پایان نامه با واژگان کلیدی آموزش از راه دور، آموزش و پرورش، تلفن همراه، دانشگاهها

دانلود پایان نامه ارشد

آموزشهاي مبتني بر فناوري تشريح شده و همچنين اصطلاحاتي چون آموزش مبتني بر وب؛ آموزش مبتني بر رايانه و آموزش مبتني بر اينترنت از يکديگر تفکيک خواهد شد.
آموزش‌هايي که به نحوي تحت تأثير فناوري اطلاعات و ارتباطات قرار گرفته‌اند تحت عناوين مختلفي ياد مي‌شود (الي37،2004، آناهينا38،2005). جدول ‏2-1 برخي از اصطلاحات متداول در دو حوز? فناوري اطلاعات و آموزش را نشان مي‌دهد. برخي از اين اصطلاحات معادل هم هستند و برخي تفاوت‌هاي جزئي يا بعضاً بنيادي با يکديگر دارند.

جدول ‏2-1: اصطلاحات به کار رفته براي انواع آموزش مبتني بر فناوري اطلاعات
آموزش مبتني بر فناوري اطلاعات
معادل لاتين
سرواژه
آموزش مبتني بر وب
Web Based Instruction
WBI
کارآموزي مبتني بر وب
Web Based Training
WBT
يادگيري مبتني بر وب
Web Based Learning
WBL
يادگيري ارتقاء داده شده توسط وب
web-enhanced Learning
WEL
تدريس مبتني بر وب
Web- Based Teaching

خودآموزهاي مبتني بر وب
Web-Based Tutorials

سيستم‌هاي آموزشي مبتني بر وب
Web-based Educational System
WEBS
آموزش و پرورش مبتني بر رايانه
Computer -Based Education
CBE
آموزش مبتني بر رايانه
Computer- Based Instruction
CBI
آموزش مديريت شده توسط رايانه
Computer- Managed Instruction
CMI
آموزش به کمک رايانه
Computer -Assisted Instruction
CAI
آموزش مبتني بر اينترنت
Internet Based Instruction
IBI
يادگيري بر خط
Online Learning

يادگيري الکترونيکي
Electronic -Learning
E-Learning
يادگيري مجازي
Virtual Learning
VL

همان‌گونه که در جدول ‏2-1 مشاهده مي‌شود به جز يادگيري برخط، يادگيري الکترونيکي و يادگيري مجازي؛ اغلب اصطلاحات يا واژگان فوق از سه قسمت تشکيل شده است:
1) مفهوم تربيتي: اين دسته مفاهيمي هستند که در بين متخصصان علوم تربيتي مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرند که عبارتند از: تعليم تربيت، آموزش، يادگيري، تدريس، کارآموزي و معلم خصوصي.
2) کلمه ميانجي (ارتباطي) : اين کلمات مفهوم تربيتي را به مفهوم مربوط به نوع فناوري متصل مي‌کند. “مبتني بر”، “مديريت شده” و “به کمک” در اين دسته قرار دارند.
3) مفهوم مربوط به نوعِ فناوري: اين دسته از مفاهيم به نوع فناوري به کار رفته در آموزش اشاره دارند که “وب”، “اينترنت” و “رايانه” متداول‌ترين مفاهيمِ همراه با مفاهيم تربيتي هستند.
يادگيري، آموزش، کارآموزي مبتني بر وب يا اينترنت از متداول‌ترين مفاهيم مطرح هستند. کلارک39(1996) آموزش مبتني بر وب را نوعي آموزش انفرادي شده مي‌داند که از طريق شبکه هاي رايانه ايِ عمومي يا خصوصي ارائه و به وسيله مرورگرهاي وب دريافت مي‌شود. آموزش مبتني بر وب، دانلود آموزش‌هاي مبتني بر رايانه (CBT) نيست بلکه آموزش‌هاي مورد نياز و به روزي است که در سِروِر ذخيره مي‌شوند و قابليت دسترسي از طريق شبکه را دارند. آموزش مبتني بر وب به سرعت به روز شده و دسترسي به محتواي آموزشي، توسط تهيهکنندگان کنترل مي‌شود.
خان40(1997) آموزش مبتني بر وب را اين‌گونه تعريف ميکند:” برنامههاي آموزشي مبتني بر فرامتن که از منابع و ويژگي‌هاي www براي خلق و پشتيباني محيطهاي يادگيري معنادار استفاده ميکند (ص 6) “. در تعريفي جديدتر خان (2001) آموزش مبتني بر وب را رويکرد نوآورانه به ارائه برنامه هاي آموزشي توصيف مي‌کند که مبتني بر فرا رسانه است و مخاطباني که در فواصل دورتر از مراکز آموزشي هستند، مي‌توانند با بهره گيري از توانمنديها و منابع وب به آموزشهاي خوب طراحي شده، يادگيرنده محور، تعاملي، درگير کننده و آسان شده دست يابند (ص 5) .
يادگيري الکترونيکي مفهوم عامتري است که شامل انواع آموزش مبتني بر رايانه و وب مي‌شود. برخي چون اليس41(2004) معتقدند يادگيري الکترونيکي نه تنها به آموزشهايي اشاره دارد که مبتني بر وب، اينترنت يا لوح فشرده هستند، بلکه آموزشهايي که از طريق نوارهاي صوتي- تصويري، ماهواره و تلويزيون تعاملي ارائه مي‌شود را نيز در بر مي‌گيرد. ديدگاه مورد پذيرش در پژوهش حاضر، نظر مطرح شده در تحليل صورت گرفته توسط آناهينا (2005) است. “آناهينا”يادگيري الکترونيکي را زير مجموعه آموزشهاي از راه دور ميداند و چهار مفهوم ديگر را زير مجموعه آن مي‌داند شکل ‏2-1 نشاندهنده آموزش الکترونيکي و خرده نظام‌هاي مربوط به آن است.

شکل ‏2-1: مفاهيم مرتبط با يادگيري الکترونيکي
توضيح بيشتر اينکه نظامهاي يادگيري بر مبناي اينترنت، از يادگيري بر مبناي وب وسيعتر هستند زيرا وب يکي از خدماتي است كه توسط اينترنت ارائه مي‌شود و خدماتي چون اسناد HTML و جستجوگري، فرامتنها و …را در بر مي‌گيرد و بر مبناي پروتكل HTTP فعاليت مي‌کند؛ در صورتي که اينترنت بزرگ‌ترين شبکه در دنيا است که از هزاران شبکه کامپيوتري به هم متصل شده (ملي، محلي، تجاري و سازماني) تشکيل ميشود. قابليتهاي اينترنت فقط شامل شبكه نميشود، يعني يادگيري فقط بر مبناي وب سازماندهي نميشود و محدود به پروتکل HTTP نيست بلکه تمام پروتکلهاي مناسب را در بر ميگيرد. يادگيري برخط ميتواند از طريق هر شبکهاي سازماندهي شود، بنابراين يادگيري بر مبناي اينترنت، زير مجموعهي يادگيري برخط است. در يادگيري بر مبناي کامپيوتر، يادگيرنده به شبکه متصل نبوده و مواد يادگيري بيشتر به صورت محلي توليد و توزيع ميشوند. بنابراين يادگيري بر مبناي کامپيوتر زير مجموعه يادگيري برخط نيست ولي از آنجا كه به عنوان يك رسانه الكترونيكي فرايند يادگيري را تسهيل ميکند جزء آموزشهاي الكترونيكي محسوب ميشود (آناهينا،2005).
آنچنان که گذشت صاحب‌نظران بر جامعيت مفهوم يادگيري الکترونيکي بر ساير مفاهيم تفاهم نسبي دارند. البته آموزش از راه دور از آموزش الکترونيکي عامتر است. زيرا همان‌گونه که در تاريخچه آموزشهاي از راه دور خواهيم ديد، آموزش مکاتبهاي و متکي بر کتابهاي خودآموز، يکي از انواع آموزش از راه دور محسوب مي‌شود؛ لذا اين نوع آموزشها نميتواند زير مجموعه آموزشهاي الکترونيکي قرار گيرند. تعاريف متعددي از يادگيري الکترونيکي ارائه شده است. کلارک و ماير42 (2011) دو تن از شاخصترين محققين اين حوزه، يادگيري الکترونيکي را آموزشي ميدانند که از طريق تجهيزات الکترونيکي مانند رايانه و تلفن همراه ارائه ميشود و هدفِ پشتيباني يادگيري را دارد. اين نوع يادگيري داراي ويژگيهاي زير است:
* دروس را در لوح فشرده، حافظههاي داخلي و خارجي محلي يا در سرورهاي اينترنتي و اينترانتي ذخيره و منتقل مي‌کنند.
* داراي محتواي مربوط به اهداف آموزشي.
* از روش‌هايي آموزشي مانند مثالها و تمرينها براي کمک به يادگيري استفاده ميکند.
* از عناصر رسانه اي مانند متن، تصوير و … براي ارائه محتوا و روش خاص استفاده ميشود.
* ممکن است متکي بر استاد (يادگيري الکترونيکي همزمان) و يا براي يادگيري انفرادي شده متناسب با سرعت يادگيري فرد (يادگيري غير همزمان) طرح ريزي شده باشد.
* به يادگيرندگان کمک ميکند تا دانش و مهارت جديدي بسازند که با نيازهاي يادگيري انفرادي و يا نيازهاي سازماني آن‌ها مرتبط باشد (کلارک و ماير،2011 صص 8 و 9) .
کلارک و ماير معتقدند در يادگيري الکترونيکي سه عنصر چه، چگونه و چرا وجود دارد.
چه: منظور همان محتوا، روش‌هايي آموزشي، مثالها، تمرينها و … است.
چگونه: منظور همان نحوه ارائه از طريق کامپيوتر با استفاده از انيميشن، متن، تصوير و … است.
چرا: اشاره به اهداف يادگيري فردي و سازماني دارد که فلسفه وجودي تمام انواع آموزشهاست.
ايشان معتقدند در يادگيري الکترونيکي حرف انگليسي (e) اشاره به چگونگي دارد که همان روش آموزش است و يادگيري اشاره به چه يعني محتوا و نحوه يادگيري دارد و چرا اشاره به اهدافي دارد که افراد در يادگيري الکترونيکي آن‌را دنبال ميکنند.
اگر به درستي به تعريف فوق توجه کنيم متوجه ميشويم چگونگي ارائه، فاحشترين تفاوت يادگيري الکترونيکي با ساير سيستمهاي ياددهي- يادگيري است که اشاره به تغيير روش آموزشي دارد. اما نکته حائز اهميت، بيشترين زمينه کاربرد اين اصطلاح است؛ اين مفهوم بيشتر در سيستمهاي آموزش از راه دور کاربرد دارد. بنابراين آموزش الکترونيکي را ميتوان روشي براي آموزش از راه دور دانست که با استفاده از قابليتهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات ارائه ميشود. از مجموعه تعاريف ارائه شده توسط صاحب‌نظران در تعريف يادگيري الکترونيکي دو بعد قابل شناسايي است: الف) بعد فناورانه تعريف؛ ب) بعد تربيتي تعريف. شبکههاي رايانهاي، سرور، مرورگر وب، فرامتن و فرا رسانه در تعاريف فوق بر بعد فناوريِ تعريف آموزشهاي مبتني بر وب دلالت دارد. انفرادي بودن آموزش، محيطهاي يادگيري معنادار، آموزشهاي خوب طراحي شده، يادگيرنده محور، تعاملي، درگير کننده و آسان شده در تعاريف (کلارک، 1996؛ خان، 1997؛ خان،2001) دلالت بر بعد تربيتيِ تعريف دارد. برخي چون توانگريان و همکارانش43(2004) توجه صرف به ويژگي فناوري را براي تعريف يادگيري الکترونيکي کافي نميدانند. به عبارتي وجه تمايز اين نوع از آموزش با ساير انواع متداول فقط به‌کارگيري انواع فناوريهاي الکترونيکي در فرايند ياددهي-يادگيري نيست؛ بلکه مهم‌ترين تمايز اين نوع آموزش گذر از فرايند کسب تجربه شخصي به کسب دانش از طريق فرايند ساختن دانش است. در اين تعريف مهم‌ترين ويژگي يادگيري الکترونيکي بعد تربيتي مربوط به نظريه يادگيري آن يعني نظريه يادگيري ساختنگرايانه است.
به دليل ماهيت بين رشتهاي آموزش الکترونيکي محققان و متخصصان حوزههاي مختلف در اين حوزه وارد مي‌شوند، محققان حوزه رايانه، الکترونيک، برق، فناوران آموزشي، متخصصان علوم تربيتي، فناوري اطلاعات، مديريت، جامعه شناسي و… نمونههايي از مهم‌ترين اين متخصصان هستند. ورود متخصصان حوزههاي مختلف باعث مي‌شود، افراد مفاهيم مختلف را به طور يکسان بکار مي‌برند، و حساسيت زيادي نسبت به نوع مفاهيم و مصاديق آن نداشته باشند. به عبارتي بسياري از محققان مفاهيمي چون آموزش مبتني بر رايانه، يادگيري الکترونيکي، آموزش مبتني بر وب يا وب 2، آموزش برخط و … را معادل هم به کار برند. در اين گزارش پژوهشي نيز با اذعان به تفاوتهاي ماهوي برخي از اين مفاهيم سعي شده است، نسبت به اين مفاهيم حساسيت زيادي نشان داده نشود و يادگيري الکترونيکي را مفهوم عام لحاظ نمايد که جزء آموزشهاي از راه دور بوده و از انواع فناوريهاي الکترونيکي براي ارائه آموزش و پياده سازي برنامه درسي متداول در دانشگاهها بهره ميگيرد.
2-2 تاريخچه آموزش‌هاي از راه دور و الکترونيکي
از آنجا که پژوهش حاضر به يادگيري الکترونيکي و از راه دور مرتبط است. در ادامه مختصري از تاريخچه آموزشهاي از راه دور و الکترونيکي ارائه ميشود.
آموزش از راه دور يک نظام ياددهي-يادگيري است که داراي مواد آموزشي از پيش تدارک ديده شده بوده و به صورت انفرادي يا گروهي با مخاطبان خود ارتباط مداوم و رسانه اي دارد (هولمبرگ 1995، ص 1). وريون و کلارک44(1991) آموزش از راه دور را رويکرد رسمي به يادگيري مي‌دانند که در آن قسمت اعظم آموزش زماني محقق مي‌شود که يادگيرنده و مدرس از يکديگر فاصله دارند. تاريخچه آموزش از راه دور، به قبل از قرن 19 بر مي‌گردد، با آموزشهاي مکاتبهاي شروع شده است. در اين نوع آموزش، بسته‌ها و متون آموزشي از طريق پست براي مخاطبان ارسال مي‌شد. در قرن 20 با سيستمهاي ارائه جديدتري چون راديو و تلويزيون آموزشي تداوم پيدا کرد (فليپس و موريستز45،1999). از اوايل 1990 نسل جديدي از آموزشهاي از راه دور با اتکاء به شبکههاي کنفرانس رايانهاي، مجموعه چند رسانه‌اي هاي مبتني بر رايانه، کنفرانس صوتي- تصويري و ويدئو کنفرانس‌هاي دو طرفه به وجود آمد (مور و کيرسلي46،1996). براي آموزشهاي از راه دور برنارد و همکارانش (2004) پنج نسل معرفي مي‌کنند: “نسل اوّل آموزش مکاتبهاي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی دانشگاهها، اضطراب امتحان، تلفن همراه، حوزه آموزش Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی آموزش از راه دور، اشتراک دانش، نقش برجسته، جذب دانش