پایان نامه با واژه های کلیدی محیط زیست، حقوق بین‌الملل، پروتکل الحاقی، میراث فرهنگی

دانلود پایان نامه ارشد

نظامی نیز می‌باشد، چنانچه استفاده نظامی از این مکان امری عقلایی بوده و مکان مذکور در خارج از منطقه مخاصمه جاری نباشد، در آنصورت این هدف، یک هدف نظامی قلمداد می‌گردد.
در ارزیابی اهداف دوگانه، معیارهای تمایز و تناسب باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. زیرا حمله‌ای که علیه اهداف فوق و بر اساس این ارزیابی‌ها تعریف می‌گردد، به‌واسطه ارزیابی نادرست می‌تواند منجر به افزایش تخریب‌های جانبی و صدمات تصادفی به غیرنظامیان و اموال غیرنظامی‌گردد.

بند دوم: موجودیت‌های برخوردار از حمایت ویژه
اهداف برخوردار از حمایت ویژه، همان اموال غیرنظامی هستند که علاوه بر حمایت عام، مشمول حمایت‌های خاص نیز می‌باشند.397 اهم این اهداف که شامل، تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک، اموال ضروری برای بقای سکنه غیرنظامی، محیط زیست طبیعی، اموال بهداری، و اموال فرهنگی و اماکن مذهبی می‌باشد، در این گفتار به‌طور مجزا مورد بررسی قرار می‌گیرند.

الف : تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک
تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک، عبارت از اماکن و تجهیزات غیرنظامی هستند که انرژی بالقوه نهفته در آن‌ها به‌نحوی است که اگر به‌صورت غیر کنترل شده آزاد شود، می‌تواند منجر به وارد شدن صدمات شدید به غیرنظامیان و اموال غیرنظامی‌گردد. این اهداف به سبب وضعیت خاصی که دارند، هم در قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه و هم درسایر قواعد بین‌المللی از حمایت‌های ویژه‌ای برخوردار هستند. سدها، آب بندها، پایگاههای تولید برق هسته‌ای و امثالهم، نمونه‌هایی از این اموال می‌باشند.
ماده 56 پروتکل الحاقی اول که با مخالفت دولت ایالات متحده نیز روبرو گردید398، در بند 1 خود، به‌کارگیری هرگونه حمله علیه این تأسیسات که منجر به آزاد سازی نیروهای خطرناک و متعاقبا باعث وارد شدن صدمات شدید بر سکنه غیرنظامی‌شود را ممنوع اعلام می‌نماید. حتی اگر در این تأسیسات و یا در مجاورت آنها، اهداف صرف نظامی واقع باشند، به‌نحوی که حمله به آن‌ها منجر به رها شدن نیروهای خطرناک و در نهایت باعث وارد شدن صدمات شدید بر سکنه غیرنظامی‌شود، باز هم این امر منع شده می‌باشد.399
از آنجا که تجهیزات موجود در چنین تأسیساتی به میزان قابل توجهی وابسته به رایانه‌ها و شبکه‌های رایانه‌ای می‌باشند، لذا آسیب پذیری این موجودیت‌ها در قبال حملات سایبری در قیاس با سایر موجودیت‌ها محسوس‌تر و ملموس‌تر می‌باشد. بنابراین، هدایت هر گونه حملات سایبری علیه این اهداف که منجر به آزاد سازی نیروهای خطرناک و متعاقباً باعث وارد شدن صدمات شدید بر سکنه غیرنظامی‌شود، امری غیرمجاز و غیر قانونی خواهد بود. به‌عنوان نمونه، ذوب نمودن رآکتورهای هسته‌ای یک نیروگاه از طریق دست‌کاری اطلاعات سامانه‌های کنترلی رایانه‌ای منصوبه، و یا به‌کارگیری حملات سایبری برای آزاد سازی مواد شیمیایی وسمی ذخیره شده در تجهیزات و مخازن یک کشور که منجر به آزاد سازی نیروهای خطرناک و غیر قابل کنترل برای جمعیت غیرنظامی می‌گردند، مسلماً امری غیرقابل قبول از منظر قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه خواهد بود.
اما اگر حملات سایبری به نحوی باشد که منجر به آزاد سازی این نیروها نگردد و یا آزاد سازی نیروها به گونه‌ای باشد که موجب آسیب‌های جدی به سکنه غیرنظامی نشود و یا حملات سایبری مورد بحث تنها راه عملی خاتمه بخشیدن به حمایت‌های منظم، اساسی و مستقیم این اماکن از عملیات نظامی جاری باشد، در آن صورت چنین حملاتی مشروع و قانونی خواهند بود.400
البته قابل ذکر است که حملات سایبری علیه این اماکن در قیاس با سایر حملات سنتی، روش قابل اطمینان‌تری را از حیث آزاد سازی نیروهای خطرناک ارائه می‌نمایند. به‌عبارت دیگر، اگر هدف از تهاجم به چنین اماکنی صرفاً خاتمه بخشیدن به حمایت‌های آن‌ها از عملیات نظامی جاری باشد، شاید حملات سایبری که با ایجاد اختلال در سامانه‌های کنترلی و بدون آزاد سازی نیرو‌های خطرناک، مقصود مورد نظر را تأمین بکنند، در مقایسه با حملات سنتی بهترین گزینه باشد.

ب : اموال ضروری برای بقای سکنه غیرنظامی
به گرسنگی کشاندن غیرنظامیان حتی اگر نیروهای دشمن نیز از آن متضرر گردند، به عنوان یک شیوه جنگی ممنوع است. حمله، تخریب، جابجایی و یا بلااستفاده کردن اموال و اشیایی که برای بقای سکنه غیرنظامی ضروری باشد، نظیر مواد غذایی، مناطق کشاورزی که در آنجا مواد غذایی تولید می‌شود، محصولات کشاورزی، دام، تأسیسات و ذخایر آب آشامیدنی و تأسیسات آبیاری، در صورتی که منجر به تلفات بیش از اندازه‌ای در بین جمعیت غیرنظامی‌شود ممنوع است.401 اما اگر این اموال صرفا فقط برای ارتزاق اعضای نیروهای مسلح طرف مخالف به‌کارگرفته شود و یا به منظور پشتیبانی مستقیم از عملیات نظامی صورت گیرد، ممنوعیت مذکور می‌تواند به این موارد تسری نیابد.402
ممنوعیت به‌کارگیری چنین اعمالی علاوه بر حقوق بین‌الملل عرفی، در بند 1 ماده 3 مشترک کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو نیز تحت عنوان « عدم خشونت علیه افرادی که به‌طور مستقیم در مخاصمه شرکت ندارند » مورد تأکید واقع شده است. از این امر چنین مستفاد می‌گردد که نابودی محصولات کشاورزی، مواد غذای و منابع آبی تا آن اندازه که احتمالاً سبب قحطی گردد، و یا محاصره دریایی، تحریم‌های بی حد و حصر، ممانعت از رسیدن تدارکات امدادی ضروری که منجر به چنین پیامدهایی گردند، امری منع شده می‌باشد.403
لذا هدایت هر گونه حملات سایبری علیه این اهداف که منجر به پیامدهای فوق الذکر گردد، مسلماً امری غیرمجاز و غیر قانونی از منظر قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه خواهد بود. به‌عنوان مثال، حملات سایبری علیه تأسیسات منصوبه در یک نیروگاه هسته‌ای که منجر به نشت مواد رادیواکتیویته در محیط و در نتیجه غیر قابل استفاده کردن طولانی مدت بخشی از مناطق کشاورزی گردد، می‌تواند نمونه‌ای واضح از این نوع حملات باشد.

ج : محیط زیست طبیعی
پروتکل الحاقی اول هرگونه عملیات شدید، گسترده و درازمدت بر علیه محیط زیست طبیعی را ممنوع اعلام می‌نماید404. علاوه بر آن، لزوم حفظ و حمایت از محیط زیست طبیعی به منزله مال غیرنظامی، در قرارداد 18 ماه می‌سال 1977 در زمینه منع استفاده از تکنیک‌های تغییر محیط زیست طبیعی نیز مورد تأکید واقع شده است.405
امروزه ممنوعیت هدف گیری محیط زیست طبیعی تقریباً به‌صورت یک قاعده آمره بین‌المللی در آمده است، که با ایجاد حداقل تخریب مورد انتظار و بدون توجه به نظامی و یا غیرنظامی بودن هدف، و رعایت و یا عدم رعایت اصول تناسب، به موضوع اعمال می‌گردد.406
لذا چنانچه حملات سایبری منجر به بروز چنین تخریب‌های گسترده و دراز مدت بر محیط زیست طبیعی گردند و یا احتمال چنین آثاری در آن‌ها وجود داشته باشد، مسلماً امری غیر مشروع قلمداد خواهند شد. به‌عنوان مثال، حملات سایبری علیه تأسیسات راکتور هسته‌ای یک نیروگاه که با گداخت هسته‌ای و آزاد سازی مواد رادیو اکتیویته می‌تواند عاملی برای تخریب گسترده و دراز مدت بر محیط زیست طبیعی باشد، و یا آندسته از حملات سایبری که با آزاد سازی مواد شیمیایی از مخازن تولید و ذخیره این مواد باعث ایجاد تخریب در محیط زیست طبیعی می‌گردند. و یا حملات سایبری علیه سامانه‌های انتقال نفت در خطوط لوله که با نشت مواد نفتی می‌تواند بر محیط زیست طبیعی اثرات منفی تحمیل نمایند را می‌توان نمونه‌های روشنی از این نوع حملات بیان کرد، که هم در قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه و هم در بسیاری از اسناد مهم بین‌المللی، ممنوعیت آن‌ها مورد تأکید واقع شده است.

د : اموال بهداری
واحد‌های بهداری، عبارت از تأسیسات و بخش‌های نظامی و غیرنظامی سازماندهی شده‌ای هستند که برای مقاصد پزشکی از قبیل جست و جو، جمع‌آوری، انتقال، معاینه یا درمان اولیه مجروحان و بیماران و غریقان، و یا به منظور جلوگیری از شیوع بیماری‌های واگیردار، تشکیل می‌گردند. این اصطلاح شامل بیمارستان‌ها، مراکز انتقال خون، ایستگاههای پزشکی، داروخانه‌ها و کلیه اشخاصی که به‌نحوی با این موضوع در ارتباط می‌باشند، نیز می‌گردد.407
از آنجا که بر اساس بند 1 ماده 12 پروتکل الحاقی اول، واحدهای پزشکی غیرنظامی در همه حال، و واحدهای پزشکی نظامی به شرط برخورداری از ضوابط مندرج در بند 2 ماده 12 و عدم ارتکاب اعمال زیانبار علیه دشمن، از احترام و حمایت برخوردار می‌باشند، لذا هرگونه تهاجم به چنین موجودیت هایی به عنوان نقض فاحش کنوانسیون‌های ژنو قلمداد408 و در زمره جنایت جنگی محسوب خواهد شد.409 بنابراین، چنانچه حملات سایبری علیه این موجودیت‌ها، منجر به بروز پیامد‌های ناگوار گردد، مسلماً از حیث قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه، امری غیر مشروع قلمداد خواهد شد. به‌عنوان نمونه، تغییر اطلاعات مربوط به پایگاه خون یک واحد بهداری که از طریق حملات سایبری صورت می‌گیرد، ممکن است در راستای نقض مقررات قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه، قابل بررسی باشد.

و : اموال فرهنگی
ماده 1 عهدنامه 14 ماه می‌سال 1954 لاهه اموال فرهنگی را به شرح زیر تعریف می‌نماید410 :
• کلیه اموال منقول و غیر منقولی که برای فرهنگ ملل دارای اهمیت زیادی می‌باشد. از قبیل آثار معماری، هنری یا تاریخی، مذهبی یا غیر مذهبی، مناظر باستانی، مجموع ساختمان‌هایی که از این حیث دارای ارزش تاریخی و یا هنری می‌باشد، آثار هنری و نسخ خطی و کتب و سایر اشیاء که دارای ارزش هنری تاریخی یا باستان شناسی باشد و همچنین مجموعه‌های مهم کتب و اسناد و نمونه‌های تقلیدی اموال مذکور در فوق.
• کلیه بناهایی که منظور اصلی و واقعی از آن‌ها حفاظت و نمایش اموال منقول فرهنگی مذکور در بند فوق می‌باشد. مانند کتابخانه‌های بزرگ، بایگانی‌ها و همچنین پناهگاههایی که در صورت وقوع جنگ، اموال منقول مشروحه در فوق در آن نگاهداری می‌شود.
• کلیه مراکزی که در آنجا تعداد قابل توجهی اموال فرهنگی مشروحه در دو بند فوق وجود دارد.
پروتکل الحاقی اول نیز در ماده 53 خود، ضمن تأیید مقررات کنوانسیون فوق و سایر اسناد بین‌المللی در خصوص حمایت از اموال فرهنگی در هنگام مخاصمه، هرگونه عمل خصمانه علیه بناهای یادبود تاریخی، آثار هنری یا اماکن عبادی که از مصادیق میراث فرهنگی و معنوی ملت‌ها قلمداد و تحت حمایت ویژه می‌باشند را منع می‌نماید. حتی اگر اموال فرهنگی برای مقاصد نظامی مورد استفاده قرار گرفته باشد، تصمیم برای حمله علیه دشمنی که از آن‌ها استفاده می‌کند باید طبق یک برنامه تنظیم شده مشخص به‌نحوی باشد که صدمات وارده به این اموال را به حداقل برساند.
مورد هدف قراردادن تعمدی اموال فرهنگی از قبیل بناهای تاریخی کاملاً شناخته شده، آثار هنری و مکان‌های عبادت که در حکم میراث فرهنگی و معنوی ملت‌ها می‌باشند، به‌عنوان نقض شدید پروتکل‌های الحاقی اول محسوب می‌گردد411، لذا هر گونه حملات سایبری علیه این اماکن، تحت عنوان نقض مقررات قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه قابل بررسی می‌باشد.

ه : اقدامات تلافی‌جویانه علیه این اهداف
اقدامات تلافی‌جویانه عبارت از « اعمال فشاری است که خارج از قواعد معمول حقوق بین‌الملل، به وسیله یک دولت به دنبال اعمال غیر مشروع دولت دیگر که به ضرر او انجام گرفته است صورت می‌پذیرد و منظور از آن اقدامات، وادار کردن دولت خاطی به اجرای قواعد حقوقی می‌باشد. »412 این اقدامات به دو دسته مسلحانه و غیرمسلحانه تقسیم می‌گردد که « اشغال نظامی یک سرزمین در زمان صلح، محاصره دریایی مسالمت آمیز، بمباران بعضی از مناطق اقتصادی و نظامی، ضبط و توقیف کشتی‌ها »413 نمونه‌هایی از اقدامات تلافی‌جویانه مسلحانه بوده و « تعلیق یا عدم اجرای قراردادهای بین‌المللی، ضبط و مصادره اموال، بلوکه کردن دارایی‌ها، بازداشت یا اخراج بی دلیل اتباع بیگانه، آمبارگو، و محاصره یا تحریم اقتصادی »414 نمونه‌هایی از اقدامات تلافی‌جویانه غیرمسلحانه می‌باشند.
نکته مهم قابل طرح در خصوص

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی حقوق بین‌الملل، پروتکل الحاقی، حقوق بشر، نیروهای مسلح Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی حقوق بین‌الملل، پروتکل الحاقی، مخاصمات مسلحانه، کرامت انسان