پایان نامه با واژگان کلیدی توسعه پاید، توسعه پایدار، توسعه شهر، حمل و نقل

دانلود پایان نامه ارشد

در قالب این اهداف، شاخص های پایداری عبارتند از: کاهش مصرف انرژی، کاهش سرانه کمیت آلاینده های هوا، کاهش مصرف سرانه آب، دستیابی به روزهایی که کیفیت آب آشامیدنی یا استانداردهای موجود امکان دارد، افزایش میزان ضایعات ارگانیک، حفظ اراضی کشاورزی و منظر طبیعی حاشیه شهر، افزایش میزان فضای سبز سرانه در مقیاس محلی و منطقه ای، افزایش تراکم جمعیت و اشتغال در اطراف مکانهایی که متکی بر حمل و نقل عمومی هستند، افزایش وسیله حمل و نقل عمومی، فضاهای پیاده روی، دوچرخه سواری و کاهش مصرف اتومبیل های تک سرنشین، کاهش مرگ و میر کودکان، افزایش اوقات فراغت محلی، افزایش نسبتهای شهری در ارتباط با کاربری های ترکیبی، روستا-شهرهایی با تراکم بالاتر (امین زاده، 1390: 89). جمع بندی دیدگاههای فوق در جدول شماره 1-1 آورده شده است. در این پژوهش بر رویکرد توسعه پایدار و ایده شهر پایدار تمرکز شده است.

جدول شماره 1- 1: جمع بندی معیارهای توسعه فضایی- کالبدی شهر در دیدگاههای نظری و جنبش های برنامه ریزی شهری
معیارها
نظریه پردازان و
جنبش ها
اختلاط کاربری
سرزندگی
پیاده مداری
دسترسی و حمل و نقل
تعامل اجتماعی
نفوذپذیری
انعطاف پذیری
فشردگی بافت
تعامل انسان با طبیعت
نوسازی درونی
تراکم بالا
مسکن مختلط
ارتقای کیفیت زندگی
تأمین فضای سبز و باز
کاهش آلودگی
مدیریت شهری کارآمد
توسعه اقتصادی
امنیت
نظریه پردازان
جین جیکوبز
*
*
*
*
*
*
*

*
*

*

لئون کریر
*

*

کریستیان نوربرگ شولتز

*
*

ادموند بیکن

*

دانلد اپلیارد

*

راب کریر

*

*

جنبش ها
رشد هوشمند
*
*
*
*

*
*
*

*
*

نوشهرسازی
*
*
*
*

*
*
*
*
*

*
*

توسعه پایدار
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
الگوها و نظریات
شهر پایدار
*
*

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

شهر سالم

*

*

*
*

شهر اکولوژیک
*

*
*

*

*

*

*
*

ITLUM
*

*

*
*

LPAC
*

*
*

*

*

مدل توسعه یافته سوخت و ساز سکونتگاههای شهری
*

*
*

*

*
*

مأخذ: نگارنده برگرفته از امین زاده، 1390؛ بیکن، 1376؛ پاکزاد، 1389؛ حسین زاده دلیر و دیگران، 1388؛ زیاری، جانبابانژاد، 1388؛ سلطان حسيني و دیگران، 1390؛ کریر، 1383؛ قربانی، نوشاد، 1387؛ گلکار، 1379؛ موسی کاظمی محمدی، 1380؛ Al-Hagla, 2009; Falconer et al, 2010; Ford, 1999; Grant, 2006; Haas, 2008; Jared et al, 2011; Pendola, Gen, 2008; Talen, 2005
پیشینه پژوهش
در زمینه توسعه شهری پژوهش های بسیاری انجام شده است. اکسینگ کان و شان19 (2011) در مقاله خود تحت عنوان «ارزیابی اکتشافی موقعیت متداول توسعه شهری پایدار»، توسعه شهری را در پی ایجاد تعادل میان رشد اقتصادی، ساخت اکولوژی، حفاظت محیطی و پیشرفت اجتماعی می‌دانند.
به اعتقاد یاکوب20 و همکارانش (2012) در مقاله «مقررات کاربری زمین در راستای مسکن شهری پایدار: مجموعه شهری دره کلنگ»، برنامه ریزی کاربری زمین نقشی کلیدی در توسعه پایدار شهری دارد. این برنامه از طریق تأمین فضای باز، نواحی تفریحی و تسهیلات شهری، نواحی شهری سرزنده ای ایجاد می‌کند.
ابو بکر و سو چین21 (2013) در مقاله خود با نام «ارائه چارچوبی برای ارزیابی توسعه شهری پایدار»، مؤلفه های محیط، کاربری زمین، فرم، حمل و نقل، اجتماعی و اقتصادی را مؤلفه های مهم و معیارهایی چون محلات، امنیت، مدیریت، دسترسی و تسهیلات حمل و نقل را معیارهای مهم در توسعه شهری می‌دانند..
در ایران، به نظر اشرفی (1377) در کتاب «شهر»، تخصیص مناسب کاربری زمین در مناطق شهری با توجه به ویژگی های طبیعی، جلوگیری از تجمع جمعیت در یک منطقه، گسترش مراکز خدماتی، رفاهی و درمانی، بهبود شبکه حمل و نقل و ارتباطات، جلوگیری از انجام سفرهای غیرضروری و افزایش سرانه فضای سبز از عوامل مهم در پایداری شهر می‌باشند.
بحرینی و طبیبیان (1377)، در پژوهشی به نام «مدل ارزیابی کیفیت محیط زیست شهری»، معتقدند شاخص های پایداری در شهرها بر پایه سه دسته نیاز انسان در محیط قرار گرفته اند: نیازهای اساسی (محیط طبیعی، رفاه و بهداشت، ایمنی و امنیت)، نیازهای اجتماعی و اقتصادی (مسکن، اقتصاد و اشتغال، آموزش، محیط اجتماعی، تأسیسات و تجهیزات شهری، انرژی و حمل و نقل) و نیازهای فرهنگی (محیط مصنوع و هنر، میراث فرهنگی).
مثنوی (1381) در مقاله «توسعه پایدار و پارادایم های جدید توسعه شهری: شهر فشرده و شهر گسترده»، معتقد است رویکرد «شهر فشرده» به اهداف توسعه پایدار نزدیک تر است و ترکیبی از تراکم بالا و کاربری مختلط برای پایداری شهر سودمندترین فرم خواهد بود. در واقع، در شهر فشرده دسترسی به خدمات شهری مناسب تر، ایمنی و تعاملات اجتماعی بیشتر و نیاز به سفر کمتر است.
صالحی (1385) در مقاله خود با نام «نقش ضوابط و مقررات شهرسازی در تحقق شهر خوب و توسعه پایدار شهری، مطالعه موردی: تهران» اشاره می‌کند که از طریق ضوابط و مقررات شهرسازی در چارچوب توسعه پایدار می‌توان با توزیع و ساماندهی فرم، فضا و فعالیتها، محیط های انسان ساخت مطلوبتری ایجاد و توسعه شهری را کنترل کرد و زمینه توزیع بهینه خدمات و عدالت اجتماعی را فراهم آورد.
حاجی پور (1387) در پایان نامه «تبیین فرایند شکل‌گیری و دگرگونی فضایی منطقه کلانشهری تهران» تمرکز سیاسی و اقتصادی، رشد شتابان جمعیت، بالا بودن مهاجرت، طرحهای شهری، قیمت زمین و مسکن و سیاستهای دولت را از عوامل مؤثر در گسترش تهران می‌داند.
حسین زاده دلیر و همکارانش (1388)، در مقاله «تحلیل و ارزیابی کیفی سنجه های پایداری شهری در شهر تبریز» معتقدند در برنامه های توسعه فضایی-کالبدی شهر بایستی به سنجه های پایداری مانند پراکنش مناسب کاربری های شهری و دسترسی مناسب به خدمات و امکانات شهری توجه شود.
پور محمدی و جام کسری (1389) در مقاله‌ای تحت عنوان «ارزيابي ناپايداري در توسعه فضايي متروپل تبريز» معتقدند تأكيد بر سياستهاي احيا، نوزايي و بازسازي بافتهاي فرسوده، پر کردن فضاهاي خالي و گسسته شهر، استفاده بهينه از كاربري هاي موجود، حفاظت از اراضي حساس از نظر اكولوژيك، شبكه حمل و نقل پايدار، دوري از مناطق ناپايدار و بالقوه خطرناك، جلوگيري از توسعه افقي و پراكنده شهر و اعمال سياستهاي ارتقاء كيفيت محيط زيست در محلات حاشيه نشين به عنوان راهبردي براي نيل به الگوي توسعه پايدار شهري پيشنهاد می‌شود.
شفاعتی (1389) در پایان نامه خود با عنوان «توسعه میان افزا، به سوی راهبرد توسعه مطلوب شهری (نمونه موردی: محور تاریخی- فرهنگی کلان‌شهر تبریز)»، راهبرد رشد هوشمند را به عنوان یکی از راهکاری مقابله با پراکندگی توسعه شهری می‌داند و معتقد است همزمان با گسترش شهر بایستی نوسازی بافتهای موجود در شهرها مدنظر قرار گیرد. در راستای تحقق این هدف، الگوی توسعه میان افزا که یکی از ابزارهای رشد هوشمند تلقی می‌گردد، از مصادیق توسعه پایدار می‌باشد.
لاریجانی فیروز (1389) نیز در پایان نامه «برنامه ریزی توسعه فضایی با رویکرد توسعه پایدار شهری (نمونه موردی: بابلسر)»، معیارهای دسترسی به خدمات شهری، دسترسی به مراکز اصلی شهر، دسترسی به فضاهای سبز شهری و همجواری با زمین های کشاورزی را مورد بررسی و تحلیل قرار داده است.
احمدی دهرشید (1390)، در پایان نامه «تحلیلی بر چشم انداز توسعه پایدار بافتهای فرسوده شهری با استفاده از GIS (مطالعه موردی: محله سرتپوله شهر سنندج)»، ساماندهی و بهبود بافتهای فرسوده شهری را بهترین روش دستیابی به توسعه پایدار شهری تلقی می‌کند.
محمودی آذر (1391) در پایان نامه ای به نام «تدوین چشم انداز شهر مهاباد با رویکرد توسعه پایدار»، معتقد است برنامه ریزی استراتژیک کمک شایان توجهی به حل معضلات شهری در مدیریت کارآمد شهر می‌کند. در این راستا، چشم اندازسازی گامی مهم در تدوین برنامه راهبردی توسعه شهر می‌باشد.
کاظمی (1391) در پایان نامه «سنجش میزان تطابق رشد شهر همدان با رویکرد توسعه درون شهری پایدار»، معیارهای کمی چون مساحت صنایع و کارگاه های بزرگ، اراضی بایر و متروکه، اراضی نظامی و میزان نوسازی در بافت فرسوده را از اولویتهای توسعه آتی درون شهری پایدار شهر مورد بررسی می‌داند.
حیری اقدم (1391) در پایان نامه خود تحت عنوان «ارزیابی توسعه پایدار شهری، مطالعه موردی: شهر ارومیه»، معتقد است برای نیل به توسعه پایدار نقش استراتژیک دولتها در برنامه ریزی و سیاست صحیح کاربری اراضی ضروری است.
احمدی نژاد (1391) نیز در پایان نامه ای با نام «تحلیلی بر شاخص های توسعه پایدار شهری در مناطق چهارده گانه شهر اصفهان»، شاخص هاي توسعه را در قالب پنج گروه کلي شاخص هاي اجتماعي- اقتصادي، فرهنگي- آموزشي، کالبدي- زيست محيطي، زيربنايي مسکوني و شاخص دسترسي مورد ارزیابی قرار می‌دهد.
همان طور که مشاهده گردید، تحقیقات بسیاری در زمینه توسعه پایدار شهری صورت گرفته است؛ با این وجود، هنوز شهرسازی مدرنیستی بر گسترش و توسعه شهرهای ایران تأثیرگذار است. به گونه ای که کلانشهرهای ایرانی بدون توجه به نوسازی و بهره گیری از اراضی قابل بازیافت درون شهرها، با تخریب اراضی پیرامونی توسعه می یابند. جدول شماره 1-2، جمع بندی نظرات پژوهش های فوق را نشان می‌دهد.

جدول شماره 1- 2: جمع بندی معیارهای توسعه فضایی- کالبدی در پژوهش های انجام شده مرتبط با موضوع
معیارها
محققان
رشد اقتصادی- اجتماعی
رشد جمیعتی
حفاظت محیط زیست
طرحهای شهرسازی
توزیع بهینه خدمات
اختلاط کاربری
فشردگی فرم
حمل و نقل
دسترسی
مدیریت شهری کارآمد
تأمین فضای بازو سبز
نوسازی
تراکم بالا
تعامل اجتماعی
مسکن
(2011) Xingkuan, Shan
*

*

Abu Bakar, SooCheen (2013)

*

*
*
*
*
*

Yakob et al (2012)

*

*

اشرفی (1377)

*

*

*

بحرینی و طبیبیان (1377)

*

*

*
مثنوی (1381)

*
*
*
*

*
*

صالحی (1385)

*
*
*
*

حاجی پور (1387)
*
*

*

*

*
حسین زاده دلیر و دیگران (1388)

*

*

پور محمدی و جام کسری (1389)

*

*
*
*

*

شفاعتی (1389)

*

*

لاریجانی فیروز (1389)

*

*

احمدی دهرشید (1390)

*

محمودی آذر (1391)

*

کاظمی (1391)

*

*

حیری اقدم (1391)

*

احمدی نژاد (1391)
*

*

*

*
مأخذ: نگارنده
فرضیه های پژوهش
به نظر می رسد، توسعه فضایی- کالبدی کلان‌شهر کرج از الگوی پراکنده تبعیت می کند.
به نظر می‌رسد، کلان‌شهر تهران در توسعه سریع کلان‌شهر کرج نقش بسزایی داشته است.
به نظر می‌رسد، راهبرد توسعه کلان‌شهر کرج به سوی توسعه‌ای پایدار- به دلیل همپیوندی کارکردی با کلان‌شهر تهران- در چارچوب توسعه راهبردی تهران است.
اهداف پژوهش
هدف کلان این پژوهش «روند شکل‌گیری کلان‌شهر کرج و راهبردهای توسعه آن» می‌باشد. اهداف جزئی پژوهش عبارتند از:
شناسایی عوامل ظهور کلان‌شهر کرج
شناسایی رشد و گسترش فضایی کلان‌شهر کرج و آسیب شناسی آن
شناخت نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدهای کلان‌شهر کرج
ارائه راهبردهای توسعه کلان‌شهر کرج
روش پژوهش
با توجه به

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی توسعه شهر، توسعه فضایی، توسعه پاید، توسعه پایدار Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی توسعه پاید، توسعه پایدار، توسعه شهر، مدیران شهری