پایان نامه با واژگان کلیدی جامعه اسلامی، حکومت اسلامی، فقهای امامیه، طبقات اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

اعمال مشابه بردگی 1956، اعلامیه مشابه بردگی 1956، اعلامیه مربوط به توسعه و پیشرفت اجتماعی 1969، اعلامیه مربوط به استفاده از پیشرفت های علمی و فنی به نفع صلح و انسانیت 1975، اعلامیه مربوط به امحای هر نوع نابردباری و تبعیض بر مبنای اعتقادات مذهبی 1981، اعلامیه حق توسعه 1986، اصول اساسی مربوط به نقش وکلا 1990، کنوانسیون بین المللی حمایت از حقوق تمام کارگران مهاجر و اعضای خانواده آنان 1990، اعلامیه مربوط به حمایت از افراد متعلق به اقلیت های ملی، قومی، مذهبی و زبانی1992 و اعلامیه مربوط به حمایت همه افراد از ناپدیدشدگان اجباری 1992 اشاره کرد.

گفتار سوم: غیر مسلمانان و جامعه اسلامی
بند اول : تعریف جامعه اسلامی
دین اسلام، جوامع بشری را بر اساس عقیده و فکر تقسیم بندی نموده است نه بر اساس نژاد، رنگ،زبان و یا کشور و مرز جغرافیایی و … اسلام عوامل و مظاهر مادی را موضوعات اصیل و قابل ارزش نمی داند؛ و آیات مختلفی بر این مسئله تأکید کرده اند که در اینجا به برخی از آنها اشاره می شود:
« هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ فَمِنكُمْ كَافِرٌ وَمِنكُم مُّؤْمِنٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ»44
«اوست آن کس که شما را آفرید، برخی از شما پس کافرند و برخی مومن و خداوند به آنچه انجام می دهید بیناست.»
« وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ»45
« کسانی که کفر ورزیدند و مردم را از راه خدا باز داشتند خدا اعمال آنها را تباه خواهد کرد؛ و آنان که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند و بر آنچه بر محمد صلی الله علیه و اله نازل شده که آن حقی از جانب پروردگارشان است ایمان آوردند خداوند بدی هایشان را می زداید و روزی آنها را بهبود می بخشد.»
« أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِي رَحْمَتِهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا أَفَلَمْ تَكُنْ آيَاتِي تُتْلَى عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِينَ »46
« و اما کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند پس پروردگارشان آنان را در جوار رحمت خویش داخل می گرداند این همان کامیابی آشکار است؛ و اما کسانی که کافر شدند ( به آنها گفته می شود) مگر آیات من بر شما خوانده نمی شد در حالی که شما تکبر نموده و مردمی بدکار بودید.»
همان طور که ملاحظه می کنید، آیاتی به این مضمون صراحتاً انسان ها را به دو گروه تقسیم می کنند: مومن به دین اسلام و انکار کننده ی دین اسلام. به این ترتیب جهان اسلام همه انسان های معتقد به مبانی اسلام، صرف نظر از اختلافات نژادی، قبیله ای، زبانی، مرزهای جغرافیایی و طبقات اجتماعی و .. را در بر می گیرد.
در مورد تعریف دارالاسلام یا جامعه اسلامی، فقهاء اسلامی دیدگاه های مختلفی دارند.47
علامه حلی، دارالاسلام را شامل بلادی می داند که احکام اسلامی در آن جاری و نافذ باشد و چنین سرزمین‌هایی را به سه بخش تقسیم می کند:
1-سرزمین هایی که مسلمانان آن را به وجود آورده باشند، مثل بصره و کوفه.
2- سرزمین هایی که مسلمانان طی جنگ آن را فتح نموده اند.
3- سرزمین هایی که مسلمانان با ساکنین آن صلح نموده و سرزمین ها را به شرط اخذ خراج، به آنان واگذار نموده اند.48
آیت الله عمید زنجانی پس از جمع بندی و بررسی روایات و اقوال فقهای امامیه می گوید:
« ملاک دارالاسلام یا جامعه اسلامی و دارالحرب یا جامعه غیر اسلامی، اجرا و عدم اجرای قوانین الهی است و شخص حاکم و نوع حکومت تأثیری در صدق این عنوان ندارد.»49
منظور از جامعه اسلامی در این تحقیق همان واژه دارالاسلام است؛ و منظور از آن ، سرزمینی است که تحت حاکمیت اسلام بوده و قوانین آن بر اساس احکام و قوانین اسلام تصویب و اجرا می گردد.
بند دوم : تعریف غیر مسلمان
قبل از اینکه به تعریف غیر مسلمان بپردازیم ابتدا باید با مفهوم مسلمان آشنا شویم.اسلام در لغت به معنی تسلیم امر خدا بودن و فرمانبری و اطاعت از او و پذیرفتن فرمان او می باشد و در اصطلاح فقهاء عبارت است از گفتن شهادتین و مسلمان فاعل این امر است.50
شیخ صدوق در این زمینه می نویسد: کلمه اسلام همان اعتراف به شهادتین است و جان و مال، در پناه آن محترم می گردد. پس هر کس بگوید لا اله الا الله، محمد رسول الله ، جان و مالش محفوظ بوده و جز به حق قابل تعرض نیست.51
مقدس اردبیلی، ذیل تعریف علامه در ارشاد بر این قول ادعای اجماع کرده و می نویسد: اینکه کلمه اسلام همین شهادتین است، هم در نص وارد شده است و هم مورد اجماع است.52
در تعریف غیر مسلمان باید گفت که در اصطلاح فقها، به عدم اسلام«کفر» و به غیر مسلمان « کافر» اطلاق می شود. که در اینجا به بررسی معنی لغوی و اصطلاحی کفر و کافر و شرایط تحقق آن و اقسام آن و … می پردازیم:
1-2- معنی لغوی و اصطلاحی کفر و کافر
معنی لغوی: کفر در لغت به معنی پوشاندن و انکار کردن چیزی است لذا به کسی که چیزی را می پوشاند کافر می گویند.53
معنی اصطلاحی: کفر در فقه به معنی انکار وجود خداوند عزوجل یا رسالت حضرت محمد صلی الله علیه واله یا اصل شریعت اسلام یا یکی از ضروریات آن بکار می رود و به منکر یکی از این امور، کافر می گویند. 54 شهید ثانی در تبیین مفهوم کفر و ضابطه ی شناخت آن را می نویسد: ضابطه ی شناخت کافر این است که کافر ، خدا یا نبوت یا یکی از ضروریات دین را انکار نماید.55
توضیح ضروری دین: شریعت اسلام مرکب از دو بخش اصول و فروع دین می باشد. اصول دین عبارت است از سه اصل ( توحید و نبوت و معاد) است. از نظر فقهی کسی که اعتقاد به سه اصل مذکور دارد مسلمان محسوب می گردد اگر بعضی فرامین اسلام غیر از اصول دین را انکار نماید ، مادامی که انکار او منجر به انکار اصول دین نگردد، به مسلمانی او آسیبی نمی رسد.56
مثال:
انکار حرمت شراب و وجوب حجاب و حدود و قصاص ، در اسلام منجر به انکار اصول دین می گردد. زیرا با نص صریح قرآن کریم مخالفت کرده و رد قرآن ، رد نبوت به حساب می آید.57
ولی اگر کسی لزوم مرد بودن قاضی را انکار نماید چون مخالف با نص صریح قرآن و در نتیجه منکر یکی از اصول دین نیست ، از جرگه اسلام خارج نمی شود.
2-2- شروط تحقق کفر
ایمان وکفر در شمار افعال قلبی ( در برابر افعال جوارحی) می باشند و اثبات تحقق آن جز با استناد به نشانه های ظاهری و قراین ممکن نیست. اسلام برای حکم به مسلمان بودن افراد ، امر را بسیار سهل گرفته ، هر گواهی دهنده بر شهادتین را مسلمان می داند. اما به کفر کسی حکم کردن ، اینگونه آسان نیست و منوط به احراز شرایطی است. کافر مستقل ( اصلی ) که ذیلاً تعریف خواهد شد کسی است که اولاً عاقل بوده، ثانیاً پس از بلوغ به اصول اعتقادات اسلام ایمان نداشته باشد، ثالثاً این حالت همراه با التفات او باشد ، نه غفلت. پس برای کفر شخصی سه شرط لازم است: بلوغ، عقل ، التفات.
نظر به استقلال و تبعیتی که در اسلام شخص مطرح می گردد ، مسلمانان نیز مستقل یا تبعی خواهد بود:
-مسلمان مستقل: کسی است که در دوران بلوغ مسلمان باشد.
-مسلمان تبعی: انسان صغیری است که در زمان انعقاد نطفه اش ، یکی از ابوین او یا هر دو نفرشان مسلمان بوده اند، خواه پس از انعقاد نطفه ، ابوین در اسلام باقی بمانند یایکی از ایشان یا هر دو نفر کافر شوند. کافر شدن ابوین پس از انعقاد نطفه تغییری در وضعیت دین صغیر ایجاد نمی کند و صغیر تا رسیدن به سن بلوغ مسلمان تبعی باقی می ماند و پس از بلوغ اگر به دین خود باقی باشد ، مسلمان مستقل خواهد بود.
3-2- اقسام کافر
الف ) از جهت استقلال و تبعیت در کفر
کافر مستقل: کسی است که در حال بلوغ کافر باشد.
کافر تبعی : کسی است که در زمان انعقاد نطفه ی او، هم پدر و هم مادرش کافر باشند. هر گاه پس از انعقاد نطفه و پیش از بلوغ یکی از ابوین او مسلمان شوند ، صغیر نیز مسلمان محسوب خواهد شد والا تا زمان بلوغ،کافر تبعی باقی می ماند که اگر پس از بلوغ نیز کافر باشد ، کافر مستقل محسوب می گردد .
ب ) از جهت سابقه دینی
-کافر اصلی: کسی است که از زمان انعقاد نطفه تا زمان رسیدن به بلوغ ، در هیچ یک از والدینش سابقه اسلام وجود نداشته باشدو خود او نیز پس از بلوغ مسلمان نشود.
-کافر مرتد: کسی است که یکی از ابوین یا هر دو ایشان، در زمان انعقاد نطفه، یا پس از آن تا زمان بلوغ در یک زمان مسلمان بوده یا خود پس از بلوغ، مسلمان و سپس از اسلام خارج شده باشد.
-مرتد فطری:کسی است که در زمان انعقاد نطفه یا پس از آن تا زمان بلوغ ، یکی از والدینش یا هر دو مسلمان بوده اند و او پیش از بلوغ مسلمان تبعی بوده و پس از رسیدن به آن از اسلام خارج شده است.
-مرتد ملی:کسی است که از زمان انعقاد نطفه تا رسیدن به بلوغ، هیچ یک از ابوینش مسلمان نبوده اند و خود پس از بلوغ مسلمان شده و بعداً اسلام را رها کرده باشد.58
با توجه به بحثی که در کفر داشتیم و انکار اصول دین و ضروریات آن را موجب کفردانستیم، اکنون به دسته بندی اصناف کفار و ملحقین به آنان می پردازیم:
1- منکرین خداوند که به آنها دهریون و ملحدین و طبیعیون نیز می گویند.
2-زندیق ها: متظاهرین به اسلام که در باطن اسلام را تکذیب می کنند.
3-مشرکین: کسانی که علی رغم اعتقاد به خداوند برای او شریک یا شرکایی نیز قائلند.
4- بت پرستان: که چیزهایی مثل سنگ و ستاره و …. را خدا می دانند و می پرستند و پیروان ادیان و مذاهب ساختگی.
5-معتقدین به ادیان پیش از اسلام که کتابی برایشان متصور نیست.59
ج ) اقسام ملحقین به کفار
برخلاف دسته قبل که خارج از اسلام و کافر بودند، این گروه منتسب به اسلام هستند ولی فقهای اسلام این افراد را نیز خارج از شریعت اسلام و کافر برشمرده اند:60
اول: منکرین ضروری دین، مثل منکرین حجاب و قصاص و … در اسلام؛
دوم:غلاه ( کسانی که قائل به الوهیت علی بن ابیطالب(ع) یعنی اهل غلو هستند)؛
سوم: خوارج؛
چهارم: نواصب؛
پنجم: مجسمه؛
ششم: مجبره؛
هفتم: قائلین به وحدت وجود صوفیانه.61
بند سوم : اقسام غیر مسلمانان در جامعه اسلامی
1-3- غیر مسلمانان داخل جامعه اسلامی
منظور از انواع غیر مسلمین در جامعه اسلامی، غیر مسلمانانی هستند که در داخل کشور اسلامی زندگی می کنند و تحت حاکمیت دولت اسلامی هستند. در فقه، کفار داخلی به اهل ذمه و مستامنین تقسیم شده اند. اما این تقسیم را می توان به نوع دیگری نیز مطرح نمود و آن اینکه غیر مسلمانانی که در کشور اسلامی زندگی می کنند به دو گروه ساکنان دائم یاتبعه( اهل ذمه) و ساکنان موقت یا غیر تبعه تقسیم می شوند. که هر یک از این ها نیز خود دارای اقسامی هستند که در اینجا به ذکر مختصر هر یک می پردازیم.
الف ) اهل ذمه( تبعه)
غیر مسلمان از طریق قرار داد ذمه می تواند شهروند جامعه اسلامی شود؛ و کفار ذمی به غیر مسلمانانی گفته می شود که به واسطه پیمانی که با حاکم اسلامی بسته اند یا قرائن دال بر رضایت به قرارداد ذمه، مجاز هستند در پناه حکومت اسلامی آزادانه و به طور دائم زندگی کنند؛ و در مقابل حکومت از حقوقی برخوردار باشند همچنان که مکلف به انجام وظایفی در برابر حکومت هستند.
در پاسخ به این سوال که آیا قرارداد ذمه فقط با اهل کتاب منعقد می شود یا با کفار غیر اهل کتابی نیز بسته می شود؟ دو قول وجود دارد: بسیاری از فقهاء معتقدند که این قرار داد فقط با اهل کتاب بسته می شود و غیر اهل کتاب اگر مسلمان نشوند حکم کافر حربی دارند. اما گروهی بر این عقیده اند که با غیر اهل کتاب نیز می توان قرار داد ذمه بست. هر یک از دو گروه جهت اثبات خود به دلایلی استناد نموده اند.62
در بررسی نهایی می توان گفت که منظور از اهل ذمه غیر مسلمانانی- اهل کتاب و غیر اهل کتاب- است که در کشور اسلامی به طور دائم زندگی می کنند به این معنا که اهل ذمه- تبعه دائم کشور اسلامی- دو گروه هستند. گروهی، از پیروان ادیان اهل کتابند که حکومت ملزم به انعقاد قرار داد ذمه با آن هاست و دین آن ها به رسمیت شناخته می

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی حقوق بشر، حقوق شهروندی، سازمان ملل، مجمع عمومی Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی حقوق بشر، جامعه اسلامی، حقوق اقلیت ها، جغرافیای سیاسی