پایان نامه با واژگان کلیدی سیاست خارجی، دیپلماسی عمومی، ملی گرایی، روابط دیپلماتیک

دانلود پایان نامه ارشد

قرار داده اند .(جاویدنیا ، همان : 23)
طبق این برداشت طبیعی است که درصحنه رقابت های بین المللی برای نشر مولفه های فراملی ، کشورهایی موفق تر خواهند بود که اولا با بهره گیری از پتانسیل های درونی بتوانند تولیدات فراملی قابل عرضه بهتری داشته باشند و ثانیا توانایی انتقال ظرفیت های فراملی و قدرت جذب مخاطب در صحنه بین المللی را بیش از سایرین برخوردار باشند. در چنین فضایی هر اندازه که مولفه های فراملی عرضه شده از سوی یک کشور به سمت قرابت ها و وجوه مشترک بشری گرایش بیشتری داشته باشد امکان جذابیت و کسب مقبولیت بین المللی بیشتری یافته و در پی آن نفوذ و گسترش توان کشور پردازنده را به دنبال خواهد داشت.
بنابراین در یک بررسی تطبیقی رفتارهای حمایتگرانه جمهوری اسلامی ایران با مولفه های فراملی گرایی برآمده از فرهنگ غربی می توان استنباط نمود از آنجایی که مبنای مفاهیم ترویجی دنیای غرب بر حسب سودجویی انسان محور نظیر تنوع طلبی ، غلبه جویی ، خود برتربینی و عقلانیت حساب گر تبلیغ می شود از ظرفیت معنایی کمتری نسبت به مفاهیم برخاسته از فطرت انسانی همچون ایثار ، ازخود گذشتگی ، نوع دوستی و نظایر آن برخوردار باشد و لذا در صورت عرضه مناسب از استقبال خوبی بهره گیرد.
توضیح بیشتر اینکه در نظام فکری جمهوری اسلامی ایران که برگرفته از اندیشه های اسلامی جهان شمول و معطوف به فطرت مشترک انسانی است می توان انتظار داشت تکیه بر وجوه مختلف فراملی گرایی بویژه رفتارهای حمایت گرانه (که از مصادیق برجسته آن محسوب شده و از پذیرش عمومی در ابناء بشر قرار دارد) ، پتانسیل خوبی جهت توسعه روابط و سیاست خارجی به همراه داشته باشد و تعمیم و پردازش این وجهه از مولفه های فراملی فرصت ها و امکانات جدیدی برای برنامه ریزان سیاست خارجی فراهم آورد.
بر پایه رویکرد فوق انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران که بسیاری از ظرفیت های فراملی را در ذات خود دارد نه تنها از منظر ماهوی محصور به مرزهای خود نخواهد بود بلکه بی توجهی به این ویژگیها موجب هدر رفت و تضعیف آن در عرصه بین المللی خواهد شد. بویژه آنکه بر حسب نظریات اسلامی روابط بین الملل ، واحد سیاسی دولت-ملت اصالت ذاتی نداشته و تنها مرجع مشروع وفاداریهای اسلامی و انسانی شناخته نمی شود.(دهقانی فیروز آبادی ، 1387: 318)
با عنایت به ملاحظات فوق رفتارهای حمایت گرانه از دو منظر مناسبات رسمی (دیپلماتیک؛ میان دولتها) و نیز تعاملات غیر رسمی از قابلیت تبیین و پردازش در حوزه ارتباطات بین المللی جمهوری اسلامی ایران برخوردار می باشد .
رفتارهای حمایت گرانه ازمنظر روابط فراملی
همانگونه که استدلال گردید رفتارهای حمایت گرانه جزء مقولاتی است که از ظرفیت مفهومی بالایی در عرصه ارتباطات جهانی برخوردار است که می تواند در قالب هایی گسترده تر از روابط دیپلماتیک و رسمی و به شکل روابط فراملی بررسی شود . برای توضیح بعد غیررسمی و فراملی رفتارهای حمایتگرانه باید گفت همانگونه که طبق تعریف فراملیگرایی باید حداقل یکی از طرفین ارتباط غیردولتی باشد ، بر همین منوال در منظومه ارتباطی رفتارهای حمایتگرانه (از بعد فراملی) نیز ، حداقل یک طرف شامل نهادهای خیریه ، بنگاهها و موسسات عام المنفعه مردمی ، سازمانهای بین المللی ، خیرین یا شخصیتهای برجسته محلی یا بین المللی قرار دارند . چنانچه درنمودار ذیل ملاحظه میگردد طیف وسیعی از ارتباطات انسانی قابل ترسیم میباشد که به دلیل آنکه حداقل یک طرف ارتباط ، دولتها را شامل نمیشود جنبه رسمی و دولتی ندارد.

شکل ‏41: منظومه ارتباطی رفتارهای حمایتگرانه از منظر روابط فراملی
بر همین اسلوب تکیه بر مولفه های فراملی گرایی نظیر فعالیت های بشردوستانه و رفتارهای حمایت گرانه که از سوابق و ظرفیت های دینی ، فرهنگی و تاریخی عمیقی برخوردار است ، ضمن مقبولیت و پذیرش بشری می تواند زمینهساز افزایش تعاملات جمهوری اسلامی ایران در صحنه بین الملل گردیده و از این منظر تاثیرات و پیامدهای مستقیم یا غیرمستقیمی بر روابط خارجی و سطح تعاملات با سایرملت ها و به تبع آن بر روی دولت ها در عرصه بین الملل برجای گذارد که برخی از آن ها عبارتند از :

ایجاد تغییرات نگرشی77 از طریق برقراری تعاملات میان اتباع کشورهای مختلف ؛ رفتارهای حمایتگرانه بدلیل اثرگذاری مستقیم در بطن اجتماع و علی الخصوص بر روند زندگی اقشار محروم ، موجب ارائه وجهه انسان دوستانه نزد کمک گیرندگان گردیده و تغییر در افکارعمومی و بویژه برداشت های نخبگان جامعه را در پی خواهد داشت .
ایجاد و توسعه حجم نرم افزاری نظام جمهوری اسلامی ایران و گسترش قدرت مانور در صحنه بین الملل از طریق شکل دهی به شبکه های اجتماعی78 ، شبکه سازی و توسعه ارتباطات غیردولتی ؛ ایجاد و برقراری همکاری میان گروه های همکار ملی (سازمان ها و تشکلهای بشردوستانه) در کشورهای مختلف بر حسب ساختارهای فراملی موجب برقراری پیوندهای جدید ارتباطی می شود که معمولا با شکل گیری سازمانهای فراملی منجر به سازمان دهی و افزایش هماهنگی با یکدیگر می گردد.
ایجاد ابزارهای نوین تاثیرگذاری؛ باتوجه به تاثیر رفتارهای حمایت گرانه در میان توده های مردمی و اقشار آسیب پذیر ، امکان بهره گیری از فرصت های جدید (نظیر رسانه های بومی ، شخصیت ها و سازمان های محلی و غیره) در جهت تعمیق حوزه نفوذ اجتماعی فراهم می شود .
ظهور کنشگران جدید از طریق ایجاد سازوکارهای نوین همکاری؛ وجود اهداف مشترک و ایجاد نهادها و سازمان های فراملی همچون اتحادیه های حمایتی می تواند در شکل دهی و افزایش جایگاه کنشگر آن جدید در کنار دولت ها موثر باشد .
رفتارهای حمایت گرانه در قالب روابط دیپلماتیک
ارتباطات جهانی امروزه در حال تبدیل شدن به فاکتور گریزناپذیری در تدوین و طراحی بسیاری از ابعاد مهم سیاست خارجی و دیپلماسی شده است و فرایند سیاست گذاری را که در گذشته جزء وظایف انحصاری دستگاه بروکراسی حرفه ای محسوب می شد ، با تغییرات مواجه نموده و رهبران را به چینش مجدد اولویت ها واداشته است .
در حقیقت گسترش ظرفیت های ارتباطی در سطح بین المللی و ایجاد سازوکارهای جدید نظیر شکل گیری شرکت های چند ملیتی و نهادهای بین المللی موجب شده تا برقراری تعاملات میان دولت ها با نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی سایر کشورها به امری متداول تبدیل شود . در همین راستا موسسات و سازمان های مردم نهاد فراوانی تحت عنوان کمک به امور انسان دوستانه شکل گرفته اند که در برخی از موارد برای توسعه فعالیت های خود به فراسوی مرزها نیازمند برقراری ارتباطات رسمی با دولت های جوامع هدف بصورت مستقیم و غیر مستقیم می باشند.

شکل ‏42: منظومه ارتباطی دیپلماسی حمایت
طبیعی است در چنین شرایطی لازم است تا اقدامات مربوط به مسائل اداری و امور سازمانی این موسسات و نهادها همچون اخذ مجوز فعالیت یا ضوابط تاسیس دفتر نمایندگی از مبادی رسمی و مجاری دیپلماتیک حاکم بر مناسبات فیمابین صورت پذیرد. به عبارت دیگر حضور و فعالیت این موسسات و سازمان های امدادرسان در سایر کشورها نیازمند یک سلسله تعاملات دیپلماتیک و رسمی در چارچوب دستگاه سیاست خارجی آن دولت ها خواهد بود . برای مثال کمیته امداد امام خمینی(ره) برای حضور و فعالیت بشردوستانه در لبنان یا عراق ازیکسو نیازمند استفاده از ظرفیتهای وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران میباشد و ازسوی دیگر لازم است تا با مبادی رسمی و دیپلماتیک این کشورها تعامل داشته باشد . افزون بر این حالت ممکن است برخی از اقدامات و فعالیت های انسان دوستانه این نهادها و موسسات از طریق مبادی دولتی و سازمان های حکومتی یا نمایندگان رسمی آن ها پیگیری و اقدام شود. مثلا برخی از اقدامات انساندوستانه موسسات و سازمانهای غیردولتی ایرانی در مراحل اولیه بحران سیل پاکستان در سال 1390 از طریق ارسال کمکها به مراجع قانونی و رسمی پاکستانی صورت پذیرفت . (مرادی ،همان :89 )
در این چشم انداز باید به مفهوم دیپلماسی حمایت بعنوان یکی از اجزای مفهومی دیپلماسی عمومی در دستگاه سیاست خارجی اشاره نمود که ناظر بر مناسباتی است که دولتها در آن دخیل می باشند.
دیپلماسی حمایت و رفتارهای حمایت گرانه جمهوری اسلامی ایران
دیپلماسی حمایت79 از ابتکارات جمهوری اسلامی ایران در عرصه روابط بین الملل بشمار می آید که بر حسب مبانی دینی و اندیشه اسلامی شکل گرفته و در قالب یکی از اصطلاحات کاربردی در ادبیات تعاملات برون مرزی جمهوری اسلامی ایران و از وجوه دیپلماسی عمومی محسوب شده و بیانگر شیوه ها و راهکارهایی برای گستراندن شبکه ارتباطات حمایتی و عواطف انسانی ایران در نقاط مختلف جهان است که ضمن ارائه رفتارهای حمایت گرانه موجب تثبیت و ارتقاء وجهه بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران در افکار عمومی کشورهای هدف می گردد.
دیپلماسی حمایت تسهیل کننده ارتباطات رسمی و دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران با سایر دولت ها و ملت هاست که ضمن ایجاد حوزه نفوذ اجتماعی در چارچوب افکار ، الگوها و مبانی تئوریک نظام جمهوری اسلامی ، سرمایه ای بی بدیل در تعاملات بین المللی و تقویت دیپلماسی رسمی کشور ایجاد می نماید که می تواند با تکیه بر عواطف انسانی و ترویج روحیه نوع دوستی به تصویرسازی80 نظام جمهوری اسلامی ایران کمک نماید.
توجه به دیپلماسی حمایت و اصل دستگیری از محرومان در چارچوب دیپلماسی عمومی کشور علاوه بر تامین منافع ملی و امنیت ملی می تواند آثار ارزشمندی در زمینه های گوناگون بین المللی نظیر تقویت همگرایی و وحدت بیش از پیش ملل مسلمان و نیز انسجام جبهه رهایی بخش و ضد سلطه مسلمانان و ملل آزاده جهان درصحنه بین الملل در پی داشته باشد.شاخصه های دیپلماسی حمایت عبارتند از:
تعالی گرایی و تکیه برعنصرمعنویت و تکریم انسانی با درنظرداشت جایگاه حمایت گری در آموزه های اسلامی جهت تحقق عزت و کرامت انسانی
تمرکز برتوده های مردم (بویژه اقشار آسیبپذیر) در قالب کنش ارتباطی در جوامع و کشورهای هدف
اعتمادسازی نزد افکار عمومی و نخبگان( نظیر متفکرین حوزه اجتماعی ، خیرین ، مسئولین ، اصحاب رسانه ) در مناطق هدف و توجه ویژه به اقشار اثرگذار از طریق ساماندهی و بهره گیری از حضور و مشارکت نیکوکارانه مردم در جهت حمایت از محرومان بر اساس عنصر اعتماد متقابل و توسعه فرهنگ احسان و نیکوکاری
خلق مزیت و ظرفیت سازی برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی با تکیه بر ارائه ایده های نوین و الگوسازی درسطح بین المللی و بومی به منظور جهانی سازی الگوهای امدادرسانی
بهره گیری از توانمندی ها و ظرفیت های دستگاه سیاست خارجی
جامع نگری به معنای توجه همزمان به نیازهای مادی و معنوی محرومان
تنوع در سامان دهی و ارائه خدمات حمایتی و توانمندسازی متناسب با نیازهای متنوع محرومان در زمینه آموزش ، بهداشت ، اشتغال
فراگیری در ارائه خدمات حمایتی به محرومان بدون در نظر گرفتن مرزبندی های نژادی ، مذهبی ، جنسیتی ، قومی ، سیاسی
ویژگی های دیپلماسی حمایت
ديپلماسي حمايت از ویژگی ها و چارچوب بندی مفهومی خاصی برخوردار است که آن را از انواع دیپلماسی و یا سایر کمکهای انسان دوستانه متمایز میسازد:
دیپلماسی حمایت مانند انواع دیگر دیپلماسی ارتباط محور است و در صدد ایجاد و تقویت ارتباطات گسترده اجتماعی در سطح عمومی جامعه با محوریت حمایت از محرومان حرکت می کند.
دیپلماسی حمایت اغلب از منظر مساعدتهای اقتصادی-اجتماعی و در راستای کمک ها و حمایت های دولت ها در کشورهای دیگر مورد توجه است و در اشکال مختلفی مانند کمک های اضطراری ، وام ، خدمات بهداشتی و درمانی ، ارائه مشاوره و آموزش های تخصصی ارائه می شود که زمینه ساز برقراری تعاملات می باشد .
جلوه انساني ديپلماسي حمايتي از مهم ترين ویژگی هاي آن بشمار مي رود. اين رويکرد هماهنگ با فطرت انسان ها و در راستاي دو اصل نوع دوستي و همکاري در روابط بين الملل می باشد که در واقع منعکس کننده پيام های اخلاقی است .
هماهنگي و انطباق ديپلماسي حمايت با ارزش هاي مذهبي و اخلاقي از ديگر ويژگي هاي اين نوع ديپلماسي است و از آنجا که همه مذاهب و اديان آسمانی در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی دیپلماسی عمومی، دیپلماسی رسمی، سیاست خارجی، روابط بین الملل Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی دیپلماسی عمومی، زیست جهان، انقلاب اسلامی، سیاست خارجی