پایان نامه با واژه های کلیدی شهري، سيماي، مصنوعي، طراحي

دانلود پایان نامه ارشد

فعاليت هاي انساني از طول روز گذشته و تا پاسي از شب ادامه يابد.
به اين ترتيب کار و فعاليت شبانه به مرور به قسمتي از زندگي شهري تبديل شده است. تقريباً کليه فعاليت هاي شهري که قبلاً در روشنايي روز امکان پذير بوده، اينک در شب و به کمک نور مصنوعي قابل اجرا است. به عبارتي الزامات شهرنشيني، شب را براي انسان تبديل به روز کرده است و فضاهاي شهري در اين پديده جايگاه خاصي را به خود اختصاص داده اند.
شب هنگام فضاهاي شهري مانند خيابان ها، ميادين، پارک ها و… به طور فزاينده اي به عنوان فضاهاي زنده، متنوع و مملو از عبور و مرور مورد استفاده قرار مي گيرند. تغييرات بنياديني که فعاليت هاي شبانه موجب آن شده اند، تدريجاً سيماي خاصي را به محيط تحميل مي کند که در صورت هدايت آگاهانه کيفيت زندگي شهري را بهبود مي بخشد.
فعاليت هاي شبانه هنري و تفريحي نظير سينما، کنسرت، تئاتر و رستوران ها همچنين پارک ها و گردشگاه ها بيشتر مديون استفاده از نور مصنوعي هستند. از ديگر فعاليت هاي شبانه مي توان به کارگاه ها و کارخانه ها و شيفت کار شبانه آنها اشاره کرد که در پرتو نور مصنوعي ممکن شده است. تاثيرات عميق حاصله از اين تحولات، معماران را بر آن داشت تا به ارزيابي مجدد از کاربرد نور مصنوعي جهت تاثير بر ادراک انسان و القاي بهتر و دلنشين تر هنر معماري به بيننده بپردازند.
تجربيات سال هاي اخير محققان به کمک دستاوردهاي علمي ، پزشکي و تکنولوژيکي، موجب شد، ضمن ارتقاي اين زمينه پژوهشي، از حالت ابتدايي و اوليه آن که روشنايي تير چراغ برق خيابان ها است خارج و حضور هوشمندانه آن در معماري و شهرسازي گسترش يابد. قابليت استفاده از نور مصنوعي و تاثير آن بر ادراک انسان را مي توان در دو مثال ساده يعني نور چراغ راهنمايي و رانندگي در چهارراه ها که هر رنگ تاثير مشخصي مانند خطر، احتياط يا آسودگي را به راننده و عابر القا مي کنند يا نور رنگارنگ لامپ هاي مهتابي طباخي ها به عنوان نشانه اي که عابران را از فعاليت خاصي در آن مکان آگاه مي سازد، مشخص کرد. مدل سازي براي نور مصنوعي در شهرسازي تا به حال سيماي شهري و هر آنچه در ارتباط با آن است با احتساب روشنايي روز و در محدوده زماني تابش نور خورشيد حضور خود را عيان مي کرده است، به عبارتي نور خورشيد مانند ظرفي است که محتواي درون خود را شکل و شخصيت مي بخشد.
اما بايد اذعان کرد سيماي شهر در شب نيز روي ديگر سکه است که تا به حال به آن توجهي که درخور آن است، نشده است. برخي از شهرهاي اروپايي در زمينه مدل سازي سيماي شهري در شب پيشروتر از بقيه اند به طوري که، بروشورها و پوسترهاي تبليغاتي آنها، تصاويري از زيبايي هاي شهر را که در دل شب تلألو دلپذيري دارد، به نمايش گذاشته اند. اين اقدام زماني امکان پذير شده که متخصصان توانسته اند سيماي شهر را از دريچه شب ارزيابي کرده و براي آن طراحي منحصر به فردي انجام بدهند.
در آلمان در سال هاي اخير علاقه به اين موضوع افزايش يافته است. شهرهايي نظير فرانکفورت، لايپزيک، دوسلدورف و… داراي يک نظام سيماي شهري شبانه هستند، شهرهاي پکن و شانگهاي در چين برنامه ريزي خود را در اين زمينه به پايان رسانده اند.
به کمک مدل سازي موفق براي سراسر شهر، هريک از فضاها، عناصر و… شهري برنامه خاصي براي نمايش آن در شب پيش بيني شده و همچنين ارتباط آنها با يکديگر تحت هدايت مدل فوق فراهم شده است. در بخش معماري نيز طراحي همزمان معماري و مدل سازي نور، اين دو را لازم و ملزوم يکديگر مي سازد. نور، بخشي از مصالح ساختماني مي شود و با حجم و بدنه و نماي ساختمان يک پيکر را مي سازند و هر کدام ديگري را تکميل مي کند.
جديدترين و معتبرترين تئوري هايي که درباره نور و کاربرد آن در معماري و شهرسازي انجام گرفته، توسط دو نفر متخصص به نام ريچارد کلي و ويليام لام است. اين دو نفر در تلاشند ثابت کنند کاربرد نور مصنوعي و فوايد آن براي انسان به مراتب بيش از آن است که از اين پديده فقط براي روشنايي خيابان ها استفاده شود.
اولي جنبه هاي مختلف عملکرد نور را به عنوان ابزار هادي اطلاعات بررسي مي کند در حالي که دومي ادراک انسان را به عنوان بستري جهت مدل سازي و حل مسائل طراحي نور مصنوعي مورد توجه قرار مي دهد.
بر اساس تجربيات علمي به دست آمده از اينگونه مطالعات و ساير بررسي هاي علمي و اجرايي بيشماري که انجام گرفته است، نور مصنوعي در معماري، شهرسازي و طراحي شهري، جايگاه ويژه اي را به خود اختصاص داده است.
نماد، نشانه، گره، جداره، ساختمان هاي ارزشمند، سيلوئت و… هر آنچه در طراحي شهري بر آن تاکيد شده و پس از غروب آفتاب و با فرا رسيدن تاريکي، ممکن است در عملکرد آن اختلال به وجود آيد، به کمک مدل سازي نور مصنوعي کارايي خود را در طول شب نيز حفظ خواهد کرد. در شهرسازي نيز کاربرد نور مصنوعي در زمينه هاي مختلف از جمله شناساندن؛ لبه ها و مرز مناطق، نواحي، محلات و افزايش بار هويتي مراکز آنها، فضاهاي شهري (پياده راه ها، ميادين، مراکز خريد و…)، بافت هاي کالبدي ارزشمند و… در هنگام شب ممکن است. www.nazaronline.ir

2-11- هنر همگاني ومبلمان شهري:

فضاي شهري و محله خود را با فضاي داخل منزل مقايسه کنيد. همانطور که مي بينيد ابزار و وسايل مختلفي در خانه وجود دارد که هر کدام براي کار خاصي ساخته شده و نيازهاي شما را در انجام فعاليتهاي مختلف براورده ميسازد. خانه شما باصطلاح مبله است، يعني اثاثيه و تجهيزات لازم براي زندگي در فضاي خانه فراهم است. وقتي شما يک آپارتمان مبله اجاره ميکنيد، بدين معنا است که وسايل ابتدايي زندگي در آن وجود دارد. تجهيزاتي مانند ميز و صندلي، يخچال و اجاق گاز، کفپوش و روشنايي و بسياري ديگر، درست مانند يک هتل معمولي که ميتوانيد با يک کيف وسايل شخصي نقل مکان کرده و سکونت کنيد. يک شهر مبله نيز همين معني را دارد. . www.sumiran.ir
يعني در فضاي ميان ساختمان ها و بناها، عناصر مکملي نياز است تا زندگي شهري را سامان بخشد. تجهيزاتي که همچون اثاث يک خانه، امکان زندگي را در فضاي محصور ميان سنگ و بتن و شيشه فراهم آورد. اين اجزاء، جريان حرکت، سکون، تفريح و اضطراب را در شهر تنظيم مي کنند و به آن روح مي بخشند. اثاثه، تجهيزات يا مبلمان شهري، خياباني يا فضاي باز اصطلاحات رايج اين تسهيلات و امکانات هستند. اين تسهيلات در انگلستان بيشتر به «مبلمان خياباني» و در امريکا به «مبلمان همگاني» با «مبلمان فضاي باز» معروف هستند. اثاثه، جمع اثاث به معناي وسايل و لوازم زندگي است. تجهيزات، جمع تجهيز، در مفهوم آراستن و بسيج کردن و بيشتر به وسايل و ساز و برگ نظامي اطلاق مي شود. مبلمان واژه فرانسوي به معناي مجموعه اثاثه و دکوراسيون يک محل است.»رايج ترين ترکيب فوق، «مبلمان شهري» است که مي تواند دربردارنده مفاهيم ضمني نيز باشد.دامنه مفهومي و کاربردي اين واژه بسيار گسترده است. مبلمان شهري به مجموعه وسيعي از وسايل، اشياء، دستگاه‌ها، نمادها، خرده بناها، فضاها و عناصري گفته مي شود که چون در شهر و خيابان و در کل، در فضاي باز نصب شده اند و استفاده عمومي دارند، به اين اصطلاح معروف شده اند. www.zibasazi.tehran.ir
يعني کليه وسايل و تجهيزات مورد نياز براي زندگي شهري ، که به آن امکانات و تسهيلات شهري ( مبلمان شهري ) گفته ميشود. وسايلي مانند : آبخوري، نيمکت، ايستگاه اتوبوس و تاکسي، پل عابر پياده، تابلوهاي شهري ، نرده و جداکننده ها، سطل زباله، کفپوش و کفسازي، وسايل زمين بازي کودکان و بسياري ديگر که بيش از يکصد مورد را دربر ميگيرد. . www.sumiran.ir
بسياري از عناصر به کار رفته در يک خيابان، سابقه‌اي به قدمت تمدن بشري دارند. از جمله اين عناصر مي‌توان به انواع سرپناه و نشست گاه ها اشاره کرد. برخي ديگر از اين عناصر به طور مشخص معلول ابداع يا اختراعي تاريخي هستند. به طور مثال نياز به تلفن همگاني در مکان هاي عمومي پس از ظهور تلفن و فراگيري آن در اروپا و ساير نقاط شکل گرفت. هم چنان که در بخش پيشين نيز اشاره شد، در بررسي سير تحول شهر و خيابان، نقطه عطف بسيار مهمي وجود دارد و آن انقلاب صنعتي است و اين پديده نه تنها بر سيماي ظاهري شهر تاثير گذاشت بلکه تا اعماق وجودي جزئي‌ترين مسائل شهري ريشه دواند. وابستگي‌هايي را از بين برد و نيازهايي را ايجاد کرد با ظهور طراحان قرن بيستمي از گوشه و کنار دنيا، اين شاخه از گرايش‌هاي طراحي هم بسيار گسترده و هم متنوع شد. نو آوري در مواد، فرايندهاي توليد و فناوري، طرح هاي کامل تر و جامع تري را سبب گشت. مفاهيمي هم چون يکپارچگي، هماهنگي، هويت و دوام در سر لوحه کار طراحي براي مجموعه اجزاي مبلمان شهر قرار گرفت. اين روزها نقش مبلمان شهري در خدمت رساني به شهروندان هر شهر بر کسي پوشيده نيست. اما مسئولين امر و دست اندرکاران امور شهري معتقدند که گذشته از امر خدمات رساني، حفظ هويت و زيبايي سيماي شهري نيز از اولويت بالايي برخوردار است. چنانچه در برخي موارد ديده مي شود با گسترش بي ضابطه بسياري از شهرهاي بزرگ و افزايش جمعيت، رفته رفته تسلط مسئولين شهري به کنترل اوضاع اجتماعي و پرداختن به امور سيماي شهرها و ساماندهي آنها کمتر از گذشته مي شود و گاهي حفظ هويت سيماي بصري در زير پوشش عملکردها و پاسخ به نياز روزمره شهروندان به فراموشي سپرده مي شود. در بعضي موارد نيز به جرات مي توان گفت هجوم بي رويه و حساب نشده جمعيت از روستاها و شهرهاي کوچکتر به شهرهاي بزرگ و به ويژه کلان شهرها و در نتيجه نياز بيشتر به خدمات شهري مناسب، باعث به وجود آمدن سيمايي نامناسب و اغتشاش در هويت و کالبد شهر مي شود.
حال در آغاز قرن 21 آنچه بيش از همه مورد توجه قرار گرفته است، تخريب هاي جهاني زيست محيطي است. مي توان پيش بيني کرد که طراحي در آينده در صدد عرضه محصولاتي خواهد بود که با محيط زيست سازگار باشند. مبلمان شهري نيز از اين قاعده مستثني نيست و اگر تا به حال کمتر بدان توجه شده است در آينده چنين نخواهد بود. مبحث مبلمان شهري در کنار رفع نيازهاي مادي گروه هاي مختلف استفاده کننده از فضاهاي شهري، به بعد زيبا شناسانه آن نيز بايد بپردازد و اين زيبايي بيش از هر چيز حاصل هماهنگي، وحدت و تنوع، تکرار شوندگي و انعطاف پذيري عناصر دخيل در طراحي شهري است. چه در غير اين صورت نابه ساماني و بي هدفي که امروز به دليل پراکنده کاري و خود محوري هاي به اصطلاح صرفه اقتصادي و نبود الگو و ضوابط مناسب و استاندارد شده براي اين عناصر بروز کرده چهره شهر را مخدوش نموده و راه گشا نيست www.zibasazi.tehran.ir
تمامي اينها نياز کاربردي مردم و گردشگران را فراهم مي آورد. در اين ميان تاثيرات هنر و زيبايي شناسي بر روح و روان انسانها نيز اهميت بسيار دارد. همانگونه که در فضاي خانه به تغيير رنگ ديوارها، نصب تابلوهاي نقاشي، مجسمه و تزيينات اهميت ميدهيد، فضاي شهري هم براي آرامش و نشاط روحي شهروندان و تاثير گزاري مثبت ، نيازمند آثار فرهنگي ، هنري و هويت بخشي ميباشد. www.sumiran.ir مبلمان شهري بخش مهمي از محيط زيست ما را تشکيل مي دهد که در تعامل مستقيم يا غيرمستقيم با ساير امکانات شهري (با کاربردهاي متفاوت) است. بر همين اساس، ايجاد سازگاري و هماهنگي بصري بين اجزا مبلمان شهري با ساير المان‌هاي شهري، جهت تشديد و تکميل زيبايي فضاي شهري امري اجتناب‌ناپذير است.

2-11-1- اهميت مبلمان در سيماي شهري:

آنچه در مورد يک بافت اجتماعي يا معماري و حتي فرهنگ اهالي يک شهر در ذهن مردم به ياد مي ماند، حفظ هويت شهري است. هويت‌هاي اخلاقي، فرهنگي، تاريخي، علمي، مذهبي، تکنولوژيکي و طبيعي متبلور در سيما و عناصر شهر مي‌تواند به تشخص فضاي شهري کمک نمايد. القاي حس تعلق به فضاي يک شهر يا استان خاص از طريق مبلمان شهري از خصوصيات بارزي است که مي‌تواند در بازسازي يا نوسازي محلات شهري در نظر گرفته شود.
مبلمان شهري بخش مهمي از محيط زيست ما را تشکيل مي دهد که در تعامل مستقيم يا غيرمستقيم با ساير امکانات شهري (با کاربردهاي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی ناخودآگاه، مفهوم فضا، سلسله مراتب، دوران مدرن Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی حمل و نقل