پایان نامه با واژه های کلیدی فقهای امامیه، شهادت شهود، قرآن کریم

دانلود پایان نامه ارشد

جرایم مختلف، دلیل محكمی بر اعتبار توبه به عنوان عامل سقوط مجازات دنیوی است.
خداوند متعال حتی به كفار و مشركان وعده‏ی پذیرش توبه و عفو گناهانشان را می‏دهد: «قُل لِلَّذِینَ كَفَرُواْ إِن ینتَهُواْ یغَفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ وَإِنْ یعُودُواْ فَقَدْ مَضَتْ سُنَّةُ الأَوَّلِینِ» (انفال: 38)؛ «به كسانی كه كفر ورزیده‏اند، بگو اگر باز ایستند آنچه گذشته است، برایشان آمرزیده می‏شود و اگر بازگردند به یقین سنت [خدا در مورد] پیشینیان گذشت». بنابراین، زمانی كه خداوند وعده می‏دهد كه شرك و معاصی كفار را با توبه ساقط می‏كند، می‏توان گفت كه به طریق اولی اگر مسلمانی مرتكب جرمی شود و توبه كند، توبه‏ی وی مورد قبول درگاه حق قرار خواهد گرفت و باعث سقوط مجازات دنیوی نیز خواهد شد.

گفتار دوم: زمان توبه در جرایم مستوجب حد
از روایات صادره از معصومان علیهم‏السلام استنباط می‏شود، که فرد پس از ارتکاب جرایم مستوجب حد، به غیر از حدودی که جنبه حق‏الناس بودن نیز دارند، بهتر است آن را آشکار نسازد و در ملأ عام مطرح نکند و علاوه بر این، حتی نزد حاکم شرع اقرار نکند تا مجازات بر او اعمال شود؛ زیرا پخش و نشر و اعلان انجام گناه اثرات سویی دارد و موجب تشویق افراد ضعیف‏النفس و بیماردل به انجام گناه می‏شود. پس شایسته است که مرتکب پیش خود و خدایش توبه نماید تا خداوند توبه او را قبول فرماید. در تأیید این مطلب، به دو روایت اشاره می‏گردد:
ماعزبن مالک اسلمی در نزد رسول اکرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله اقرار به زنا نمود. در ابتدا پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله به طور غیر مستقیم وی را بر کتمان امر هدایت نمود و سعی کرد او را در اقرار مردد نماید، اما ماعز اصرار به اقرار نمود و سرانجام به زنا اقرار کرد. پیامبر اکرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله فرمود: «بهتر بود که تو این موضوع را کتمان می‏کردی». همچنین علی‏بن ابراهیم از احمدبن محمد بن خالد نقل می‏کند: مردی در کوفه بر علی علیه‏السلام وارد شد و گفت: «یا امیرالمؤمنین، انی زنیت فطهرنی»؛ یعنی« ای امیرالمؤمنین، من زنا کرده‏ام، پس مرا پاک گردان». امام علی علیه‏السلام با همان شیوه پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله سعی در تشویق وی به کتمان امر نمود، اما در پی اصرار زانی به اقرار به زنا، پس از چهار بار اقرار، حکم حد را بر وی جاری نمود و این جمله را با عصبانیت فرمود: «ما اقبح بالرجل منکم ان یاتی بعض هذه الفواحش، فیفضح نفسه علی رؤوس المَلأ أفلا تاب فی بیته؟ فوالله لتوبة فیما بینه و الله أفضل من إقامتی علیه الحد». «چقدر زشت است برای مردی از شما که مرتکب چنین اعمال زشتی شود و پس از آن خود را در ملأ عام رسوا نماید. پس آیا توبه در خانه‏اش بهتر نبود؟ قسم به خدا، هر آینه توبه وی بین خود و خدا بهتر از اقامه حد به وسیله من بر او می‏باشد» (اسلام‏پور، 1384، 75). روایت فوق نشان از اهمیتی دارد که اسلام به پوشاندن گناهان و جرایم و عدم افشای آن دارد. چون با توجه به اینکه پذیرنده‏ی واقعی توبه خداست دلیلی برای افشای گناه وجود ندارد چون این امر خود باعث طبیعی جلوه‏نمودن جرایم و کاهش قبح آن می‏شود در صورتی‏که نقش اولیه‏ی توبه اصلاح جامعه و مجرم است.

گفتارسوم: زمان اجرای توبه
اگر مرتکب، پیش از اثبات جرم، در نزد حاکم شرع، چه از طریق اقرار و چه از طریق قیام بینه، توبه کند، مشهور فقهای امامیه بر آنند که مجازات ساقط می‏شود، مگر در مورد توبه محارب که نظر مشهور بر آن است متهم باید پیش از دستگیری توبه نماید، نه پس از آن. دلیل آن نصّ صریح قرآن کریم است.
اما برخی از فقها معتقدند که اگر مرتکب پس از توبه، در نزد حاکم اقرار به گناه کند و از او تقاضای مجازات کند، در این صورت، حد بر او جاری می‏شود؛ همانند ماعز که از پیامبر تقاضای اجرای حد کرد و عرض کرد: «طهرنی» که در مرتبه چهارم رسول خدا امر به رجم او کرد. در موردی دیگر نیز وقتی شخصی که مرتکب گناه لواط شده بود و چهار مرتبه نزد علی علیه‏السلام اقرار کرد، حضرت فرمود: «من نمی‏توانم حد الهی را تعطیل کنم.»
مستفاد از روایت مزبور این است: اگر فردی پس از ارتکاب گناه، نزد حاکم اقرار به گناه نماید، حد بر او جاری می‏شود. حال چگونه می‏توان نظریه «توبه عامل سقوط مجازات است» را با نظریه «اقرار پس از توبه در نزد حاکم، موجب اجرای حد می‏شود» جمع نمود؟
مقتضای جمع این است که اگر مرتکب بین خود و خدایش توبه نماید، توبه او محقق شده، موجب سقوط مجازات خواهد بود. و اگر پس از توبه با مراجعه به حاکم و اقرار در نزد او تقاضای اجرای حد نماید، در این صورت، حد بر او جاری می‏شود.
از ظاهر کلمات فقها بر می‏آید که اگر مرتکب پس از حضور در محکمه توبه نماید، کافی بوده و موجب سقوط مجازات خواهد بود و در صورت رجوع به حاکم و اقرار در نزد او، حد جاری می‏شود. سؤالی که در مورد این نظریه مطرح می‏شود، آن است که مگر نه اینکه وقتی توبه حقیقی محقق شد مجازات اخروی منتفی می‏شود و شخص تائب در اثر انقلاب درونی اصلاح شده و عزم خود را جزم می‏کند که دیگر هیچ‏گاه دنبال این کارها نرود؟ حال چگونه ممکن است که پس از انجام توبه و سقوط مجازات در پی آن بگوییم: اگر در نزد حاکم اقرار کند، مجازات می‏شود؟ این نقض فلسفه وجودی توبه است؛ زیرا در این صورت چه تفاوتی ما بین اقرار پیش از توبه و اقرار پس از توبه است و یا چه فرقی بین شخص تائب و غیر تائب است؟ وانگهی اگر بپذیریم که اقرار پس از توبه می‏تواند اعمال مجازات را در پی داشته باشد، آن‏گاه می‏توانیم بگوییم شهادت شهود نیز پس از توبه، اعمال مجازات را در پی دارد و این درست حرکت در عکس جهتی می‏باشد که شارع از وضع توبه داشته است(اسلام‏پور، 1384، 75). واقعیت این است که آیات مربوط به توبه نشانگر آن است که با انجام توبه مجازات ساقط می‏شود و چیزی که ساقط شد، نمی‏تواند عود کند؛ از این‏رو، پذیرفتن نظریه مزبور قدری با تردید همراه است، مگر اینکه مبنای آن آیه یا روایت باشد.

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی سیاست جنایی، اجرای مجازات، مذاهب اسلامی، قانون مجازات Next Entries پایان نامه با کلید واژگان سند رسمی، ثبت اسناد، صدور سند مالکیت، اعتبار بخشی