پایان نامه با واژگان کلیدی آموزش از راه دور، دانشگاهها، دانشگاه تهران، اعداد و ارقام

دانلود پایان نامه ارشد

اين سايت،2011). آمار منتشره آموزش از راه دور آمريکا در سال تحصيلي 2007-2006 نشان دهنده اين است که 66% از تمام مراکز آموزش عالي اين کشور، آموزش خود را به روش از راه دور ارائه ميکنند. اهميت توجه به آموزشهاي الکترونيکي زماني مشخص ميشود که 77 درصد اين دانشگاهها آموزش خود را به روش برخط و 12% به روش آموزش تلفيقي و فقط 12% از دانشگاهها آموزش خود را در قالبهاي قديمي آموزش از راه دور (مکاتبهاي) ارائه ميکنند. اين بدان معنا است که حدود 90% از مراکز آموزش عالي آمريکا از يادگيري الکترونيکي در سيستم آموزش از راه دور خود استفاده ميکنند (مرکز ملي آمار آموزشي آمريکا8، 2008). اين آمار توسعه چشمگير فقط مربوط به آمريکا نميشود بلکه کشورهايي مانند استراليا به دليل سابقه زياد در آموزش از راه دور و پراکندگي جغرافيايي به وفور از آموزشهاي الکترونيکي استفاده ميکنند.
توسعه آموزش عالي الکترونيکي در ايران نيز بسيار سريع است. بسياري از دانشگاههاي جامع ايران چون دانشگاه تهران و دانشگاه شيراز، قريب به يک دهه است که اقدام به پذيرش دانشجو به روش الکترونيکي نمودهاند. از ميان دانشگاههاي فني-مهندسي که پيشگامان اين حوزه نيز به شمار ميروند، ميتوان به دانشگاه علم و صنعت ايران، اميرکبير و خواجه نصيرالدين طوسي اشاره کرد. در کنار اين دانشگاههاي دولتي، چندين دانشگاه و موسسه آموزش عالي خصوصي نيز اقدام به پذيرش دانشجوي الکترونيکي کردهاند. مضاف بر اين تعداد، در بسياري از دانشگاهها، دانشجويان حضوري ميتوانند يک يا چند درس خود را به روش الکترونيکي بگذرانند. در کنار اين توسعه کمّي، کيفيت مهم‌ترين دغدغه و موضوع مورد سئوال محققان و پژوهشگران اين حوزه است. کاسي9 (2008) در اين مورد آورده است: ارائه دروس آموزش عالي به صورت برخط نويدبخش است، اما نسبت به ساير روش‌هايي آموزشي قرن 21، بيشتر مورد سوءظن و بدگماني است. توسعه کمّي يادگيري الکترونيکي به عنوان يک روش جديد آموزش از راه دور با چالش‌هاي فراواني مواجه است. توجه به برخي از چالشها مخصوص کشورهاي در حال توسعه و برخي نيز دغدغه مشترک تمام کشورها است. موضوعاتي مانند بوميسازي فناوريها و چالشهاي حقوقي و قانوني و يا ضعف در شبکهها و زيرساختهاي ارتباطي را ميتوان چالش منحصر به کشورهاي در حال توسعه دانست. يکي از چالشهاي مشترک که کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه در مديريت يادگيري الکترونيکي با آن مواجه هستند مسئله بالا بودن شکست و افت تحصيلي دانشجويان در يادگيري الکترونيکي است. اين رساله در صدد پرداختن به اين مهم است که در ادامه به بيان و مستند سازي اين مسئله خواهيم پرداخت.

1-2 بيان مسئله
توانمنديها و قابليتهاي يادگيري الکترونيکي به حدي است که کمتر شک و شبههاي در اثربخشي اين فناوريها ميرود. اين نوع آموزشها علاوه بر اينکه تجارب يادگيري را غني ميسازند و سطح کيفي آموزشها را ارتقاء ميدهند، زمينه عدالت آموزشي و فرصتهاي برابر را براي آموزش همگان فراهم ميآورند. فراهم نمودن فرصتهاي برابر آموزشي در آموزشهاي الکترونيکي قابليتي، ستودني است. يادگيري الکترونيکي اين فرصت را فراهم ميآورد تا افراد ناتوان و بازمانده از تحصيل با دسترسي به يک رايانه و خط اينترنت به آموزشي دست يابند که ساير هم سنخان آن‌ها در دانشگاه و مراکز آموزش حضوري از آن برخوردارند. مراکز آموزش الکترونيکي امروزي را مي‌توان همانند اولين مدرسههايي دانست که پس از مکتبخانه توسعه يافتهاند. يک مرکز آموزش الکترونيکي عالي در عصر حاضر حکم دارالفنوني را در قرن 21 دارد که سيستمي جديد، روشي متمايز و چالشهاي خاص خود را دارد.
هر تغييري در مرحله گذار خود تا نهادينه شدن با مشکلاتي چون مقاومت مردم و مسئولين مواجه است. پذيرش تغيير در مواردي چون روش يادگيري دانشجويان، روش تدريس مدرسان، برنامهريزي درسي، روش‌هايي ارزشيابي و مديريت، از جمله چالشهاي پذيرش و موفقيت يادگيري الکترونيکي در جهان است. يکي از مهم‌ترين اين چالشها بالا بودن ميزان افت تحصيلي دانشجويان در يادگيري الکترونيکي است به گونهاي که در مبحث اهميت پژوهش حاضر خواهيم ديد، افت تحصيلي بين 18 تا 54 درصد گزارش شده است که اين آمار به مراتب بيشتر از آموزشهاي حضوري (متداول) است. اين مشکل از اوان فراگير شدن آموزشهاي الکترونيکي در دانشگاهها توجه متخصصان و تصميم گيران را به خود جلب کرده است. بدون شک يکي از دلايل افت تحصيلي بالا، نوپا بودن اين نوع نظام آموزشي است و البته انتظار ميرفت با گذشت زمان اين افت کاهش يابد. نتايج تحقيقات که به اوايل قرن بيست يکم بر ميگردد، نشان ميدهد در مقوله افت تحصيلي دانشجو در يادگيري الکترونيکي تغيير چنداني حاصل نشده، اين در حالي است که با توسعه زيرساختهاي شبکهاي، دسترسي به اينترنت براي يادگيرندگان و مدرسان به طور قابل توجهي افزايش يافته است؛ با اين وجود، نه تنها افت تحصيلي دانشجويان کاهش نيافته است بلکه در برخي از پژوهشها، برخلاف انتظار با گذشت زمان ميزان آن نيز بيشتر شده است (نگاه کنيد به: پارک و چوئي10، 2009).
مشکل افت تحصيلي در يادگيري الکترونيکي به دلايل مختلفي حائز اهميت است و يکي از مهم‌ترين دلايل اهميت اين مقوله، تضمين کيفيت يادگيري الکترونيکي و ارتقاء اثربخشي و کارآمدي اين نوع آموزش نوپا است. افت، ترک تحصيل يا تکرار پايهها هزينههاي قابل توجهي بر مؤسسات آموزشي تحميل ميکند و از طرفي در صورتي که به ترک تحصيل منجر شود، معنايي جز اتلاف وقت و سرمايه نخواهد داشت.
افت تحصيلي در آموزشهاي از راه دور از دير باز، کانون توجه پژوهشگران اين حوزه بوده است. برخي مواقع متخصصان و نظريه‌پردازان آموزش از راه دور به دليل افت تحصيلي بالا در اين نوع از آموزشها مورد انتقاد واقع شده‌اند، اين پديده و کاهش آن نيز به عنوان يکي از چالشهاي پيش روي آموزشهاي برخط مطرح است (رکدال11،2004). به زعم برگ و هانگ12 (2004) بيش از 7 دهه است که مقوله ماندگاري دانشجو با جديت پژوهش ميشود. اين پژوهشها منجر به نتايج مفيدي در زمينه عوامل زمينهساز و مرتبط با ماندگاري، شده است. تحقيقات مربوط به ماندگاري دانشجو بر مواردي از قبيل: نرخ دانشآموختگي، الگوهاي ماندگاري دانشجو، الگوهاي رفتاري فرسودگي دانشجو، روندهاي تاريخي و عوامل رواني مرتبط با ماندگاري، متمرکز بوده است. محققان اين حوزه در تلاشهايشان ابزارها و مدلهايي براي تبيين، سنجش و پيشبيني افت تحصيلي ارائه کردهاند. با وجود قدمت زياد پرداختن به افت تحصيلي در آموزشهاي حضوري، پرداختن به اين مقوله در آموزشهاي از راه دور، خيلي جديد نيست. نمونه اولين مدلهايي که به مقوله افت تحصيلي در آموزش از راه دور پرداخته است، مدل بوشير13 (1973) است (بوشير،1973 به نقل از برگ و هانگ،2004). اين در حالي است که به اين مسئله در آموزشهاي الکترونيکي کمتر پرداخته شده است.
راحتترين استدلال براي تحليل علت افت تحصيلي اين است که دانشجو درس نميخواند؛ هر کس درس نخواند مشروط ميشود. هر چند اين اصل ساده صادق است اما بيانگر عمق مسئله نيست. در علت شناسي اين پديده تحليل ساد? ديگر، اين است که مدرس، خوب نتوانسته است محتوا را تدريس نمايد به عبارتي روش تدريس مدرس خوب نبوده است و يا تحليل ديگر ميتواند اين باشد که محتواي درس به اندازهاي سخت بوده که دانشجويان آن‌را نفهميدهاند. در مورد اول، مشکل افت تحصيلي ناشي از يادگيرنده و در مورد دوم به مدرس و در مورد سوم به محتوا نسبت داده شده است. پژوهشهاي فراواني براي شناسايي علل افت تحصيلي دانشجويان در آموزشهاي از راه دور و متعاقب آن در آموزشهاي الکترونيکي صورت گرفته است. در اين بخش در راستاي بيان مسئله و تبيين پيچيده بودن عوامل مرتبط با افت تحصيلي دانشجو، چند نمونه پژوهشي گزارش خواهد شد و در فصل دوم، پيشينه پژوهشها تشريح خواهد شد. در يکي از اولين پژوهشهاي نظاممند، علل افت آموزش از راه دور اين‌گونه گزارش شده است:
* کمبود زمان: کار وقت زيادي از دانشجويان را ميگيرد.
* دلايل مادي.
* تغيير اساسي در برنامههاي آينده.
* مريضي.
* مسائل شخصي.
* نارضايتي از شرايط تحصيلي و زندگي.
* رفتن به سربازي.
* دلايل شخصي و خصوصي.
* ازدواج.
* سخت بودن دروس (رکدال، 1972).
در پژوهش ديگري که مستقيماً به علل افت تحصيلي دانشجويان در يادگيري الکترونيکي پرداخته شده است، علل زمينه ساز آن اين‌گونه گزارش شده است:
* عدم زمان كافي.
* عدم وجود انگيزه.
* طراحي ضعيف دروس.
* عدم برخورداري از مدرسان توانمند (فرانکولا14،2001).
برخي در تحليل علل مرتبط با موفقيت تحصيلي دانشجويان به نقش عوامل روان‌شناسانه چون سبک يادگيري15، مرکز کنترل16 و … پرداختهاند. به عنوان مثال در پژوهشي اثر مرکز کنترل (دروني/ بيروني) بر بهبود عملکرد يادگيري زبان در آموزش مبتني بر وب بررسي شده است. نتايج اين بررسي حاکي ست، عملکرد و خودکارآمدي دانشجويان با مرکز کنترل دروني به مراتب بهتر از دانشجويان با مرکز کنترل بيروني بوده است (چانگ و هو17، 2009).
همان‌گونه که از نمونه پژوهشهاي انجام شده متوجه ميشويم، عوامل متعدد زيرساختي، شبکهاي، فرهنگي، رواني و اجتماعي زمينه ساز موفقيت و عدم موفقيت دانشجو در يادگيري الکترونيکي است. جهاني بودن پديده افت تحصيلي از يک طرف و مشکلاتي چون موانع زير ساختي و فرهنگي يادگيري الکترونيکي؛ اين پديده را در ايران تشديد ميکند. مسئله‌اي که پژوهش حاضر بر آن متمرکز شده، شناسايي عوامل مرتبط با افت تحصيلي و شناسايي عوامل پيشبيني کننده موفقيت دانشجويان در تحصيل الکترونيکي است. علاوه بر اين، پژوهش حاضر در صدد ارائه مدلي مبتني بر هوش مصنوعي است. با اين هدف که مدل هوشمند بتواند موفقيت دانشجو را با دقت بيشتري پيشبيني کند. اين توان پيشبيني، براي دانشجويان الکترونيکي به عنوان يک سيستم هشدار عمل کرده و دانشجو ميتواند با پيشبيني وضعيت خود، براي مواجه شدن و به حداقل رساندن ريزش تدارک لازم را ببيند. از طرفي، براي مديران و تصميم گيران اين امکان را فراهم ميآورد تا براي دانشجويان در معرض خطر، خدمات حمايتي آموزشي، مشاورهاي فراهم آورند و خطر ريزش آنان را به حداقل ممکن برسانند؛ در بحث اهميت تحقيق بيشتر به اين قضيه خواهيم پرداخت.
1-3 اهميت و ضرورت تحقيق
افت تحصيلي، ترک تحصيل، مشروطي دانشجويان، انصراف و ناتمام گذاشتن تحصيل، مفاهيمي هستند که هر نظام آموزشي اعم از دانشگاه، مدرسه، موسسههاي کارآموزي و… به نحوي با آن آشنا هستند. اين پديده هر چند براي هر نظام آموزشي اعم از نظامهاي متداول و الکترونيکي طبيعي است اما وقتي ميزان آن افزايش مييابد به يکي از بزرگ‌ترين معضلات موسس? آموزشي تبديل شده و دليلي بر ناکارآمدي آن خواهد بود. اين امر در بازار رقابتي منجر به از دست رفتن مشتري و ورشکستگي موسس? آموزشي خواهد شد. در نظامهاي نوپا، چون آموزشهاي الکترونيکي اين معضل باعث زير سئوال رفتن کل آن خواهد شد و پذيرش همگاني آن را به عنوان يک قالب آموزشي زير سئوال خواهد برد.
هر چند کمتر دانشگاهي ميزان افت تحصيلي در يادگيري الکترونيکي را گزارش مينمايد؛ در پژوهشهاي پراکنده، اعداد و ارقام متفاوتي گزارش شده است. برخي، نرخ ماندگاري در آموزشهاي مبتني بر وب را 10 تا 20 درصد کمتر از آموزشهاي متداول گزارش کرده‌اند (دوهرتي، 2006). در جدول ‏1-1 به عنوان نمونه، نرخ افت تحصيلي در سيستم يادگيري الکترونيکي تک درس، کارآموزي‌هاي مبتني بر وب و دورههاي کاملاً الکترونيکي، گزارش شده است. برخي تحقيقات ميزان افت را به صورت مقايسهاي با آموزش حضوري گزارش نمودهاند، برخي نيز به افت تحصيلي در آموزشهاي متداول نپرداختهاند از اين رو خانه مربوطه در جدول ‏1-1 خالي است.
جدول ‏1-1:آمار مقايسه اي افت تحصيلي در آموزش الکترونيکي
نوع سيستم آموزشي بررسي شده
آموزش حضوري
آموزش الکترونيکي
منبع
تک درس برخط
8%
18%
لوي18 (2007)
دروس برخط
25%
48%
ردفيلد19(2004)
دروس برخط
19%
20%
بسيج20(2005)
دروس برخط
16%
21%
فريدن برگ21(2007)
دوره الکترونيکي

23.9%
نيستور و نيوبر22(2010)
کارآموزي برخ

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی آموزش از راه دور، مصرف کننده، تلفن همراه، روش پژوهش Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی دانشگاهها، اضطراب امتحان، تلفن همراه، حوزه آموزش