پایان نامه با واژگان کلیدی خودکارآمدی، رفتار انسان، باورهای خودکارآمدی، خود کارآمدی

دانلود پایان نامه ارشد

يا خود ترديدي قرار گيرند، درنتيجه حتي افراد خيلي مستعد در شرايطي كه باور ضعيفي نسبت به خود داشته باشند، از توانائيهاي خود استفاده كمتري ميكنند (بندورا 1997). به همين دليل، احساس خودكارآمدي، افراد را قادر مي سازد تا با استفاده از مهارتها در برخورد با موانع، كارهاي فوق العاده اي انجام دهند. بنابراين، خودكارآمدي درك شده عاملي مهم براي انجام موفقيت آميز عملكرد و مهارتهاي اساسي لازم براي انجام آن است (سلیمانی، هویدا ،1392). خودكارآمدي درك شده معيار داشتن مهارتهاي شخصي نيست، بلكه بدين معني است كه فرد به اين باور رسيده باشد كه مي تواند در شرايط مختلف با هر نوع مهارتي كه داشته باشد، وظايف را به نحو احسن انجام دهد.

2-2-4. منابع خود کارآمدی
مطابق نظر بندورا، باورهای خودکارآمدی از چهار منبع شکل می گیرد: تجربه ها (دست آوردها)ی شخصی، تجارب جانشینی، ترغیب کلامی و حالات زیست شناختی(عاطفی و روانی). که پرنفوذ ترین این منابع تجربههای شخصی است زیرا بنیاد آن بر تجربه هایی است که فرد در آنها تبحر یافته است. وقتی افراد بر این باور هستند که کوشش آنها موفقیت آمیز خواهد بود اعتماد به نفس آنها برای رسیدن به هدف و پافشاری بر روی آن بیشتر می شود و برعکس هرچه افراد تلاش خود را بی فایده بپندارند از تلاش خود کاسته و خودکارآمدی و در نتیجه پیشرفت کمتری در آن زمینه خواهند داشت (آشر و پاجارس30، 2008).
خودکارآمدی افراد در طی کسب مهارت دچار تغییراتی می شود و تجارب شخصی در مواقعی که فرد با یک تکلیف روبرو می شود و آن را حل می کند بر افزایش سطح خودکارآمدی فرد کمک میکند. موفقیت، انتظارهای تبحری را بالا می برد و شکستهای پی در پی که در آغاز رویدادها رخ می دهد، باورهای خودکارآمدی را میکاهد (کریمزاده، محسنی،1385).

2-2-4-1. تجربيات ماهرانه يا موفقيت آميز
این منبع اشاره به مهارت حقیقی فرد از یک کار خاص دارد . تجربيات گذشتهي فرد مجموعهي كلي تجربياتي را ايجاد ميكند كه به شرايط جديد منتقل ميشود. حس پشتكاري كارآمدي زماني كه فرد قادر است برموانع چالش برانگيز با پشتكار فائق آيد، پيشرفت ميكند. تجربهاي كه اطمينان فرد به تواناييهايش را مهيا ميسازد و به فرد اجازه ميدهد كه مشكلات و شكستها را بدون از دست دادن اعتماد به نفس تحمل كند.
معمولاً موفقيتها باعث خودكارآمدي مي شوند، در حاليكه شكستها ميزان آن را كاهش ميدهند. به عبارت ديگر همانگونه كه بندورا اشاره ميكند، پس از آنكه حس خودكارآمدي قوي از طريق موفقيتهاي مكرر ايجاد شد، شكستهاي اتفاقي نميتوانند بر آن تأثير منفي بگذارند افرادی كه به طور ماهرانه فعاليتهاي خود را انجام ميدهند و بركارها تسلط دارند، حس كارآمدي قويتري دارند و اين امر نه تنها براي آنان احساس خوشايندي ايجاد ميكند، بلكه احتمال تكرار موفقيتها را افزايش ميدهد.

2-2-4-2. تجربيات الگوبرداري
الگوسازي، به مشاهده ي فرد ديگري (الگو) در حين انجام كار تحت بررسي اطلاق مي شود. الگو به فرد مشاهده گر با تلاشهاي موفق، استراتژي اجتماعي كار را مي فهماند، اساسي براي مقايسه و قضاوت توانايي هاي خودش و تشويق به باور اينكه از طريق تلاش و كوشش علیرغم شكستها، مي توان كار را با موفقيت به پايان رساند. سودمندي الگوسازي به تشابه میان الگو و مشاهده گر به عنوان مثال سن و توانايي بستگي دارد. افراد هنگامي نسبت به تجربه هاي الگوبرداري به شدت حساس ميشوند كه آشنايي كافي با آنچه كه بايد انجام دهند، ندارند. مشاهده موفقيت الگوها به ايجاد باور مشاهده گران در مورد تواناييهايشان براي دستيابي به موفقيت كمك ميكند.

2-2-4-3. ترغيب کلامی
هدف ترغيب كلامي، القا كردن به فرد براي مواجه شدن با كار يا به كار بردن تواناييهاي خود براي موفقيت است. کساني كه به صور كلامي متقاعد شده اند، داراي تواناييهاي خاصي هستند و در صورتي كه مشكل خاصي رخ دهد، تلاش بیشتري به خرج ميدهند. معمولاً به سختي ميتوان از طريق تشويق مثبت، باورهاي مربوط به خودكارآمدي را تقويت كرد؛ در حاليكه اين باروها از طريق ارزيابيهاي منفي تضعيف ميشود. ترغيب كلامي معمولاً توسط والدين، معلمان، همسران، دوستان و درمانگران انجام ميشود. براي اينكه قانع سازي كلامي مؤثر افتد، بايد واقع بينانه باشد.

2-2-4-4. حالتهاي عاطفي و فيزيولوژیکي
حالت فيزيولوژيكي نيز بر باورهاي مربوط به خودكارآمدي تأثير ميگذارد. مردم ميزان اعتماد خود را به هنگام انجام يك عمل از طريق حالت عاطفي اي كه تجربه ميكنند، مي سنجند. واكنشهاي عاطفي منفي، همچون اضطراب، فشار عصبي و ترس ميتواند ديدگاههاي مرتبط با خودكارآمدي را تنزل دهد اين احساسات از يك طرف باعث ميشوند كه تصوير دروني فرد از خودش دچارخدشه شود و همين امر اثري منفي برخودكارآمدي خواهد داشت. از طرف ديگر هرچند كاري كه فرد در حال انجام دادن آن است با موفقيت پايان پذيرد، ولي تصويري از عدم موفقيت هميشه با شخص خواهد ماند و تجربيات موفق او را هم با هاله اي از عدم اعتماد به نفس خواهد پوشاند.
افرادي كه خودكارآمدي بالايي دارند معتقدند كه میتوانند به طور مؤثر با رويدادها و شرايطي كه مواجه می شوند، برخورد كنند. از آنجايي كه آنها در غلبه بر مشكلاتشان انتظار موفقيت دارند، در تكليفها استقامت کرده و اغلب در سطح بالايي عمل ميكنند. تحقيقات نشان داده است که هرچه فرد بیشتر خودكارآمد باشد، احتمال اينكه کاري كه آغاز ميكند و تلاشي كه براي انجام كار دنبال ميكند، بيشتر باشد و وقتي با مشكلي يا حتي شكستي مواجه مي شود سرسختي نشان دهد، زیادتر خواهد شد ( سلیمانی، هویدا ،1392).

2-2-5. فرآيندهاي واسطه خودكارآمدي
خودکارامدی بر چگونگی احساس، تفکر و رفتار افراد اثر می گذارد و از چهار طریق فرایندهای شناختی، انگیزش، عاطفی و گزینشی یادگیری را متاثر می سازد (کریمزاده، محسنی،1385).
در مورد چهار فرآيند روانشناختي كه از طريق آنها باور خودكارآمدي بر عملكرد انسان تأثير ميگذارد، تحقيقات زيادي انجام شده است. كه در زير به شرح آنها پرداخته ميشود.
2-2-5-1. فرآيندهاي شناختي
منظور از فرایند شناختی این است که بیشتر فعالیت ها ابتدا در ذهن شکل میگیرند و باور افراد نسبت به کارآمدیشان نوع عملکرد آنها را تحت تاثیر قرار میدهد. آن دسته از افرادی که احساس بالایی از کارآمدی را دارا می باشند سناریوهای موفقیت و دسته دیگری که نسبت به کارامدی خود تردید دارند سناریوهای شکست را برای خود تصور میکنند.
2-2-5-2. فرآیندهای انگيزشی
به كارگيري اصول نظريهي يادگيري اجتماعي به همراه پاداشهاي بيروني براي انجام دادن کار ممكن است مؤثرترين تركيب شيوه های انگيزشي را مهيا كند. انگيزش، به نظر بندورا شرايط عاطفي و عملكردهاي اشخاص بيشتر به این موضوع بستگی دارد که وظايف و فعاليتهايي را انتخاب كنند كه در آن احساس مهارت و اعتماد به نفس دارند و از فعالیتهایی که در آن چنين احساسي ندارند، اجتناب كنند. مردم براساس باورشان درباره ي آنچه مي توانند انجام دهند و همچنين اعتقادشان دربارهي نتايج احتمالي عملكرد، عمل ميكنند. فعاليتهاي بيشماري وجود دارد كه اگر خوب انجام شوند، نتايج ارزشمندي توليد ميكند، اما اين فعاليتها از سوي مردمي كه نسبت به آنچه كه مي دانند براي موفقيت بايد اتخاذ شود، شك دارند، دنبال نمي شود.
باور خودكارآمدي از طريق تعيين كنندههای زیر بر رفتار انسان اثر میگذارد:
انتخاب اهداف:
اهدف شخصي توسط باورهاي خودكارآمدي تعيين مي شوند. باورهاي خودكارآمدي در انتخاب درجهي چالش و تعهد به اهداف شخصي تأثير دارند. باورهاي خودكارآمدي پيشرفته منجر به تنظيم اهداف چالش برانگيزتر شده؛ و باورهاي خودكارآمدي تقليل يافته، منجر به تعيين هدف معمولي تر و مدل انگيزشي واقعي تر و قابل دسترستر مي شود.
اجرای اهداف:
خودكارآمدي درك شده نه تنها در انتخاب اهداف، بلكه بر اجراي آن ها نيز اثر مي گذارد. انجام یك تصميم به هيچ وجه به افراد اطمينان نميدهد كه رفتارهاي مورد نياز را به طور موفقيت آميز انجام دهند و در مواجهه با مشكلات استقامت و پايداري داشته باشند. یک تصميم گيري رواني به يك عمل رواني مشتق شده از باور كارآمدي بالا، نياز دارد. باور به كارآمدي شخصي همچنين به رفتار انسان شكل مي دهد كه آیا از فرصت ها استفاده ميكند و يا از حضور آنان در شرايط مختلف زندگي جلوگيري به عمل ميآورد و وجود موانع و مشکلات را دشوارتر میکند. افراد با خودکارآمدی بالا بر فرصتهای ارتقاء شغلی و غلبه بر موانع متمركز مي شوند، و با ابتكار و پشتکار عنان كنترل بر محيط و محدوديت ها را به دست ميگيرند.
میزان تلاش:
افرادي كه احساس خودكارآمدي بالاتري دارند، با شدت و پشتكار بيشتري تلاش ميكنند، البته بين تأثير احساس خودكارآمدي بر ميزان تلاش به هنگام يادگيري و تأثير آن بر اجراي مهارتهاي فراگرفته شده، تفاوت وجود دارد. زيرا افراد با خودكارآمدي بالا ممكن است احساس كنند كه به تلاش براي يادگيري اين مهارت ها نياز چنداني ندارند
میزان استقامت و پشتکار:
بندورا (1997) معتقد است كه خودكارآمدي درك شده در ميزان استقامت، جديت و پشتكار فرد در نيل به اهداف مورد انتظار در برخورد با موانع، اثر مي گذارد. افراد كارآمد در مواجهه با رويدادهاي دشوار، استقامت و پشتكار زيادي به خرج مي دهند و از نتايج مختلف فردي و محيطي بازخوردهاي مثبت ميگيرند كه آن بازخوردها به نوبهي خود به عنوان تقويت كننده يا قدرت دهنده به خودكارآمدي عمل ميكنند. به عكس افراد با خودكارآمدي پايين و يا افرادي كه در كسب نتايج مورد انتظار تلاش نميکنند، بازخوردهايي كه نشانگر عدم توانمندي در انجام وظايف است، دريافت ميكنند
استرس و فشار روانی:
خودكارآمدي بر ميزان استرس و فشار رواني و افسردگي ناشي از موقعيتهاي تهديدكننده اثر ميگذارد. افراد با كارآمدي بالا در موقعيتهاي فشارزا سطح فشار رواني خود را كاهش ميدهند. ولي افراد داراي خودكارآمدي پايين در كنترل تهديدها، اضطراب بالايي را تجربه ميكنند و عدم كارآمدي خود را گسترش مي دهند، بسياري از جنبههاي محيطي را پرخطر و تهديدزا مي بينند، كه اين امر ميتواند موجب استرس و فشار رواني فرد شود. افرادي كه باور دارند مي توانند تهديدها و پافشاري هاي بالقوه را كنترل كنند، عوامل آشفته ساز را به ذهن خود راه نمي دهند و در نتيجه به وسيلهي آنها آشفته نميشوند.
2-2-5-3. فرآیندهای عاطفي
بندورا در مورد فرایندهای عاطفی معتقد است که باور افراد به توانایی هایشان همانطور که بر روی انگیزش انها اثر میگذارد ، میتواند بر میزان استرس و هیجاناتی که آنها در موقعیتهای دشوار و تهدیدکننده تجربه میکنند نیز تاثیر داشته باشد. کارآمدی ادراک شده برای اعمال کنترل در موقعیتهای فشارزا نقش اساسی را در ایجاد اضطراب دارد. افراد با باور خودکارآمدی بالا، معتقدند می توانند بر خطرات کنترل داشته و با موقعیتهای دشوار بدون تحمل واکنشهای استرس زا مواجه شوند.
موفقيت و پيروزي هر انساني در زندگي،كسب وكار، دوست يابي يا هر اقدام ديگر، حاصل تصور و نگرش مثبت شخصي احراز خويشتن است. اين نگرش مثبت است كه فرد را به سوي موفقيت مي كشاند و برعكس نگرش منفي از خود و ديگران باعث مي شود كه ذهن انسان به جاي استفاده از فرصت ها، صرف فكر كردن به مشكلات شود كه در دراز مدت می تواند اثرات سوء ديگري در رفتار و خلق وخو با ديگران داشته باشد. بندورا معتقد است كه حل یک مسأله يا موفقيت در انجام يك وظيفه ي خاص، تجربهي هيجاني را ايجاد ميكند كه موجب تمايل وگرايش به درگير شدن براي رسيدن به حد تسلط در مسائل آينده در افراد ميشود و احساس كارآمدي آنان را افزايش مي دهد.
2-2-5-4. فرآیندهای انتخابي
فرایند انتخاب ، دیدگاه شناختی – اجتماعی بندورا را به بهترین شکل نشان می دهد. افرادي كه حس خودكارآمدي قوي دارند، مجدداً موقعيتهايي را انتخاب ميكنند كه در آنها موفق شوند. فرآيندهاي انتخابي به توانايي افراد در ايجاد محيط مطلوب و سودمند و كنترل نسبي برآنچه در زندگي روزمره با آن مواجه مي شوند، اشاره دارد. افراد تا حدي در شكل دهي محيط خود نقش دارند، بنابراين باورهاي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی فن آوری اطلاعات، آموزش و پرورش، مدارس هوشمند، رشد حرفه ای Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی خودمختاری، آموزش گروهی، پیشرفت تحصیلی، رضایت از زندگ