پایان نامه با واژگان کلیدی سنگ نوشته، فرهنگ ایرانی، توسعه گردشگری

دانلود پایان نامه ارشد

افسانه اي ايران باستان است. جاذبه هاي اجتماعي و فرهنگي استان ايلام از ديگر زيبايي هاي منطقه هستند كه بر جاذبه هاي گردشگري استان مي افزايد. فصل بهار كه زمان رويش گل هاي زيبا و وحشي در اين خطه است و فصل تابستان با رودخانه هاي خروشان و آبشارهاي زيبا مناسب ترين زمان سفر به استان ايلام است.
1) آتشکده سیاهکل:
آتشكده سياهگل يكي از آثار دوره شكوهمند ساساني است كه در 25 كيلومتري شهرستان ايوان و در منطقه‌اي به همين نام در حاشيه جنوبي رودخانه پرآب گنگير قرار گرفته است. اين اثر سالم‌ترين آتشكده شناسايي شده استان ايلام است كه در نوع خود بي‌نظير و از اهميت زيادي در مطالعات باستان‌شناسي برخوردار است. آتشكده داراي چهار پايه و يك سقف گنبدي و نيز در اطراف داراي راهروي جهت نيايش است كه متأسفانه در سالهاي اخير بر اثر عوامل طبيعي و انساني تخريب شده است و فقط آثاري از اين راهرو وجود دارد. مصالح ساخت اين آتشكده تشكيل شده است از گچ نيم‌كوب و قلوه‌سنگهاي رودخانه‌اي.
2) شهر گمشده آريوحان:
با توجه به بررسي‌هاي باستان‌شناسي صورت گرفته در اطراف آتشکده سیاهکل، آثاري از بناها و معماري هم‌دوره با آتشكده مورد شناسايي قرار گرفت كه احتمال وجود شهر گمشده آريوحان (آريوجان) را در اين منطقه بيشتر مي‌كند. شهر گمشده آريوحان (آريوجان) يكي از شهر‌هاي تاريخي استان ايلام است كه بر اساس شواهد و مدارك تاريخي و گفته سياحان و سفرنامه نويسان در ساحل رودخانه گنگير استقرار داشته كه وجود اين مجموعه آثار و ديگر شواهد باستان‌شناسي حكايت از وجود يك شهر تاريخي در اين منطقه دارد.
3) پشت قلعه آبدانان، سند افتخار:
پشت قلعه در فاصله پنج کیلومتری در ناحیه جنوبی شهرستان آبدانان و در شمال غربی روستای پشت قلا بر روی تپه‌ای بلند قرار دارد كه رودخانه دویرج از پای آن می‌گذرد. اين اثر يكي از آثار دوره ساساني است كه مصالح ساخت آن از قلوه سنگهاي رودخانه‌اي و گچ نيم‌كوب تشكيل شده است. آثار به جا مانده از اين اثر ارزشمند شامل برجهای نگهبانی، بارو، شاه‌نشین، اتاق‌های مسکونی، پلکان و… است. باروی بیضوی شکل که ارتفاع آن به سه متر می‌رسد محوطه قلعه را در بر گرفته است. دیوارهای بیرونی و اصلی قلعه تقریبا سالم مانده است. این دیوارها قلعه را به سه قسمت مجزا تقسیم می‌کنند. در قسمت غربی قلعه، آثار برج دیده می‌شود و سوراخی بر روی برج قسمت جنوبی قلعه است که كاربري آن دیده‌بانی است. بر باروها و دیوارهای آن، برجهایی با فواصل تقریباً مساوی در اطراف دژ به صورت کنگره‌دار ساخته شده که دارای اتاق‌های کوچک دیده‌بانی و طاق‌های قوسی شکل است. در منتهي‌الیه قسمت جنوبی و جنوب شرقی دژ، شاهنشین قلعه و اتاق‌های مسکونی قرار دارند که يك چهارم دژ را تشکیل می‌دهند و مابقی محوطه قلعه است. این قسمت دارای اتاق‌هایی با تاق‌های نیم‌دایره و تاقچه‌ها و طاقنماهایی است که گاه قطر دیوار آن به یک متر می‌رسد. این قلعه جنبه نظامی داشته و دور تپه‌ها کانالی طبیعی قرار دارد که مانند خندقی از دژ محافظت می‌کند. در یک قسمت از این خندق طبیعی رودخانه دویرج عبور مي‌كند.
4) محراب امامزاده مهدی صالح (ع):
تزئينات وابسته به معماري در محراب بناي امامزاده مهدي صالح (ع) ماژين چشم هر بيننده اي را به خود جلب مي‌كند. اين بنا يكي از آثار دوره ايلخاني استان ايلام است كه در بخش ماژين شهرستان دره شهر قرار گرفته است. متأسفانه در سالهاي اخير به دليل فرو ريختن سقف بنا و تأثيرات عوامل جوي، باعث تخريب قسمتهايي از تزئينات اين محراب منحصر به فرد شده است. در كنار اين محراب آيات آية‌الكرسي با هنرمندي خاصي به خط كوفي گچبري شده است. لزوم توجه بيشتر به معماري اين بنا و تزيينات وابسته به آن بيشتر احساس مي‌شود.
5) معماري د‍ژ شيخ ماخو:
دژ شيخ ماخو يكي از آثار دوره ساساني شهرستان دره شهر است كه بر یک بستر طبیعی و در یک تورفتگی غار مانند (ناودیس) و یا به اصطلاح اشگفت ساخته شده است. این بستر در ارتفاع 6 متری از کف رودخانه ایجاد شده است. سطح داخلی و طبیعی این اشگفت برابر 126 مترمربع است که از شیب 4 تا 6 درجه برخوردار است و شکل ظاهری سطح این پناهگاه به صورت یک نیم دایره کشیده شده است. این بستر در ارتفاع ۵ متری از کف رودخانه ایجاد شده است ، سطح داخلی و طبیعی این اشگفت برابر126 متر است. برای دسترسی به فضای داخل قلعه پله‌هایی ساخته شده که این مکان را فراهم نموده است، اما در حال حاضر به علت گذر زمان آثاری از آن مشاهده نمی‌شود و به کلی تخریب شده‌اند.
ساختار این بنا تلفیقی از مصنوعات بشری و طبیعت است که توانسته مقابله‌ای تقریباً برابر در گذشت زمان با عوامل مخرب جوی داشته باشد. سازندگان بنا به خوبی دانسته‌اند که برای حفظ و بقاء آثار چه نوع مصالح و با چه شیوه‌ای اجرا نمایند. نوع مصالح همگون با سایر قسمتها و عاملی در سالم ماندن دیوار بوده است و در آن از قلوه سنگهای نیمه‌درشت رودخانه‌ای استفاده شده است. ملات بکار رفته در ساخت این قلعه ملات گچ نیم‌کوب می‌باشد . کلیه اتصالها و پوشش سقف و قفل و بستهای این بنا از مصالح مصرفی در کل بنا بوده و هیچ‌گونه مصالح دیگری از قبیل آجر و … چه در پوشش سقف و چه در دیوار به کار نرفته است. پوشش سقف در این بنا از مصالح طاق سنگی است که بصورت ضربی اجراء شده است. در نمای داخل دیوار آثاری از چوب وجود دارد که وظیفه اتصال بین دیوار و صخره‌های جانبی را داشته که عامل پایداری دیوار در گذر زمان نیز بوده است. نوع این چوبها از چوبهای بلوط منطقه بوده است. در ساختار این بنا از دو نوع تیرکش استفاده شده است یکی بصورت کنگره‌ها با مقطع مربع و دیگری در دیوار با مقطع ذوزنقه می باشد. اندود کاری این قلعه از نوع اندود گچی است که با استفاده از دست و در قابهای یکسان بر روی دیوار انجام شده است. این اندود در دوره های بعدی تجدید شده است که آثار آن مشاهده می‌شود. در محدوده این اثر تاسیسات جانبی هم‌دوره وجود ندارد، لیکن آثاری از یک آسیاب آبی متعلق به دوره صفویه درست در مقابل دژ دیده می شود. بنا تا حدود 65% تخریب شده است و مصالح آن از سنگ و گچ می‌باشد.
6) سنگ نوشته تخت خان:
سنگ نوشته تخت خان يا تخت خاتون بر سر راه ايلام به مهران در منطقه خوش آب و هواي بان‌روشان بر روي قطعه سنگي بزرگ نوشته شده است. شكل سنگ نوشته يك متوازي الاضلاع در ابعاد 145×190 سانتي‌متر بوده كه ابتدا آنرا حدود دو سانتي‌متر به لحاظ فراهم نمودن يك سطح صاف و يكنواخت تراش داده و آنگاه با تراش دادن مجدد حروف و كلمات را برجسته نموده‌اند. خط كتيبه نستعليق، و متن آن خلاصه اي از شجره نامه واليان و شرح برخي از خدمات عمراني غلامرضا خان والي است كه در سال 1325 هـ.ق دستور نوشتن آنرا داد.
7) تپه گوران نشان تمدني ديرين:
تپه “گوران” يكي از آثار دوره نوسنگي است كه در بخش هليلان شهرستان شيروان چرداول و در استان ايلام واقع شده است. با توجه به حفاري در اين تپه كه در سال 1963 توسط هئيت دانماركي به سرپرستي ملرگارد صورت گرفت، 21 لايه فرهنگي در آن مشخص گرديد. در دو لايه تحتاني اين تپه هيچگونه سفالي به دست نيامد. اولين نمونه‌هاي بقاياي معماري در لايه 16 به دست آمد. با توجه به نوع معماري دو لايه اول تپه “گوران” به نظر مي رسد كه ساكنان اوليه “گوران” را كوچ‌نشينان منطقه تشكيل مي‌دادندكه فقط مدتي كوتاهي در محل به سر مي‌بردند و در فصل نامناسب سال، به ساير نقاط كوچ مي‌كردند.
8) معرفی گورستان هلوچ:
گورستان هلوج در استان ايلام، شهرستان ايوان و در سمت راست ورودی بخش زرنه قرار دارد. اين گورستان در فاصله 200 متری شمال شرقی تپه تاريخی قلا زرنه واقع شده است. نوع بافت خاک زمينهای اطراف، رسی آبرفتی و زراعی است.
9) امامزاده پير حسين، آرميده در دل كوه خُورمه:
امامزاده پير حسين يكي از امامزاده‌هاي واقع در استان ايلام است كه در روستاي زنجيره عليا شهرستان شيروان چرداول در دل كوه خُورمه آرميده است. اين امامزاده نوه امام موسي كاظم (ع) است كه در نزد مردم از احترام خاصي برخوردار است. بناي امامزاده يكي از آثار ثبت شده استان در فهرست آثار ملي كشور است. امامزاده پير حسين زنجيره هرساله پذيراي زائران زيادي از جاي جاي استان و نيز استانهاي همجوار است كه به قصد زيارت و تفريح به اين نقطه زيبا از استان ايلام سفر مي‌كنند. طبيعت زيبا و بكر اطراف و داخل تنگه، آب فراوان، چشمه‌هاي زياد آب شيرين و نيز آب و هواي معتدل كوهستاني همگي لذت يك زيارت را بر زائران و گردشگران اين منطقه دو چندان مي‌كند. درخت توت کهنسال کنار بنای امامزاده حکایت از تاریخ کهن و نیز سرسبزی این منطقه در گذشته های دور دارد.
10) سنگ نوشته قوچعلی ایلام:
سنگ نوشته زيباي قوچعلي در ضلع جنوبي كوه اناران بر روي صخره‌اي در تنگ قوچعلي و در شمال شهر ايلام قرار دارد.. ارتفاع اين سنگ نوشته از سطح 5/4 متر است كه بدستور غلامرضا خان والي و به خط زيباي نستعليق نگارش يافته است. دسترسي به اين سنگ نوشته مشكل بوده و بايد مسير چند صد متري دامنه تنگ قوچعلي را پياده طي نمود. ابعاد اين سنگ نوشته 40 * 75 و به شكل ذوزنقه است.
11) قلعه سام شکوه یک تمدن:
بنای با عظمت قلعه سام بر فراز کوهي به همين نام در غرب روستای چم بور از توابع شهرستان شیروان و چرداول قرار دارد. معماری این قلعه متعلق به دوره پرشکوه ساسانی است. علاوه بر این معماری در قسمت جنوب غربی قلعه آثار چهارطاقی مشهود است. در کنار این مجموعه معماری چند درخت کهنسال چنار با قدمتی ۵۰۰ ساله و چشمه ای گوارا از دل کوه بیرون آمده چشم اندازی بکر و طبیعی را آفریده است که چشم هر گردشگری را می نوازد. علاوه بر درخت چنار ریشه درختی به نام عود یا هومه که از آن در اعیاد و جشنها استفاده می شده یافت شد. برای رسیدن به این قلعه با چشم انداز طبیعی و زیبا باید ۴ ساعت کوهنوردی را تحمل کرد.

12) تاریخچه مطالعات باستان شناسی دشت ایوان:
شهرستان ايوان غرب در موقعيت جغرافيايي 19/46 طول شرقي و59/33 عرض شمالي در غرب كشور و در شمال غربي استان ايلام واقع شده كه متوسط ارتفاع آن از سطح دريا 1170 متر است. اين منطقه از شمال به گيلان غرب كرمانشاه، از جنوب به بخش چوار، از شرق به شيروان چرداول و از غرب به كشور عراق منتهي ومحدود مي شود. اين شهرستان داراي دو بخش مركزي و زرنه است. اين شهرستان از نظر مطالعات باستان شناسي عصر برنز ، عصر آهن 1، 2 و 3 دارای اهمیت زیادی است. سایت های مربوط به این دوره‌هابیشتر به صورت قبرستان است.
13) شهر ساساني سيمره:
شهر باستانی سيمره که در تقسیم بندی جغرافیایی کهن جزء سرزمین جبال قرار گرفته ، در ۱۲۰ کیلومتری جنوب شرقی ایلام و 45 کیلومتری غرب پل دختر به عرض و طول جغرافیایی 33درجه و 7 دقیقه و 47 درجه و 21 دقیقه ، با ارتفاع 720 متر از سطح دریا واقع است و هم اکنون شهر جدید دره شهر در غرب ویرانه های آن بنا شده است . دره شهر در مرز پشتکوه و پیشکوه در دره سیمره، در دامنه های شمالی کبیر کوه قرار دارد و با کوه های مله در شمال و کبیرکوه در جنوب احاطه شده است . کبیر کوه پوشیده از جنگل های بلوط از مله آفتو (گردنه آفتاب) شروع شده و در محلی به نام دمشا همانجائیکه رودخانه ی سیمره به جانب خوزستان تغییر مسیر می دهد و ادامه آن در خاک بختیاری کشیده شده است . در شرق این محوطه باستانی کوه های کم ارتفاعی است كه اهالی محل آن ها را تپه های گچی می نامند و ادامه بقایای ساخت و سازهای معماری شهر کهن تا بالای این ارتفاعات پیش می رود (خانزادی، 1385).

بخش سوم: پیشینه تحقیق
2-22 تحقیقات داخلی
1) در مقاله ای که توسط شمس و امینی در سال (1389) ارایه شد به ارزیابی شاخص فرهنگ ایرانی و تاثیر آن در توسعه گردشگری پرداخته است و بیان می کند که می توان با برقراری رابطه بین فرهنگ و گردشگری این گنجینه را به منبع خوبی برای جذب گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کرد زیرا فرهنگ دیرینه کشورمان از مولفه ها و عناصر متعددی تشکیل شده که از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی استان ایلام، شیروان چرداول، کردستان عراق Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی رشد اقتصادی، توسعه گردشگری، صنعت گردشگری