پایان نامه با واژگان کلیدی آموزش از راه دور، عادت به مطالعه، مقطع متوسطه، عزت نفس

دانلود پایان نامه ارشد

(مسير) است. به اين معنا که دانشجو با مجموعهاي از ويژگيها و مشخصات دموگرافيک و پيشينه تحصيلي وارد موسسه آموزشي ميشود. قاعدتاً براي ادامه تحصيل خود، مجموعه اهدافي را دنبال ميکند. دانشجو پس از ورود به دانشگاه با دو فرايند يکپارچگي تحصيلي و اجتماعي مواجه ميشود. در صورتي که دانشجو بتواند خود را با فعاليتهاي تحصيلي و اجتماعي انطباق دهد؛ به هدف خود براي ادامه تحصيل و مطالعه دروس ادامه خواهد داد. در غير اين صورت هدف خود را تغيير داده و ترک تحصيل خواهد کرد.
* مدل مسير کمبر
کمبر با بررسي و نقد مدل “تينتو” به دليل عدم حضور دانشجو و تفاوت دانشجويان آموزش حضوري با دانشجويان از راه دور، مدلي براي افت تحصيلي دانشجو در آموزش از راه دور ارائه کرده که در شکل ‏2-3 آمده است.

شکل ‏2-3: مدل مسير “کمبر” براي افت تحصيلي در آموزش از راه دور
مدل کمبر (1989) نوعي مدل تحليل مسير است که تا حد زيادي بر مدل “تينتو” مبتني است، با اين تفاوت که برخي از عوامل تأثيرگذار بر آموزش از راه دور در آن لحاظ شده است. مهم‌ترين اجزاء مدل به قرار زير است:
ويژگيها: اين عامل بر اهميت برخي متغيرهاي دموگرافيک چون سن، جنس، وضعيت اشتغال و پيشينه تحصيلي دانشجو مبتني است. به اعتقاد “کمبر”، ممکن است تأثير مستقيم اين متغيرها بر افت تحصيلي دانشجو کم باشد، اما تأثير غير مستقيم معني داري خواهند داشت.
عامل التزام به هدف: اين عامل بر اهميت انگيزش در ادامه تحصيل تاکيد دارد. در اين مدل انگيزش شامل انگيزه بيروني و انگيزه دروني براي ادامه تحصيل مي‌شود و تحت تأثير متغيرهاي دموگرافيک قرار مي‌گيرند.
متغيرهاي آکادميک: شامل تمام متغيرهاي مربوط به موسسه آموزشي مي‌شود. عواملي چون بستههاي آموزشي، تعاملات و حمايتهاي موسسه آموزشي در اين دسته قرار مي‌گيرند.
محيط اجتماعي و شغلي: نظر به اينکه اغلب دانشجويان در سيستمهاي آموزش از راه دور شاغل تمام وقت هستند، مسئوليتهاي شغلي و خانوادگي آن‌ها بر وضعيت تحصيليشان تأثير به سزايي دارد. ميزان حمايت خانواده و محيط کار، مصاديقي از متغيرهاي مربوط به محيط اجتماعي و شغلي است.
يکپارچگي تحصيلي و اجتماعي: يکپارچگي اجتماعي به ميزان تطابق دانشجو با بافت اجتماعي زندگي در دانشگاه مورد مطالعه تاکيد دارد. به عبارتي دانشجو چقدر توانسته است خودش را با محيط اجتماعي دانشگاه انطباق دهد. يکپارچگي يا تطابق تحصيلي نيز به ميزان انطباق دانشجو با روش‌هايي ياددهي-يادگيري و تعاملات تحصيلي در دانشگاه اشاره دارد.
تحليل هزينه فايده: اين تحليل قبل از ترک تحصيل توسط دانشجو انجام ميگيرد. دانشجو تصميم ميگيرد؛ آيا وقت و هزينهاي که براي ادامه تحصيل ميگذارم با توجه به عوايدي که خواهد داشت، مقرون به صرفه است يا خير؟
* مدل بويلز84براي آموزشهاي از راه دور

شکل ‏2-4 :مدل مسير “بويلز”

مدل بويلز (2000) از جمله مدلهاي مسير است، که براي آموزشهاي از راه دور طراحي شده و تا حدي برگرفته از مدل “تينتو” است. اين مدل سه مجموعه متغير دارد: پيشينه و متغيرهاي تعريف شده، متغيرهاي محيطي و متغيرهاي آکادميک. اين مدل هفت متغير ديگر دارد که عبارتند از: خود پنداره تحصيلي، يکپارچگي تحصيلي، نتايج تحصيلي (معدل)، اندازه سازمان، يکپارچگي اجتماعي، نتايج رواني و سودمندي (بويلز، 2000، به نقل از برگ و هانگ 2004).
اين مدل شباهت زيادي با مدل “کمبر” دارد با اين تفاوت که در مدل “بويلز” نتايج و نمرات پيشرفت تحصيلي و پيامدهاي رواني حاصل از تجربه تحصيل در آموزش از راه دور بر ماندگاري يا عدم ماندگاري دانشجو تأثير ميگذارد.
* مدل برنارد و هانگ براي ماندگاري دانشجو در يادگيري الکترونيکي
برنادر و هانگ (2004) پس از بررسي پيشينه پژوهشها و بررسي مدلهايي چون مدل “تينتو” و “بويل” بر پيچيدگي و درهم تنيدگي عوامل موثر بر افت تحصيلي در آموزش از راه دور اذعان دارند. اين پژوهشگران عوامل موثر بر ماندگاري دانشجو را در سه دسته تلخيص ميکنند. 1) عوامل مربوط به فرد؛ 2) عوامل مربوط به سازمان؛ 3) عوامل وابسته به موقعيت. همان‌گونه که در شکل ‏2-5 مشاهده ميشود، اين سه دسته عوامل سه ضلع مثلث را تشکيل ميدهند.

شکل ‏2-5:‏ مدل “برنارد و هانگ” براي ماندگاري دانشجو در يادگيري الکترونيکي
عوامل مربوط به فرد: شامل متغيرهاي دموگرافيک، متغيرهاي فردي (چون: مهارت و توانايي‌هاي تحصيلي، انگيزه) و پيشينه تحصيلي ميشود.
عوامل مربوط به سازمان: به موسسه يا سازمان ارائه دهنده آموزش الکترونيکي اشاره دارد. عواملي چون ساختار سازماني، چشم انداز و مأموريت سازمان بر اين دسته از عوامل تأثيرگذار هستند.
عوامل وابسته به موقعيت: شامل دو دسته تعاملات مربوط به موسسه (تعاملات بوروکراتيک، تعاملات تحصيلي و اجتماعي) و تعاملات خارج از موسسه (محدوديتهاي مربوط به زندگي، کار و خانواده) ميشود.
تشريح جزئيات مدل “برنارد و هانگ” از حوصله اين بحث خارج است، اين مدل که به زعم ارائه دهندگان آن جامع بوده و در عين حال نسبت به موقعيت حساس است. يک موسسه در راستاي کاهش ميزان افت، ضروري است. با توجه به سيستم ارائ? خود (برخط، تلفيقي و حضوري)، عوامل تأثيرگذار را در سه دسته عوامل شناسايي کرده و مداخلات لازم را براي کاهش افت انجام دهد.
* مدل بکِله85 براي عوامل موثر بر موفقيت يادگيري الکترونيکي
مدل بکِله از جمله مدلهايي است که براي موفقيت يادگيري الکترونيکي ارائه شده است. اين مدل محدود به موفقيت دانشجو نيست. همان‌گونه که در دايره مرکزي شکل ‏2-6 مشاهده ميشود، موفقيت در اين مدل محدود به موفقيت تحصيلي دانشجو نيست، اما از آنجا که يکي از شاخصهاي موفقيت، پيشرفت تحصيلي دانشجو است، در اين گزارش پژوهشي به آن پرداخته مي‌شود. منچاکا و بکِله (2008) اجزاء مدل را به قرار زير تشريح کردهاند:
عوامل انساني که به فهم، برداشت و توانمندي استاد و دانشجو از محيطهاي يادگيري برخط اشاره دارد. انگيزش بالا، توانمندي بالا در کار با فناوري اطلاعات، نگرش و تجربه بيشتر در محيطهاي يادگيري برخط، موجب موفقيت بيشتر خواهد شد.
عوامل مربوط به فناوري که به ويژگيهاي تکنولوژي آموزشي اشاره دارد. دسترسي به انواع فناوريها در قالبهاي مختلف و در زمينههاي مختلف بر چگونگي، زمان، مکان و حتي آنچه که بايد ياد گرفته شود، تأثير مي‌گذارد.
عوامل پداگوژيک که بر نحوه يادگيري و آموزش در محيطهاي برخط اشاره دارد. از لحاظ نظري وقتي يادگيري موفقتر است که يادگيرنده محور، هميارانه، مسئله محور، فرايند محور و منعطف باشد.
عوامل مربوط به درس که به طراحي آموزشي دروس بر ميگردد. سازمان درس، ارتباط درس با نيازهاي دانشجو، اهداف و انتظارات شفاف و ساير عوامل از اين حيث بر موفقيت يادگيري الکترونيکي تأثير ميگذارد.
عوامل مربوط به رهبري که به مديريت و نقش رهبري در مديريت فناوري اشاره دارد. عوامل مديريتي به طور مستقيم چهار عامل ديگر را تحت تأثير قرار ميدهند، اما تأثير مستقيمي بر موفقيت يادگيري الکترونيکي ندارد (منچاکا و بکِله، 2008، ص 237).

شکل ‏2-6: مدل “بکِله” براي عوامل موثر بر موفقيت يادگيري الکترونيکي

همان‌گونه که در شکل ‏2-6 مشاهده مي‌شود، مدل بکِله عوامل مربوط به يادگيري الکترونيکي را بيشتر از ساير مدلها مورد توجه قرار داده است. اين مدل بيش از آنکه يک مدل مسير باشد و عوامل موثر بر موفقيت يادگيري الکترونيکي را بر حسب تقدم و تأخّر شناسايي کند، چهارچوبي مفهومي براي عناصر موجود و مؤثر بر موفقيت يادگيري الکترونيکي است.
* مدل ادامه تحصيل در يادگيري الکترونيکي86
مدل ادامه تحصيل دانشجو در يادگيري الکترونيکي، توسط نيکولز87(2008) ارائه شد. در اين مدل بر اساس پيشينه پژوهشها مهم‌ترين متغيرهاي پيشبين با ادامه تحصيل دانشجو مرتبط شدهاند. شکل ‏2-7 عناصر اين مدل را نشان مي‌دهد.

شکل ‏2-7: مدل ادامه تحصيل در يادگيري الکترونيکي

در مدل ارائه شده توسط “نيکولز”نگرش دانشجو به رايانه عنصري شناختي، رفتاري و عاطفي است که پذيرش و رضايت کار با فناوريهاي رايانهاي را موجب ميشود. انگيزش دروني و بيروني به اهميت و عدم اهميت تشويقها و جوايز بيروني در دسترسي به اهداف به ويژه اهداف تحصيلي اشاره دارد. رضايتمندي تحصيلي نيز بر نگرش و رضايت دانشجو از تحصيل به روش الکترونيکي دلالت دارد. پيشينه تحصيلي شامل متغيرهايي چون معدل مقطع کارشناسي و آزمون توانمندي تحصيلي88 دانشجو است.
آنچه که تحت عنوان مدل، توسط نيکولز ارائه شده، بيش از آنکه مدل باشد و ساختار عوامل و ارتباطات پيچيده بين متغيرها را در طول زمان لحاظ کند، نوعي چهارچوب تحقيقي است، که نقش پيشبين برخي متغيرها را در ادامه تحصيل دانشجو بررسي کرده است.
* مدل مسير”شين و کيم89″ براي پيشبيني معدل و ماندگاري دانشجوي از راه دور
مدلي که شين و کيم (1999) ارائه و در دانشگاه باز کره آزمودهاند، مدلي است که بر يادگيرند? از راه دور و ويژگيهايي که بايد داشته باشد، متمرکز است و کمتر بر موسسه آموزشي و عوامل محيطي تمرکز کرده است. شکل ‏2-8 نمودار مسير اين مدل را نشان مي‌دهد.

شکل ‏2-8: مدل مسير “شين و کيم”
حجم کاري در مدل “شين و کيم” بر ميزان مشغله کاري دانشجو همزمان با تحصيل، دلالت دارد. يکپارچگي اجتماعي به ميزان تعلق و احساس وابستگي دانشجو به موسسه آموزشي و ميزان تشويق اطرافيان براي ادامه تحصيل اشاره دارد. انگيزه ادامه تحصيل90 نيز به ميزان انگيزش و علاقه فرد براي ادامه تحصيل و غلبه بر مشکلات آن اشاره دارد. ميزان ساعاتي که دانشجو در طول و پايان ترم براي مطالعه دروس صرف کرده، زمان مطالعه است. يادگيري برنامه ريزي شده نيز به ميزان برنامه ريزي و نظم در برنامه مطالعاتي دانشجو اشاره دارد.
* مدل “ونسترا، دي و هرين” براي ماندگاري دانشجويان مهندسي
ونسترا، دي و هرين (2009) براي پيشبيني ادامه تحصيل يا عدم ادامه تحصيل دانشجويان مهندسي در سال اول تحصيل، مدلي ارائه کردهاند. اين مدل مبتني بر مدل “تينتو” است و براي آموزش مهندسي ارائه شده است. از آنجا که در پژوهش حاضر، بررسي عوامل موثر بر موفقيت دانشجويان مهندسي اهميت دارد، اين مدل و عناصر آن در شکل ‏2-9 ارائه شده است.

شکل ‏2-9: مدل “ونسترا، دي و هرين” براي ماندگاري دانشجويان مهندسي

توضيح متغيرهاي پيش بين اين مدل به قرار زير است:
پيشرفت تحصيلي متوسطه: در اين مدل، معدل مقطع متوسطه دانشجو و نمرات کلي ACT و SAT او متغير مهم تلقي شده است. هر چه پيشينه تحصيلي فرد قويتر باشد، احتمال موفقيت و ادامه تحصيل بيشتر است.
مهارت‌هاي کمّي و تحليلي فرد: از آنجا که دانش کمّي، تحليلي و رياضي براي دانشجوي مهندسي ضروري است، اين عامل به عنوان يک متغير مهم در مدل گنجانيده شده است. بنابراين نمره رياضي فرد در آزمونهاي ACT و SAT از متغيرهاي مهمي محسوب ميشوند.
عادت به مطالعه و يادگيري مستقل: حجم مطالب رشتههاي مهندسي در ترم اولِ تحصيل بالا است؛ لذا عادت به مطالعه و ميزان مطالعه دانشآموز در دوران تحصيل متوسطه از اهميت بسزايي برخوردار است. توانايي يادگيري مستقل فرد، نيز با توجه به نقش تسهيل کننده استاد در اين مدل، مهم تلقي شده است.
التزام فرد به اهداف تحصيلي و حرفه اي: دانشجوياني که به نحوي با حرفه مهندسي مرتبط هستند، التزام بيشتري به رشته خود داشته و انگيزه موفقيت بيشتري دارند. همچنين دانشجوياني که حرفه مهندسي را دوست دارند احتمال ادامه تحصيل بيشتري دارند.
اطمينان در مهارتهاي کمّي: دانشجوياني که در پرسشنامههاي خودسنجي، امتياز بالايي به عزت نفس خود در مهارت‌هاي مهندسي دادهاند از انگيزه بالايي براي ادامه تحصيل در رشته مهندسي برخوردار هستند، لذا احتمال موفقيت بيشتري دارند.
التزام به دانشگاه ثبت نام کرده: اينکه دانشگاهي که انتخاب کردهاند، اولين انتخاب دانشجو بوده يا خير، نشاني از التزام فرد به دانشگاه است و تا حدي پيشبين ادامه تحصيل فرد در آن دانشگاه و رشته است.
نياز اقتصادي: با وجود شهريه و هزينههاي اسکان دانشجو، توانايي مالي خانواده براي برآورد نيازهاي مالي، جزء متغيرهاي مهم پيشبين ادامه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی آموزش از راه دور، اشتراک دانش، نقش برجسته، جذب دانش Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی پردازش اطلاعات، حوزه آموزش