پایان نامه با واژگان کلیدی کمیته امداد، سیاست خارجی، تاجیکستان، دیپلماسی عمومی

دانلود پایان نامه ارشد

که تکیه بر رفتارهای حمایتگرانه جمهوری اسلامی ایران بر اساس عقلانیت ارتباطی میتواند به بازسازی جوامع انسانی بر پایه هنجارهای مشترک بشری کمک نموده و منجر به تقویت تفاهمات و گسترش ارتباطات بین المللی گردد.
با عنایت به ملاحظات فوق تاثیر رفتارهای حمایت گرانه بر پیشبرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از دو منظر مناسبات رسمی (دیپلماتیک؛ میان دولتها) و نیز تعاملات غیررسمی در حوزه ارتباطات بین المللی جمهوری اسلامی ایران قابل بررسی می باشد .
برای توضیح بعد غیررسمی و فراملی رفتارهای حمایتگرانه باید گفت همانگونه که طبق تعریف فراملیگرایی باید حداقل یکی از طرفین ارتباط غیردولتی باشد ، بر همین منوال در منظومه ارتباطی رفتارهای حمایتگرانه (از بعد فراملی) نیز ، حداقل یک طرف شامل نهادهای خیریه ، بنگاهها و موسسات عام المنفعه مردمی ، سازمانهای بین المللی ، خیرین یا شخصیتهای برجسته محلی یا بین المللی قرار دارند . چنانچه درنمودار ذیل ملاحظه میگردد طیف وسیعی از ارتباطات انسانی قابل ترسیم میباشد که به دلیل آنکه حداقل یک طرف ارتباط ، دولتها را شامل نمیشود جنبه رسمی و دولتی ندارد.

اما بخش دیگری از رفتارهای حمایت گرانه در قالب روابط دیپلماتیک قرار میگیرد . در این حالت امدادرسانی از طریق دولتی یا حضور و همکاری سازمانها و نمایندگان رسمی دولتها صورت میپذیرد. توضیح اینکه ظرفیتهای ارتباطی در سطح بین المللی و ایجاد سازوکارهای جدید فراملی گرایی نظیر شکل گیری شرکت های چند ملیتی و نهادهای بین المللی موجب شده تا برقراری تعاملات میان دولت ها با نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی سایر کشورها به امری متداول تبدیل شود . در همین راستا موسسات و سازمان های مردم نهاد فراوانی تحت عنوان کمک به امور انسان دوستانه شکل گرفته اند که در برخی از موارد برای توسعه فعالیت های خود به فراسوی مرزها نیازمند برقراری ارتباطات رسمی با دولت های جوامع هدف می باشند.
طبیعی است در چنین شرایطی لازم است تا اقدامات مربوط به مسائل اداری و امور سازمانی این موسسات و نهادها همچون اخذ مجوز فعالیت یا ضوابط تاسیس دفتر نمایندگی از مبادی رسمی و مجاری دیپلماتیک حاکم بر مناسبات فیمابین صورت پذیرد. به عبارت دیگر حضور و فعالیت این موسسات و سازمانهای امدادرسان در سایر کشورها نیازمند یک سلسله تعاملات دیپلماتیک و رسمی در چارچوب دستگاه سیاست خارجی آن دولت ها خواهد بود .
برای مثال کمیته امداد امام خمینی(ره) برای حضور و فعالیت بشردوستانه در تاجیکستان یا عراق ازیکسو نیازمند استفاده از ظرفیتهای وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران میباشد و ازسوی دیگر لازم است تا با مبادی رسمی و دیپلماتیک این کشورها تعامل داشته باشد . امضای پروتکل همکاری بین سرپرست کمیته امداد امام و وزیر رفاه اهالی تاجیکستان ، در مورخ 22/11/1373 جهت تاسیس شاخه کمیته امداد در شهر دوشنبه تاجیکستان نمونهای از این همکاریها است (گزارش آماری، 1373 : 294)
افزون بر این حالت ممکن است که بعضی از اقدامات و فعالیت های انسان دوستانه این نهادها و موسسات از طریق مبادی دولتی و سازمان های حکومتی یا نمایندگان رسمی آن ها پیگیری و اقدام شود. مثلا بخشی از اقدامات انساندوستانه موسسات و سازمانهای غیردولتی ایرانی در مراحل اولیه بحران سیل پاکستان در سال 1390 از طریق ارسال کمکها به مراجع قانونی و رسمی پاکستانی صورت پذیرفت . (مرادی ،همان :89 )
در این چشم انداز باید به مفهوم دیپلماسی حمایت بعنوان یکی از اجزای مفهومی دیپلماسی عمومی در دستگاه سیاست خارجی اشاره نمود که ناظر بر مناسباتی است که دولتها در آن دخیل هستند.دیپلماسی حمایت از ابتکارات جمهوری اسلامی ایران در عرصه روابط بین الملل بشمار می آید که بر حسب مبانی دینی و اندیشه اسلامی شکل گرفته و در قالب یکی از اصطلاحات کاربردی در ادبیات تعاملات برون مرزی جمهوری اسلامی ایران و از وجوه دیپلماسی عمومی محسوب شده و بیانگر شیوه ها و راهکارهایی برای گستراندن شبکه ارتباطات حمایتی و عواطف انسانی ایران در نقاط مختلف جهان است که ضمن ارائه رفتارهای حمایت گرانه موجب تثبیت و ارتقاء وجهه بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران در افکار عمومی کشورهای هدف می گردد103
اما بخش دیگر مربوط به تاثیر رفتارهای حمایتگرانه بر تقویت و توسعه روابط جمهوری اسلامی ایران در عرصه بین المللی میباشد.
نقش رفتارهای حمایتگرانه بر توسعه روابط جمهوری اسلامی ایران
علاوه بر موضوع تاثیر رفتارهای حمایتگرانه بر پیشبرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از منظر دیپلماسی عمومی و تقویت مولفههای قدرت نرم باید افزود رفتارهای حمایتگرانه از سایر طرق نظیر ایجاد نقشهای جدید و نیز زمینه سازی برای توسعه روابط انسانی با سایر دولتها و جوامع نیز موجب تقویت و پیشبرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران میگردد. برخی از این آثار در قالبهای ذیل قابل احصاء است:
بسترسازی جهت توسعه وجوه مختلف مناسبات فراملی جمهوری اسلامی ایران
بهره گیری از دیپلماسی حمایت تاثیرات غیرمستقیمی بر پیشبرد سایر وجوه تعاملاتی جمهوری اسلامی ایران از جمله توسعه روابط اقتصادی-تجاری به همراه دارد . رفتارهای حمایت گرانه به دلیل ارتباطاتی که با عموم جامعه و اجتماع برقرار می کند ، این فرصت را فراهم مینماید تا ضمن ایجاد انواع ارتباطات فراملی (رسمی و غیر رسمی) در حوزه انسان دوستانه ، شرایط مناسبی جهت گسترش فعالیتها و تعاملات در سایر حوزه ها مانند ایجاد همکاریهای تجاری و اقتصادی مشترک بوجود آید تا در خلال آن سایر شرکتها و سازمانهای فرامرزی به فعالیت خود بپردازند. برای نمونه حضور موثر جهاد سازندگی سابق در عرصه مدرسهسازی برای محرومین و روستاییان در تانزانیا موجب تسهیل شرایط حضور شرکتهای بازرگانی ایرانی در این کشور گردید.(گزارش سالیانه جهاد سازندگی در آفریقا ،1381 : 189 )
مثال دیگر اینکه کمیته امداد امام(ره) در پی حضور فعال خود از چندین جهت زمینه توسعه همکاری شرکتهای اقتصادی را فراهم نموده است . تا جاییکه این نهاد حمایتی ایرانی علاوه بر تهیه اقلام حمایتی و معیشتی مورد نیاز محرومان آن کشور از شرکتهای فعال ایرانی نظیر “سازمان اتکای ایران” و در نتیجه کمک به رونق مالی شرکتهای ایرانی حاضر در عراق ، زمینه های مشارکت و حضور بیشتر این قبیل شرکتهای اقتصادی در میان مردم و جامعه عراق را فراهم نموده است . همکاری با سازمانها و شرکتهای اقتصادی ایرانی در برگزاری طرحهای امدادی مانند برپایی مشترک جشنهای ازدواج گروهی علاوه بر تحقق اهداف حمایتی کمیته امداد امام(ره) موجب معرفی و تبلیغ برند شرکتهای ایرانی توسط رسانه ها و تلویزیون عراق بوده است.(گزارش جلسه معاونت بین الملل کمیته امداد امام(ره) با دبیر کمیسیون اقتصادی شورای عالی امنیت ملی ، 1394 :4 )
همچنین رفتارهای حمایتگرانه از طریق نقشهای ذیل نیز موجب گسترش منظومه ارتباطی و تعاملات جمهوری اسلامی ایران میگردد .
توسعه مناسبات از طریق توجه به نقش رفتارهای حمایت گرانه در عرصه میانجی گری
رفتارهای حمایت گرانه در عرصه برون مرزی به دلیل مشترک بودن در زیست جهانهای مختلف و پذیرش عمومی انسانها به اصل کمک به همنوع می تواند در نقش میانجی عمل نماید . علی الخصوص آنکه در بحرانهای ناشی از جنگ ها و درگیریهای نظامی یا سیاسی که امکان برقراری ارتباط میان طرفهای درگیر به حداقل می رسد ، ضرورت بهره گیری از نقاط مشترک و ظرفیت های گروههای امدادرسانی و حمایتی بیش از پیش نمایان می شود . ایفای نقش سازمانهای امدادرسانی و خیریه جمهوری اسلامی ایران در بحران قره باغ که به دلائل و ریشههای تاریخی میان دو کشور همسایه جمهوری آذربایجان و ارمنستان رخ داد ، نمونه ای از کارکردهای بارز رفتارهای حمایت گرانه در عرصه میانجی گری محسوب می شود . در طول بحران فوق دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران توانست با استفاده از شرایط همسایگی با دو کشور درگیرجنگ و همچنین بهره گیری از ارتباطات و ظرفیتهایی که در خلال امدادرسانی به محرومین و آوارگان قره باغ بوجود آمده بود ، علاوه بر وظیفه کمکرسانی به نیازمندان ، در مسیر توقف و رفع بحران میان طرفین عمل نماید .
درهمین رابطه علی حسن اف (معاون نخست وزیر جمهوری آذربایجان) ضمن ابراز تشکر از کمک های بشردوستانه ایران و کمیته امداد امام(ره) به جمهوری آذربایجان ، تلاش های ایران برای حل مسالمت آمیز مناقشه قرهباغ را یکی از مصادیق نقش آفرینی ایران در مسائل منطقه ای می داند. (گزارش سفر ، روزنامه آذربایجانی ،1381 : 6)
با این اسلوب نمایندگان سازمان های بین المللی حقوق بشری و نهادهای غیردولتی به ویژه فعالان در زمینه مسائل خیریهای به دلیل وجهه کار انسانی خود ، نقش و توفیقات ملموسی در زمینه اقدامات میانجیگرانه داشتهاند و اگرچه موقعیت آنان با دیپلمات های رسمی متفاوت می باشد ، اما عملاً در روندهای دیپلماتیک به ویژه در ارتقا و مباحث مربوط به حقوق بشر و امور مشترک انسانی مانند آسیب ها و بحران های انسانی ، فقر ، گسترش بیماریهای مسری یا تخریب گسترده محیط زیست مشارکت داشته و توانسته اند حوزه نفوذ خود را گسترش دهند.
توسعه مناسبات از طریق توجه به نقش رفتارهای حمایت گرانه در قالب ابزار مذاکره
رفتارهای حمایت گرانه از ابعاد گوناگون با موضوع توسعه مذاکرات جمهوری اسلامی ایران ارتباط دارد. اولاً دیپلماسی حمایت جمهوری اسلامی ایران به منزله یکی از شقوق دیپلماسی عمومی ، ضمن شناخت مسائل و درک چالش های مبنایی حوزه روابط بین الملل ، به دنبال تبیین و احصاء معضلات مختلف بشری در حوزه انسان دوستانه بوده است و تلاش مینماید به ایجاد تعامل و تعمیق همکاریها با محوریت جوامع محروم و آسیب دیده پرداخته و از طریق مذاکرات موضوع کمک به همنوع را در معرض تصمیمگیریها قرار دهد . درحقیقت دیپلماسی حمایت با اعتناء به یکی از مشکلات مشترک بشری فرصتهای جدیدی برای تعامل و ارتباط با دیگر ملل و اندیشه ها فراهم می کند که هدف از آن استقرار و استمرار مناسبات مبتنی برحمایت از مسیر مذاکرات است.
ثانیاً بخش مهمی از شیوهها و برنامههای دیپلماسی حمایت در حوزه انتقال الگوها ، دستاوردها ، انتشار و تبیین شیوهها و مدلهای حمایتی از طریق مذاکرات و گفتگوها در نشستهای سازمانها و فعالین امور بشردوستانه و در قالب کارگاههای آموزشی و همکاری های خدماتی مسترک صورت میپذیرد.
بدین ترتیب دیپلماسی حمایت از یکسو به مذاکره (بعنوان وسیله و شیوهای ) در جهت انتقال مفاهیم و مدلهای حمایتی می نگرد و از سوی دیگر خود رفتارهای حمایتگرانه و دیپلماسی حمایت می تواند به موضوعی جهت مذاکرات و تعاملات سازمان ها و نهادهای دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با سایر دولت ها تبدیل شود. برای نمونه می توان به نقش کمیته امداد امام(ره) در سفر اخیر ریاست جمهوری ایران به جمهوری تاجیکستان اشاره نمود . در این سفر که در سال 1393 صورت پذیرفت تعداد نه سند همکاری در مذاکرات و تفاهمات میان روسای جمهور دو کشور مبادله گردید که پنج سند آن مربوط به فعالیتهای کمیته امداد امام(ره) درآن کشور می باشد.
طی این سفر علاوه بر اینکه بخش قابل توجهی از مذاکرات مربوط به دیپلماسی حمایت و رفتارهای حمایت گرانه جمهوری اسلامی ایران اختصاص یافت ، بلکه فعالیت های حمایت گرانه کمیته امداد امام(ره) در قالب اقدامات دفتر رسمی آن نهاد طی دو دهه در کشور تاجیکستان عاملی جهت برقراری مذاکرات مسئولین دو کشور ارزیابی می شود.(به نقل از سایت کمیته امداد)
نقش رفتارهای حمایت گرانه در سیاست همگرایی جمهوری اسلامی ایران
رفتارهای حمایت گرانه و دیپلماسی حمایت از چند حیث به سیاست همگرایی جمهوری اسلامی ایران با کشورهای اسلامی وغیراسلامی در عرصه بین المللی کمک میکند. در سطح نخست باید گفت یکی از مهمترين مزيت هاي ديپلماسي حمايتي مربوط به جلوه انساني آن مي باشد. اين رويکرد هماهنگ با فطرت انسان ها و در راستاي دو اصل نوع دوستي و همکاري در روابط بين الملل می باشد که در درون اخلاق گفتمانی قابل تبیین بوده و در واقع منعکس کننده پيام های اخلاقی است و به دلیل مشترک

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی سیاست خارجی، نظریه انتقادی، عقلانیت ابزاری، عقلانیت ارتباطی Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی سیاست خارجی، شورهای اسلامی، کشورهای اسلامی، روابط بین الملل