پایان نامه با واژه های کلیدی رشد جمعیت، جذب جمعیت، سلسله مراتب، اقشار کم درآمد

دانلود پایان نامه ارشد

مکانگزيني اقشار اجتماعي در کل منشره شهري ايتخت با توجه به تخصصتر شدن کارکرد و افزايش ارزش اجتماعي ـ اقتصادي فضاهاي شهر تهران بهطور طبیعي با کاهش سهم اين شهر و افزايش سهم حوزههاي شهري اطراف در اسکان جمعیت منشره بويشه کاهش سهم اقشار کارگري و کمدرآمد آن بوده است .اين فرايند طبیعي به دلیل فردان برنامه و ساماندهي الزم براي اسکان اين گروهها به گسترش اسکان غیررسمي، فضاهاي نامتعادم و فاقد تنوع از نظر اجتماعي و عملکردهاي شهري در کل منشره شهري تهران و مخصوصاً در محدوده مورد مشالعه منجر شده است.البته تالشهايي با ايجاد شهرها و شهرکهاي جديد صورت گرفته است که در اين روند گسترش حومهنشیني جمعیت در فضاهاي تجهیز شده محدده بوده و امکان هدايت آن با تلدیق مناس مکانهاي استررار اقشار مختلف و تشکیل منظومههاي شهري متعادم و متنوع، با آستانههاي جمعیتي مناس کاهش يافته است.در گذشته یوستگي مکان استررار اقشار مختلف به يکديگر در عین سلسله مراتبي بودن جايگاه آنها در فضاي مسکوني شهرهاي منشره به شکل محالت و نواحي داراي هويت اجتماعي منعکس شده بود که من استرالم به هويت عمومي شهر و يکیارچگي و تعامل الزم بین شهروندان از گروههاي مختلف اجتماعي لشمه اساسي وارد نمينمود.در توسعه فضاهاي مسکوني منشره شهري ايتخت طي دوره اخیر، اين سازمان اجتماعي ـ فضايي از هم گسسته شده و توسعه فضاهاي يک بعدي و تک عملکردي خود به عامل تشديدکننده فاصلههاي اجتماعي مبدم گشته است.

بررسي تحوالت نظام اسکان در کل منشره نشان ميدهد که طي دو دهه 75 ـ 1355 حومهنشیني در منشره از 7/3 درصد به 12/5 درصد افزايش يافته ا5/2 درصد افزايشد و اسکان غیررسمي از 3/5 درصد به 19/1 درصدا ا16/6 درصد افزايشد رسیده است.

-4-4-5-4 روند حومهنشیني در تحول نظام اسکان

حومهنشیني به معناي اسکان جمعیت در نراط تجهیز شده در خارج از شهر مرکزي يک منشره کالنشهري است .در اينجا ابعاد حومهنشنیي در منشره شهري ايتخت با افزايش سهم شهرهاي یراموني تهران که در محدوده مورد مشالعه قرار دارند؛ از جمعیت منشره سنجیده شده و من آن به برخي ويشگيهاي اين روند هم اشاره شده است.

در اواخر دهه چهل شمسي با افزايش قیمت زمین در شهر تهران، تدکیک زمین و شهرکسازي براي
اقشار متوسا در ناحیه کرج آغاز شد.قانون شهرکسازي در سام 1350 به تصوي
رسید تا سام 1357
براي حدود 32 شهرک در ناحیه کرج طرح تدکیک تهیه گرديد که به تصوي
شورايعالي شهرسازي

رسید.اغل اين شهرکها کوچک امیانگین 25 هکتارد و فاقد تجهیزات الزم بودند.در سام 1345 شهر کرج تنها امکانات جذب اقشار میاني را داشت و حومهنشنیي اقشار متوسا طي دهه 55 ـ 1345 به دلیل

عف زيرساختهاي شهري و کوچکي و راکندگي شهرکها روند کندي داشت.

اگرچه روند شهرکسازي در نتیجه وقوع انرالب دچار وقده شد اما حومهنشیني و روند مهاجرت اقشار متوسا به شهرهاي قديميتر منشره از جمله کرج ادامه يافت.کرج بزرگ طي 65ـ1355 يعني سامهاي انرالب و جنگ حدود 10 درصد ا افه جمعیت منشره را جذب نمود.در اين مرشی حومهنشیین شامل اسکان در برخي از شهرکهاي کوچک طراحي شده یش از انرالب هم ميباشد.بعضي از اين شهرکها به کارمندان دولت و به اعضاي نهادهاي انرالبي واگذار گرديد و در نتیجه اين اقدامات جمعیت ذيري در حريم کرج رشد زيادي کرد.اما به هر حام رشد بيبرنامه نراط غیرشهري حاکي از آن است که بخشي از جمعیت طي اين دوره امکان سکونت در نراط شهري و شهرکها را نداشته و در جستجوي مسکن ارزانتر به آباديها و شهرکهاي غیررسمي روي آوردهاند.

از اواخر دهه شصت به تدريج کنترم ساخت و سازهاي شهري صورت جديتري به خود گرفت.قیمت زمین و مسکن با کاهش بي باتيهاي دوره قبل افزايش يافت.طي اين دوره امکانات جذب جمعیت به ويشه گروههاي کمدرآمد در شهر تهران به شدت کاهش ياتف.الگوي اسکان حومه اي در اين دوره نیز کامالً راکنده است و اقشار متوسا با واگذاري زمین در خارج از محدودههاي شهري به تعاونيهاي کارمندي عمالً به اسکان راکنده تشويق ميشوند.

برنامه احداث شهرهاي جديد توسا وزارت مسکن و شهرسازي در منشره شهري تهران با ايده احداث چهار شهر در سام 1368 آغاز شد.شهرهاي جديد انديشه در منشره شهريار و شهر جديد اشتهارد در شهرستان کرج در محدوده مورد مشالعه جاي دارند.آماده سازي ارا ي اين شهرها از سام 1370 آغاز شد.جذب اقشار میاني جمعیت به اين شهرها که هم از نظر توان خريد مسکن و هم الگوي سکونت با الگوهاي واگذاري زمین و مسکن در اين شهرها انشباق بیشتري داشتند در حد انتظار و مشابق با یشبیني 5 ساله جمعیت آنها محرق نشد.از جمله دالئل آن ميتوان فاصله زياد و عدم دسترسي مناس ، زيرساختها و خدمات ناکافي، عفمالي و مديريتي تعاونيهاي مسکن يعني خريداران اصلي و اولیه ارا ي شهرها که ساخت و واگذاري مسکن را طوالني نمود، اشاره نمود.با توجه به ترکی اجتماعي جمعیت در محدوده کرج، احداث شهر جديد انديشه و ديگر شهرکهاي متعلق به اقشار متوسا، جايگاه مهمي در گسترش حومهنشیني در منشره داشته است. من آنکه گسترش شهرهاي کارگري و شهرکهاي غیررسمي در آن، سهم گروههاي کارگري اين حوزه را در گذشته تثبیت کرده است.اين حوزه در آينده در صورت کنترم اسکان غیررسمي، با سهم باالتري از اقشار میاني در ترکی جمعیت خود مواجه است.

-5-4-5-4 حاشیهنشیني

حاشیهنشیني يا اسکان غیررسمي عمدتاً با خريد ساخت يا اجاره مسکن در بازار غیررسمي خارج از محدوده قانوني شهرها شکل گرفته است و سهم اندک آلونکنشینهاي داخل شهرها در آن ناچیز است.بررسي نشان ميدهد که شیوه تصرف عدواني زمین در ايران قابل مالحظه نیست و زمین و ساختمان به صورت غیررسمي خريد و فروش ميشود.

آنچه که در مورد گسترش بازار غیررسمي زمین و مسکن در محدوده مورد مشالعه مشهود است بهبود تدريجي شاخصهاي مسکن است.اين امر به معناي بهبود و ی مسکن اقشار کم درآمد از نظر سرانه

فضاي سکونت، تجهیزات مسکن و میزان مالکیت آن است و از نظر کیدیت ساخت و ساز ما شاهد افرت شديد در ساخت و سازهاي غیرمجاز در محدوده هستیم.

-5-5-4 شاخصهاي اجتماعي توسعه پايدار
-1-5-5-4 جمعیت و توسعه پايدار

همانگونه که ذکر گرديد تحوالت منشره محسوب نميشود و به صرف اينکه رشد جمعیت در يک منشره افزايش چشمگیري را در فاصله زماني کوتاه داشته باشد نميتوان بر حرکت به سوي نا ايداري در منشره تاکید داشت.براي آگاهي از اين و عیت شاخصهاي معرف تحوالت جمعیتي در محدوده مورد مشالعه مورد ارزيابي قرار گرفتهاند.

الف- نرخ رشد جمعیت:

در بین سامهاي 1355 تا 1365 رشد جمعیت در شهرستان کرج با افزايش فراواني همراه بوده و ساالنه به 9/9 درصد رسیده و نسبت به دهه قبل که معادم 6/6 درصد بوده معادم نجاه درصد افزايش يافته است.علت افزايش جمعیت در دهه 1355 تا 1365 مشکالت و مسايلي است که جهت مهاجرين و استررار آنان در شهر تهران به وجود آمده است و ناگزير تعدادي مهاجر که به مرصد تهران آمده بودند در شهرکها، شهرها و آباديهاي شهرستان کرج سکونت يافتند.

در دهه بعد در فاصله سامهاي 1375 ـ 1365 شهرستان کرج با برخورداري از میزان رشد ساالنه 7/16 درصد بعد از شهرستان شهريار از لحاظ باال بودن میزان رشد ساالنه جمعیتي در بین ساير شهرستانهاي منشره در رتبه دوم قرار داشته است. افزايش میزان رشد ساالنه جمعیتي در شهرستانهاي شهريار و کرج، مهاجر ذيري شديد اين دو شهرستان را نشان ميدهد.

به طور کلي از سام 1355 به بعد میزان رشد ساالنه جمعیت شهرستان شهريار در هر يک از فواصل سرشماريها، ارقام بسیار بااليي بوده و جمعیت اين شهرستان با میزان رشدي بیش از 11 درصد در سام افزايش يافته است و در دوره سيساله ا1375 ـ 1345د متوسا میزان رشد ساالنه جمعیت در شهرستانهاي کرج و شهريار بیش از 8 درصد در سام بوده است اجدوم 12-4د.

جدول:4-4 میزان رشد ساالنه جمعیت در شهرستانهاي کرج و شهريار در فاصله سالهاي 1345 ـ 1375

شهرستا

جمعیت

میزان رشد

55ـ
65ـ
70ـ
75ـ

75ـ

ن
45
55
65
70
75

75ـ6

45
55
65
70

45

کل
345434
530060
792358
921709
1034378
4/37
4/10
3/07
2/33
2/70
3/72

7
5
6
1
6

کرج
88548
238106
581665
978733
1161161
/40
9/43
/97

3/49

4/16

8/96

10

10

شهريار
56101
87847
282497
506018
854642
4/59
/39
/36

/05

/71

9/50

12
12

11

11

مأخذ: طرح مجموعه شهري تهران، بخش اوم: مشالعات جمعیتي، گزارش مشاره 1و 4، ساختار جمعیت و خانوار.

جمعیت ساکن در مناطق شهري شهرستان کرج در فاصله زماني سامهاي 1355 تا 1365 با 11/06 درصد نرخ رشد ساالنه باالترين میزان رشد را در منشره به خود اختصاص داده است.اين میزان رشد در محدوده یرامون مناطق شهري کرج در همین فاصله داراي رشد 16/81 درصدي بوده است.که علت اساسي رشد بیشتر جمعیت در مناطق حومه اي سهولت بدست آوردن مسکن و اشتغام در صنايی و

کارخانجات اطراف و ارزان قیمتزمین و اجاره در شهرکها و شهرهاي اطراف شهرستان کرج بوده است.

رشد جمعیت ساالنه در مراکز شهري و کانونهاي رجمعیت گرداگرد شهرها امحور فرديس 30/8 درصد، محور مهرشهر 26/4 درصد و قلعهحسنخان اقدسد 20/9 درصدد حاکي از دو برابر شدن جمعیت اين مناطق طي زماني کمتر از نج سام ميباشد.جمعیت و میزانهاي رشد ساالنه نراط شهرهاي شهرستانهاي کرج از سام 1345 تا 1375 براساس بازسازي سام 1375 قابل بررسي است.

از عوارض و آ ار اين رشد فزاينده و استررار بيرويه جمعیت در اين مناطق، انهدام ارا ي زراعي و فداشدن آنها براي کاربرد مسکوني و تبعات آن است.بنابراين نحوه رشد جمعیت در محدوده موردمشالعه عاملي نا ايدار در محدوده بوده است و بیشترين میزان رشد جمعیت شهري در بین سامهاي 1365 تا 1375 اتداق افتاده و باالترين رشد در طوم اين دهه متعلق به شهر اکبرآباد و بعد از آن مالرد است.

ب ـ تراکم جمعیت تراکم جمعیت و تغییرات آن در محدوده موردمشالعه در سشح شهرستان، شهر و دهستان بررسي شده است.

در سام 1375 در هر کیلومترمربی از مساحت استان تهران 570 ندر سکونت داشتهاند که در اين زمان تراکم جمعیت در شهرستان شهريار 525 ندر در کیلومترمربی و تراکم جمعیت در شهرستان کرج 515 ندر در کیلومتر مربی بوده است.

اين در حالي است که تراکم در شهرستان کرج از 39 ندر در سام 1345 به مرادير فوق دست يافته است.يعني در يک دوره سيساله 13/2 برابر شدهاند.در صورتي که در کل منشره شهري تهران تراکم در ظرف سيسام تنها سه برابر شده است.

-6-5-4 تحلیل عوامل تأثیرگذار بر پايداري اجتماعي

جذب جمعیت به محدوده مورد مشالعه داليل گوناگوني داشته است که براي شناخت اين داليل تالش شده و مشخص گرديده که تحوالت جمعیتي و ا رات آن بر محدوده در روند بررسي و عیت ايداري اجتماعي محدوده و قضاوت در مورد اين و عیت تعیینکننده است.تمرکز باالي جمعیت در محدوده ظرف چند ده نیازهاي اجتماعي شديدي را براي اس گويي به اين جمعیت ايجاد نموده و به تبی اين تمرکز رشد و توسعه شديد بر محدوده حاکم شده است اما توسعه اي که با تامین نیازهاي اجتماعي سازگار نباشد ايدار نیست.و اصوم مسلم توسعه انساني سازمان ملل بر تأمین اين نیازها به منظور شکلگیري توانمندي ها در راه مراصد سازنده تأکید دارد.در ادامه عوامل جذب جمعیت به تدصیل مورد ارزيابي قرار ميگیرند.

-1-6-5-4 عوامل طبیعي و اقلیمي

اين عوامل به صورت موقعیت مناس طبیعي و قرارگیري اکثريت بخشهاي جمعیت ذير منشره محدوده موردمشالعه در دشتهاي وسیی و با ارتداع مناس در کنار عوامل مساعد، زمین، خاک، و امکانات اقلیمي آب و هوا و منابی آب که به رونق کشاورزي کمک بسیار نموده است و مجموعاً مکاني مناس جهت تمرکز و رشد جمعیت که از طرفي داراي ريشههاي تاريخي نیز ميباشد؛

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی امتداد خود، دوره قاجار، سلسله مراتب، استان تهران Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی استان تهران، عدم تمرکز، جذب جمعیت، به رسمیت شناختن