پایان نامه با واژه های کلیدی ضمن عقد، امام صادق، عقد ازدواج، فقه اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

از ثمرات بزرگ ازدواج، بقاي نسل بشريت است كه مطابق هدف آفرينش است. همسران جوان از طريق فرزنددار شدن موجب پيوند بين نسل ها مي گردند و با پرورش فرزندان صالح و مؤمن، در اصلاح جامعه انساني شريك مي شوند و روح بندگي خالق متعال را، كه هدف اساسي خلقت انسان است، در عرصه گيتي گسترش مي دهند. اين نكته بسي واضح و روشن است كه پيامبر گرامي (ص) به صِرف زيادي جمعيت مباحات نمي كند، بلكه مباحات پيامبر اعظم(ص) به خاطر جمعيتي است كه بندگي خدا كرده باشند.
– احادیثی که زن را تشویق به عرضه کردن بر شوهر می کند.
«عَنِ النَّبِيِّ (ص) قَالَ: لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ أَنْ تَنَامَ حَتَّى تَعْرِضَ نَفْسَهَا عَلَى زَوْجِهَا- تَخْلَعَ ثِيَابَهَا وَ تَدْخُلَ مَعَهُ فِي لِحَافِهِ- فَتُلْزِقَ جِلْدَهَا بِجِلْدِهِ فَإِذَا فَعَلَتْ ذَلِكَ فَقَدْ عَرَضَتْ»182 رسول خدا ( مي فرمايند: هر زني كه مي خواهد بخوابد موظف است خود را بر شوهر عرضه نمايد لباسهاي خود را درآورد و در كنار شوهرش در رختخواب بخوابد و تن خود را به تن شوهرش بچسباند. بنابراين زن بايد همواره آمادگي خود را براي رابطه جنسي حفظ كند، در حدیثی دیگر از رسول اكرم( سؤال شد كه حق شوهر بر زن چيست؟ رسول خدا( در جواب مي فرمايند: «عَلَيْهَا أَنْ تَطَيَّبَ بِأَطْيَبِ طِيبِهَا وَ تَلْبَسَ أَحْسَنَ ثِيَابِهَا وَ تَزَيَّنَ بِأَحْسَنِ زِينَتِهَا وَ تَعْرِضَ نَفْسَهَا عَلَيْهِ غُدْوَةً وَ عَشِيَّةً وَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ حُقُوقُهُ عَلَيْهَا»183 بر زن لازم است كه از بهترين عطرها استفاده كند، زيباترين لباسش را بپوشد، خود را به نيكوترين وجه آرايش دهد، و صبح و شب همچون طاووس خرامان خود را به شوهر عرضه نمايد، باز هم حقوق شوهر بيش از اينهاست. با توجه به این روایات و روایات دیگر بر زن لازم است كه در مسائل جنسي خود را در اختيار شوهر قرار دهد، و بر شوهر لازم است که به خواسته های جنسی همسر خود پاسخ بدهد ومباشرت با همسر را ترک نکند.

2-1-5 حق عزل
توليد مثل و داشتن فرزند زياد در اسلام ذاتاً مطلوب است و فرزند داشتن حق طبیعی و متعارف هر یک از زوجین است و اگر مرد بخواهد که از همسر خود اصلا بچه دار نشود یا باید در ضمن عقد ازدواج با آن زن شرط کند و یا بعد از عقد زن به این کار راضی باشد ، زیرا داشتن یک یا دو فرزند از حقوق طبیعی و متعارف زوجین بوده و کسی نمی تواند هیچ حقی را بدون رضایت صاحبش اسقاط کند. چون از مواردی که اطلاق عقد ازدواج و تشکیل خانواده بدان منصرف می شود، داشتن فرزند است و این امر مخصوصا برای زن یک اصل و رکن و ثمره مهم در ازدواج تلقی می شود. از طرفی آيين اسلام بلكه تمامى اديان آسمانى، پيروان خود را به افزايش جمعيت با ايمان و شايسته، به اندازه‌اى كه در توان آنان باشد، فرا مى‌خواند. در روايات زيادى از پيغمبر و ائمه (ع) داريم كه ترغيب و تشويق به داشتن فرزند نموده اند از جمله : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص):(تَزَوَّجُوا بِكْراً وَلُوداً وَ لَا تَزَوَّجُوا حَسْنَاءَ جَمِيلَةً عَاقِراً فَإِنِّي أُبَاهِي بِكُمُ الْأُمَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ)184 پيامبر خدا (ص) فرمود: . شما با زنان باكره و فرزند آور ازدواج كنيد و با زنان نيكو و زيباى نازا ازدواج نكنيد، زيرا من به جمعيت انبوه‌تان در روز قيامت بر امت‌ها مباهات مى‌كنم.
– عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):(إِنَّ مِنْ خَيْرِ نِسَائِكُمُ الْوَلُودَ الْوَدُودَ السَّتِيرَةَ الْعَفِيفَةَ الْعَزِيزَةَ فِي أَهْلِهَا الذَّلِيلَةَ مَعَ بَعْلِهَا…)185 جابر بن عبدالله از رسول خدا روایت می کند که فرمود: بهترين زنان شما زنى است كه زايا و مهربان و عزيز در ميان خويشاوندان خود و فرمان بردار شوهرش باشد.
– قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص):(مَا يَمْنَعُ الْمُؤْمِنَ أَنْ يَتَّخِذَ أَهْلًا لَعَلَّ اللَّهُ أَنْ يَرْزُقَهُ نَسَمَةً تُثْقِلُ الْأَرْضَ بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ‌)186 پيامبر خدا (ص) فرمود: چه چيزى انسان مؤمن را از اين باز مى‌دارد كه همسرى برگيرد، تا شايد خداوند فرزندى براى او روزى كند كه زمين را با «لا إله إلّا اللّه» آكنده سازد. با تمامى تأكيدها و سفارشهاى مكرّر افزايش نسل، واجب نبودن آن مسلم و بى‌ترديد است، بلكه براى انسان جايز است كه به طور كلى از داشتن فرزند خوددارى كند و عزل بدون لحاظ داشتن اوضاع و شرایط خاص ، عملی مباح و بدون منع شرعی می باشد.
2-1-5-1 عزل
یکی از قديمى‌ترين راه پيشگيرى عزل می باشد که رایج ترین و عملی ترین روش جلوگیری از بارداری و مورد قبول علماء و دانشمندان اعم از دینی و پزشکان بوده است ، چرا که طبق ادعای برخی از نویسندگان ، این روش را دانشمندان و پزشکان مسلمان از جمله ابو حامد غزالی، ابن قیوم جوزیه، بو علی سینا، ابن جامی، محمدبن زکریا رازی، اسماعیل بن حسین جرجانی ، ابن بیطار و شیخ داوود انطاکی ، عموما مورد بحث قرار داده اند.187 همانطور که اشاره شد عزل در زن حره در صورت عدم رضايت زوجه و عدم اشتراط ضمن عقد، مكروه است و مشهور بين علماى ما اين است كه بدون اذن كراهت دارد و حرام نيست.188 مرحوم شیخ طوسی در خلاف عزل از حُرّه را بدون رضايت او جايز نمی داند ومعتقد است که اگر بدون رضايت حُرّه عزل كند، گناه كرده و بايد ده دينار به زن بدهد189، البته مرحوم شیخ در نهايه عزل از حُرّه را مکروه ولی جايز‌ می داند.190
2-1-5-2 مشروعیت عزل
از دلايل عمده جواز کنترل نسل ، مشروعیت عزل191 است، در روایات متعددى كه از طريق خاصّه و عامه192 روايت شده ، عزل به عنوان یکى از راههاى تنظیم خانواده جایز شمرده شده است و فقهاى بزرگ به تبعیت از این روایات فتوا صادر نموده‏اند ،حال به چند روایت اشاره می شود: ( مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام عَنِ الْعَزْلِ؟ فَقَالَ: ذَاكَ إِلَى الرَّجُلِ يَصْرِفُهُ حَيْثُ شَاءَ)193 در این صحيحه محمد بن مسلم از امام صادق(ع) روایت می کند که درمورد عزل سؤال كردم حضرت فرمود: اختيار آن با مرد است، كه هر طوري مي خواهد، آن را صرف كند.
– عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ:( سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (ع) عَنِ الْعَزْلِ فَقَالَ ذَاكَ إِلَى الرَّجُلِ‌) 194در این موثقه عبدالرحمن بن أبي عبداله از امام صادق(ع) روایت می کند که در مورد عزل سؤال نمودم، فرمود: اختيار آن با مرد است.
– عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: (كَانَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ع لَا يَرَى بِالْعَزْلِ بَأْساً)195 عبدالرحمن الحذّاء، از قول امام صادق(ع) نقل مي كند كه امام سجّاد عليه السلام در مورد عزل، منعي نمي ديدند.
همانطور که ملاحظه شد در این روایات به طور مطلق، حكم به جواز عزل شده است، اعم از اين كه زن راضى باشد يا نباشد چه حين عقد شرط كرده‌ باشند يا شرط نكرده باشند.
– مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ (ع) قَالَ: (لَا بَأْسَ بِالْعَزْلِ عَنِ الْمَرْأَةِ الْحُرَّةِ إِنْ أَحَبَّ صَاحِبُهَا وَ إِنْ كَرِهَتْ لَيْسَ لَهَا مِنَ الْأَمْرِ شَيْ‌ءٌ‌)196 محمد بن مسلم از امام باقر(ع) نقل مي كند كه فرمود : عزل از زن آزاد، مانعي ندارد اگر مرد دوست داشته باشد و اگر زن ناراضي باشد، نسبت به اين امر حقي ندارد.
ازاین روايت استفاده مي شود كه عزل از زن آزاد در ازدواج دايم اگر زن هم راضی نباشد اشکالی ندارد.
– عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ(ع) أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الْعَزْلِ فَقَالَ أَمَّا الْأَمَةُ فَلَا بَأْسَ وَ أَمَّا الْحُرَّةُ فَإِنِّي أَكْرَهُ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ ذَلِكَ عَلَيْهَا حِينَ يَتَزَوَّجُهَا‌197محمد بن مسلم از امام باقر عليه السلام نقل مي كند كه از ايشان در مورد عزل، سؤال شد، امام (ع) فرمود: عزل در مورد كنيز، مانعي ندارد و اما در مورد زن آزاد، من مكروه مي دارم آن را، مگر اينكه در زمان ازدواج با وي شرط كرده باشد. ازاین روايت استفاده مي شود كه عزل در ازدواج دايم نيز در صورتي كه هنگام عقد با وي شرط شده باشد، اشكالي ندارد.
– عَنْ يَعْقُوبَ الْجُعْفِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ (ع) يَقُولُ لَا بَأْسَ بِالْعَزْلِ فِي سِتَّةِ وُجُوهٍ الْمَرْأَةِ الَّتِي أَيْقَنَتْ أَنَّهَا لَا تَلِدُ وَ الْمُسِنَّةِ وَ الْمَرْأَةِ السَّلِيطَةِ وَ الْبَذِيَّةِ وَ الْمَرْأَةِ الَّتِي لَا تُرْضِعُ وَلَدَهَا وَ الْأَمَةِ‌198 يعقوب جعفى گويد: از امام كاظم(ع) شنيدم كه ميفرمود: در شش صورت عزل اشكالى ندارد: 1- زنى كه يقين دارى حامله نمى‌شود(زن نازا) 2- زنى كه يائسه گشته، 3- زن دريده و پرخاشگر 4- زن بد زبان و فحّاش، 5- زنى كه فرزندش را خود شير نمى‌دهد. 6- كنيز.
نتيجه آنكه عزل در صورت عدم رضايت زوجه و عدم اشتراط ضمن عقد، مكروه است؛ اما در صورتي كه زوجه اذن دهد يا ضمن عقد شرط شود، كراهت آن مرتفع شده و جلوگيرى از بچه‌دار شدن جايز است.

2-2 حقوق جنسی زوجه
همانطور که اشاره شد خانواده محیطی امن برای آسایش و آرامش زوجین است. در این محیط امن نسل آینده شکل می‏گیرد و پرورش می‏یابد، هریک‏ از این دو کارکرد مهم نهاد خانوده ، یعنی ارضای نیازهای روحی و عاطفی زوجین و زایندگی و پرورش نسل آدمی، در گرو رعایت حقوق زوجین مخصوصا حقوق جنسی می باشد. مطابق فقه و حقوق اسلامی برای زوجه نیز حقوقی در نظر گرفته شده که زوج ملزم به رعایت آن است ، حال به مهمترین حقوقی که زن دارد و شوهر باید آن را رعایت کند اشاره می گردد. در فقه اسلامی علاوه بر حق استمتاعی که به شوهر داده شده و بحث آن گذشت ، دو گونه حق استمتاع هم برای زن قرار داده شده که عبارتند از: «حق المواقعه»و«حق القسم» که اشاره خواهد شد. مرحوم صاحب جواهر علت تشریع این حقوق را تقویت رابطۀ انس و مودت میان زن و شوهر، رعایت عدالت میان همسران، عدم ایذاء زن و معاشرت بر اساس معروف دانسته و همین را رمز اجرای آن در مورد زن و مرد حتی در مورد زنان بنده و کافر و یا زن مجنون دانسته است.199 بنابراین در تمام این حقوق اگرمرد بر اساس معاشرت به معروف عمل نکند بر خلاف احکام اسلامی عمل کرده است.
2-2-1 حق مواقعه
يكي از حقوق جنسی زوجه این است که زوج مواقعه و مباشرت به موقع با همسرش داشته باشد. همانطور که قبلا هم گذشت وجود رابطه جنسی یکی از حقوق متقابل زوجین‏ است. مطابق فقه وحقوق اسلامی،زن می‏بایست نسبت به انجام این رابطه‏ تمکین نماید و در صورت خودداری، ناشزه محسوب می‏شود و از حق نفقه محروم می‏گردد، از سوی دیگر، مرد نیز نمی‏تواند از این‏ رابطه سرباز زند و می‏بایست لااقل هر چهار ماه یکبار با همسر خود مباشرت نماید و در صورتی که عدم وجود رابطه موجب حرج و دشواری یا به گناه افتادن همسر باشد، می‏بایست در کمتر از این مدت‏ نیز روابط زناشویی را برقرار نماید که در ادامه بحث خواهد آمد. وظيفه مرد است كه آميزش و مباشرت را بيشتر از چهارماه ترك نكند، چه در ازدواج دائم و چه در ازدواج موقت، مگر اينكه خود زن راضي باشد، و يا اينكه براي مرد مسافرت واجب و لازم پيش آيد، بنابراین ترك وطى زوجه بيش از چهار ماه جايز نيست.200 مواقعه و مباشرت یکی از اهداف زناشویی است و به همین جهت اگر زوج مبادرت به «ایلاء» کند، یعنی سوگند بخورد که با همسرش مواقعه نکند ، فقه اسلامی دادگاه را ملزم کرده است که مرد را یا به شکستن سوگند و پرداخت کفاره یا تن دادن به طلاق الزام کند.201 دراینجا بازهم این نکته را تکرار میکنم که در صورت عدم وجود رابطه اگر موجب حرج و دشواری یا به گناه افتادن همسر باشد، می‏بایست در کمتر از این مدت‏ نیز روابط زناشویی را برقرار نماید.
2-2-1-1 ادله مواقعه
2-2-1-1-1 قرآن
آیه شریفه ( لِلَّذينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحيمٌ )202 كسانى كه زنان خود را «ايلاء» مى‏نمايند [سوگند ياد مى‏كنند كه با آنها، آميزش جنسى ننمايند،] حق دارند چهار ماه انتظار بكشند، اگر (در اين فرصت،) بازگشت كنند، (چيزى بر آنها نيست زيرا) خداوند،

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی امام صادق، قرآن کریم، امیرالمومنین، نهی از منکر Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی امیرالمومنین، امام خمینی، امام صادق، اصل برائت