچشمه می گیرند، داده می گویند. (عالی پور، 1390، 36)
داده ها میان انسان ها به شکل اعداد، علایم و حروف و در رایانه ها به شکل نمادهایی قراردادی (رمزهای صفرویک) وجود دارند. داده ها مجموعه ای از نمادها (حروف، اعداد و علایم برای انسان و رمزهای صفرویک برای رایانه) هستند که حقایق را نشان می دهند و برای انسان از طریق حواس وی (بینایی، شنوایی، چشایی، بویایی و لامسه) و برای رایانه از طریق لوازم مخصوص (صفحه کلید، موس و غیره) به دست می آیند. داده ها امروز فقط از سوی انسان یا رایانه پردازش می شوند یعنی کارهایی روی آن ها صورت می گیرد. در پردازش داده ها (داده پردازی) در رایانه، ابتدا داده ها به رایانه وارد می شوند. این داده ها، ذخیره شده و روی آن ها عملیاتی (جمع، تفریق، ضرب، تقسیم و غیره) صورت می گیرد. پس از این که این عملیات (پردازش) صورت گرفت معمولا داده ها به یک رایانه ی دیگر یا دوباره به انسان منتقل می شود. (نادعلی، 1391، 15)
در لایحه ی بزه های رایانه ای قبل از حذف و ویرایش نهایی در کمیسیون قضایی و حقوقی سه نمونه داده مورد توجه قرار گرفته بود:
اول؛ داده ی رایانه ای: هر نمادی از واقعه، اطلاعات یا مفهوم به شکلی مطلوب برای پردازش در یک سیستم رایانه ای یا مخابراتی است که باعث می شود سیستم های ذکر شده کارکرد خود را به مرحله ی اجرا گذارند.
دوم؛ داده ی محتوا: هر نمادی از موضوع ها، مفهوم ها یا دستورالعمل ها نظیر متن، صوت یا تصویر، چه به صورت در جریان یا ذخیره شده که به منظور برقراری ارتباطات میان سیستم های رایانه ای یا پردازش توسط شخص یا سیستم رایانه ای به کار گرفته شده و به وسیله سیستم رایانه ای ایجاد شود.
سوم؛ داده ی حاصل از مبادله ی داده ی محتوا: هرگونه داده ای که توسط رایانه ها در زنجیره ی ارتباطات تولید می شود تا ارتباطی را از مبدأ تا مقصد مسیریابی کند و شامل مبدأ ارتباط، مقصد، مسیر، زمان، تاریخ، اندازه، مدت و نوع خدمات اصلی و نظایر آن خواهد بود. گاه واژه ی نرم افزار نیز به کار برده می شود که در برابر سخت افزار است. بزه های رایانه ای تنها بر ضد نرم افزار ارتکاب می یابند و هر رفتاری که مغایر با سخت افزار رایانه ای باشد مانند از بین بردن یا ربایش ظاهر رایانه، مشمول عنوان های مجرمانه ی سنتی خواهد بود. (عالی پور، 1390، 37)
می توان نتیجه گرفت؛ به هرگونه اطلاعاتی که از طریق دستگاه ورودی به درون رایانه وارد می شود تا عملیاتی روی آن به اجرا درآید «داده» گفته می شود و جمع آن داده ها است، به عبارت دیگر به اطلاعات خاصی که وارد رایانه می شوند تا پردازش روی آن ها صورت گیرد «داده» اطلاق می شود. (شیرزاد، 1388، 79)
در کنار داده، واژه ی اطلاعات نیز واژه ای پر کاربرد می باشد.
هر چیزی است که نشان گر آگاهی یا حقیقت است و به شیوه های گوناگون مانند دیدن، شنیدن، بوییدن، لمس کردن و حتی فکر کردن به دست می آید. برای شکل دهی اطلاعات، داده های خام باید پردازش شوند تا به اطلاعات پرورش یافته تبدیل شوند.
4. اینترنت و شبکه های رایانه ای: شبکه بین المللی یا اینترنت، نام مجموعه ای از منابع اطلاعاتی جهانی است که در سطح دنیا گسترده است. گستردگی این مجموعه به حدی است که می توان گفت هیچ انسانی نمی تواند به تنهایی تمامی اینترنت یا حتی بخشی از آن را شناسد.
به عبارت دیگر، اینترنت یک سرویس میان شبکه ای بین المللی است که میلیون ها شبکه ی رایانه ای را با کاربرهای متفاوت به یکدیگر مرتبط کرده است.
در تعریف شبکه های رایانه ای نیز می توان گفت که مجموعه ای از رایانه های متصل به یکدیگر هستند که می توانند میان یکدیگر اطلاعاتی را مبادله کنند. امروز این اتصال ممکن است با سیم، لیزر، مایکرویو یا ماهواره ی مخابراتی انجام شود. (مؤذن زادگان و شایگان، 1388)
5. ادله ی الکترونیکی: از نظر برخی از مؤلفین در یک معنی عام اعم از دعاوی حقوقی و کیفری دلیل الکترونیکی عبارت است از: «هرگونه داده یا نرم افزار یا سخت افزار الکترونیکی که بتواند اطلاعات ارزشمندی را در راستای اثبات ادعا، دفاع، کشف جرم یا استدلال قضایی به دست دهد، دليل الكترونيكي محسوب است. اين اطلاعات كه ممكن است در اسناد كاغذي موجود نباشد، مي‌تواند نقش مؤثري در فرآيند تعقيب كيفري يا دادرسي ايفا كند و با توجه به توسعه‌ي فناوري الكترونيك به‌ويژه فناوري اطلاعات و ارتباطات يكي از ابزارهاي مهم فن حقوق محسوب خواهد بود». (سایت اینترنتی حقوقدانان، 1389)
در هیچ یک از قوانین حاکم بر فضای مجازی، تعریفی واحد و صریح از ادله ی الکترونیکی به میان نیامده است و تعریف فوق توسط برخی از حقوق دانان ارائه گردیده که

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی استنادپذیری، ادله الکترونیکی، فضای سایبر، تجارت الکترونیک Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی اثبات دعوی، آیین دادرسی، قانون مدنی، دادرسی مدنی