پایان نامه با واژگان کلیدی نزارقبانی، ادبیات مقاومت، ادبیات عرب

دانلود پایان نامه ارشد

…………………………………………………………………………………………………………………………………………
6-4 جایگاه نزار قبانی در شعر معاصر عرب ……………………………………………………………………………………………..
فصل پنجم: نقد تطبیقی نزارقبانی و حمید مصدق ………………………………………………………..
1-5 تعریف نقد تطبیقی ……………………………………………………………………………………………………………………………
2-5 مقایسه ساختار غزل حمید مصدق و نزار قبانی ……………………………………………………………………………….
3-5 عشق از دیدگاه حمید مصدق و نزار قبانی ……………………………………………………………………………………….
4-5 مقایسه سیر تلقی از عشق در اشعار حمید مصدق و نزارقبانی ………………………………….
1-4-5 عشق به معشوق(آسمانی- زمینی) ……………………………………………………………………………………………….
2-4-5 شادی و دردهای عشق …………………………………………………………………………………………………………………
3-4-5 نوستالوژی درد دوری ……………………………………………………………………………………………………………………
4-4-5 عشق عرفانی و تجلیات صوفیانه …………………………………………………………………………………………………..
5-4-5 عشق به طبیعت ……………………………………………………………………………………………………………………………
5-5 مقایسه عشق و جامعه در اشعار حمید مصدق و نزارقبانی ………………………………………………………………
6-5 مقایسه عشق و سیاست در اشعار حمید مصدق و نزار قبانی …………………………………………………………..
7-5 زبان بیان عشق ………………………………………………………………………………………………………………………………….
نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………………………………………

فصـــل اول : کلیات پژوهش

1-1 پیشگفتار:
عشقورزی و عشق به زیبایی، ویژگی مشترک انسانهاست که از آغاز آفرینش تاکنون نه تنها جلوه خود را از دست نداده، بلکه محبوبتر و تابناکتر نیز شده است. « از نظر افلاطون عشق عبارت است از اشتیاق به دارا شدن خوبی برای همیشه.»(مختاری، 1370: 68) او هدف عشق را نه زیبایی، بلکه بارور ساختن زیبایی میداند. از آنجا که عشق از احساسات انسان سرچشمه میگیرد و شعر نیز در وهلهی اول عرصهای برای جولان احساسات است، بنابراین، از همان آغاز یکی از مضامین اصلی شعر به شمار میرفته و بسیاری از شاعران جهان به آن پرداختهاند، اما همه در این عرصه موفق نبودهاند.
شاعر غنایی موفق کسی است «که آنچه که در گوش لطیف و خوشایند مینشیند، در برگزیدن تعبیرات مناسب و خصوصاً در برگزیدن خیالات و اندیشههای شعری داغ رعایت کند.»(مناصره، 2006: 56) حمید مصدق، شاعر معاصر ایران یکی از این شاعران است و یکی از مضامینی که در شعر او برجستگی دارد، مفهوم «عشق »است، واز این جهت میتوان او را در کنار شاعرانی چون مشیری و توللی قرار داد.
صنعتی میگوید: «حمید دوست داشت که از این لحظات زندگیاش لذت ببرد، و به جای اینکه برای مرگ خودش گریه کند … و چیزی که کمکش میکرد این کار را بکند، عشق بود.»(ابومحبوب، 1380: 40).
نزار قبانی نیز همچون مصدق یکی از برجستهترین عرصهی عاشقانهسرایی است.«در همهی سرزمینهای عربزبان هیچ شاعری مانند نزار قبانی از شهرت و محبوبیت در نزد مردم برخوردار نیست… او در دورهی خود نزدیکترین شاعر به تودههای مختلف مردم بود.»(حسنین، بی تا: 7). مهمترین مضمونی که در شعر او به چشم میخورد، «عشق» است. نزار خود اعتراف میکند: «من از خانوادهای هستم که شغل آنها عاشقی است. عشق با کودکان این خانواده زاده میشود … در خانواده ما هر طفلی در سن پانزده سالگی پیر است ودر کار عشق و عاشقی، صاحب طریقهای…»( شفیعی کدکنی،1380: 116).
نزار قبانی و حمید مصدق دارای ویژگیها و خصوصیات مشترکی هستند؛ از جمله 1- عشق به معشوق تقریباً مضمون اصلی شعر آن دو است 2- هر دو در رشته حقوق تحصیل کردهاند 3- هر دو تا حدی به مردم و جامعه و مردم گرایش دارند و… اما با وجود این، تفاوتهایی هم در نگرش آن دو به عشق دیده میشود که قابل تأمل و بررسی است؛ از این جهت، ما عشق در شعر این دو شاعر را در حیطههای عشق به معشوق (حقیقی، مجازی)، عشق به طبیعت، عشق به مردم، عشق به وطن، و زبان شعری آن دو بررسی خواهیم کرد.

2-1 بیان مسأله:
عنصر «عشق»، یکی از بنیادیترین درونمایه شعر جهان است که بیشترین حجم اشعار را در دورههای مختلف زندگی بشر به خود اختصاص داده است. با آنکه جوهرهی عشق در همه جا یکسان است با این حال نمود و تجلی آن در جوامع مختلف متناسب با ویژگیهای جغرافیایی و خصلتهای قومی متفاوت است. «حمید مصدق» شاعر معاصر ایران و «نزار قبانی» شاعر معاصر عرب، شاعرانی عاشقانهسرا هستند و مهم ترین مضمونی که در شعر آنها به چشم میخورد «عشق» است.

3-1 اهمیت تحقیق:
بررسی تطبیقی درونمایۀ «عشق» در اشعار این دو شاعر و اشتراک آنها در بهکارگیری این مضمون، با توجه به اینکه از دو سرزمین مختلف هستند، اهمیت و ضرورت این تحقیق است.

4-1 سؤلات مورد تحقیق:
1. این دو شاعر عشق را در معنای حقیقی بهکار بردهاند یا مجازی؟
2. در اشعار خود بیشتر به غم عشق پرداختهاند یا شادی عشق؟
3. چه عواملی باعث شده برداشت هر دو شاعر از عشق به هم نزدیک باشد؟
4. زبان شعری این دو شاعر در بیان عشق نو است یا کلاسیک؟

5-1 تعریف واژگان:
مفهوم ادبیات تطبیقی:
ادبيّات تطبيقي يعني بررسي ادبيّات ملّي يك كشور در خارج از مرزهاي آن و نيز بررسي روابط ادبيّات ملّي با ادبيّات زبان‌هاي ديگر و نيز ساير رشته‌هاي علوم انساني و هنرهاي زيبا مانند فلسفه، تاريخ. تعريف حاضر كوشيده است تا نگاهي به دو مكتب معروف در ادبيّات تطبيقي يعني مكتب ملي با ادبيّات فرانسوي و امريكايي داشته باشد. يعني هم به بررسي روابط ادبيات ملي با ادبيّات ملل ديگر اشاره دارد و هم رابطه ادبيّات با ديگر معرفت‌ها. در تعريفي ديگر آمده است: « ادبيّات تطبيقي از آن دسته پژوهش‌هاي ادبي است كه باطن آن، مقايسة بين ادبيّات ملل مختلف است. برخي هم در پي مقايسة ادبيات با ديگر هنرهاي زيبا و نيز مقايسة آن با ساير رشته‌هاي علوم انساني مانند فلسفه، تاريخ، اديان، مذاهب، فرق، روان‌شناسي، جامعه‌شناسي و … هستند. عده‌اي هم پا را فراتر گذاشته، بررسي رابطه ادبيّات با عرصه‌هاي غيرانساني مانند علوم پايه و علوم طبيعي را در حوزه ادبيّات تطبيقي جاي داده‌اند». (عبود و ديگران، 2001: 89 و خطيب، 1999: 50).
ادبيّات تطبيقي هر چند كه به روابط بين ادبيات ملّي با زبان ويژه و ادبيّات بيگانه با آن زبان و مقايسه‌ی روابط بين نويسندگان و شاعران كه دستاوردهاي ادبي مشابه با زبان و فرهنگ متفاوت و نژادهاي مختلف و مليّت‌هاي متفاوت مي‌پردازد، امّا اين نكته را بايد در نظر داشت كه ادبيّات، صبغة نوآوري و آفرينندگي دارد و مقايسه بين آنها خود به خود به دانش نقد مربوط مي‌شود. به عبارت ديگر «ادبيّات تطبيقي گونه‌اي از پژوهش‌هاي جديد ادبي است كه هم چون هر پژوهش ادبي، در پي تقويت روح نقد است. ادبيّات تطبيقي در وضع قوانين نقد جديد مشاركت مي‌ورزد». (طحّان، 1972: 12).

6-1 محدودیتها:
مشکلات و محدودیتهای احتمالی این پژوهش، کمبود منابع مورد نیاز در کتابخانههای موجود و عرب بودن یکی از طرفین مورد پژوهش و نداشتن شناخت کافی نسبت به او است.

7-1 پیشینۀ تحقیق:
مقالات و پژوهشهای مختلفی دربارهی این دو شاعر معاصر انجام شده است. برخی از مقالات که زوایای ادبی از شخصیت و شعر این دو سرایندهی معاصر عربی و فارسی را مورد بررسی قرار داده، به قرار زیر است.
«جلوههای عشق در شعر نزار قبانی» از دکتر سید فضل الله میرقادری و مهناز دهقان، پژوهشهای نقد ادبی و سبکشناسی، شماره 4، تابستان 1390، صص 178-212. « نزار قبانی تنها شاعر «زن» نیست» ( بررسی اشعار سیاسی قبانی) از دکتر محمد جواد مهدوی و ربابه یزدان نژاد، فصلنامهی لسان مبین (پژوهش ادب عربی)، سال سوم، دورهی جدید، شمارهی هشتم، تابستان 1390، صص 237-251. « بررسی هنجاگریزی در بخشی از اشعار نزار قبانی» از حمید رضا مشایخی و سیده زینب خدادی، دو فصلنامهی علمی نقد ادب معاصر عربی، سال دوم، شمارهی دوم، سال1391. « بررسی نوستالوژی در شعر حمید مصدق» از نجمه نظری و فاطمه کولیوند، فلصنامهی زبان و ادب فارسی، شمارهی46، زمستان 1389. « باستانگرایی در شعر حمید مصدق» از دکتر فاطمه مدرسی و امید یاسینی، کاوشنامه (مجلهی علمی پژوهشی دانشدهی ادبیات دا نشکاه یزد)، سال هشتم، شمارهی 14، بهار و تابستان 1386.

8-1 روش کار: روش کار در این پژوهش توصیفی – تحلیلی است.

فصل دوم : مباني تاريخی

1-2 گذری بر تاریخ معاصر عرب:
1-1-2 مسألۀ فلسطین:
در ادبیات نوین عرب، ادبیات مقاومت از جایگاه و اهمیت ویژه ای برخوردار است. این ادبیات که آثار نویسندگان داخل و خارج فلسین را در برمیگیرد، مشارکتی عظیم و سرشار از پویایی و ابداع در فرهنگ نوین عرب دارد. ادبیات مقاومت در درجه اول به رنج وستیز انسانهایی میپردازد که در دام وضعیت سیاسی دشواری افتادهاند، وضعیتی که به اجبار و بی هیچ گناهی بر آنان تحمیل شده است. لذا این ادبیات ارتباط مستقیمی با زمان و مکان دارد و با مساءل سیاسی روز درگیر است.(الجیوسی، 1997: 32-36-95-96)
در ادبیات مقاومت بیش از هر نوع، شعر نمود دارد و پیشتاز است، زیرا که شعر در نفوذ میان تودهها و شوراندن و به هیجان آوردن آنان از قدرت بیشتری برخوردار است. در کل شعر هنر مقاومت است و در هر صورتی که باشد منتشر و فراگیر میشود و این به علت محتوای آهنگین آن در گزینش واژهها و چینش آنها در کنار هم ونیز نیروی آن در انتقال سریع از زبان به گوش و دل، و از دهان به دهان است. بنابراین این شعر است که صلابت مقاومت مردمی و شعارهای حماسی را برای مبارزان فلسطینی به ارمغان آورده است، درحالی که قصه و نمایشنامه و امثال آن نقش ثانوی داشتهاند، شایدم بدین جهت است که این انواع دیگر در ادبیات عرب نوعی جدید به شمار می آیند.( الجیوسی، 1997: 95، شکری، 1970: 317، فرزاد، 1383: 38)
شاید بزرگترین دستاورد شعر معاصر فلسطین این باشد که به نقل درگیریهای سیاسی یا تبلیغاتی نمیپردازد، بلکه از نظر زیبا شناسی تصویر دقیق و بدیع از وضعیت حقیقی موجود ارائه میدهد.( الجیوسی، 1997: 96)
ادبیات عرب با آغاز حوادث فلسطین رنگ و بوی دیگری به خود گرفت و محتوای آن تغییرات بسیاری به خود دید، و شاعران عرب در کنار عشق و توصیف طبیعت و تقلید صرف از ادبیات دوره گذشته حال و هوای تازه ای را وارد شعر عربی کردند و آن همان بیان مقاومت و حماسه فلسطین بود. از این دوره است که فلسطین از چارچوب جغرافیایی خویش فراتر می رود و گستره جهان اسلام و به خصوص کشورهای عربی را فرا می گیرد و به تبع آن ادبیات فلسطین نیز از چارچوب فلسطین فراتر رفت و همه شاعران عرب را در گیر خود کرد و اشغال فلسطین به موضوعی جهانی تبدیل شد. با این تعریف ادبیات فلسطی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی ادبیات تطبیقی، ادبیات تطبی، شعر معاصر Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی شعر معاصر، سازمان ملل، قانون گذاری