پایان نامه با واژه های کلیدی عملکرد مالی، بهبود عملکرد، منابع طبیعی، جنگ جهانی دوم

دانلود پایان نامه ارشد

رویکرد مدیریت تکنیکی و از این جهت که باعث کاهش ضایعات میشود، یک رویکرد مدیریت عملیاتی و به این دلیل که یک مفهوم تولید جامع است، رویکرد استراتژیک نامیده میشود.
روش به هنگام سیستمی جامع برای کنترل موجودیهای تولید است. در این سیستم هیچ موجودی مواد اولیهای خریداری نمیشود و هیچ محصولی ساخته نمیشود؛ مگر در هنگام ضرورت. این سیستم اساسا” بر کاهش هزینهها از طریق حذف موجودیهای انبار تمرکز دارد.
با توجه به مطالب فوقالذکر، اگر بخواهیم یک تعریف جامع از روش به هنگام ارائه دهیم باید بگوییم: «روش به هنگام تفکر و نگرشی نوین در اداره سازمانهای صنعتی است که اصول، روشها و تکنیکهای برخاسته از آن، حذف کامل و جامع اتلاف و افزایش بهرهوری را در تمامی فعالیتها اعم از داخل و خارج سازمان دنبال میکند.» روش به هنگام امروزه به معنی «تولید با حداقل اتلاف» نیز به کار میرود. منظور از اتلاف، تمامي فعاليتهايي است كه موجب مصرف منابع ميشود ولي ارزشي براي مشتري ايجاد نمينمايد (فاضل و کسائی، 1377). سیستم تولید به هنگام و آثار ان در نمودار شماره 2-2 ارائه شده است.

نمودار 2-2. سیستم تولید بههنگام و نتایج آن

2-11-3-2- تاریخچه روش به هنگام
بعد از جنگ جهانی دوم، مردم ژاپن در تلاش برای ساخت مجدد اقتصاد کشورشان برآمدند. در آن زمان، روشهای سنتی تولید، پاسخگوی نیاز این کشور نبود و یکی از دلایلی که ژاپنیها مجبور شدند به شیوههای جدید روی بیاورند، کمبود فضا و وسعت کم کشورشان بود. دلیل دیگر این بود که ژاپن کشوری با جمعیت زیاد و منابع طبیعی بسیار اندک است؛ بنابراین طبیعی است که آنها نسبت به اتلاف منابع، بسیار حساس باشند. ژاپنیها، همچنین نگهداری موجودیها را غیرمفید میدانستند؛ زیرا این امر نیازمند انبارهای بزرگ بود و باعث راکد ماندن سرمایه میشد.
دلایل فوق باعث پدید آمدن فلسفه مدیریتی به نام just- in- time شد که این عبارت، اصطلاحی انگلیسی است که در زبان فارسی میتوان واژههایی مثل «فقط به هنگام» یا «فقط به موقع» را برای آن به کار برد. اضافه کردن پیشوند «فقط» برای تأکید است؛ یعنی نه دیرتر، نه زودتر، بلکه فقط به هنگام.
این فلسفه برای اولین بار در دهه 1950 میلادی توسط تاییچی اهنو71 در کارخانه تویوتا72 توسعه یافت که هدف آن برآورده ساختن تقاضای مشتریان با حداقل تأخیر بود. پس از آن در اوایل دهه 1970 بسیاری از کارخانجات ژاپنی این سیستم را پیاده کردند. از این رو تاییچی اهنو به عنوان پدر روش به هنگام شناخته میشود (مشبکی، 1375).
ظهور روش به هنگام در ژاپن، با یک سری جنبههای فرهنگی قوی در این کشور مرتبط بود. برخی اصول اخلاقی کار در ژاپن که در پیدایش روش به هنگام بسیار موثر بودند، عبارتند از:
1. کارگران، انگیزه زیادی برای دستیابی به بهبود مستمر دارند و همیشه سعی میکنند از موقعیتی که در آن قرار دارند، فراتر روند و پیشرفت کنند و معتقدند که همیشه استانداردهای بالاتری از استانداردهای کنونی، برای دستیابی وجود دارد؛
2. شرکتها، روی تلاش گروهی تمرکز میکنند که این امر مستلزم ترکیب استعدادها و مهارتهای کلیه کارکنان در حل مشکلات و همچنین فرآیند تصمیمگیری است؛
3. کار، بر فراغت و آسودگی مقدم است. به عنوان مثال برای یک کارگر ژاپنی، غیرعادی نیست که 14 ساعت در روز کار کند؛ و
4. کارگران، تمایل دارند که در سرتاسر دوره کار و خدمتشان در یک شرکت باقی بمانند. این امر برای آنها، این فرصت را ایجاد میکند که مهارتها و تواناییهای خود را در یک روند مستمر ارائه کنند (فاضل و کسائی، 1377)

2-11-3-3- مفهوم سيستم مديريت بههنگام موجوديها
سيستم مديريت به هنگام توليد و موجوديها، سيستم كنترل جامعي براي مديريت توليد و موجوديها است كه بر اساس آن، هيچ مواد خامي خريداري و هيچ محصولي توليد نمي شود، مگر به وقت نياز. بر اين اساس، مواد خام و قطعات تا زماني كه در يكي از مراحل توليد مورد نياز نباشند، خريداري نميشوند و توليد قطعات اصلي و مونتاژ آنها تا زماني كه از مرحله بعدي توليد اعلام نياز نشود، صورت نميگيرد. هدف اوليه اين سيستم كاهش يا حذف موجوديها، از مواد خام گرفته تا كالاهاي تكميل شده، در تمام مراحل توليد است (هيلتون، 1385).
تحت شرايط ايدهآل، يك شركت با به كارگيري سيستم مديريت به هنگام موجوديها تنها مواد مورد نياز براي تأمين نيازهاي همان روز را خريداري ميكند. به علاوه شركت هيچ كار در جريان ساختي را در پايان روز نخواهد داشت و همه كالاهاي تكميل شده در طول روز فوراً به مشتريها عرضه ميشوند. به اين ترتيب، سيستم مديريت به هنگام موجوديها به معناي اين است كه مواد خامي كه به موقع دريافت شدهاند وارد توليد ميشوند، قطعات توليدي كه به موقع تكميل شدهاند، مونتاژ ميگردند و محصولاتي كه درست بههنگام تكميل شدهاند، تحويل مشتري ميشوند (گاريسون و نورين73، 2000). بر اساس آنچه گفته شد ميتوان نتيجه گرفت كه سيستم مذكور روشي براي مديريت خريد، توليد و فروش است، بهطوري كه بر اساس آن شركت سعي ميكند:
1. مواد اوليه را فقط زماني خريداري كند كه در زمان توليد در دسترس باشند.
2. هر قطعه را فقط در زماني توليد كند كه درست زماني كه در مراحل بعدي توليد به آن نياز است در دسترس باشد.
3. هركالا را فقط زماني مونتاژ كند كه درست در زمان فروش در دسترس باشد. بنابراين سيستم مديريت به هنگام موجود ي ها را بايد در دو عرصه توليد به هنگام و خريد به هنگام مورد بررسي قرار داد و عناصر و الزامات اجراي آن را در اين دو عرصه فراهم نمود (خدامیپور، 1388).

2-11-3-4- اهداف اجرای روش به هنگام
به طور کلی میتوان چند هدف اساسی برای روش به هنگام بیان نمود که عبارتند از:
1. حذف تمام فعالیتهایی که هیچ گونه ارزش افزودهای به محصول اضافه نمیکند.
2. کیفیت مطلوب تولید-در روش به هنگام انجام درست هر فعالیت در اولین مرتبه امری حیاتی است و کیفیت تولید باید تضمین شده باشد.
3. تأکید بر بهبود مداوم- فلسفه کایزن یا بهبود مداوم در سیستم تولیدی روش به هنگام در حد اعلای آن استفاده میشود.
4. تأکید بر سادهسازی عملیات- در روش به هنگام سعی بر این است که عملیات در سادهترین شکل خود انجام شوند (مشبکی، 1375).

2-11-3-5- مزایای روش به هنگام
مزایای استفاده از روش به هنگام بیشتر از آن چیزی هستند که در گزارش مالی شرکت بیان میشوند (اینمان و مهرا74، 1993). برخی مطالعات، نشان دادهاند که گاهی اوقات ممکن است روش به هنگام باعث بهبود عملکرد مالی شرکت نشود. حتی هنگامی که عملکرد مالی یک شرکت بهبود یافته باشد نیز، نسبت دادن این بهبود به روش به هنگام کار مشکلی است. روش به هنگام اساسا” روی عملکرد غیرمالی و بلندمدت تمرکز دارد.
اجرای موفق روش به هنگام مزایای مهمی در بردارد كه از آنجمله ميتوان به کاهش میزان موجودی مواد اولیه، کالای در جریان ساخت و کالای ساخته شده اشاره نمود، بهگونهاي كه اين مسئله باعث کاهش فضای مورد نیاز و همچنین کاهش هزینههای غیرمستقیم، مثل هزینه حقوق انباردار میشود. این سیستم باعث افزایش محصولات و تحویل به موقع محصول به مشتری میشود که این امر باعث ایجاد رابطه خوب بین شرکت و مشتریان میشود. کاهش زمانهای تأخیر ساخت و افزایش بهرهوری از دیگر مزایای مهم روش به هنگام هستند.
به عنوان مثال پس از پنج سال استفاده از روش به هنگام در شرکت OCS که سازنده تجهیزات و ماشینآلات بوش و اتصالات است نتایج زیر، حاصل شده است:
• کاهش فضای مورد نیاز به میزان 40%
• کاهش زمانهای تأخیر از 21 روز به 3 روز
• کاهش موجودیها به میزان 50%
• کاهش 80% در تولید محصولات معیوب، بدون آنکه هزینه کیفیت افزایش داشته باشد.
• 50% کاهش در کارهای تکراری و ضایعات
• 80% کاهش در حجم کالای در جریان ساخت
• 35% کاهش در هزینههای ساخت
• 75% کاهش در حجم انباشتهها (فاضل و کسائی، 1377).

2-11-3-6- مراحل پیادهسازی روش به هنگام
پنج مرحله پیادهسازی موفق روش به هنگام عبارتند از تحول آگاهي، اتخاذ تدابیری در خصوص فضای کاری، جریان ساخت، عملیات استاندارد و روند مدیریت چندگانه. در زير به تشريح موارد فوق پرداخته ميشود.
1. تحول آگاهی: این مرحله شامل از بین بردن تمامی مفاهیم قدیمی مدیریت و پذیرش یک تکنیک جدید است.
این مرحله خود شامل موارد زیر است:
• خلاص شدن از مفاهیم سنتی؛
• پذیرش این فرض که روش جدید، کار خواهد کرد؛
• تصحیح سریع تمامی اشتباهات قابل ملاحظه؛
• پذیرش ذهنی این مطلب که پیشرفت هیچ سقفی ندارد؛ و
• بررسی مشکلات با استفاده از نظرات تمامی کارگران.
2. اتخاذ تدابیری در خصوص فضای کاری:
این مرحله شامل موارد زیر است:
• فراهم آوردن مقدمات مناسب، مشخص کردن نیازها و حذف نیازهای غیرضروری؛
• نظم و ترتیب: قرار دادن هر چیزی در جای خودش؛
• پاکیزگی: داشتن یک محیط کاری تمیز و پاکیزه؛
• نگهداری مناسب ابزار، تجهیزات و…؛ و
• انضباط: رعایت مقررات و تبدیل آن به یک عادت.

3. جریان ساخت: جریان ساخت عبارتست از تولید یک قطعه خاص از محصول در زمان مشخص.
این مرحله شامل موارد زیر است:
• قرار دادن ماشینآلات به صورت متوالی؛
• استفاده از کارگران آموزش دیده و دارای مهارتهای متعدد؛
• دنبال کردن چرخه زمانی؛
• استفاده از ماشینآلات بههم پیوسته؛ و
• خط تولید باید به شکل حرف U انگلیسی باشد.
4. عملیات استاندارد: این گام یک سری قوانین و روشها را وضع میکند تا از این طریق، کیفیت تولید را افزایش و هزینه را کاهش دهد. این مرحله شامل چهار مبحث اساسی است که عبارتند از:
• چرخه زمانی: مدت زمانی که طول میکشد تا یک محصول تکمیل شده به بیرون حمل شود؛
• موجودی در دسترس استاندارد؛
• استفاده از نمودارهای عملیاتی؛ و
• سلسله مراتب کار.

5. روند مدیریت چندگانه: این مرحله بدین معنی است که یک کارگر مسئول چندین روند است.
بخشهایی از این گام که باید در نظر گرفته شوند عبارتند از:
• استفاده از کارگران دارای مهارتهای متعدد؛
• ایجاد یک محیط کاری خوب؛
• عملیات باید قادر به کار کردن با ماشینهای چندگانه باشد؛ و
• به کارگیری کارگران مناسب برای ماشینآلات مختلف (فاضل و کسائی، 1377).

2-11-3-7- محدودیتهای روش به هنگام
به طور کلی روش به هنگام با پنج محدودیت اساسی مواجه است که عبارتند از:

2-11-3-7-1- مشکلات مربوط به محیطهای اقتصادی
روش به هنگام سیستم خوبی است اما اگر به صورت اتفاقی یک نوسان شدید در تقاضا به وجود آید؛ این سیستم قابلیت انعطاف لازم برای تطابق با سطح جدید تقاضا را ندارد. به عنوان مثال، بعد از طوفان کاترینا و ریتا و واقعه یازده سپتامبر، بسیاری از شرکتها به علت تغییر در تقاضا، با مشکل مواجه شدند.
روش به هنگام، در شرایطی که قیمت مواد خام دچار نوسان است با موفقیت انجام نمیگیرد و با مشکل مواجه میشود. نوریس75 در سال 1994 اشاره کرد که میزان ذخیرههای موجودی روش به هنگام بر اساس این فرض تلویحی هستند که همیشه موجودی اضافی برای دریافت سریع با قیمتی مشابه قیمتهای قدیمی در دسترس است. نوریس با بررسی که در تابستان 1994 روی چند شرکت متمرکز بر روش به هنگام انجام داد، متوجه شد که این شرکتها عاقبت به کمیابی و بالا بودن قیمت مواد خام واکنش دادند. این کمیابی و بالا بودن قیمت مواد اولیه، باعث انبار کردن کالاهای ساخته شده و در نتیجه بالا رفتن قیمت کالاهای ساخته شده و متعاقباٌ باعث افزایش تورم گردید و واکنش بازار اوراق قرضه را در برداشت.
علاوه بر نوسانات قیمت مواد اولیه، توانایی روش به هنگام ممکن است به علت برخی دیگر از فاکتورهای اقتصادی از جمله دوره تجاری هزینهها و در دسترس بودن سرمایه نیز تحت تأثیر قرار گیرد.

2-11-3-7-2- محدودیتهای لجستیکی
لجستیک عبارتست از هنر و علم تعیین نیازمندیها، گردآوری و کسب آنها، توزیع آنها و در نهایت حفظ آنها در شرایط عملیاتی آماده برای تمام طول دوره عمرشان. به عبارت دیگر، لجستیک هنر مدیریت جریان مواد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی وجوه نقد، مدیریت موجودی، سرمایه در گردش، سیستم تولید به هنگام Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی هیئت مدیره، مالکیت نهادی، حاکمیت شرکتی، مدیریت موجودی