پایان نامه با واژگان کلیدی خودکارآمدی، باورهای خودکارآمدی، توانایی ها، آموزش و پرورش

دانلود پایان نامه ارشد

برای اجرای یک نوآوری آموزشی است (حج فروش، اورنگی، 1383).
برخی دیگر از پژوهشهاي انجام شده، ناکافی بودن تعداد رایانه، کمبود مهارت و دانش معلمان، مشکلات ادغام فناوري با آموزش و فرایند آن، فقدان کارکنان فنی و نظارتی، هزینه سنگین و کمبود امکانات سخت افزاري و نرم افزاري، کمبود نرم افزارهاي مربوطه در دستیابی به اینترنت، فقدان آموزش، کمبود وقت و فشار برنامه درس، دسترسی محدود، مشکل در سازگار شدن با نقش جدید آموزشی، کمبود منابع مالی در پیاده سازي فناوري اطلاعات در آموزش، کمبود نیروي انسانی آموزش دیده، شفاف نبودن اهداف در خصوص کاربرد رایانه در آموزش و پرورش، پایین بودن انگیزه به دلیل عدم ارائه آموزش کافی به معلمان و دانش آموزان، عدم آشنایی با زبان انگلیسی و نداشتن الگوي معتبر علمی را به عنوان موانع و چالشهاي توسعه مدارس هوشمند اشاره کرده اند (مهاجران ، قلعه اي ، حمزه رباطی، 1392).

2-2. خودکارآمدی تحصیلی
خود کارآمدی و عوامل موثر برآن سالهاست که در کانون توجه روان شناسان پرورشی و دیگر کارشناسان آموزش و پرورش جای دارد. مفهوم خودکارآمدی بندورا در زمینه های بسیاری از جمله در مسائل آموزشی و تحصیلی به کارگرفته شده و پژوهشهای زیادی در مورد آن صورت گرفته است.

2-2-1. نظریه شناختی اجتماعی بندورا
واژه خودكارآمدي21 از نظريه شناختی- اجتماعي22 آلبرت بندورا23 (1997) روان‌شناس مشهور، مشتق شده است. بندورا یکی از نظریه پردازان یادگیری است که با بکار گیری مفهوم «خودکارآمدی» سهم بسزایی در فهم ما از نظریه یادگیری اجتماعی دارد و سازو کارهای تاثیر گذار بسیاری را مورد بررسی قرار داده است. سازو کارهایی که نقش بنیادی در انجام تکلیف دارند. وی در میان سازوکارهای تاثیر گذار ، هیچ کدام را در کنترل کارکرد پرنفوذ تر از خودکارآمدی و باورهای افراد از توانایی نمی داند (پاجارس24 1997 و پینتریچ، روسر و دوگروت25، 1994) وی برآن است که خودکارآمدی دارای نقشی پرمایه در پدیدآوری تفاوتهای فردی در گستره ی کارکرد تحصیلی است.
مفهوم خودکارآمدی در مرکز نظریه شناختی اجتماعی آلبرت بندورا قرار دارد و در اینکه افراد چگونه احساس، تفکر و رفتار می کنند دخیل میباشد. در واقع سازه خودکارآمدی به باور کلی فرد در مورد توانمندی ها و قابلیت های خود اشاره دارد (پورقاز ، محمدی ، دوستی، 1391). مفهوم باورهای خودکارآمدی، در پیش بینی و تبیین الگوهای رفتاری افراد در بافتهای مختلف، موثر می باشد. در نظریه شناختی اجتماعی بندورا فرض میشود که باورهای خودکارآمدی، در تعیین فعالیتهایی که افراد تعقیب میکنند، میزان تلاشی که آنها برای تعقیب به کار میگیرند و سطوح متمایز مقاومت افراد در مواجهه با موانع احتمالی، مهم می باشد.
در نظام بندورا منظور از خودکارآمدی احساس شایستگی، کفایت و قابلیت در کنار آمدن با زندگی است. برآورده نمودن و حفظ معیارهای عملکرد، خودکارآمدی را افزایش می دهد، ناکامی در برآوردن حفظ آن معیارها، آن را کاهش می دهد (اعرابیان، خداپناهی، حیدری ، صدق پور،1383).
بر اساس نظریه شناختی– اجتماعی بندورا ، افراد گرایش به مشغول شدن و پرداختن به کارهایی دارند که احساس قابلیت و اطمینان دارند و از کارهایی که نسبت به آنها احساس قابلیت و توانایی ندارند دوری میکنند. باورهای خودکارآمدی به تعیین اینکه افراد چه مقدار وقت صرف یک فعالیت میکنند، چه مدت زمان در مقابل موانعی که مواجه میشوند پشتکار دارند، چه مقدار در مقابل موقعیتهای متضاد و مخالف انعطاف دارند کمک میکنند. خودکارآمدی را ارزیابی خاص و وابسته به بافت از قابلیت خود برای عمل در یک تکلیف ویژه میدانند. یک حس خودکارآمدی بالا باعث تلاش، مقاومت و انعطاف بیشتری می شود. همچنین در مقدار استرس و اضطرابی که افراد هنگام انجام یک فعالیت تجربه میکنند تاثیر دارد.
طبق تئوری خودکارآمدی، عواملی از قبیل استرس ها، فشارهای روانی، شرایط اقتصادی، وضعیت اجتماعی و تحصیلی بطور مستقیم رفتار افراد را تحت تاثیر قرار نمی دهند بلکه این تاثیر به واسطه باور خودکارآمدی صورت می گیرد (اعرابیان، خداپناهی، حیدری ، صدق پور،1383).
باور افراد در مورد توانایی هایشان برای اعمال کنترل بر سطح کارکرد و زندگیشان بسیار مهم است. برحسب نظر بندورا وقتی ما باور داشته باشیم که توانایی پیشرفت و کسب موفقیت را دارا هستیم به خودکارآمدی دست یافته ایم. این باورها در افراد مختلف متفاوتاند. وی معتقد است باورهای خودکارآمدی بر روی رفتار و افکار و انگیزه فراگیران در حین کار بر روی تکالیف تاثیر دارد. خودکار آمدی به ارزشیابی های شخصی افراد از قابلیت های عملکرد بر روی تکلیف یا مسائل خاص اشاره می کند.
خودکارآمدی، روی میزان استقامت، تعهد و تلاش برای دستیابی به هدف تاثیر می گذارد و اینکه ما معیارهای رفتارمان را تا چه اندازه ای درست برآورده کرده باشیم احساس خودکارآمدی ما را تعیین میکند. خودکارآمدی پایین میتواند انگیزه را نابود کند، آرزو ها را کم کند، با توانایی های شناختی تداخل کرده و تاثیر نامطلوبی بر سلامت جسمانی بگذارد (بندورا 1982، به نقل از خوشنویسان)
پس از ایجاد علاقه و انگیزه یادگیری، فرد به تواناییهای خود ایمان پیدا میکند و کوششی مضاعف در جهت یادگیری بیشتر اعمال مینماید که این امر مفهوم خودکارآمدی را در ذهن تداعی مینماید. خودکارآمدی به این باور فرد که می تواند کاری را با موفقیت انجام دهد گفته می شود. خودکارآمدی یعنی این که معتقد باشیم می توانیم با وضعیتهای مختلف کنار بیاییم. کسانی که خیلی خود بسنده هستند، انتظار دارند موفق شوند و اغلب موفق می شوند و کسانی که چندان خودکارآمد نیستند، در مورد توانایی خود در انجام تکالیف شک دارند و به همین جهت نیز کمتر موفق میشوند، از همین رو عزت نفس آنها کم است. شخصی که شک دارد بتواند رفتار خاص مورد انتظار را انجام دهد، دارای خودکارآمدی پایین است. خودکارآمدی بالا به تلاش و پافشاری در برخورد با مسأله و به دست آوردن اهداف بالاتر منتهی میشود، در حالی که خودکارامدی پایین باعث یأس و دست کشیدن از کار می شود (کلنینجر26، 2004)
افرادی که احساس کارآیی بالا دارند معتقدند که میتوانند به نحو مؤثری با وقایع و موقعیتها برخورد کنند. چون آنها انتظار دارند که در غلبه کردن بر موانع موفق شوند، در کارها استقامت به خرج میدهند و اغلب در سطح بالا عمل میکنند. آنها در مقایسه با کسانی که احساس کارآیی پایینی دارند به توانایی های خود اطمینان بیشتری دارند و خودناباوری ناچیزی نشان می دهند. آنها مشکلات را به جای تهدید، چالش می دانند و فعالانه در جستجوی موقعیتهای تازه هستند (شریفی، رحمتی، 1392).
راه دیگری که بندورا خودکارآمدی را شرح داده، بر حسب ادراک ما از درجه کنترلی که بر زندگی خود داریم، می باشد. افراد میکوشند بر رویدادهایی که زندگی آنان را تحت تاثیر قرار می دهند، اعمال کنترل نمایند. با اعمال نفوذ در موقعیتهایی که آنان میتوانند مقداری کنترل داشته باشند بهتر میتوانند آینده مطلوب را تحقق بخشیده و از نتایج نامطلوب ممانعت به عمل آورند ادراک افراد از خود، بر تفکر، انگیزش، عملکرد و هیجانات فرد تاثیر می گذارد (اعرابیان، خداپناهی، حیدری ، صدق پور، 1383).
هر چه اعتماد به باورها قویتر باشد تعمیم پذیری به فراسوی موقعیتهای خاص بیشتر خواهد بود. طبق نظر بندورا افراد انتظارات کارآمدی عمومی خود را بر اساس تجربیات و اثراتی که این تجربیات دارند شکل میدهند. علاوه بر این او معتقد است که افراد باورهای کارآمدی خاص درباره تواناییهایشان را جهت فائق آمدن بر موقعیتی خاص نیز ایجاد کرده و رشد میدهند. باورهای خودکارآمدی شخصی، دقیقا تفسیر فرد از کارهای گذشته نیست بلکه ابزاری است که چگونگی تعامل فرد را با محیط و افراد دیگر ممکن می سازد.

2-2-1. تعریف خودکارآمدی
مفهوم خودکارآمدی تاریخچه مختصری دارد که از سال 1977 توسط بندورا مطرح شده است. در تئوری بندورا منظور از خودكارآمدي شخصي احساس هاي شايستگي،كفايت و قابليت در كنار آمدن با زندگي است. همچنين باندورا خودكارآمدي را برميزان ادرا ك ما از درجه كنترلي كه بر زندگي مان داريم، تعريف می کند (شولتز27 1998، ترجمه سید محمدی، 1378)
بندورا خودکارآمدی را دریافت و داوری فرد در باره ی مهارت ها و توانمندی های خود برای انجام کارهایی که در موقعیتهای ویژه بدان ها نیاز است، تعریف میکند. بندورا خودكارآمدي را به عنوان عقيده به توانايي هاي فرد در سازماندهي و اجراي يك سري اعمال مورد نياز براي رسيدن به يك هدف تعريف مي کند.(کوربانگلو28 و همكاران، 2006)
بندورا خودكارآمدي ادراكي را به عنوان ايمان به تواناييهاي يك فرد براي سازماندهي كردن و عملي كردن مسيرهاي عملي مورد نياز در مديريت شرايط آينده، باورهاي خودكارآمدي اينكه مردم چگونه فكر ميكنند، احساس ميكنند و خودشان را برمي انگيزانند و عمل ميكنند، تعريف كرده است. (بندورا 1992 به نقل از سلیمانی، هویدا ،1392).
به نظر بندورا سطح انگيزش، شرايط عاطفي و عملكردهاي اشخاص براساس آنچه كه آنان باور دارند، شكل مي گيرد تا براساس آنچه واقعاً درست است. سازه خودكارآمدي بر باورهاي افراد در مورد قابليتهاي خودشان براي اعمال كنترل به سطح عملكردشان و به رويدادهايي كه زندگي آنها را تحت تأثير قرار مي دهد، مربوط است. از سوی دیگر خودکارآمدی تنها زمانی بر کارکرد تاثیر میگذارد که شخص مهارتهای لازم برای انجام کاری ویژه را دارا باشد و برای انجام آن کار به اندازه کافی برانگیخته شود.
عقايد مرتبط با خودكارآمدي، ايجادكننده چاره جويي براي انگيزه، رفاه و موفقيت فردي هر انساني است. اگر افراد بر اين عقيده باشند كه كاري كه بايد انجام دهند فراتر از تواناييهاي آنهاست، انگيزهي كمي پيدا خواهند کرد؛ اما اگر دريابند كه آنچه انجام مي دهند نتايج مطلوبي را به همراه دارد، آن را انجام خواهند داد ) كوربانگلو و همكاران، 2006)

2-2-3. مفهوم خودكارآمدي
نظريه شناختی- اجتماعي مبتني بر الگوي علّي سه جانبه رفتار، محيط و فرد است. اين الگو به ارتباط متقابل بين رفتار، اثرات محيطي و عوامل فردي (عوامل شناختي، عاطفي و بيولوژيك) كه به ادراك فرد براي توصيف كاركردهاي روان شناختي اشاره دارد، تأكيد ميكند. بر اساس اين نظريه، افراد در يك نظام علّيت سه جانبه بر انگيزش و رفتار خود اثر مي گذارند.
بندورا (1997) اثرات يك بعدي محيط بر رفتار فرد كه يكي از فرضيه هاي مهم روان شناسان رفتار گرا بوده است، را رد كرد. انسانها داراي نوعي نظام خود كنترلي و نيروي خود تنظيمي هستند و توسط آن نظام بر افكار، احساسات و رفتارهاي خود كنترل دارند و بر سرنوشت خود نقش تعيين كننده‌اي ايفا ميكنند.
بدين ترتيب رفتار انسان تنها در كنترل محيط نيست بلكه فرايندهاي شناختي نقش مهمي در رفتار آدمي دارند. عملكرد و يادگيري انسان متاثر از گرايشهاي شناختي، عاطفي و احساسات، انتظارات، باورها و ارزش هاست. انسان موجودي فعال است و بر رويدادهاي زندگي خود اثر ميگذارد. انسان تحت تاثير عوامل روان شناختي است و به‌طور فعال در انگيزه ها و رفتار خود اثر دارد. براساس نظر «بندورا»، افراد نه توسط نيروهاي دروني رانده مي شوند، نه محركهاي محيطي آنها را به عمل سوق مي دهند، بلكه كاركردهاي روان شناختي، عملكرد، رفتار، محيط و محركات آن را تعيين مي كند.
به بیانی دیگر بندورا معتقد است اثر متقابل عوامل محیطی و عوامل فردی است که نتایج رفتاری را تنظیم می کند. اما عاملیت انسانی در این خصوص سهم بسیاری دارد. به این ترتیب به نظر میرسد بسیاری از عوامل محیطی از طریق تاثیر بر عوامل فردی نقش خود را ایفا میکنند که این تعاملات بر ادراکات باورها و توانمندی های فردی آنها اثر میگذارد.( ظهره وند ،1389).
باور كارآمدي عاملي مهم در نظام سازنده شايستگي انسان است. انجام وظايف توسط افراد مختلف با مهارتهاي مشابه در موقعيتهاي متفاوت به‌صورت ضعيف، متوسط و يا قوي و يا توسط يك فرد در شرايط متفاوت به تغييرات باورهاي كارآمدي آنان وابسته است. مهارتها مي توانند به آساني تحت تأثير خودشكي29

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی فن آوری اطلاعات، آموزش و پرورش، مدارس هوشمند، رشد حرفه ای Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی خودمختاری، آموزش گروهی، پیشرفت تحصیلی، رضایت از زندگ