پایان نامه با واژه های کلیدی رفتار انسان، دولت اسلامی، افکار عمومی، طبقه اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

جامع از آن را دشوار نموده است ، اما دشواری در تعریف بحران مانع از ارائه تعریف نسبی از آن نمی‌شود. برخی از دانش‌پژوهان ، بحران را به معنای فشار، اضطراب، فاجعه، خشونت، فرصت خطرناک یا خشونت احتمالی به کار می‌برند.
علوم اجتماعی بحران را اختلال شدید جمعی دربهم ریختگی تعادل گروهی می‌بیند که در آن عناصر جامعه هماهنگی خود را از دست می‌دهند. در حوزه پزشکی این مفهوم به‌عنوان بروز وضعیتی نامساعد در ارگانیسم بدن است در عرصه سیاست بحران به معنا هنگامه‌ای است که منش و نهادهای ملي به‌طور جدي تهديد می‌شوند. به‌عنوان‌مثال ميلروایسکو1 از بحران چنین تعريفی دارند: موقعیت کوتاه‌مدت و حاد است ، البته گاه طول مدت آن نامشخص خواهد بود.
اما علاوه بر تعريف بحران اين واژه بارها در کنار واژه ايدئولوژي كه قبلاً به تعريف آن پرداخته‌ایم بكار می‌رود كه می‌توان گفت بحران ايدئولوژي همان فقدان یا ضعف ايدئولوژي حاکم خواه در چارچوب یک جامعه خاص و یا در عرصه روابط بین‌المللی می‌باشد. این وضعیت به‌طور مشهودی پس از جنگ سرد بر فضاي جامعه غربي حاكم گرديده است. غرب كه مدت‌ها ايده كمونيسم را طرف مقابل خود می‌دید با فروپاشي آن دچار نوعي سرگشتگي وخلاء ايدئولوژيك گرديده و از طرفي اضمحلال دروني ليبراليسم غربي كه بحران معنا و رکودهای اقتصادي بخشي از آن است باعث گرديد كه در اين فضاي خالي از رقيب، نظريه پايان تاريخ مبني بر پيروزي ليبرال دموکراسی غرب متبلور گردد.
6. پیکارجویان معارض: افراد و گروه‌هایی که اقدام به رویاروی و فعالیت عملی و تهاجمی علیه امنیت ملی انجام می‌دهند که در این انگاره مقصود گروه‌هایی است که در عراق علیه دولت مرکزی و اقشار اجتماعی عراق فعالیت می‌کنند که عبارت‌اند از جبهه النصره، جماعت انصار اسلام، مردان طریقت نقشبندی، دولت اسلامی عراق و شام (داعش).
7. داعش: گروه داعش موسوم به (دولت اسلامی عراق و شام)، در حال حاضر فعال‌ترین و تندروترین گروه‌ تکفیری فعال در مناطق سوریه و عراق به شمار می‌رود. این سازمان تروریستی با ترکیبی از نیروهای سلفی، وهابی و بعثی از حمایت آشکار و پنهان برخی از کشورها برخوردار است. گروه تکفیری داعش، ابتدا با شعار حمایت از حقوق مردم اهل سنت سوریه، با دولت این کشور وارد جنگ شد اما به دلایل شکست‌های پیاپی از ارتش سوریه، از دست دادن شهرها و نقاط استراتژیک تحت تصرف و نتایج انتخابات‌های مردمی در کشورهای عراق، افغانستان با پشتیبانی اطلاعاتی و تسلیحاتی برخی از کشورها، تهاجم گسترده‌ای را علیه کشور عراق آغاز و برخی از شهرها و مناطق مهم این کشور را تصرف کرد.
ز: روش تحقیق و روش جمع‌آوری اطلاعات
روشی که می‌توان برای دست‌یابی به نتایج علمی در این پژوهش مورداستفاده قرار می‌گیرد از نوع توصیفی-تحلیلی و روش جمع‌آوری اطلاعات از نوع کتابخانه‌ای (مقالات و اسناد بایگانی‌شده و اخبار وقایع روز عراق) می‌باشد.

ک: محدوده زمانی و مکانی تحقیق
محدوده زمانی تحقیق مربوط به شروع فعالیت گسترده گروه‌های معارض سنی در عراق که درواقع بعد از اشغال عراق به دست قدرت‌های بزرگ در سال 2003 تا 2014 می‌بخشد و ازنظر مکانی نیز کشور عراق ، ایران و تا حدودی سوریه و برخی از کشورهای خلیج‌فارس را بررسی می‌گردد. قلمرو موضوعی تحقیق نیز فقط شامل گروه‌های معارض سنی می‌شود و شامل گروه‌های قومیتی نمی‌شود.

ل: سازمان‌دهی تحقیق
این پژوهش شامل چهار فصل و نتیجه‌گیری می‌باشد.
فصل اول به مقدمه و چهارچوب کلی تحقیق اختصاص‌یافته است که در آن طرح کلی تحقیق مشتمل بر تعریف مسئله، سابقه و ضرورت موضوع، سؤال و فرضیه‌های تحقیق و … مطرح‌شده است.
فصل دوم پژوهش موردنظر به موضوع خشونت اختصاص‌یافته که در این فصل به تعریف خشونت، انواع آن، خشونت ‌های فرقهای و قومی و همچنین خشونت در جنبش‌های اسلامی اختصاص‌یافته است. در مبحث بعدی از این فصل به موضوع تسری خشونت در منطقه اشاره‌شده است که چگونه خشونت‌های منطقه به خاطر شرایط ویژه مرزی به درون محدوده مرزی کشور دیگر تسری پیدا می‌کند و در آخر مدلی از خشونت ارائه‌شده است.
در فصل سوم به بحث بحران در عراق و محیط امنیت خاورمیانه اختصاص دارد که در این فصل به بحران قومی و ایدئولوژیکی عراق اشاره‌شده است و در مبحث دوم از این فصل به تأثیرگذاری این بحران‌ها، بر کشورهای همسایه و کردهای منطقه و سازمان همکاری خلیج‌فارس اختصاص دارد.
فصل آخر این پژوهش به بحران عراق و محیط امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران اختصاص دارد و در سه مبحث به تحلیل این موضوع پرداخته‌شده است. در مبحث اول از این فصل به بحران‌ عراق و خشونت فرقهای در ایران اختصاص دارد که این بحران‌ها در سه گفتار بررسی‌شده است. در مبحث دوم از این فصل به بحران‌ عراق و خشونت قومی در ایران مربوط می‌شود و در آخرین مبحث به ایران و مبارزه با بحران عراق پرداخته‌شده است که در چهار گفتار ابعاد مختلف آن بررسی‌ میشود. در پایان نتیجه‌گیری کلی از این نوشتار ارائه می‌شود.

فصل دوم:
خشونت و تسری آن

خشونت و تسری آن

مقدمه
خشونت پدیده‌ای تاریخی است که در ادوار گذشته نیز وجود داشته است. اما علیرغم پیشرفت‌های روزافزون بشری این پدیده هنوز هم پابرجاست و فارغ از ملیت، نژاد، طبقه اجتماعی و حتی میزان توسعه‌یافتگی کشورها همچنان خشونت با شدت و ضعف متفاوت در کشورها و روابط بین آن‌ها وجود دارد. خشونت هرچند پدیده‌ای تاریخی است لیکن یک پدیده اجتماعی نیز می‌بخشد، اگرچه میزان و شدت آن در کشورها، فرهنگ‌ها و حتی در خرده‌فرهنگ‌های گوناگون متفاوت می‌باشد اما به‌عنوان یک پدیده چندبعدی هم علت و هم معلول بسیاری از آسیب‌های اجتماعی است. یکی از دلایل توجه به مسئله خشونت تأثیرگذاری امنیتی آن در سرنوشت حال و آینده کشورها و جوامع انسانی هست. اینکه ملیت، نژاد، قومیت و حتی طبقه اجتماعی در شدت و ضعف ایجاد خشونت تأثیر داشته باشد از اصول مهم در بحث خشونت می‌باشد. لذا در این فصل در ابتدا تعریفی از خشونت از دیدگاه صاحب‌نظران گوناگون داده می‌شود و بعد خشونت در بنیادهای اسلامی و دیدگاه‌های اسلامیون خصوصاً اهل سنت گفته‌شده و تحرکات خشونت‌آمیز آن‌ها و دلایل آن‌ها مورد نقد قرار می‌گیرد و بعد به مبحث تسری خشونت پرداخته می‌شود و اشاره به شرایطی می‌شود که باعث تسری خشونت به منطقه دیگر می‌شود.

مبحث اول: خشونت
واژهی خشونت معمولاً به وضعیتی اشاره دارد که در آن، گروه انسانی معینی (خواه قبیلهای، قومی، زبانی، مذهبی، اقتصادی- اجتماعی، سیاسی و یا غیر آن) با گروه‌های انسانی معین دیگری به دلیل ناسازگاری واقعی یا ظاهری اهدافشان، تعارضی آگاهانه داشته باشند. لوئیس کوزر2 خشونت را چنین تعریف میکند، «مبارزهای بر سر ارزش‌ها و مطالبهی منزلت، قدرت و منابع نادر که در آن هدف هر یک از طرفین خنثی کردن، صدمه زدن و یا نابود ساختن رقبای خویش است» (دوئرتی و فالتزگراف، 1376، 296).
متفکران و نظریهپردازان سیاسی، جامعهشناسان، روانشناسان، حقوقدانان و دیگر دانشمندان علوم، نظریات مختلفی در مورد خشونت ارائه کردهاند، در زیر به برخی از آن‌ها اشاره مینماییم:
1- روسو3: معتقد بود که فرد بهعنوان یک حیوان اجتماعی، رفتارش نیز در جامعه تحت تأثیر تمایلات مخرب حیوانی یا خرد انسانی اوست. در این برداشت، انسان در قالب جامعه مطرح میشود و رفتار او نیز متأثر از محیطی است که او یک محصول طبیعی آن است. در تعبیر روسو، علت عمدهی خشونت و جنگ نه انسان است و نه دولت، بلکه نظام حاکم بر جامعه4 است. جنگ و خونریزی رهبران و حاکمان آن جامعه به خاطر  شهرت، قدرت، ثروت و اقتدار و غیره ازجمله انگیزههایی است که در پشت این زشتترین و پلیدترین پدیدهی اجتماعی نوع بشر وجود دارد.  
2-زیگموند فروید5، اریک فروم6، هارولد لاسول7 و کنراد لورنز8: ازجملهی دانشمندان و متفکرانی هستند که هر یک در زمینههای خاص خود در مورد رفتار انسانها در جامعه نظریهپردازی کردهاند و تمایلات سازنده و مخرب نوع بشر را زیر ذرهبین بردهاند.
3- داروین9: طرفداران نظریهی داروین بر این اعتقاد هستند که انسانها مانند موجودات دیگر در ذات و فطرت خود رفتاری خشونتآمیز و حیوانی دارند و همواره درصدد سلطهجویی و حذف یکدیگرند و در این میان دوام و بقا، نصیب قویترین آن‌ها میشود.
4- امانوئل کانت10: معتقد بود که صلح در میان انسانها یک حالت طبیعی نیست، بلکه آنچه طبیعی و فطری است منازعه و جنگ و خشونت است.
5- کنراد لورنز11: نشان میدهد که روحیهی سلطهجویی و تجاوز موجب بقای نوع بشر شده است.
6- اریک فروم12: معتقد است که عشق به زندگی و سازندگی ذاتاً در فطرت بشر موجود است، فقط باید زمینهی تجلی آن را به وجود آورد، در غیر این صورت انسان درراه تخریب آن گام بر خواهد داشت. به‌عبارت‌دیگر اگر محیط را تغییر دهید، رفتار انسان را می‌توانید تغییر دهید.
7- مارکسیستها: آن‌ها خشونت و تجاوز و منازعه و جنگ را به گونه دیگری تعبیر میکنند. آن‌ها برای توجیه نظرات خود از قلمرو جامعهشناسی کمک می‌گیرند و منازعه و خشونت را ناشی از تضاد طبقاتی میدانند.
8-ریمون آرون13: به عقیدهی آرون، جنگ به‌خودی‌خود متعلق به قلمرو هنر و دانش نیست، بلکه یک پدیده متعلق به زندگی اجتماعی است و تا هنگامی‌که بشریت به وحدت کامل در چارچوب یک حکومت جهانی نرسد، اختلاف بین سیاست داخلی و سیاست خارجی وجود دارد و لاجرم تعارض، تضاد، منازعه و جنگ اجتنابناپذیر خواهد بود.
9- کوئینسی رایت14: کوشش بسیار وسیع و عمیقی دربارهی علل و ماهیت جنگ و خشونت انجام داده است. او در کتابی تحت عنوان «تحقیق در باب جنگ» چهار مؤلفه‌ی عمده را در این خصوص ردیابی و تحلیل کرده است. این عناصر عبارت‌اند از: الف: تحول دانش فنی یا تکنولوژی، بهویژه فنون مربوط به مسائل نظامی. ب: حقوق، بهویژه قواعد و قوانینی که به پیشگیری و هدایت جنگ مربوط است. ج: تشکیلات اجتماعی، بهویژه آنچه که به واحدهای سیاسی، قومی ملتها، امپراتوری‌ها و سازمان‌های بینالمللی مربوط میشود. د: افکار عمومی و برداشتهای مرتبط باهدف‌ها و ارزش‌ها. این چهار عامل یا چهار محور اصلی که متغیرها و پدیدههایی مثل تکنولوژی، حقوق، سیاست، جامعه‌شناسی، روانشناسی، فرهنگ و بیولوژی انسان را دربرمیگیرند، همواره در معرض تغییر و تحول و اختلال هستند و درنتیجه نظم جامعه را برهم میزنند و سبب بروز جنگ و خشونت میشوند (کاظمی، 1372، 146).

گفتار اول: انواع خشونت
خشونت می‌تواند اقسام مختلفی داشته باشد که در اینجا مقصودمان از خشونت، خشونتی است که می‌توان آن را اعتراضی نامید. خشونت اعتراضی، نقطه مقابل تحرکات اجتماعی آرام و اعتراض‌های بدون خشونت است که در چارچوب یک نظام سیاسی می‌تواند صورت پذیرد. 
خشونت اعتراضی از جهتی در جوامع غرب هم مشاهده می‌شود و اختصاصی به جنبش‌های هویتی ندارد. چراکه در اغلب جوامع اروپایی دائماً شاهد به خشونت کشیده شدن راهپیمایی‌ها و تحرکات سیاسی و اجتماعی هستیم. پیرفاو15 معتقد است که باید میان خشونت‌های قابل‌تحمل و خشونت‌های غیرقابل‌تحمل تمیز قائل شد (Faver, 1990, 103).
شامپاین با استناد به نظر آنتونی اوبرشال16 در تحلیل این‌گونه خشونت‌ها می‌گوید این خشونت‌ها در حقیقت نوع دیگری از عمل سیاسی می‌باشند. معترضینی که به خشونت متوسل می‌شوند، به اصل گفتگو معتقدند و تنها از طریق خشونت‌های کاملاً حساب‌شده و محدودی می‌کوشند، خود را به میزهای مذاکره تحمیل کنند. معترضان خشن به‌خوبی می‌دانند که درنهایت در پشت میزهای مذاکره با دولت است که می‌توانند به خواسته‌های خود برسند. آن‌ها از این طریق می‌کوشند افکار عمومی را به‌سوی خود جلب و زمامداران را مجبور به مذاکره کنند.
به نظر می‌رسد می‌توان تعارضات اجتماعی را در یک تقسیم‌بندی کلی به دو بخش تقسیم نمود: تعارضات درون نظامی و برون نظامی. در نوع نخست تعارضات، پیکارهای اجتماعی در چارچوب نظام صورت می‌پذیرد و عاملین اجتماعی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی ایدئولوژی، امنیت ملی، خاورمیانه، محیط امنیتی Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی افغانستان، جهان اسلام، سلسله‌مراتب، سپتامبر 2001