پایان نامه با واژه های کلیدی فناوری اطلاعات، تعلیم و تربیت، شیوه های یادگیری، اجتماعی و سیاسی

دانلود پایان نامه ارشد

تحول فناوری اطلاعات، تابعی از امور فرهنگی، اجتماعی و ارزشی نیست.(باقری،1381) درمقابل فناوری اطلاعات با رشد مستقل خود، می توانند اموراجتماعی و فرهنگی را تحت تاثیر قرار می دهند. بنابراین باید در روش بهره گیری از آن دقت کرد تا اثرات مخرب و ناعادلانه به بار نیاورد. از همین رو فن گرایان در حوزه تعلیم و تربیت، درباره روش بهره گیری از فناوری اطلاعات هشدارمی دهند. آنها از سویی در برنامه ریزی درسی شیوه های یادگیری متضادی چون “تمرین و تکرار” و یادگیری در محیط های “تعاملی و مشارکتی” را مطرح می کنند و یکی از این دو قطب را از نظر تربیتی ارزشمند می شمرند و از سوی دیگر موضوع نابرابری در حوزه اطلاعات-که اصطلاحاً شکاف دیجیتال نامیده می شود. را به عدم دسترسی یکسان به این فناوری و فرصتهای جدیدآموزشی نسبت می شود. برای نمونه سالمون(1999) درمقاله ای با نام “یادگیری گروهی با بهره گیری از فناوری” بر اساس یافته های گوناگون تحقیقاتی استدلال می کند نرم افزارهایی ارزش تربیتی دارند که با توجه به شیوه های یادگیری گروهی و تعاملی طراحی شده باشند. همچنین او مدعی است که دسترسی برابر فراگیران به فناوری اطلاعات، شرط اساسی در تحقق بخشیدن به فرصتهای برابر آموزشی است. با توجه به این گفته ها به نظر می رسد در این دیدگاه مدرنیسم دو پیش فرض قطعی انگاشته شده و غیر انتقادی پذیرفته شده است:
الف) لزوم تاثیر فناوری بر آموزش و طراحی فرآیند یادگیری با بهره گیری از فناوریهای جدید و فناوری اطلاعات و ب) نقش مفید و ضروری فناوری در بازنگری و حل مسائل تجربی و اجتماعی فراگیر در نتیجه پیشرفت و بهبود کیفیت زندگی او.
یکی از تصورات عمده در فلسفه فناوری ناظر به آن بوده است که فناوری را امری طبیعی، خنثی و عینی در نظر آورد. طبق این تصور، فناوری بخشی از طبیعت آدمی و یا بسط و گسترش در آن است. آدمی، همچنان که برای رفع نیازهای خود از اندام های خویش استفاده می کند، ابزارها و وسایلی را نیز به کار می گیرد یامی آفریند تا بهتر و موثرتر به این امر اقدام کند. به تعبیر مک لوهان (1964)، فن آوری به منزله بسط اعضای بدن آدمی است. بر همین قیاس، گلن(1980) نیز فن آوری را چون پشتیبانی برای ضعف های زیستی بدن آدمی است. در این دیدگاه فن آوری همچنان که طبیعی است، به لحاظ ارزشی، خنثی نیز تلقی می شود. فناوری اقدام اولیه و طبیعی آدمی برای رفع نیازهای خویش است. بنابراین، فناوری نه تنها بار ارزشی ندارد، بلکه دارای رشدی اولیه و مستقل است. رشد و تحول فناوری، تابعی از امور فرهنگی، اجتماعی و ارزشی نیست. به عکس، این فناوری است که با رشدی اولیه و مستقل خود، امور فرهنگی و اجتماعی را تحت تاثیر قرار می دهد. البته، از آنجا که فناوری خنثی تلقی شده، نحوه تاثیر گذاری آن بر امور فرهنگی و اجتماعی، به طور عمده، ناشی از نحوه استفاده از آن خواهد بود(باقری،1381).
این امید واشتیاق موعود وار مدرنیسم به فناوری های جدید و فناوری اطلاعات سبب شده است به آن “لقب نگاه رویایی” داده شود. حامیان این دیدگاه با استناد به دستاوردهای عظیم فناوری مانند دسترسی به اطلاعات در حوزه های گوناگون، ارسال فوری و گسترده عظیمی از اطلاعات، برقراری ارتباط میان میلیونها انسان و استفاده از اینترنت برای تفریح و کار، بر این باورند که فناوری های نو شیوه های زندگی بشر را بهبود بخشیده است و باید از فواید آن در تعلیم و تربیت نیز بهره گرفت. آنها با نگاهی کم و بیش اقتصادی و به تعبیری فرهنگی و بر این اساس نتیجه می گیرند که بهره گیری گسترده از فناوری در تعلیم و تربیت بسیار نوید بخش خواهد بود. زیرا از سویی تجارت الکترونیک همچون یکی از کاربردهای یکی از کاربردهای فناوری اطلاعات اقتصاد جهانی را دگرگون کرده است و از سوی دیگر، فراگیر برای یادگیری واقعیت ها و تسلط بر حوزه های کسب دانش و کسب سرمایه فرهنگی به اطلاعات نیاز دارد و فناوری آن را به طور گسترده در اختیار او قرار داده می گذارد(ضرغامی وهمکاران،1386،ص13).
دیدگاه فن گرا دیدگاه بر مهارتها تأکید دارد و درباره به کارگیری فناوری در آموزش نگاهی خنثی و غیر انتقادی دارد. از همین رو این دیدگاه تعیین کننده زمینه های اجتماعی و سیاسی که محیط های نابرابر یادگیری را پدید آورده اند، نمی تواند باشد و صرفاً موضوع نابرابری را معلول دسترسی نابرابر به فرصتهای تربیتیمی داند(همان،ص 16). تایلز معتقد است نظریه های ابزاری مبتنی بر این برداشت هستندکه فناوریی تشکیل شده صرفاً شامل مصنوعات و ابزارها و به طور وسیع شامل علوم کاربردی هستند که به وسیله استفاده کنندگان آن طراحی شده است و برای برآورده نمودن اغراض در دسترس هستند و از لحاظ ارزشی خنثی می دانند(تایلز به نقل از مظاهرسرمد، 1384، صص34-35).
مدرنیسم که همه چیز را در سایه مادی بودن، ماشین وفناوری می دید حتی تعلیم وتربیت را نیز به آموزش صرف کاهش داد واعتقاد به آموزش از طریق ماشینهای آموزشی در مکتب رفتارگرایی و به دنبال آموزش از طریق کامپیوتر و اینترنت در مکتب مدرنیسم گسترش پیدا کرد.
مدرنیسم در استفاده و عقیده به ماشین و فناوری تا حد عقاید نظریه فوتوریستی13 (فوتوریسم نظریه ای در زمینه هنر و تکنولوژی که در دوران فاشیسم در ایتالیا در سال 1909 م. با بیانه فیلیپوماریتنی شاعر ظهور کرد. در نظر معتقدان آن که از پیدایی عصر ماشین به وجد آمده بودند، وجود هنر جدید «خشونت،نیرو،شجاعت» را که با نفرتی افراطی از هر گونه هنر سنتی و تقاضای سازش ناپذیرانه مدرنیسم توأم بود، اعلام کردند) پیش رفت.
این گروه افراطی از بسط فناوری های جدید وشبکه های اینترنتی در دراز مدت انتظار دارند، هر یک از انسان ها به زودی بتوانند از محدودیت تحمیل شده برخوردار از جانب جسمشان رهایی پیدا کنند. این کلمات ذیل به سخنان فوتوریست هایی مانند بیزوهانس مورواک و ری کروزویل و اکستروپین ها و رهبر شان ماکس مور اشاره دارد. بیتز در کتاب برج در سال 1928م. در فصل دریانوردی به سوی بیزانس، گفته بود: «روحش به حیوانی در حال مردن بسته شده است.« دو نویسنده بعدی ملهم از کامپیوتر و نگاهشان به فضای سیبرنتیکی است(مددپور1383،ص81).
جان پری بارلو می گوید: «دنیای است که هم در همه جاست و هم در هیچ کجا، اما در آنجا که بدن ما زندگی می کند، نیست.» واقع انگارتر از بارلو افرادی هستند مانند استردایسون نیز در مقام مرشدی ازیوتوپیای سیبرنتیکی و ورود به فضای جدید و سطح نویی از تمدن سخن می گویند: «فضای سیبرنتیکی، سرزمین دانش است و کاوش در این سرزمین می توانند والاترین و حقیقی ترین رسالت یک تمدن باشد.» این گروه که مدعی طرفداری از نظر ابرانسان نیچه هستند طرفدار و مدعی حذف بدن در فضای دیجیتال اینترنت هستند تا بدین وسیله ابر انسان مورد نظر نیچه را شکل دهند(همان،ص80).
نظریات در مورد فناوری در مکتب اصالت هستی
هایدگر در مقاله خود «چیز» صریحاً اعلام کرد که تمام فاصله های زمانی و مکانی رفته رفته کوتاه شده اند. انسان یک شب با هواپیما به نقاطی سفر می کند که قبلاً هفته ها و بلکه ماه ها به طول می انجامید؛ انسان امروزی از طریق رادیو به اطلاعاتی در مورد رویدادها دسترسی پیدا می کند که قبلاً سالها طول می کشید تا از آنها باخبر شود؛ و چه بسا در مواردی اصلاً به آن اطلاعات دسترسی پیدا نمی کرد رشد و تکامل گیاهان قبلاً با گذر فصول صورت
می پذیرفت، ولی اکنون در یک دقیقه از طریق فیلم به نمایش در می آید. مکان های جغرافیایی فرهنگ های کهن در اقصی نقاط عالم از طریق فیلم و سینما در معرض دید ما قرار می گیرد، گویی در یک قدمی ما قرار دارند. افزون بر این، فیلم یا نمایش، و دوربین و کسی که مسئول فیلم برداری است به وجود چیزی که در معرض دید ما قرار دارد گواهی می دهد. ما از طریق تلویزیون مسافت ها را از میان برمی داریم و در آینده ای نه چندان دور همین رسانه ها تمام دستگاههای ارتباطی را تحت سلطه خود قرار می دهد.
جهان کنونی در پرتو علم و تکنولوژی جدید برخلاف مرزبندی های ملی و جغرافیای به صورت گستردهای محدود درآمده و به همین جهت، بعضی آن را دهکده جهانی نامیده اند.تکنولوژی جدید تقدیر انسان در عصر را دستخوش تحولی بی سابقه کرده است و لذا نوید دهنده متافیزیک حضور به معنایی تازه است. امروزه حتی مفهوم سیاست و حکومت نیز در سایه تکنولوژی مدرن تغییر کرده است. به طور کلی سلطه و قدرت تازه ای یافته و با مفاهیم کلاسیک آن تفاوتی آشکار دارد.می توان گفت تغییرات و دگرگونی های حادث در اثر استیلای جدید تکنولوژی جدید سبب شده تا جهان به گونه ای متفاوت خود را بر ما آشکار سازد. انسان ها نه تنها قادرند محیط خویش را به مدد تکنولوژی تغییر دهند بلکه جهان نیز از تغییر دانش امروزین به گونه ای دیگر خود را بر ما می نماید. امروز بیش از هر دوره دیگری وسائل و رسانه های همگانی امکان فهم و دریافت رویدادها و شرایط حاکم بر لحظه ها را سهولت بخشیده است(هایدگر به نقل از ضمیران،صص427).
هایدگر برآنست که فناوری بالاتر از واقعیت قرار می گیرد و فشاهای نامعقولی به طبیعت و آدمی تحمیل
می کند زیرا همانند هستی آدمی رفتار نمی کند به زعم او پیشرفت سریع فناورانه، میراث تفکر بشری را به چالش کشیده است . لوهال فناوری را گسترش وجود مادی انسان که از جنس خود انسان نیست، می داند و وابستگی شدید و مداوم به فناوری را سبب قرار گرفتن انسان در سلطه فناوری تلقی می کند(هایدگر،1375).ریتالوریا نیز عقیده دارد که با استفاده از فناوری الگوی زندگی انسان تغییر می کند واستلزام های فرهنگی جدیدی پدید می آید.به زعم هایدگر نیز تاریخ مراحلی دارد و مرحله کنونی مرحله فناورانه است و در واقع فناوری و درک فناورانه از هستی، تقدیر آدمی است و گریزی از آن نیست. او به آزادی آدمی و آینده تفکر خوشبین نیست و فکر می کند تا پایان تاریخ انسان هم چنان در این وضعیت باقی بماند(برگمن به نقل از ضرغامی،1388، ص126). به بیان ساده، هایدگر هرگز توصیه نمی کند که تکنولوژی را ترک کنیم. نیاز ما به تکنولوژی حتی نیروگاههای اتمی امری گریز ناپذیر است. به عقیده او محکوم کردن کورکورانه تکنولوژی به این عنوان که آثار شیطانی است احمقانه است چرا که ما چیزی را که مدام به آن وابسته ایم و فوایدی نیز دارد لعنت می کنیم. او به ما می گوید که اسیر تکنولوژی نباشیم(هایدگر،1383). اما برگمن نیز فناوری را تقدیر آدمی نمی داند به زعم او هدف فناوری غنی کردن فرایند یادگیری است.به زعم او مسائل و مشکلات حاصل هدفهای نادرست نیست بلکه حاصل شکست فناوری اطلاعات در ارائه آن هاست. اوبا الهام از هایدگر اصلاح مبتنی بر اشیاء و فعالیتهای و فعالیت های معمولی و به ظاهر بی اهمیت را پیشنهاد می کند(برگمن به نقل از ضرغامی ،1388،ص127)
تقدیر در زبان هایدگر به عنوان یک تعین جبری توصیف نمی شود، تقدیر بیشتر یک تلوس یا جهت چارچوبی را برپا می کند و مجموعه ای از شرایط را به عنوان تمایلی معین فراهم می آورد. اما این تقدیر هرگز جبر سرنوشت نیست چون آدمی هنگامی که براستی آزاد می شود که به قلمرو تقدیر تعلق داشته باشد و درنتیجه کسی شود که گوش فرا می دهد ( و می شنود) و نه به کسی که به سادگی تسلیم می شود.
هایدگر در چارچوب برنامه خودش تأکید دارد که نسبت با تکنولوژی را به درستی تبیین نماید. او در پی آن است که این نکته را روشن نماید که نسبت با تکنولوژی خود امری تکنولوژیک نیست بلکه نسبتی وجودی است. و درنتیجه حدودآن توسط کلیه خصوصیاتی تعیین می شود که خصلت امر وجودی را مشخص می کنند و تعیین خصلت واکنش آدمی به تکنولوژی … عبارتست از این که:
الف) تکنولوژی امری خنثی نیست «و اما از همه بدتر این خواهد بود که تکنولوژی را به عنوان امری خنثی تلقی کنیم…»
ب) تکنولوژی امری مبهم است «ماهیت تکنولوژی به مفهوم والایی مبهم است.»
ج)امری اسرارآمیزاست «تکنولوژی امری اهریمنی نیست ولی ماهیت آناسرارامیز است.»
ازدیدگاه «هایدگر» آدمی ممکن است یکی از سه نسبت ذیل را با تکنولوژی برقرارنماید:
1-اطاعت کورکورانه
2-عصیان کورکورانه
3-نسبتی آزاد(اصیل)
ولی وقتی ماهیت تکنولوژی را درنظر

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی تعلیم و تربیت، فناوری اطلاعات، آموزش و پرورش، جهانی شدن Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی فناوری اطلاعات، آموزش و پرورش، تعلیم و تربیت، آموزش مجازی