پایان نامه با واژه های کلیدی ریسک بازار، انحراف معیار، ارزش دفتری، ریسک سیستماتیک

دانلود پایان نامه ارشد

:cov (r_i, r_m ) نشاندهنده کوواریانس بازده سهم و بازده بازار میباشد.
:σ^2 (r_m) نشاندهنده کوواریانس بازدههای بازار میباشد.
لازم به ذکر است که در این تحقیق، این متغیر (بتا) از طریق نرمافزار رهاورد نوین بدست میآید.
P یا قیمت هر سهم: این متغیر برابر است با ارزش بازار هر سهم شرکت در پایان دورهی مالی.
CFO(t+1) یا جریان وجه نقد عملیاتی آتی: این متغیر از جمع جبری جریان وجهنقد عملیاتی، بازده سرمایهگذاری و سود پرداختی بابت تأمین مالی و مالیات بر درآمد (که هر سه مورد قابل استخراج از متن صورت جریان وجه نقد در سال مالی t+1 است) بدست میآید.
Ni(t+1) یا سود خالص دوره بعد: برابر است با سود خالص شرکت در سال مالی t+1.

3.7.2 متغیرهای مستقل
NI یا سود خالص: سود خالص برابر با حاصل جمع سود (زیان) عملیاتی، درآمدها و هزینههای غیرعملیاتی و سود (زیان) عملیات متوقف شده میباشد (استاندارد حسابداری شماره 6 ایران). در این تحقیق این متغیر از متن صورت سود (زیان) دوره استخراج میشود.
CI یا سود جامع: سود جامع عبارت از کلیهی تغییرات در حقوق صاحبان سرمایه از بابت درآمدها و هزینههای مختلف شناسایی شده، اعم از تحقیق یافته و تحقق نیافته، در طی دوره مالی میباشد. بنابراین، سود جامع شامل:
سود یا زیان خالص دوره طبق صورت سود (زیان)،
سایر درآمدها و هزینههای شناسایی شده به تفکیک و
تعدیلات سنواتی میباشد (استاندارد حسابداری شماره 6 ایران، بند 8).
مطابق با استاندارد حسابداری شماره 6 ایران، صورت سود (زیان) دوره، یکی از اقلام صورت سود (زیان) جامع را به تفصیل نشان میدهد و سایر درآمدها و هزینههای شناسایی شده، که به طور جداگانه در صورت سود (زیان) جامع انعکاس مییابد، شامل موارد زیر میباشد:
درآمدها و هزینههای تحققنیافتهی ناشی از تغییرات ارزش داراییها،
سود یا زیان اکچوئری در طرحهای مزایای معین بازنشستگی،
تعدیلات تسعیر ارز،
مازاد تجدید ارزیابی سرمایهگذاریهای بلندمدت،
بخش اثربخـش سود یا زیان مربوط به ابزارهای مصـونسازی در مصـونسازی جریانهای نقـدی میباشد.
در این تحقیق برای هر شرکت سود (زیان) جامع با تعدیل آثار موارد فوق (استاندارد حسابداری شماره 6) در سود خالص مورد محاسبه قرار میگیرد.
σNI یا نوسان سود خالص: برابر است با انحراف معیار سود خالص شرکت در طی سه سال (سال t و 2 سال قبل از آن).
σCI یا نوسان سود جامع: برابر است با انحراف معیار سود جامع شرکت در طی سه سال (سال t و 2 سال قبل از آن).
σCI- σNI یا نوسانات سایر اجزای سود جامع: برابر است با مابهالتفاوت انحراف معیار سود جامع از انحراف معیار سود خالص شرکت.
BVE یا ارزش دفتری هر سهم: این متغیر که برابر با ارزش دفتری هر سهم شرکت در پایان دورهی مالی است از تقسیـم ارزش دفتری حقوق صاحبان سرمایه به تعداد سهـام منتشـره بدست میآید.
AE یا سود غیرعادی هر سهم: این متغیر از طریق رابطهی زیر محاسبه میشود:
سود غیرعادی= سود دوره جاری هر سهم (EPS)- (نرخ بازده بدون ریسک در ابتدای دوره × ارزش دفتری هر سهم در ابتدای دوره)
استفاده از نرخ بدون ریسک منجر میشود تا برآوردهای ضریب با در نظر گرفتن اثرات ریسک (هادر و همکاران 2006) انجام شود. گفتنی است، در این تحقیق نرخ بازده بدون ریسک برابر با نرخ اوراق مشارکت (استخراج شده از سایت بانک مرکزی) در نظر گرفته شده است.
3.7.3 متغیرهای کنترلی
DE یا نسبت بدهی به حقوق صاحبان سرمایه: این متغیر که نمایندهای از ریسک ساختار سرمایهی شرکت میباشد، از تقسیم کل بدهیها به جمع حقوق صاحبان سرمایه بدست میآید. با توجه به نتایج تحقیق هامادا (1972) و بومن (1979) بین ریسک سیستماتیک شرکت و اهرم شرکت رابطه مثبت و معنیداری برقرار است. لذا برای کنترل تأثیر ریسک ناشی از ساختار سرمایه میبایست از این نسبت استفاده نمود.
CF یا نسبت جریان وجهنقد عملیاتی به بدهی جاری: این متغیر که نمایندهای از ریسک نقدینگی شرکت میباشد از تقسیم جریان وجهنقد عملیاتی به بدهی جاری بدست میآید. با توجه به نتایج تحقیق بیور و همکاران (1970) داراییهای جاری نسبت به داراییهای غیرجاری بازده نوسان کمتری دارند. از این رو، در این تحقیق، از این نسبت به عنوان معیاری برای کنترل تأثیر ریسک نقدینگی شرکت استفاده میشود.
3.7.4 سایر متغیرها
MVE یا ارزش بازار حقوق صاحبان سرمایه در اول دوره: این متغیر از حاصل ضرب ارزش بازار سهام شرکت در تعداد سهام منتشره بدست میآید.

3.8روش آزمون فرضیات تحقیق
3.8.1 آزمون فرضیهی اول: مقایسهی میزان نوسان سود جامع نسبت به سود خالص
در فصل دوم بیان کردیم که ثبات نسبی سودآوری یک واحد تجاری در سرمایهگذاری در آن مؤثر است، بدین صورت که هر چه میزان انحراف سودآوری سالهای گذشته و یا سودهای احتمالی دورههای آتی نسبت به میانگین سود یا سود مورد انتظار بیشتر باشد، ریسک سرمایهگذاری در آن واحد تجاری بالاتر و در مقابل ارزش آن کمتر خواهد بود (ایکنز و میشکن، 1999). نوسانپذیری سود اغلب یکی از عوامل بالا بودن ریسک شرکت تلقی میشود. به همین علت، انتخاب معیاری از سود که نوسان کمتری داشته باشد، اهمیت فراوانی دارد.
برای پاسخ به این سوال که آیا سود جامع بیش از سود خالص نوسان دارد یا خیر، از دو متغیر به شرح زیر استفاده میکنیم:
NI و CI.
NI نشاندهنده سود خالص و CI نشاندهنده سودجامع است.
در این قسمت قبل از هر چیز، هر دو متغیر با استفاده از ارزش بازار حقوق صاحبان سرمایهی اول دوره همگن میشوند و سپس انحراف معیار سود خالص و سود جامع هر شرکت (به عنوان معیاری از میزان نوسانات) را طی دورهی 1382-1391 محاسبه کرده و در نهایت میانگین انحراف معیار شرکتهای نمونه را با یکدیگر مقایسه و مورد تجزیه و تحلیل قرار میدهیم.
برای تعیین نوسانات نسبی نیز، از نسبت ب_CI//_NI استفاده میشود. برای اندازهگیری نسبت مذکور، ابتدا انحراف معیار سود خالص و سود جامع هر شرکت در طی 10 سال و سپس نسبت ع_CI//_NI برای هر شرکت محاسبه میشود. در نهایت با استفاده از میانگین نسبت ش_CI//_NI شرکتهای نمونه، نوسان سود جامع را نسبت به سود خالص مقایسه میکنیم.
3.8.2 آزمون فرضیه دوم: بررسی ارتباط معیارهای نوسانات سود و ریسک شرکت
با هدف تعیین این که آیا معیارهای نوسانات سود به عنوان عنصری از ریسک بازار شرکت در نظر گرفته میشوند یا خیر، به بررسی ارتباط معیار ریسک شرکت (در اینجا ریسک سیستماتیک یا بتا) و معیارهای نوسانات سود (در اینجا سود خالص و سود جامع)، میپردازیم. احتمال میرود که این دو، یعنی معیارهای نوسانات سود و معیار ریسک بازار، باهم رابطهی مثبت داشته باشند. بنابراین، از میان معیارهای نوسانات سود، معیاری که رابطـهی قویتری با ریسک بازار شرکت داشته باشـد، معیار کاملتری از ریسک بازار محسوب میشود.
برای آزمون این فرضیه، از متغیرهای زیر استفاده میشود، سپس دادهها با استفاده از رگرسیون چند متغیره، مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرند.
NI، CI،ß، DE، CF و MR.
NI نشاندهندهی سود خالص، CI سود جامع، ß بتا، DE نسبت بدهی به حقوق صاحبان سرمایه، CF نسبت جریان وجهنقد عملیاتی به بدهی جاری و MR ریسک شرکت میباشد. توجه داشته باشید که در اینجا نیز هر دو معیار نوسان سود، یعنی سود خالص و سود جامع، به وسیلهی ارزش بازار حقوق صاحبان سرمایهی اول دوره، همگن میشوند.
مدلهای رگرسیون به شرح زیر میباشد:
مدل اول: آزمون ارتباط ریسک بازار شرکت با نوسانات سود خالص
MRj = α0 + α1DEj + α2CFj + α3σNIj + εj (3-1)
مدل دوم: آزمون ارتباط ریسک بازار شرکت با نوسانات سود جامع
MRj = α0 + α1DEj + α2CFj + α4σCIj + εj (3-2)
مدل سوم: آزمون ارتباط ریسک بازار شرکت با نوسانات سایر اجزای سود جامع
MRj = α0 + α1DEj + α2CFj + α3σNIj +α5 (σCIj – σNIj) + εj (3-3)

برای انجام این آزمونها، از مدل هادر و همکاران (2006) و شادوالی خان (2012) استفاده میشود. در کلیهی معادلات بالا MR نشاندهندهی معیار ریسک بازار برای شرکت j است. همچنین لازم به ذکر است که در این تحقیق معیار اندازهگیری ریسک بازار شرکت، بتا (معیار ریسک سیستماتیک) میباشد که برابر با بتا شـرکت j در طی دوره 82 تا 91 است. DE نشاندهنده نسبـت بدهی به حقوق صاحبان سـرمایه، CF نشاندهنده نسبت جریان وجهنقد عملیاتی به بدهی جاری، σNI نشاندهنده نوسانات سـود خالص، σCI نشاندهنده نوسانات سود جامع و σCI – σNi معیار محاسبه نوسانات سایر اجزای سود جامع برای شرکت j در طی دوره 82 تا 91 میباشد. همچنین لازم به ذکر است که σNi و σCI به صورت انعطافپذیر برای 3 سال (سال t و 2 سال قبل از آن) محاسبه میشود.
به منظور کنترل تأثیر دیگر متغیرهای حسابداری بر ریسک بازار شرکت، از متغیرهای کنترلی DE (به عنوان معیار ریسک ساختار سرمایه) و CF (به عنوان نمایندهای از ریسک نقدینگی) استفاده شده است. انتخاب متغیـرهای حسابـداری بـراساس تحقیقات قبلی که ارتباط بیـن معیارهای مبتنی بر ریسک حسابداری و بتا را مـورد بررسی قـرار دادهاند، انجام شـده است (بیـور و همکاران، 1970؛ هامادا128، 1972؛ بومـن129، 1979 و گو و امانوئل130، 1981). هامادا (1972) نشان داد که ریسک سیستماتیک سهام عادی شرکت با اهرم رابطهی مثبت دارد. بومن (1979) به بررسی ارتباط نظری بین ریسک سیستماتیک و متغیرهای مالی (حسابداری) پرداخت. نتایج تحقیق وی نشان داد که بین ریسک سیستماتیک شرکت و اهرم شرکت و بتای حسابداری یک ارتباط نظری وجود دارد. بنابراین، نسبت بدهی به حقوق صاحبان سرمایه میتواند به عنوان معیاری از ریسک قراردادی ناشی از ساختار سرمایه، بکار رود (بیور و همکاران، 1970). بیور و همکاران (1970) بر این باور بودند که داراییهای نقدشونده یا جاری نسبت به داراییهای غیر جاری، نوسان کمتری دارند. از این رو در این تحقیق، از نسبت نقدینگی، که از تقسیم جریان وجهنقد عملیاتی به بدهی جاری بدست میآید، به عنوان معیاری از ریسک نقدینگی استفاده میشود. در نهایت توجه به دو نکته سودمند است:
درصورتیکه نوسانات سود با ریسک بازار شرکت ارتباط داشته باشد α3 و α4 باید مثبت و معنیدار باشد.
در صورتیکه نوسانات سایر اجزای سود جامع با ریسک بازار شرکت ارتباط داشته باشد α5 باید مثبت و معنیدار باشد.
3.8.3 آزمون فرضیه سوم: بررسی ارتباط معیارهای نوسانات سود و قیمت سهام
به منظور نشـان دادن اینکه نوسانات سـود، عنصـری از ریسک میباشـد که سبب کاهش قیمت سهام میشود، از مدل هادر و همکاران (2006) که حاصل بسط مدل سود باقیمانده اولسان131 (1995) است، استفاده میکنیم.

مدل اول: معادله زیر مدل معیار اولسان (1995)، را پیش از در نظر گرفتن هر کدام از متغیرهای نوسانات سود نشان میدهد:
Pj = γ0 + γ1BVEj + γ2AEj + εj (3-4)

P قیمت هر سهم شرکت j در پایان سال مالی، BVE ارزش دفتری هر سهم شرکت j در پایان سال مالی و AE سودهای غیرعادی هر سهم شرکت j میباشد که به عنوان نمایندهای برای سودهای غیرعادی موردانتظار استفاده میشود.سودهای غیرعادی هر سهم (AE) با استفاده از رابطه زیر محاسبه میشود (هادر و همکاران 2006).
سود غیرعادی= سود دوره جاری هر سهم (EPS)- (نرخ بازده بدون ریسک در ابتدای دوره × ارزش دفتری هر سهم در ابتدای دوره)

استفاده از نرخ بدون ریسک، در این معادله، منجر میشود تا برآوردهای ضریب با در نظر گرفتن اثرات ریسک (هادر و همکاران 2006) انجام شود. همچنین انتظار میرود در این معادله، ضریب BVE نزدیک به 1 و ضریب AE مثبت باشد.
برای بررسی این سـوال که آیا قیمـتهای بازار سرمایه با در نظر گرفتن نوسـانات سـود تعیین میشوند یا خیر، هر یک از معیارهای ریسک حسابداری را در سودهای غیرعادی ضرب شد و در نهایت مدلهای زیر برآورد گردید (هادر و همکاران 2006):
مدل دوم: آزمون ارتباط نوسانات سود خالص با قیمت بازار سهام شرکت
Pj = γ0 + γ1BVEj + γ2AEj + γ3 (DEj × AEj) + γ4 (CFj × AEj) + γ5 (σNIj × AEj) + εj
(3-5)

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی استانداردهای حسابداری، صورتهای مالی، عملکرد مالی، بازار سهام Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی رگرسیون، مدل رگرسیون، رگرسیون خطی، بازار سهام