پایان نامه با واژگان کلیدی شاخص های مالی، ارزیابی عملکرد، اندازه گیری عملکرد، مدیریت عملکرد

دانلود پایان نامه ارشد

سازمان ها و شرکت ها قرار گرفته و مطالعات انجام شده در غرب حاکی از گرایش فزاینده ارزیاب کنندگان به دیدگاه نوین دارد. در صورتی که اهداف اساسی مرتبط با انجام ارزیابی در راستای رشد و توسعه و بهبود عملکرد و فعالیت ها بوده و پدیده قضاوت و مچ گیری در آن جایگاهی نداشته باشد ، شركت ها خود به سوی استقرار نظام اندازه گيري عملكرد می روند و به طور مستمر برای بهبود مکانیزم های آن تلاش می نمایند. برآیند این تلاش ها ایجاد نظام خود ارزیابی در شركت است و پیامد چنین نگرشی رشد، توسعه عملکرد و نهایتاً تحقق سریع تر و بهتر اهداف شركت می باشد (سازمان مديريت و برنامه ريزي،1382،ص ص8.-6).

جدول 2-1 ) تفاوت هاي ديدگاه سنتي و ديدگاه نوين درباره ارزيابي عملكرد (سازمان مديريت و برنامه ريزي ،1382،ص ص 8-6)
ويژگي ها
معطوف به قضاوت(يادآوري عملكرد)
معطوف به رشد و توسعه (بهبود عملكرد)
نقش ارزيابي كننده
قضاوت و اندازه گيري عملكرد
مشورت دهنده و تسهيل كننده عملكرد
دوره ارزيابي
گذشته
آينده
هدف ارزيابي
كنترل ارزيابي شونده
رشد و توسعه ظرفيت ارزيابي شونده
خروجي
كنترل عملكرد
رشد ، توسعه و بهبود عملكرد
سبك
دستوري
گفت و گو

بسیاری از انتقادات مربوط به نظام های سنتی اندازه گیری عملکرد ناشی از ناکامی آن ها در سنجش و نظارت بر ابعاد چندگانه عملکرد به واسطه تمرکز بیش از حد بر شاخص های پولی و مالی است که این امر ریشه در نظريه های اقتصادی دارد. استفاده از شاخص های مالی به عنوان تنها معیار در اندازه گیری عملکرد ، اثرات نامطلوبی به دنبال خواهد داشت. شاخص های مالی عمدتاً کوتاه نگرند ، شاخص های مالی کلان گر نیستند و عوامل بیرونی موثر بر فعالیت ها را در نظر نمی گیرند ، این شاخص ها گذشته نگر و تأخیردار147 هستند. از طرف دیگر شاخص های مالی با یک کاسه کردن عملکرد تمامی اجزای سازمان يا شركت در چند معیار نمی توانند مبنایی برای اندازه گيري عملکرد واحد ها و فرآیندها قرار گیرند. به بیان دیگر می توان گفت تکیه بر معیارهای مالی صرف برای اطمینان از اینکه استراتژی خوب اجرا شود ، کافی نیست و نیاز به یک نظام جدیدی وجود دارد که تا حد امکان نقطه ضعف های نظام های سنتی را نداشته باشد. از این رو صاحب نظران و دست اندرکاران به جستجوی شیوه ها و نظام های نوین اندازه گیری عملکرد می پردازند که تا حد امکان نقطه ضعف های نظام های سنتی را نداشته و پاسخگوی مشکلاتی که به آن ها اشاره شد باشند (قلي زاده و آزادي خواه ، 1389،ص ص15-13).
همان طور که اشاره شد شاخص های مالی عمدتاً شاخص های گذشته نگر و تأخیر دار هستند به این معنی که خود حاصل بهبود عملکرد سازمان و یا شرکت در حوزه های دیگر هستند. این شاخص ها عمدتاً حاصل شاخص های پیشرو هستند. مثلاً کاهش زمان معرفی محصول به بازار ، زمان فرآیند و افزایش بازده فرآیند های عملیاتی شاخص های پیش رو148 بوده و می توانند موجب بهبود شاخص های تأخیر داری نظیر سود آوری و نرخ بازده سرمایه149شوند. بی توجهی به شاخص های پیشرو موجب می شود که روابط علی و معلولی150 بین شاخص ها در نظر گرفته نشود و شركت نتواند مسیر بهبود عملکرد مالی خود را بیابد. كنترل مالي صرف ممكن است مديران را ترغيب نمايد كه داده ها را دستكاري كنند. مثلاً مديران ممكن است با استفاده از روش هاي حسابداري از درآمد آينده براي اهداف جاري قرض بگيرند و با توجه به اين كه در تعيين اهداف در بودجه هر دوره مديران نفوذ زيادي دارند ، ممكن است آن ها اهدافي را وضع كنند كه به راحتي به آن ها مي توان دست يافت. در مجموع تكيه به معيارهاي مالي به تنهايي براي اطمينان از پياده سازي موفق استراتژي ها كافي نيستند. راه حل ، طراحی یک نظام اندازه گیری عملکرد با ترکیبی از شاخص های مالی و غیر مالی است. گرچه شرکت ها تمایل دارند شاخص های مالی را برای کنترل مدیریت و شاخص های غیر مالی را برای کنترل عملیاتی به کار ببرند ولی ترکیبی از شاخص های مالی و غیر مالی در تمام سطوح شركت مورد نیاز است (نجمي و همكاران، 1387، ص ص6-5). تفاوت های عمده میان این دو دیدگاه به صورت خلاصه در جدول (2-2) بیان شده اند.

جدول 2-2) تفاوت نظام هاي سنتي و نوين اندازه گيري عملكرد (زالي،1387،ص4)
نظام های سنتی اندازه گیری عملکرد
نظام های نوین اندازه گیری عملکرد
مبتني بر سيستم حسابداري سنتي
مبتني بر استراتژي شركت
تأكيد بر ارزیابی بُعد مالی
تأكيد بر ارزیابی ابعاد مختلف سازمان
تأكيد بر ارزیابی عملکرد کارکنان
تأكيد بر ارزیابی فرآیندها
رویدادگرا (تأكيد بر رویدادها به صورت منفرد)
راهبردگرا (تأكيد بر هم جهتی عملکرد ها واستراتژی ها)
گذشته نگر
گذشته و آینده نگر
تأكيد بر کنترل
تأكيد بر بهبود
توجه صرف به مشکلات
برقراری روابط علت و معلولی و ریشه یابی مشکلات
نتیجه گرا (تأكيد بر حصول نتیجه)
روند گرا (تأكيد بر حصول نتیجه و فرآیند رسیدن به آن)
تأكيد صرف به ارزیابی عملکرد
تأكيد بر تفهیم اهداف و استراتژی ها قبل ار ارزیابی عملکرد
ارزیابی های گسسته و دوره ای
ارزیابی به صورت یک فرآیند پیوسته

2-1-9 ) نظام های سنتی اندازه گیری عملکرد
نظام هاي اندازه گيري عملكرد سنتي اغلب بر هزينه و مديريت حساب ها متكي هستند. اين روش ها در اواخر قرن 19 و اوايل قرن 20 براي مواجه با نياز روز افزون صنايع توليدي توسعه داده شدند. با تغييرات شگرف در توليد و فن آوري ، ديگر اين نظام ها قابل استفاده نيستند. از مشكلات اساسي در ارتباط با تكنيك هاي مديريت حسابداري مي توان كمبود تناسب با استراتژي هاي شركت ، تغيير عناصر هزينه در سال هاي اخير ، عدم انعطاف پذيري گزارش هاي مديريت حسابداري ، مانع پيشرفت توليد در كلاس جهاني را ذكر نمود (رهنماي رودپشتي و محمودي ،1389، ص27).
2-1-9-1) سیستم اندازه گیری حسابداری – در این روش شاخص های مالی متعددی به منظور ارزیابی یک سازمان به کار گرفته می شوند شامل ، جریان نقدی سرمایه گذاری151 ، نرخ بازده داخلی152 ، ارزش افزوده اقتصادی153 ، سود ، بازده نسبت به متوسط سرمایه به کار گرفته شده و بازگشت روي فروش ارائه شده است. اما اندازه گیری های مالی صرفاً نگاه به گذشته دارند و برای ارائه تصویری از آینده مناسب نیستند. این اندازه گیری ها به استراتژی های مهم شرکت در بخش های غیر مالی نظیر مشتری ، خدمات ، اعتبار و کیفیت محصولات نمی پردازند.اين اندازه گيري به بحث در مورد وظايف مي پردازد نه فرآیندهايي كه بايد بر اهداف متمركز شوند و وظايف را شكل دهند (روغنيان،1387، ص2).
2-1-9-2) روش هزينه يابي بر مبناي فعاليت154 (ABC) – در این روش فعالیت ها به اجزای کوچک و منفرد تفکیک می شوند، سپس هزینه و زمان اجرای کار برای هر یک از فعالیت ها مشخص می شود. بدین وسیله می توان بهره وری هر فعالیت را اندازه گیری نمود. با استفاده از این روش می توان هزینه کارهای مختلف مثلاً هزینه فروش یک محصول یا هزینه بازاریابی یک محصول خاص و … را مشخص کرد. روش ABC جایگزینی برای سیستم حسابرسی سنتی نیست اما مکملی برای آن سیستم به منظور درک بهتر عملکرد یک شركت به شمار می رود. ABC را بايد همراه با يكي از روش هاي اندازه گيري عملكرد به كار برد تا بازدهي مناسب داشته باشد (روغنيان،1387، ص2).
2-1-9-3) اندازه گيري عملكرد كليدي155 – اين سيستم اندازه گيري در فرانسه و در اوايل دهه 80 مطرح شد. در اين مدل بر اساس استراتژي شركت ، مديران ارشد چند عملكرد را به عنوان عملكرد هاي كليدي انتخاب كرده و آن ها را با معيارهاي مربوط اندازه گيري مي كردند. بدين طريق ميزان پيشرفت يا نزول اين عوامل به طور پيوسته دنبال مي شود. اين روش شاخص هاي مالي و غير مالي را در بر مي گيرد. از اشكالات عمده اين مدل اندازه گيري مي توان به نداشتن قاعده اي مشخص براي انتخاب عملكردهاي كليدي و اعمال نظرات شخصي مديران اشاره نمود (روغنيان،1387، ص3).
2-1-9-4) مدل اندازه گيري كارت امتياز پاسخگويي156 – در اين مدل شركت ها بستري براي ارتباط با ذينفعان مختلف هستند. در دراز مدت موفقيت شركت بستگي به يكپارچه كردن و متوازن نمودن نيازهاي ذينفعان مختلف دارد بدون آن كه منافع يكي فداي منافع ديگري گردد. ذينفعان اصلي عبارتند از كاركنان ، مشتريان ، تأمين كنندگان ، مديران و سهامداران كه هر يك از آن ها انتظاراتي از شركت را برآورده ساخته و در مقابل از شركت انتظاراتي دارند (روغنيان،1387، ص4).
2-1-9-5) روش ارزش افزوده اقتصادی157 (EVA) – یکی از انتقاداتی که به حسابداری سنتی وارد بود تمرکز بر نتایج مالی در کوتاه مدت ، نظیر سود آوری و فروش سالیانه و در عوض نادیده گرفتن موفقیت شركت در به دست آوردن ارزش افزوده بلند مدت برای سهامداران بود. به طوری که ممکن است یک شرکت در سالی خاص سود آوری خوبی داشته باشد ، اما در عین حال به دلیل بی توجهی به حق انتخاب مشتریان ، کیفیت کالا و نوآوری در سالیان آتی بازار را از دست بدهد. برای برطرف کردن این نقیصه ، برخی تحلیل گران معتقد به محاسبه نرخ بازگشت سرمایه یا ارزش افزوده اقتصادی هستند. مبنای این فرضيه بر این اساس استوار است که ارزش سهام یک شرکت تا زمانی افزایش می یابد که درآمد شرکت بیش از هزینه سرمایه ای آن باشد.این روش نیز عمدتاً نگاه به گذشته دارد و برای ارائه تصویری از آینده چندان مناسب نیست (قلي زاده و آزادي خواه،1389، ص18).
2-1-9-6) روش های ارزیابی عملکرد افراد – این روش ها صرفاً به ارزیابی عملکرد افراد (کارکنان) می پردازند و وارد ارزیابی فرآیند ها و کل شركت نمی شوند. روش هاي مختلفي براي ارزيابي افراد وجود دارد ولي اين موضوع كه كدام روش ، مناسب ترين روش ارزيابي است به هدف شركت از ارزيابي افراد بستگي دارد و معمولاً نيز تركيبي از روش هاي مختلف براي ارزيابي افراد به كار گرفته مي شود (قلي زاده وآزادي خواه ،1389، ص18).

2-1-10 ) نظام های نوین اندازه گیری عملکرد
نواقص و کمبودهای نظام‌های سنتی ارزیابی عملکرد به انقلابی در مدیریت عملکرد منجر شد به طوری که محققان و کاربران به سمت خلق نظام‌های نوین ارزیابی عملکرد حرکت کردند که اهداف و محیط فعلی را مورد توجه قرار دهند و به این‌ترتیب فرآیندهای ارزیابی متعددی برای استفاده شركت ها و سازمان هاي مختلف ایجاد گردید و این مدل‌ها همواره رو به تغییر و توسعه بوده است از طرفی دیگر چالش مهم در این خصوص توجه به امکان پاسخگویی به این سطح از نیازها توسط مدل‌های نوین تدوین شده از جمله حسابرسی عملکرد و یا حسابرسی جامع می‌باشد.بعد از طرح و به کارگیری مدل های جدید مدیریت عملکرد توجه صاحب نظران معطوف به تحولات پس از آن گردید. مطلب مهم که در این راستا مطرح شده این است که فاصله میان برنامه ریزی استراتژیک ، مدیریت عملکرد و کنترل عملیاتی کاهش یافته است. این بدان معنا می باشد که تدوین استراتژی ها مورد توجه کل شركت قرار گرفته است. یعنی کلیه بخش های شركت در این کار سهیم هستند. به اين ترتیب مدیریت عملکرد به ابزار مهمی برای تدوین و اجرای استراتژی چه در سطح مدیریت ارشد و چه در سطوح مدیریت عملیاتی تبدیل شده است. بنابراین مدیریت عملکرد در مقایسه با شکل سنتی آن که بر معیارهای پولی از قبیل بازده سرمایه گذاری158 و سود باقي مانده تأكيد داشته قلمرو خود را توسعه داده و رفته رفته گرایش استراتژیک بیشتری یافته است (رحماني،1387، ص4).
علاوه بر مشكلات نظام هاي اندازه گيري عملكرد سنتي ، دلايل زيادي براي نياز به نظام هاي اندازه گيري عملكرد مدرن در محيط كسب و كار وجود دارد. برخي از اين دلايل به اين شرح اند: مشتريان نياز به كيفيت و استانداردهاي بالاتري دارند، عملكرد ، انعطاف و روش هاي مديريتي در واحد هاي تجاري به طور قابل ملاحظه اي تغيير كرده اند. همانطور كه شركت هاي روش هاي توليد در تراز جهاني را مطرح مي كنند، به روش هاي جديدي براي اندازه گيري و كنترل طرح هاي خود نيز نياز دارند. نظام هاي اندازه گيري عملكرد سنتي براي اندازه گيري فعاليت هاي شركت در كلاس جهاني غير معتبرند. زيرا زمينه ي رقابت در شركت را به وجود نمي آورند. در فضاي كسب و كار

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی اندازه گیری عملکرد، فن آوری اطلاعات، عملکرد مالی، سیستم های اطلاعات Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی کارت امتیازی متوازن، استراتژی ها، رضایت مشتری، نیازمندی ها