پایان نامه با واژگان کلیدی ارزش بازار، ارزش دفتری، ارزش افزوده

دانلود پایان نامه ارشد

بر حفظ مزایای معیارهای قبلی، برخی از معایب آنها را نیز برطرف کرده و باعث می‬شود میزان مربوط بودن اطلاعات افزایش یابد. در حالت کلی این دسته از معیارها نسبت به معیارها مبتنی بر اطلاعات تاریخی ارجحیت داشته و عملکرد شرکت را دقیق‬تر اندازه‬گیری می‬کنند. معیارهای نسبت قیمت به سود (P/E) نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری سهام، بازده سهام و نسبت Q توبین نمونه‬هایی از معیارهای مبتنی بر اطلاعات حسابداری و قیمت بازار محسوب می‬شوند. (جهانخانی و ظریف فرد، 1374)

2-5-4-1-2-1 نسبت قیمت به سود (P/E)
نسبت قیمت به سود ابزاری رایج برای تحلیل وضعیت شرکت‬ها، صنایع و بازار است که از طریق تقسیم قیمت بازار یک سهم به سود همان سهم بدست می‬آید و بیانگر مبلغی است که سرمایه‬گذاران باید برای هر ریال سود پرداخت نمایند نسبت مزبور از عایدی شرکت بعنوان مبنای ارزش سرمایه‬گذاران سهام استفاده کرده و ارزیابی بازار از دیدگاه شرکت را نشان می‬دهد.

2-5-4-1-2-2 نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری سهام (MTB)
این نسبت از طریق تقسیم ارزش بازار هر سهم به ارزش دفتری همان سهم بدست می‬آید. ارزش دفتری هر سهم نشان دهنده ارزش‬های تاریخی است. از طرفی ارزش بازار هر سهم انعکاسی از جریان‬های نقدی آتی می‬باشد که عاید شرکت خواهد شد، بنابراین اگر شرکتی دارای مدیریت و سازماندهی مطلوبی بوده بتواند با کارایی کامل به وظایف و نقش‬های خود عمل کند در این صورت ارزش بازار، بزرگتر از ارزش‬های تاریخ و دفتری خواهد بود و این نسبت افزایش پیدا می‬کند نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری هر سهم طرز تفکر سرمایه‬گذاران نسبت به عملکرد گذشته و دور نمای آتی شرکت را بیان می‬کند.
2-5-4-1-2-3 بازده سهام (RT)
بازده سهام به ارزیابی بازده بازار پرداخته و از آن جهت که نوسانات واقعی پدید آمده در ارزش سهام را در طی سال نشان می‬دهد یکی از مهم‬ترین معیارهای ارزیابی عملکرد تلقی می‬شود. از مزایای معیار فوق آن است که نسبتاً به روش‬ها و برآوردهای حسابداری حساس نبوده و تصمیمات مدیریت را به نحو مناسبتری ارزیابی می‬نماید. بازده سهام در یک دوره معین با توجه به قیمت اول و آخر دوره و منافع، تقسیم شده در طی دوره از رابط زیر قابل محاسبه می‬باشد:
(2-1)
در عبارت فوق مبین قیمت سهم در پایان دوره، نشانگر قیمت سهم در ابتدای دوره و به معنای سود تقسیم شده در طی دوره می‬باشد. در صورتی که شرکت در طی سال اقدام به تجزیه سهام کرده باشد، لازم است سود تقسیم شده هر سهم و قیمت پایانی سهم با توجه به نسبت تجزیه سهام تعدیل شده و بازده هر سهم بشرح زیر محاسبه گردد:
(2-2)
در رابطه فوق N نشان دهنده نسبت تجزیه سهام می‬باشد.
در صورتی که شرکت در طی سال اقدام به توزیع سود سهمی (سهام جایزه) و یا افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده نقدی صاحبان سهام نموده باشد در آن حالت نحوه محاسبه بازده سهام بستگی به تاریخ تشکیل مجمع عمومی عادی خواهد داشت.
حالت اول- زمان وقوع هر یک از وقایع فوق، قبل از تشکیل مجمع عمومی عادی باشد (مجمع فوق‬العاده قبل از مجمع عادی تشکیل شود)، در این حالت به منظور محاسبه بازده سهام از رابطه زیر استفاده می‬شود (راعی و تلنگی، 1383):
(2-3)
در رابطه فوق نشان دهنده درصد افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده نقدی و به معنای افزایش سرمایه از محل اندوخته‬ها و سود انباشته و C مبین مبلغ اسمی پرداخت شده توسط سهامدار از محل آورده نقدی یا مطالبات می‬باشد.
حالت دوم- زمان وقوع وقایع فوق، بعد از تشکیل مجمع عمومی عادی باشد (مجمع فوق العاده بعد از مجمع عادی تشکیل شود)، در این حالت به منظور محاسبه بازده سهام از رابطه زیر استفاده می‬شود:
(2-4)

2-5-4-1-2-4 نسبتQ توبین
نسبت Q توبین یکی دیگر از ابزارهای اندازه‬گیری عملکرد شرکت‬ها می‬باشد که از حاصل تقسیم ارزش بازار دارایی‬ها بر بهای تمام شده جایگزینی دارایی‬ها بدست می‬آید. این نسبت توسط آقای جمیز توبین در تجزیه و تحلیل‬ها اقتصاد کلان به منظور پیش بینی آینده فعالیت‬های سرمایه گذاری در سال 1978 مطرح شد. هدف وی برقراری یک رابطه علت و معلولی بین شاخص Q توبین و میزان سرمایه گذاری انجام شده توسط شرکت بود. یک Q پایین (بین صفر و یک) بدین معناست که بهای تمام شده جایگزینی دارایی‬های مؤسسه بیشتر از ارزش سهام بوده و در واقع سهام از ارزش‬گذاری کمتری برخوردار است. برعکس یک Q بالا (بزرگتر از یک) نشان دهنده آن است که سهام مؤسسه دارای ارزش بیشتری نسبت به بهای تمام شده جایگزینی دارایی‬ها بوده و از ارزش‬گذاری بالاتری برخوردار می‬باشد. به عبارت دیگر در این وضعیت می‬توان ادعا نمود که ارزش بازار شامل ارزش برخی از اقلام دارایی‬هایی نیز می‬باشد که اندازه‬گیری نشده و یا در ترازنامه شرکت منعکس نگردیده است.
مزیت محاسبه Q توبین این است که بر مشکل پیچیدگی محاسبه نرخ بازده یا هزینه نهایی غلبه می‬نماید، ولیکن جهت آنکه نسبتQ توبین نسبتی معنی‬دار باشد، به یک معیار درست برای محاسبه ارزش بازار و ارزش جایگرینی دارایی‬ها نیاز است. اغلب به منظور انجام یک برآورد صحیح از ارزش بازار دارایی‬ها از حاصل جمع ارزش بازار سهام منتشره و بدهی‬ها استفاده می‬شود، اما برآورد ارزش جایگزینی دارایی‬ها کاری مشکلتر می‬باشد، مگر آنکه بازار آماده و فعالی برای دارایی‬های استفاده شده وجود داشته باشد. علاوه بر این هزینه‬هایی که در قالب هزینه تبلیغات و هزینه تحقیق و توسعه انجام می‬شود، ممکن است منجر به ایجاد دارایی‬های نامشهودی گردد که تعیین ارزش آن به مراتب مشکلتر است. نوعاً پژوهشگرانی که از نسبت Q توبین استفاده می‬کنند، ارزش جایگزینی دارایی‬های نامشهود را نادیده می‬گیرند و این موضوع به نوبه خود باعث آن می‬شود که نسبت مزبور عمدتاً بیشتر از یک محاسبه می‬شود.
در بیشتر مطالعات انجام شده به لحاظ دشواری محاسبات مربوط به صورت و مخرج کسر یاد شده، از مدل ساده آن ستفاده می‬شود. در مدل ساده شده Q توبین، ارزش بازار حقوق صاحبان سهام با ارزش دفتری بدهی‬ها جمع شده و حاصل بر ارزش دفتری دارایی‬ها تقسیم می‬شود (تامسن18 و دیگران ، 2003) همبستگی بین Q توبین و مدل ساده شده آن بسیار بالا می‬باشد، بگونه‬ای که چانگ و پرویت19 (1999) ضریب همبستگی 97 درصد را بین آن دو محاسبه نمودند.

2-5-4-2 معیارهای اقتصادی
این دسته از معیارها، عملکرد شرکت را با توجه به قدرت کسب سود دارایی‬های موجود و سرمایه‬گذاری بالقوه و با عنایت به نرخ بازده و نرخ هزینه سرمایه، ارزیابی می‬کنند. مهم‬ترین معیارهای اقتصادی ارزیابی عملکرد عبارتند از:
ارزش افزوده اقتصادی (EVA) 20
ارزش افزوده بازار (MVA) 21
ارزش افزوده اقتصادی تعدیل شده (REVA) 22

2-5-4-2-1 ارزش افزوده اقتصادی (EVA)
در حالی که ارزش افزوده بازار تأثیر اقدا‬م‬های مدیریت را از زمان شروع فعالیت شرکت اندازه‬گیری می‬کند، ارزش افزوده اقتصادی بر اثربخشی مدیریت در یکسال معین تاکید دارد. ارزش افزوده اقتصادی شاخص بنیادین برای اندازه‬گیری عملکرد و ارزش شرکت بوده و نشان دهنده برآورد سود اقتصادی واقعی یک شرکت در طی سال بوده و از حاصل ضرب تفاوت بین نرخ بازده (r) و نرخ هزینه سرمایه (c) در مبلغ سرمایه (خالص ارزش دفتری دارایی) بدست می‬آید.
(2-5)
مبلغ سرمایه × (نرخ هزینه سرمایه – نرخ بازده سرمایه)= ارزش افزوده اقتصادی

2-5-4-2-2 ارزش افزوده بازار (MVA)
هدف اولیه بیشتر شرکت‬ها افزایش ثروت سهامداران است. بدیهی است که این هدف منافع سهامداران را تامین می‬کند. همچنین این هدف برای اطمینان از تخصیص منابع کمیاب به طور کارا کمک می‬کند. ثروت سهامداران از طریق به حداکثر نمودن تفاوت بین ارزش بازار سهام شرکت و مقدار سرمایه تامین شده توسط سهامداران به حداکثر می‬رسد. این تفاوت، ارزش افزوده بازار نامیده می‬شود. ارزش افزوده بازار نشان دهنده این موضوع است که چگونه شرکت به طور موفقیت آمیزی سرمایه اش را بکار گرفته و فرصت‬های سودآور آتی را پیش بینی و برنامه‬ریزی کرده است. ارزش افزوده بازار می‬تواند از رابطه زیر بدست آید:
(2-6)
ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام- (قیمت بازار هر سهم ) تعداد سهام منتشره شده)MVA=
گاهی اوقات MVA به عنوان کل ارزش بازار شرکت منهای کل مقادیر سرمایه عرضه شده توسط سرمایه‬گذاران تعریف می‬شود. برای اکثر شرکت‬ها منابع تامین مالی شامل سهام عادی، بدهی‬ها و سهام ممتاز می‬باشد. لذا می‬توان کل مقدار سرمایه عرضه شده توسط سرمایه گذاران را مستقیماً از ارزش ارائه شده در صورت‬های مالی محاسبه نمود. کل ارزش بازار یک شرکت مجموع ارزش بازار سهام شرکت در دسترس می‬باشد ولیکن محاسبه ارزش بازار بدهی به سادگی امکان پذیر نمی‬باشد. از این رو بیشتر تحلیل‬گران ارزش بدهی گزارش شده در صورت‬های مالی یا ارزش دفتری بدهی ها را به عنوان برآورد ارزش بازار آن به کار می‬برند. بنابراین به شرط تساوی ارزش بازار بدهی با ارزش دفتری آن، نتیجه هر دو روش فوق یکسان خواهد بود:

(2-7) ارزش دفتری بدهی + ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام= سرمایه عرضه شده سرمایه گذاران
سرمایه عرضه شده توسط سرمایه گذاران – (ارزش بازار بدهی + ارزش بازار سهام) MVA=
هدف اولیه و اصلی هر واحد انتفاعی به حداکثر رساندن MVA است. از آنجا که ارزش فعلی EVA های آتی مبنای ارزیابی و ارزش‬گذاری شرکت در بازار می‬باشد. لذا می‬توان MVA را بشرح زیر محاسبه نمود:
(2-8)
در صورتی که EVA های آتی مثبت باشد، سهام شرکت در بازار به صرف فروخته خواهد شد و اما اگر EVA های آتی منفی باشد، سهام شرکت در بازار به مبلغی کمتر از ارزش دفتری (به کسر) فروخته می‬شود. در حقیقت با تغییر ارزش افزوده اقتصادی، ارزش افزوده بازار نیز تغییر می‬یابد. اگر تغییر درEVA مثبت باشد، ارزیابی بازار نیز مثبت خواهد بود. (جهانخانی، 1374)

2-5-4-2-3 ارزش افزوده اقتصادی تعدیل شده (REVA)
به منظور محاسبه ارزش افزوده اقتصادی تعدیل شده لازم است به جای ارزش دفتری خالص دارایی‬های شرکت از ارزش بازار آن استفاده شود. بر این اساس شکل تعدیل شده‬ای از EVA بنام REVA بدست می‬آید که بصورت زیر قابل محاسبه است:
(2-9)
منظور از ارزش بازار خالص دارائی‬ها، ارزش بازار سهام عادی و ممتاز شرکت بعلاوه ارزش دفتری بدهی‬های آن می‬باشد. با وجود آنکه EVA از اطلاعات قابل اتکاء‬تری استفاده می‬کند ولی این اطلاعات لزوماً اطلاعات مربوطی نیستند. در حالی که در روش REVA به جای تأکید بر قابلیت اتکاء اطلاعات (ارزش دفتری دارائی‬ها) به مربوط بودن اطلاعات (ارزش روز دارائی‬ها) تأکید شده است و با توجه به اینکه برای محاسبه بازده از مبلغ سود خالص سال جاری استفاده می‬شود و اطلاعات سود خالص نیز (مثل بهای تمام شده کالای فروش رفته و مبلغ فروش) عمدتاً مربوط به دوره جاری هستند. بنابراین در نظر گرفتن ارزش روز دارائی‬ها در مخرج کسر محاسبۀ بازده، مطلوب‬تر بنظر می‬رسد.
معیارهای استفاده شده جهت ارزیابی عملکرد نباید در ازای روش‬ها و انتخاب‬های حسابداری حساس باشد، بلکه اصولاً معیارهای مزبور باید توان ارزیابی تصمیمات مدیریت را دارا بوده و ریسک تصمیمات سرمایه‬گذاری را مورد توجه قرار دهد.در عین حال این معیارها نباید مدیران را به لحاظ قرار گرفتن در موقعیت‬هایی که خارج از کنترل و اراده آنها بوده، جریمه کرده یا مقصر نشان دهد (داموداران 23، 2002) با وجود آنکه معیارهای بیان

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی صاحبان سهام، ارزش شرکت، عملکرد شرکت Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی سود حسابداری، علم اقتصاد، حسابداری مالی