پایان نامه با واژگان کلیدی نفت و گاز، کالاهای مصرفی، اتحادیه اروپا، صنعت نفت ایران

دانلود پایان نامه ارشد

خودرو ایران را بار دیگر به دست آورد. مجموع فروش این کارخانه در سال ۲۰۱۱ پیش از اعمال تحریم‌های شدید علیه ایران در مجموع یک میلیون و ۶۰۰ هزار دستگاه بوده است. (طاهری، 1392: 1)
شرکت خودروسازی پژو سیتروئن فرانسه هم که به دنبال تحریم‌های اتحادیه اروپا فروش ماهیانه حدود ۱۰ میلیون یورویی خود به ایران را از دست داد، تمایل خود را برای بازگشت به بازار خودرو ایران اعلام کرده است. این کارخانه فرانسوی و رقیب رنو در سال ۲۰۱۱ حدود ۴۵۸ هزار دستگاه خودرو در ایران فروخت و حدود یک سوم ازسهم بازار را دراختیار داشت. چنان که روزگاری دومین بازار کارخانه پژو بعد ازفرانسه بود.
از سوی دیگر، بلافاصله پس از ژنو، همه توجهات به بازگشت ایران به بازار جهانی نفت معطوف شد و تمایل غول‌های بزرگ نفتی برای سرمایه گذاری در میدان‌های گازی و نفتی کشورمان در کانون توجه قرار گرفت. چند شرکت نفتی فرانسوی از جمله توتال فرانسه اعلام آمادگی کرده است در صورت لغو تحریم‌ها به ایران باز می‌گردد.
بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت در حاشیه اجلاس اوپک از هفت شرکت نفتی نام برد که تمایل دارند در صورت رفع تحریم‌ها در ایران سرمایه گذاری کنند. شرکت توتال فرانسه، شرکت انگلیسی ـ هلندی شل، شرکتانی ایتالیا، شرکت استات اویل نروژ، شرکت بریتیش پترولیوم انگلیس و شرکت‌های آمریکایی اکسون و کوناکو هفت شرکتی هستند که به گفته زنگنه قصد دارند به بازار نفت ایران وارد شوند.
صنعت هوایی، ساختمان سازی، معدن، داروسازی، بانکداری و ترانزیت هم از حوزه‌های دیگری هستند که شرکت‌های مختلف آمریکایی و اروپایی اعلام کرده‌اند که آماده‌اند در صورت رفع تحریم‌ها حضوری فعال در بازار ایران داشته باشند. در این میان فرسودگی ناوگان هوایی ایران فرصتی مناسب برای شرکت‌های سازنده هواپیما است تا با صدور ده‌ها فروند هواپیما، ناوگان هوایی کشورمان را نوسازی کنند. از سوی دیگر، ایران خود نیز به دنبال خرید ۵۰ فروند هواپیمای بویینگ است. البته در شرایط فعلی، ایران بیشتر قادر به خرید قطعات هواپیما خواهد بود تا هواپیماهای جدید ایرباس و بوئینگ. (اطلاعات، پیشین: 2)
پالایشگاه‌های هند واردات نفت خام از ایران در سال ۲۰۱۴ افزایش دادند و در نتیجه واردات نفت خام هند از ایران در سال ۲۰۱۴ به میزان ۴۲ درصد در مقایسه با آن در سال ۲۰۱۳ افزایش یافت. براساس آمار منتشرشده، واردات روزانه نفت این شرکت از ایران از ۵۴ هزار بشکه در ماه دسامبر سال ۲۰۱۳ به ۱۷۵ هزار بشکه در سال ۲۰۱۴ افزایش یافت. (اطلاعات، 1393: 1)
اگرچه از هم اکنون رقابت سختی میان شرکت‌های آمریکایی و اروپایی برای ورود به بازار بزرگ ایران شروع شده است، اما ادامه تحریم‌ها به عنوان مانعی جدی برای حضور آن‌ها به شمار می‌رود. از آنجا که آمریکا مجازات سنگینی را برای شرکت‌هایی که اقدام به معامله اقتصادی با ایران کنند، وضع کرده است، شرکت‌ها نگران‌اند پیش از لغو کامل تحریم‌ها اقدام موثری در ایران انجام دهند. چندی پیش که صحبت از حضور شرکت‌های نفتی در ایران مطرح شد، نمایندگان تندرو کنگره آمریکا به آن‌ها هشدار دادند که تا لغو کامل تحریم‌ها منتظر بمانند.
با این وجود علیرغم اینکه تحریم‌ها هنوز به طور کامل لغو نشده است، اما شرکت‌های اروپایی و آمریکایی که به ظرفیت گسترده بازار ایران پی برده‌اند، به تکاپو افتاده‌اند که زمینه‌های لازم را برای حضور خود فراهم کنند تا پس از لغو کامل تحریم‌ها، از رقبای خود عقب نمانند. البته شرکت‌های غربی برای لغو همه تحریم‌ها معطل نمانده و مراودات اقتصادی با ایران را افزایش داده‌اند. با توجه به اینکه توافق اولیه در ژنو، نشانه‌ای از لغو تحریم‌ها در آینده نزدیک است، شرکت‌های اروپایی و آمریکایی از الان به سراغ واسطه‌ها رفته‌اند تا بتوانند تماس‌های اقتصادی با ایران برقرار و برای خود بازاریابی کنند. (طاهری، پیشین: 2)
تفاهم هسته‌ای ایران با گروه١+٥ تاثیرات کوتاه و بلندمدتی بر مبادلات تجاری ایران دارد. اثرات کوتاه‌مدت تفاهم مذکور از امروز تا ٩تیرماه 1394 است، یعنی زمانی‌که این تفاهم به توافق تبدیل می‌شود. در این سه‌ماه بازار با عدم‌ثبات مواجه می‌شود و تمام فعالیت‌ها در حالت انتظار قرار می‌گیرند. در این مدت احتمال اینکه دارندگان پس‌اندازهای خرد ارزی اقدام به عرضه ارز خود در بازار کنند، بسیار زیاد است که البته به‌نظر می‌رسد توان جذب این میزان ارز وجود نداشته باشد زیرا بازار مملو از کالاهای مصرفی است. یکی از اثرات بلندمدت توافق هسته‌ای، کاهش هزینه مبادلات تجاری است، البته این منوط‌به بازشدن سوییفت و امکان نقل و انتقال پول از طریق شبکه بانکی است. در‌این‌صورت هزینه مبادلات به‌طور میانگین تا هفت‌درصد کاهش می‌یابد. در‌حال‌حاضر حجم صادرات غیرنفتی و واردات سالانه کشور ١٠٠میلیارددلار است که با توجه به این رقم، هزینه مبادلات تا هفت‌میلیارد‌دلار کاهش می‌یابد. نکته قابل‌توجه دیگر این است که تا پایان سال روند آزادسازی منابع ارزی ادامه خواهد یافت که این منابع می‌توانند مانند شمشیر دولبه عمل کنند. درصورتی‌که این منابع درست مدیریت نشوند و در راه واردات بی‌رویه به‌کار گرفته شوند، تولید بیش از قبل نیمه‌جان خواهد شد. بهترین راهکار در این زمینه این است که منابع ارزی آزادشده صرف تأمین زیرساخت‌ها ازجمله حمل‌و‌نقل، راه‌آهن، جاده‌، سرمایه‌گذاری در بخش نفت و… شوند، تنها در‌این‌صورت است که منابع ارزی به استفاده بهینه می‌رسند. (حریری، 1394: 1)
5-5-2-3- چشم انداز سرمایه گذاری خارجی چین در ایران
سال‌های اخیر برای شرکت‌های چینی فعال در ایران دوران خوبی بوده است و آن‌ها به خوبی در صنعت نفت ایران که بزرگ‌ترین فرصت‌ها را برای آن‌ها ایجاد کرده بود، جولان دادند. اما اکنون شرایط در حال دشوارتر شدن است. زمانی که شرکت‌های غربی به واسطه تحریم‌های اعمالی علیه ایران از بازار این کشور خارج شدند، شرکت‌های چینی جای آن‌ها را پر کردند. اما با قوت گرفتن احتمال لغو تحریم‌ها علیه ایران به دنبال توافق هسته ای ایران و غرب، شرکت‌های چینی حاضر در ایران به زودی رقبای غربی قدرتمندی پیدا خواند کرد.
تحلیلگران بر این باورند از آنجایی که کیفیت کالاها و خدمات چینی در مقایسه با نوع غربی آن مطلوب نیست، پر واضح است که همکاری با شرکت‌های غربی مانند شرکت‌های آلمانی و شرکت‌هایی در ژاپن و کره جنوبی برای ایران جذاب تر است. به گفته آن‌ها در صورتی که تحریم‌ها لغو شوند، شرکت‌های ژاپنی و اروپایی نیز به ایران باز می‌گردند.
در حال حاضر نمایشگاه‌های نفت و گازی که در ایران برپا می‌شود در مقایسه با سال قبل سه برابر بیشتر شرکت کننده دارد و اغلب این شرکت‌ها آن‌هایی هستند که می‌خواهند سرمایه گذاری‌های جدید در ایران انجام دهند. باوجود اینکه هنوز چشم انداز توافق هسته ای ایران روشن نیست و توافق هسته ای نیز تضمین شده به نظر نمی‌رسد اما بانک‌ها و شرکت‌های بین المللی در بخش انرژی به دنبال برآورد شرایط از سرگیری همکاری‌ها با ایران هستند.
در صورتی که تحریم‌ها لغو شوند، چشم انداز اقتصادی ایران نیز متحول خواهد شد و بازار ایران مشریانی که در سال‌های اخیر از دست داده را دوباره باز می‌گرداند.
از زمان امضاء توافق هسته ای مقدماتی ایران و گروه 1+5(آمریکا، انگلیس، فرانسه، چینف روسیه و آلمان)، تهران روزانه حدود یک میلیون و 200 هزار بشکه صادرات نفتی داشته است. این رقم صادرات برای کشوری که دومین ذخایر بزرگ گاز و چهارمین ذخایر بزرگ نفت در جهان را در اختیار دارد، بسیار پایین است. ایران تا اواخر سال 2011 روزنامه 2 میلیون و 500 هزار بشکه نفت صادر می‌کرد.
در این میان برخی شرکت‌های چینی بر این باورند که لغو تحریم‌ها به ضرر منافع تجاری آن‌ها در ایران نخواهد بود و آن‌ها می‌توانند همچنان به تجارت با ایران در فضایی آزادتر ادامه دهند. اما این تنها شرکت‌های ایرانی نیستند که شرکت‌های چینی را زیر سئوال می‌برند. دولت ایرن نیز از همکاری با شرکت‌های چینی راضی نیست. یک کارشناس غربی می‌گوید که این کیفیت شرکت‌های غربی است که حرف اول را می زند. به گفته وی غربی‌ها می‌توانند  با بازگشت به مشتریان قدیمی به سهمی عادلانه در بازار ایران دست یابند.
بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت ایران در اردیبهشت 1393 قرارداد 2 میلیارد و 500 میلیون دلاری با شرکت ملی نفت چین را لغو کرد زیرا این شرکت نتوانسته بود در ضرب الاجل تعیین شده به تعهدات خود عمل کند.
برخی بر این باورند که لغو این قرارداد در واقع دعوتنامه ای است برای شرکت‌های دیگر تا در پروژه‌های عظیم پارس جنوبی سرمایه گذاری کنند. پارس جنوبی بزرگ‌ترین میدان گازی جهان به شماری می‌رود که بین ایران و قطر مشترک است و تا کنون به دلیل مدیریت نامناسب و سرمایه گذاری ناکافی سهم قطر از برداشت منابع آن‌ها چندین برابر ایران بوده است. پروژه‌های ایران در این میدان با کمبود اعتبار و عدم دریافت تکتولوژی های مدرن و همچنین تعلیق‌های مکرر مواجه بوده است. (دیپلماسی ایرانی، 1393: 1)
در این زمینه روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال با اشاره به آغاز اجرایی شدن توافق هسته‌ای ژنو از سوی ایران و قدرت‌های جهانی از تمایل غول‌های اقتصادی از جمله غول‌های نفتی و گازی به ایران برای سرمایه‌گذاری خبر داده است. وال استریت ژورنال، با اشاره به اینکه هنوز فضای تردید و سوءظن در میان سرمایه‌گذاران وجود دارد و کسی به درستی نمی‌داند که این توافق به انجام می‌رسد یا نه، افزود که اما تعدیل تحریم، امید به بازگشت شرکت‌های بزرگ انرژی دنیا به ایران که از بزرگ‌ترین ذخایر نفتی جهان برخوردار است را افزایش داده است.
تحلیلگران می گویند فرصت‌های بزرگی برای سرمایه گذاری در ایرن وجود دارد که نیازمند رفع موانع سیاسی است. در صوتی که این موانع رفع شوند، سرمایه گذاران غربی نیز دوباره به ایران باز خواند گشت و این می‌تواند به معنی کاهش منافع چین در همکاری با ایران باشد.
شرکت‌های اروپایی و آسیایی به‌خصوص علاقه‌مند به ذخایر نفت و گاز شگفت انگیز ایران، پایه عظیم صنعت داخلی و جمعیت تحصیلکرده 75 میلیون نفری ایران هستند. یک سرمایه دار ایرانی در این باره گفت: «من یک گروه از سرمایه‌گذاران بزرگ را برای دیدار با وزرا و شرکای احتمالی به ایران می‌برم.» اما سرمایه‌گذاران تنها در مورد رقابت تجاری نگران نیستند، بلکه مشکلات سیاسی احتمالی نیز آن‌ها را مضطرب می‌کند. آن‌هایی که شتابزده عمل می‌کنند ممکن است در صورت شکست مذاکرات هسته‌ای لطمه ببینند. (خبرگزاری اقتصادی ایران، پیشین: 2)
در صورت اجرایی‌شدن مفاد توافق هسته‌ای آنچه اتفاق خواهد افتاد، سهولت در مبادلات بانکی خواهد بود که از مهم‌ترین مشکلات عمده صادرات و واردات کشور است. اختلالاتی که در عرصه مبادلات بانکی کشور با کشورهای جهان ایجاد شد مشکلات گسترده‌ای را در خریدوفروش مواد اولیه، مواد واسطه‌ای و… برای فعالان اقتصادی کشور ایجاد کرده بود. از سویی صادرکننده‌های ایرانی در بازگرداندن منافع حاصل از فروش محصولات خود در بازارهای جهانی به‌شدت دچار مشکل شده بودند. با حل این مشکلات که به‌واسطه لغو تحریم‌های بانکی ایجاد می‌شود، هزینه و ریسک مبادلات بانکی تحمیل‌شده بر فعالان اقتصادی کشور برای دورزدن تحریم‌ها کاهش می‌یابد. از سویی رفع تحریم‌ها موجب رفع مشکلات بیمه نیز خواهد شد. با کاهش هزینه بیمه مبادلات تجاری، قیمت‌ تمام‌شده برای صنایع داخلی نیز کاهش یافته و سود صادرکنندگان نیز افزایش می‌یابد. با وجود تحریم‌ها، سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری در طرح‌های تولیدی در ایران با محدودیت‌هایی روبه‌رو بودند که با شرایط جدید این سرمایه‌گذاران رغبت بیشتری برای سرمایه‌گذاری در داخل کشور خواهند داشت که این امر موجب روشن‌شدن افق اقتصادی کشور می‌شود.
رفع تحریم‌ها شرایط را برای صنایع کشور که با محدودیت‌هایی برای تأمین مواد اولیه و واسطه‌ای روبه‌رو بودند، سهل‌تر می‌کند و به این ترتیب با حضور صنایع کشور در بازار رقابت جهانی، شاهد رشد کیفیت محصولات خواهیم بود؛ چراکه با اعمال تحریم‌ها می‌توان ادعا کرد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی اتحادیه اروپا، سیاست خارجی، خودروسازی، صنعت خودرو Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی ایران و چین، اقتصاد کشور، خلیج فارس، خاورمیانه