پایان نامه با واژگان کلیدی دیپلماسی عمومی، دیپلماسی فرهنگی، روابط بین الملل، مخاصمات مسلحانه

دانلود پایان نامه ارشد

گرایی است . لذا بر حسب تعریف فراملی گرایی که لازم است حداقل یکی از طرفین غیردولتی باشد ؛ شامل طیف وسیعی از اقدامات دولت ها ، سازمان ها تا شخصیت ها و نهادهای مردمی(غیردولتی) بین المللی میشود و از تخصیص هرگونه کمک و یا رفتار حمایتی با شیوه های متعدد نظیر کمکهای مالی مستقیم بلاعوض تا کمک های معنوی را دربر میگیرد .
باید توجه داشت که تبعات محرومیت جوامع در سطوح ملی و بین المللی محدود به مرزهای جغرافیای دولت و ملت ها نمی گردد و به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر سرنوشت عموم بازیگران صحنه بین الملل جامعه انسانی اثرگذار است. درنتیجه رفتارهای حمايت‌گرايانه در سطح ملی ، منطقه ای و بین المللی تابعی از ساختار محرومیت در هر منطقه و نظام بین الملل می باشد. بطوریکه در سطح بین المللی رفتار حمایت‌گرايانه به منظور پاسخ‌گویی به دغدغه عمومی بشر برای یاری‌رسانی به هم‌نوعان و نیز کنترل و کاهش عوارض ناشی از بحران فقر در سایر جوامع و پیشگیری از تسری و فزایندگی دامنه تبعات محرومیت تلقی می شود.
دو مفهوم رفتارهای حمایت گرانه و دیپلماسی حمایت قرابت معنایی زیادی داشته و بین آن ها رابطه عموم و خصوص مطلق برقرار می باشد . بگونه ای که دیپلماسی حمایت در دامنه رفتارهای حمایت گرانه می گنجد اما لزوما هر رفتار حمایت گرانه ای محدود در دیپلماسی حمایت نمی گردد. برای نمونه ارتباط موسسات غیردولتی امداد رسان با شخصیت های حقیقی و حقوقی سایر نهادهای غیردولتی لزوما در حیطه دیپلماسی حمایت محدود نیست.
دو مفهوم رفتارهای حمایت گرانه و کمک های توسعه که در قالب پروژه هایی توسط سازمان های بین المللی یا کارگزاری های سازمان ملل پیگیری می شود ، وجوه اشتراک کارکردی وجود دارد. کمک های توسعه یا 7ODA که غالبا جنبه رسمی دارد به کمک های بلاعوض یا وام هایی با شرایطی آسان اطلاق می شود که بمنظور تشریک مساعی در توسعه اقتصادی و ارتقاء سطح رفاه جامعه ، توسط موسسات دولتی به کشورهای در حال توسعه و مناطقی که در لیست کشورهای دریافت کننده کمک قرار دارند، اعطاء می شود. یعنی کمک های توسعه در گستره مفهومی رفتارهای حمایت گرانه می گنجد . اما لزوما هر رفتار حمایت گرانه ای محدود به کمک های توسعه نمی گردد. برای نمونه همکاری موسسات غیردولتی درخلال حوادث و بحران ها لزوما در حیطه کمک های توسعهای که بر برنامه ها و پروژههای توسعه دولت ها تمرکز دارند محدود نمیگردد.
دو مفهوم رفتارهای حمایت گرانه و دیپلماسی حمایت اگرچه در نگاه نخست با کمک های انسان دوستانه سایر کنشگران در روابط بین الملل یکسان دانسته می شوند ، اما درحقیقت دارای تمایزات ماهوی می باشند . چراکه به دیپلماسی حمایت بمنزله یک اصل در چارچوب عمل به آموزه های دینی اطلاق می شود که از محیط داخلی جامعه اسلامی آغاز می شود و از مرزهای ملی فراتر رفته و از معبر سیاست خارجی به جوامع دیگر سرایت می کند.
رفتارهای حمایتگرانه با حقوق بين الملل بشر دوستانه8 متفاوت است . زیرا حقوق بين الملل بشر دوستانه شاخه‌اي از حقوق بين الملل عمومي است و شامل اصول ، قواعد و مقررات حقوقي بين المللي است كه مسائل و مشكلات انساني ناشي از مخاصمات مسلحانه بين المللي و غير بين المللي را بررسي كرده و آنها را حل و فصل مي‌نمايد. حق طرفين مخاصمه را در بكارگيري شيوه‌ها و روش‌هاي جنگي و نيز استفاده از ابزار آلات جنگي محدود نموده و عمليات جنگي را هدايت مي‌نمايد و از افراد و اموالي كه در معرض تاثيرات مخاصمات مسلحانه بوده و يا خواهند بود حمايت مي‌كند. نام‌هاي ديگر آن حقوق جنگ و يا حقوق مخاصمات مسلحانه است.(پور سلیمان زاده ، 1393 :8)
دیپلماسی عمومی9
موضوع دیپلماسی عمومی از جمله موضوعاتی است که به ویژه در سال‌های اخیر مورد توجه خاص محافل سیاسی و دانشگاهی قرار گرفته است. تغییر فضای جهانی به دنبال پایان جنگ سرد ، انقلاب ارتباطات ، گسترش روز افزون تکنولوژی‌های ارتباطی و همراه با آن رشد چشم‌گیر نقش سازمان ها و بازیگران غیردولتی ، همگی بر مفاهیم و کارکردهای دیپلماسی نیز تأثیرگذار بوده اند. به گونهای که امروزه در کنار دیپلماسی سنتی می توان به ابعاد جدیدی از دیپلماسی در قالب دیپلماسی عمومی اشاره نمود.
به بیان دیگر مفهوم دیپلماسی از دامنه نسبتاً محدودی که زمانی بر اساس آن عمل می شد فراتر رفته و نمی توان با قائل شدن قالبی ثابت برای دیپلماسی آن را تنها متعلق به وزرای خارجه و کارمندان خدمات دیپلماتیک دانست. چه بسا طیف وسیعی از کارمندان دیگر وزارتخانه ها یا موسسات ، سازمان های بین المللی و نهادهای مردم نهاد همچون صندوق بین المللی پول ، دبیرخانه سازمان ملل متحد یا شرکت های خارجی در حال فعالیت در عرصه دیپلماتیک باشند.
همچنین گسترش حوزه دیپلماتیک و در هم آمیختگی سیاست داخلی و خارجی به ویژه در تغییر بازیگران عرصه دیپلماسی سبب شده علاوه بر طیف وسیعی که بطور رسمی مسئولیت دارند ، کنشگرانی نیز در جایگاه بازیگر و در مقام میانجی گر به نحو فزاینده ای در روابط بین المللی مشارکت نمایند. برای نمونه تاثیر رسانه ها بر محیط و سازوکار دیپلماسی به یک اصل انکارناپذیر تبدیل گردیده است. وسایل ارتباطی می توانند هم مورد استفاده رهبران سیاسی قرار گیرند و هم مانعی برای تحقق اهداف محسوب شوند و حتی در مواقعی به منزله یک مذاکره کننده در بحرآن های بین المللی ظاهر شوند.
خلاصه آنکه دیپلماسی جدید پدیده ای روبه رشد در مسیر شکل گیری جامعه جهانی نوین بشمار می آید که در آن سازمان های غیر دولتی ، مردم عادی ، گروه های فشار ، انجمن های تخصصی و نظایر آن خواستار نقش آفرینی بیشتر در مسائل بین المللی هستند که طبق آن موضوعات مربوط به حقوق بشر و کمک های بشر دوستانه ، مسائل زیست محیطی ، بحران دیون ، نابرابری های اقتصادی بین المللی ، فشار جمعیت ، پدیده مهاجرت و سایر پارادوکس های جهانی شدن بقدری در هم تنیده اند که ملت- کشورها و دیپلماسی سنتی و روش های موجود در آن به تنهایی نمی توانند با آن ها مقابله کنند. بنابر این در دیپلماسی جدید حرکتی عمده با عنوان دیپلماسی عمومی در حال شکل گیری است که ترجمان تلاش ها و مساعی جمیله جامعه مدنی جهانی برای حل بحران های عمده در عرصه بین الملل است.
با این وصف دیپلماسی عمومی را می‌توان برنامه‌ای منسجم و بلند مدت برای ارائه چهره‌ای موجه از فرهنگ و سبک زندگی و هنجارها و ارزش های یک کشور قلمداد کرد که درصدد به حداقل رساندن هزینه ای ناشی از مخالفت ها و کمک به رشد تمایلات به آن کشوراست. لذا دیپلماسی عمومی دربرگیرنده ارتباطات معطوف به منافع ملي يك كشوراز طريق ارتباط با مردم خارج از مرزهاي سیاسی و جغرافيايي است.
اهمیت دیپلماسی عمومی به لحاظ ارتقای وجهه یک کشور حائز اهمیت است و در واقع سازوکاری برای افزایش قدرت نرم به شمار می‌رود . از طرف دیگر موضوع افزایش نفوذ و تأثیر آرای مردم یک کشور بر سیاست های آن کشور موجب شده است تا موضوع شکل‌دهی افکار عمومی بین المللی نیز مطرح شود.
دیپلماسی فرهنگی10
یکی از رایجترین تعاریف در مورد دیپلماسی فرهنگی تعریفی است که میلتون کامینگز11 ارائه داده است: “تسهیلات و ابتکاراتی برای مبادلۀ ایده‌ها ، ارزش‌ها ، سنت‌ها و سایر ابعاد فرهنگی و هویتی است که هم می‌توانند منافع ملی را گسترش دهند و هم روابط اجتماعی فرهنگی ایجاد کنند و هم تفاهم اجتماعی فرهنگی را ارتقاء دهند. Cummings , 2011) به نقل از سلیمی ، 1392: 233 )
از همین منظر دیپلماسی فرهنگی به مفهوم تلاش برای درک ، آگاهیسازی ، مشارکت دادن و تأثیرگذاردن بر مردم دیگر کشورها قلمداد می شود و شامل تبادل ایدهها ، اطلاعات ، هنر و دیگر جنبههای فرهنگی میان ملت ها به منظور تقویت تفاهم متقابل است و عاملی جهت تامین منافع ملی با استفاده از ابزارهای فرهنگی قلمداد میشود ؛ بگونه ای که نفوذ و اثرگذاری ، دو هدف اصلی دیپلماسی فرهنگی به شمار می رود . ( ايوانز ، همان : 179) به بیان دیگر بخش عمده ای از دیپلماسی عمومی را روابط فرهنگی تشکیل می دهد که شامل یک سری برخوردهای انسانی از طرق مختلف همچون تجارت ، توریسم ، رسانه ، هنرهای تجسمی ، کتابها و امثال آن می باشد.
این در حالی است که در دهه های اخیر دیپلماسی فرهنگی به عنوان یک اصل اساسی و تأثیرگذار در عرصه روابط بین الملل مورد پذیرش قرار گرفته و بسیاری از زمامداران بین المللی یکی از راهکارهای برون رفت از مشکلات بشری را در حوزه حاکمیت فرهنگ در مناسبات بین المللی جستجو می کنند و همزمان با تلاش های گسترده سیاسی، حرکت های فزاینده ای برای توسعه نفوذ و همکاری های فرهنگی در دستور کار دارند . امروز می‌توان گفت که فرهنگ‌گرایی فضای نظریه‌پردازی در روابط بین‌الملل را تغییر داده است و این مقوله از حاشیۀ مباحث نظری به متن آن منتقل شده است.(سلیمی ، 1392 : 231)
دیپلماسی حمایت12
دیپلماسی حمایت از ابتکارات جمهوری اسلامی ایران در عرصه دیپلماسی عمومی بشمار می رود که بر حسب مبانی دینی و اندیشه اسلامی شکل گرفته و در قالب یکی از اصطلاحات کاربردی در ادبیات تعاملات اجتماعی و انساندوستانه برون مرزی جمهوری اسلامی ایران قرار میگیرد و بیانگر شیوه ها و راهکارهایی برای گستراندن شبکه ارتباطات حمایتی و عواطف انسانی ایران در نقاط مختلف جهان است که ضمن ارائه رفتارهای حمایت گرانه موجب تثبیت و ارتقاء وجهه بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران در افکار عمومی کشورهای هدف می گردد.
ویژگی هاي ديپلماسي حمايت
دیپلماسی حمایت اغلب از منظر اقتصادی-اجتماعی و مساعدتها و حمایت های دولت ها در کشورهای دیگر مورد توجه است و در اشکال مختلفی مانند کمک های اضطراری ، وام ، خدمات بهداشتی و درمانی ، ارائه مشاوره و آموزش های تخصصی ارائه می شود که زمینه ساز برقراری تعاملات می باشد.
جلوه انساني ديپلماسي حمايتي از مهم ترين مزيت هاي آن بشمار مي رود. اين رويکرد هماهنگ با فطرت انسان ها و در راستاي دو اصل نوع دوستي و همکاري در روابط بين الملل می باشد که در واقع منعکس کننده پيام های اخلاقی در تعاملات بین المللی است .
هماهنگي و انطباق ديپلماسي حمايت با ارزش هاي مذهبي و آرمان های اخلاقي از ديگر ويژگي هاي اين نوع ديپلماسي است و از آنجا که همه اديان آسمانی و مکاتب اخلاقی در آموزه هاي خود بر اين سنت انسانی تاکيد کردهاند، لذا بکارگیری آن بمنزله یکی از وجوه مشترک انسانی موجب خلق مزیت در ایجاد همگرایی میان انسان ها محسوب میشود .
نامحسوس بودن ديپلماسي حمايت مزيت ديگر آن محسوب مي شود. برخلاف ساير ابزارهاي کلاسيک ديپلماتيک از قبيل سياسي و نظامي که معمولا آشکار و ملموس بوده و با عکس العمل و مقاومت روبرو مي شود ، اين نوع ديپلماسي با مقاومت کمتری در جوامع مقصد روبرو مي شود .
سهولت اتخاذ و اعمال ديپلماسي حمايت از مزيت هاي نسبي آن محسوب مي شود. اين واقعيت که ديپلماسي حمايت بدون نياز به يک ديوان سالاري عريض و طويل قابل اعمال است به دولت ها و کنشگران فراملی اين فرصت را مي دهد تا با استفاده از آن در راستاي تامين اهداف سياست خارجي خود گام بردارند .
ظرفيت بالاي ديپلماسي حمايت در درگير کردن بخش غيردولتي و مدني جامعه يکي از ويژگي هاي منحصر بفرد آن است. زیرا اين نوع ديپلماسي به دولت و نهادهاي کوچک دولتي محدود نمي شود و بطور بالقوه توانايي آن را دارد تا از قابليت ها و ظرفيت هاي نهفته در بطن جامعه در قالب افراد يا گروه ها و نيز نهادها و سازمان هاي غير دولتي براي نيل به اهداف خود استفاده نمايد .
ويژگي ديگر اين نوع ديپلماسي تنوع و تکثر مخاطبان آن مي باشد. ديپلماسي حمايت محدود به يک زمينه يا حوزه نمي باشد. اين نوع از ديپلماسي طيف وسيعي از حوزه ها از جمله فرهنگي ، آموزشي ، مادي و معنوي را شامل شده و اقشار مختلف جامعه اعم از کودکان ، بزرگسالان ، زنان ، مردان ، بيماران و دانشجويان را در بر مي گيرد.

فراملی گرایی13
کیون و نای دریک تعریف عمومی از روابط فراملی معتقدند فراملی گرایی بر روابط ملموس یا غیر ملموسی اطلاق می شود که در بین مرزهای دولتی جریان داشته که طی آن حداقل یکی از طرفین

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی سیاست خارجی، واقع گرایی، روابط بین الملل، سیاست خارجی ایران Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی سیاست خارجی، انقلاب اسلامی، دیپلماسی فرهنگی، انقلاب اسلامی ایران