پایان نامه با واژگان کلیدی سیاست خارجی، جامعه آماری، ملی گرایی، مکتب فرانکفورت

دانلود پایان نامه ارشد

تبیین بازیگران ، اعم از فردی و اجتماعی باید ساختارها و معانی بیناذهنی مانند هنجارها، ارزش ها ، ایده ها ، انگاه ها ، زبان ، گفتمان و معانی مشترک نهادینه شده در محیط اجتماعی را شناخت و بر حسب آنها تفسیر کرد.(دهقانی فیروزآبادی ، بهار 1387 : 131)
با این فرض نظریههای انتقادی می توانند در ترسیم چارچوب مفهومی مناسب برای تحلیل سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران موثر باشند و نقش مفاهیم بیناذهنی و هنجاری را در سیاست خارجی ایران مورد ارزیابی قرار دهند . به عبارت دیگر نظریات انتقادی امکان بررسی مقولات اساسی مانند ماهیت اسلامی و همچنین جایگاه ایران در نقش یک بازیگر انقلابی در صحنه بین الملل را فراهم می کنند و الگوی رفتاری انقلابی-اسلامی ایران را به عنوان یکی از شاخص های سیاست خارجی مورد شناسایی قرار می دهند . لازم به ذکر است بر طبق نظریات معطوف به سیاست خارجی ، انقلاب ها پدیده های سیاسی- اجتماعی منحصر به فردی هستند که رفتارها و سیاست خارجی خاصی را بر می انگیزند . در نتیجه عموم کشورهای انقلابی در سیاست خارجی خود از الگوهای رفتاری مشابه ای پیروی می کنند و نوعی جبر گرایی بر سیاست خارجی آنان حاکم می باشد و از همین منظر رفتار سیاست خارجی نظام های انقلابی همچون روسیه ، چین ، کوبا ، ایران دارای ویژگی ها و عملکرد یکسانی هستند و ماهیت و منطبق یکسانی مانند سایر انقلاب ها برای آن ها نیز تصور می شود.(همان : 133)
اعتناء به بازیگران غیردولتی
نظریات واقعگرایى عمدتا به نقش و جایگاه دولت ها تمرکز می نمایند و از این دریچه به علت تک بعدی بودن (از لحاظ دولت محوری و تمرکز بر نظامى‌گری) مورد انتقاد مکتب فرانکفورت قرار دارند . بعلاوه واقع گرایی در سطحى عمیق‌تر نیز در معرض انتقاد اندیشمندان انتقادی می باشد . چراکه واقع‌گرایى به علت خصلت حفظ وضع موجود ، احتمال تغییر دولتها را در نظر نمى‌گیرد و در نتیجه به توجیه و دفاع از سرکوب سیاسى بازیگران و نیروهایى که به دنبال الگوهای جدید بوده اند تمایل دارد (Linklater,1990 : 3). کرامشی در این زمینه می گوید “اگر ما دولت را به لحاظ هستی شناسى به عنوان موجودیت برتر و تنها مرجع شایسته حفظ امنیت در روابط بین‌الملل بدانیم ، از نیروی مسلطى که می تواند موجب آسیب افراد، گروه‌ها و جوامع در سطح فروملى شود ، حمایت کرده‌ایم.”.( Ibid: 12)
به عبارت دیگر برخلاف واقع‌گرایى که در جهت مشروعیت بخشى نظمى که برای کمک به بازیگر اصلی آن (دولت)تلاش می‌کند، نظریه انتقادی به دنبال امکانى است که درصورت تغییر شکل معادلات بتواند منافع بازیگران حاشیه‌ای و نادیده گرفته شده را تامین کند.
بر همین اساس تلاش شده تا با بهره گیری از مفاهیم اساسی در مکتب فرانکفورت نظیر تمایزات عقل ابزاری و عقل ارتباطی ؛ زیست جهان و کنشهای ارتباطی و جهانی شدن از دیدگاه هابرماس به بررسی مفهوم فراملی گرایی در منظومه ارتباطات انسانی اشاره شود و ضمن اشاره به فقر بین الملل و امنیت انسانی از منظر انتقادی ، به موضوع رفتارهای حمایتگرانه در قالب محورهای ذیل پرداخته شود:
اخلاق مسئولیت در برابر اخلاق صدقه
رنج و آسیب پذیری های مشترک بشری و همبستگی در مکتب فرانکفورت
درد و رنج بشری ؛ نقطه عزیمت مشترک دین مداران و بی دینان
رفتارهای حمایت گرانه و کنش های دگرخواهانه از منظر مکتب انتقادی
سئوالهای پژوهش
سئوال اصلی
اندیشه رفتارهای حمایت گرانه بمنزله یکی از مولفه های فراملی گرایی چه تاثیری در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران داشته است؟
سئوالات فرعی
رفتارهای حمایت گرانه در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر طبق چه اصول رفتاری قابل تبیین است؟
دیپلماسی حمایت چه نقشی بر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران از منظر فرهنگی داشته است؟
فرضیههای پژوهش
فرضیه اصلی
اندیشه رفتارهای حمایت گرانه بعنوان یکی از مولفه های فراملی گرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران باعث تقویت دیپلماسی عمومی به ویژه دیپلماسی حمایت و حوزه نفوذ اجتماعی جمهوری اسلامی ایران گردیده و موجب توسعه روابط خارجی آن شده است.
فرضیه فرعی1
رفتارهای حمایتگرانه یکی از راهبردهای کلان انقلاب اسلامی در عرصه سیاست خارجی است که مطابق منطق مسئولیت پیگیری شده و در قالب اصول رفتاری همچون مسئولیت انسانی، فراملی گرایی-جهانگرایی اسلامی و اصل گسترش تفاهمات و ارتباطات اجتماعی در عرصه معادلات بین المللی قابل تبیین است .
فرضیه فرعی2
دیپلماسی حمایت که بر پایه مشترکات انسانی(مانند فرهنگ حمایت از همنوعان) و آرمانهای اسلامی-انقلابی(همچون ضرورت انفاق و کمک به مستضعفین) ترسیم گردیده است ، از طریق ایجاد جذابیتهای فرهنگی و بسط الگوهای حمایتی جمهوری اسلامی ایران در جوامع مختلف موجب تقویت مولفههای قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در قالب تالیف قلوب و ارائه تصویر انساندوستانه جمهوری اسلامی ایران گردیده است.
روش تحقیق
پژوهش حاضر از نوع تحقیقات تبیینی-علی است . مرحله گردآوري اطلاعات و داده ها ، آغاز فرايندي است که طي آن محقق يافته هاي ميداني و کتابخانه اي را گردآوري مي کند و به روش استقرايي به طبقه بندي و سپس تجزيه و تحليل آن ها مي پردازد وفرضيه هاي تدوين شده خود را مورد ارزيابي قرار مي دهد و در نهايت حکم صادر ميکند و پاسخ مسئله خود را به اتکاي آن ها مييابد. از همین رو اعتبار اطلاعات و داده ها اهميت بسيار زيادي دارد، زيرا داده های غير معتبر مانع از کشف حقيقت و واقعيت مي گردد و مسئله مورد نظر محقق به درستي معلوم نمي گردد. بنابراين داده ها و اطلاعات اولیه به روشهای زير گردآوري گرديد.
روش کتابخانه اي
مباحث تئوریک و اطلاعات اولیه این تحقیق بر گرفته از نظرات اندیشمندان برجسته و مقالات معتبر علمی ، کتب و سایت های معتبر علمی می باشد. بعلاوه تلاش شده تا گزارشات و مستندات سازمانهای حمایتی برون مرزی جمهوری اسلامی ایران نظیر گزارشهای سالیانه آماری کمیته امداد امام خمینی(ره) و نیز اطلاعات موسسات و نهادهای همکار با وزارت جهاد سازندگی سابق مورد بهره برداری قرار گیرد.
روش ميداني
از آنجايي که پژوهش حاضر نوع تحقیقات تبیینی-علی مي باشد ، همچون بسياري از مطالعات تبییني و تحليلي مشابه براي جمع آوري داده های مورد نظر در جهت آزمون فرضيات از پرسشنامه نیز استفاده شده است. پرسشنامه به عنوان یک ابزار متداول گردآوری داده ها میتواند علاوه بر مطالعات کتابخانهای جهت بررسی صحت اهداف تحقیق بهکار آمده و بر مبنای روش های علمی (شامل جمع آوری داده ها به روش توزیع پرسشنامه ، تجزیه و تحلیل و تفسیر دادهها ، بکارگیری نرم افزارهای آماری ) در پژوهش استفاده شود.
در واقع افکارسنجی و نظرسنجی یكی از معمول ترین شیوه های سنجش دیدگاه ها و نظرات مخاطبین است که با بهره گیری از فنون ، ابزارها ، روش ها و تکنیک‌های رایج در پژوهش های علوم انسانی نظیر علوم اجتماعی و علوم سیاسی و در چارچوب‌ ابزارهای علومی مانند آمار و مدیریت استفاده می شود. لذا هدف اصلی از بکارگیری این فنون در پژوهش حاضر ، سنجش ذهنیت ها و گرایش ها و جهت گیری های افکار و نظرات درعرصه رفتارهای حمایتگرانه برون مرزی جمهوری اسلامی ایران است.
ویژگی اصلی این شیوه علمی بودن و فنی بودن آن هاست به این معنی که این روش ها ابزاری مناسب و قابل اعتماد برای فهم و توصیف وضع موجود در اختیار قرار می دهند که صحت و سلامت این ابزارها در طول زمان و با تلفیق ‌یافته‌های مهم علمی از حوزه علم آمار و علوم اجتماعی حاصل شده است و با تکرار مستمر این ابزارها و مقایسه نتایج آن با داده‌های واقعی ارتقاء یافته و دقائق و جزئیات آن روشن می شود.
سوالات پرسشنامه این پژوهش از نوع سؤالات بسته بوده و مقياس اندازه گيري سوالات ، اغلب از نوع مقياس(طيف ليکرت) چهار گزينه ای اصلا ، تاحدودی ، زیاد و خیلی زیاد بوده است.
جامعه آماری
مجموعه افراد جامعه که نمونه اي از آن ها بتواند نمايشگر معرف آن باشد جامعه آماري ناميده مي شود. یک جامعه آماری دربرگیرنده مجموعهای از افراد یا واحدها است که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند. معمولاً در هر پژوهش، جامعه مورد بررسی یک جامعه آماری است که پژوهشگر مایل است درباره صفت (صفتها) متغیر واحدهای آن به مطالعه بپردازد.(سرمد و همکاران،1384، 177) جامعه آماری این پرسشنامه با هدف بررسی دیدگاه ها و نظرات مدیران فعال درعرصه بین المللی جمهوری اسلامی ایران که به نوعی با اهداف ، برنامه ها و اقدامات حمایتگرانه برون مرزی در ارتباط بوده اند شامل افراد زیر میباشد:
مدیران(روسا، معاونین و مدیران کل) وزارت امور خارجه
مدیران (روسا، معاونین و مدیران کل) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
قلمرو زماني
از نظر زماني اين پژوهش در زمستان سال1392 به عمل آمده است و رفتارهای حمایت گرانه جمهوری اسلامی ایران در عرصه تعاملات برون مرزی در فاصله سال هاي بين 1359 الي1392 را مورد بررسي قرار داده است .
روش نمونه گیری و حجم نمونه
با توجه به گستردگی و حجم زیاد جامعه آماری و به منظور صرفه جویی در هزینه و زمان ، به جای بررسی همه جامعه آماری از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده خواهد شد. هنگامی که به این روش اعضای نمونه انتخاب می شوند ، احتمال کمترین سوگیری و بیشترین تعمیم پذیری وجود دارد .
بدین ترتیب در پرسشنامه حاضر نمونه ها بصورت تصادفی از میان مدیران دو مجموعه وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات انتخاب شده اند. برای تعیین حجم نمونه آماری و با توجه به نوع تحقیق میتوان از فرمول کوکران استفاده نمود. فرمول کوکران يکي از پرکاربردترين روش‌ها براي محاسبه حجم نمونه آماري است.
لازم به ذکر است با توجه به اهمیت و ضرورت تجزیه و تحلیل پرسشنامه ، بنا به توصیه اساتید محترم راهنما و مشاور یک فصل خاص(فصل هفتم) از رساله به این موضوع اختصاص داده شده است .
مفاهیم و مفروضات
اخلاق مسئولیت 5
نظریه پردازان انتقادی مانند لینکلیتر ضمن بررسی امکان تحقق حیات اخلاقی در نظام بین المللی مرکب از دولت ها ، درپی صورت بندی ساختارهای سیاسی جدیدی هستند که طی آن ها علاوه بر منافع شهروندان داخلی به منافع “بیرونی ها” بیشتر توجه شود . این نگرش مستلزم نوعی عام گرایی است که درعین حال که نباید نسبت به تفاوت های فرهنگی بی تفاوت بود و یا باعث سرکوب تفاوت ها شد ، بلکه باید به نوعی توازن میان این دو از طریق انواع جدیدی از اجتماعات نظیر سامان دهی و یا ایجاد ساختارهای نوین بوجود آورد. (مشیرزاده ، 1386 :241)
به همین منظور این گروه از نظریه پردازان مفهوم “اخلاق مسئولیت” نسبت به دیگر آحاد بشری (یعنی افرادی غیر از اتباع داخلی دولت های خاص و یا هموطنان) را بکار می برند. البته این مفهوم در مقابل واژه “اخلاق صدقه” نیز مورد استفاده قرار می گیرد . توضیح بیشتر اینکه برخی از نظریه پردازان هنجاری در روابط بین الملل بر این باورند که دولت ها از لحاظ حقوقی فقط در مقابل رفاه مردم خود تکلیف دارند ، لذا در جهت کاهش نابرابری ها و در حد کاستن از آلام شدید انسانی تنها می توان نوعی تکلیف اخلاقی نسبت به سایرین نهایتا به شکل صدقه به آن ها داشت و نه بیشتر .
رفتارهای حمایت گرانه6
به مجموعه راهبردها ، برنامه ریزی ها و اقداماتی گفته می شود که در جهت رفع محرومیت و ایجاد توانمندسازی در افراد انسانی صورت می گیرد و در اندیشه اسلامی به عنوان یک اصل عبادی و اجتماعی تلقی گردیده است . چرا که همه افراد انسانی مانند خانواده پروردگار(عیال الله) هستند و تحت حمایت او قرار دارند . طبق این دیدگاه انسان ها یا در دین برادرند و یا در آفرینش برابر و بر این اساس مسلمانان در هر زمان به تعاون و تکافل ، مساعدت به همدیگر و حمایت و یاری مظلومان در هر نقطه از جهان ترغیب شده اند. این تعاون و همکاری باعث افزایش سرمایه اجتماعی و ایجاد نفوذ دردلها از طریق استحکام پیوندهای اجتماعی بین عموم انسان ها گردیده و می توان آن را در قالب مفاهیم حوزه قدرت نرم بررسی نمود.
مهم ترین شاخص های رفتارهای حمایت گرانه عبارتند از :
رفتارهای حمایت گرانه یکی از مصادیق فراملی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی سیاست خارجی، واقع گرایی، روابط بین الملل، سیاست خارجی ایران Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی جهانی شدن، ملی گرایی، روابط بین الملل، فلسفه اخلاق