پایان نامه با واژه های کلیدی دانشگاه تهران، نقش برجسته، ناخودآگاه

دانلود پایان نامه ارشد

امروزي است؛ مساله اي که کشورهاي پيشرفته را بر آن داشته تا به فکر حل اين مشکل برآيند و يا دست کم در جهت تسکين اين درد اقداماتي انجام دهند.
سوالي که در اينجا مطرح مي شود اين است که چگونه مي توان به زيباسازي فضاهاي شهري پرداخت؟
و اين که در جبران آشفتگي هاي بصري فضاهاي شهري، هنرو به ويژه مجسمه هاي شهري، چه نقشي را مي تواند ايفا نمايد؟ به نظر مي رسد گذشته از مسائل شهرسازانه، راه حل ديگري که مي تواند تا حدود زيادي به جامعه خشک و پرهرج و مرج کنوني روح و نشاط ببخشد، ورود هنر به فضاهاي شهري است. شهروند خسته از تمامي آشفتگي هاي بصري که در تمام مدت شبانه روز، بي آنکه خود بخواهد بر او ديکته مي شوند، ناخودآگاه در شهرو فضاهاي اطراف خود، به دنبال عناصر و پديده هايي براي رفع خستگي بصري و روحي خويش است؛ اين جاست که هنر مي تواند چاره ساز باشد. وجود هنر در فضاهاي شهري، بي گمان به تلطيف و زيباسازي محيط خواهد انجاميد و شهر بيمار و خسته را تسکين خواهد داد.
هنرهاي بسياري را مي توان ذکر کرد که در شهرها و محيط هاي مختلف قابل اجرا و داراي ارزش هاي کارکردي زيباشناسانه هستند؛مانند انواع هنرهاي تجسمي، نقاشي ديواري و …. اما يکي از مهم ترين و موثرترين انواع هنر که مي تواند در فضاهاي شهري، کارکرد مناسب و ارزشمند داشته باشد، هنر مجسمه سازي در محيط هاي شهري است. مجسمه هاي شهري با ويژگي هايي از جمله قابليت اجرا در ابعاد و اندازه هاي بسيار بزرگ و متناسب با فضاهاي محيطي و نيز قابليت ديده شدن از زواياي گوناگون، از ساير هنرهاي قابل اجرا در شهرها، متمايزند.
طراحي و ساخت فضاهايي عاطفه انگيز و حاوي عناصر و آرايه هاو آثار هنري، به ويژه مجسمه هاي شهري، به دليل قابليت هاي زيباشناسانه و تاثيرگذاري آن، مي تواند در تسکين آشفتگي شهر و خستگي بصري شهروندان، مفيد و در عين حال باعث ارتقاي سليقه و درک هنري و بصري شهروندان، به عنوان مهم ترين مخاطبين اين آثار شود. ( پورمند، موسيوند ، 1389 ، 52 )
مجسمه هاي شخصي يک هنرمند، بر اساس احساس فردي او شکل مي گيرد. سوژه آزاد است و همه چيز در نهايت آزادي است.اين نوع مجسمه سازي بدون هيچ قيد و شرطي به وجود مي آيد
و عرضه مي شود. مجسمه هاي شهري داراي اين آزادي نيستند. به عبارتي، اغلب مجسمه ساز مجاز نيست هرچه دلش مي خواهد بسازد تا در يک قسمت شهر نصب شود. عوامل بسياري بر طرح او تاثير مي گذارند. در حقيقت، هنرمند به واسطه شرايطي خاص، مجسمه اي را طراحي و اجرا مي کند که ممکن است حتي بعضي از ويژگي هاي آن لزوما مورد قبول خودش هم نباشد. ممکن است مجسمه ساز دچار محدوديت هايي شود که ناگزير فضاي اطراف محل نصب مجسمه به او تحميل کند. البته هنرمند مي تواند در صورت امکان شاخصه هاي مجسمه سازي فردي خود را درمجسمه سازي سفارشي، از هر نوع، تعميم دهد. اصولاً نتيجه خوب در مجسمه سازي سفارشي زماني اتفاق مي افتد که هنرمند بتواند بين سلايق خود و تمامي عوامل مداخله گر اثر سفارشي، به يک تعامل و يک تعادل برسد) .سالياني، 1387 ، (3
مجسمه به طور خاص در هنر شهري کاربرد بسياري دارد و دليل آن استفاده از مصالحي است که تخريب شدن را به تعويق مي اندازد. با وجود اين حتي در مجسمه هاي شهري شاهد استفاده از مصالحي هستيم که تخريب پذير هستند و اساساً براي ماندگارشدن طراحي نشده اند. وجود فضايي بزرگ در شهر مي تواند براي بسياري ازهنرمندان وسيله اي باشد تا بتوانند آثاري را که قادر به اجرا و نصب شدن در کارگاه ها و گالري ها نيستند، ممکن سازد؛ براي مثال: هنرمنداني نظير ريچارد لانگ23، «تصاويرصفحات228و229 »، روبرت اسميتسون24 «تصاويرصفحات230و231» ، نوندا25، و آنتوني گروملي26 «تصاويرصفحات232و233» ، آثار هنري عظيمي را خلق کرده اند که کاملاً با محيطي که اين مجسمه ها نصب شده اند، تطابق دارند. در 1960 هنرمند يوناني نوندا، يک سنت قديمي دويست ساله را با ساخت مجسمه اي در زيرپل پن نوف در پاريس دوباره احيا کرد. در 1963 وي اسب تريان را ساخت.(شهباز، 1388 ، 3)
ويژگي مهم مجسمه سازي شهري، تاثيري است که در قياس با ساير انواع مجسمه سازي از جمله مجسمه سازي فردي يک هنرمند دارد. در حقيقت، مجسمه شهري در يک نمايشگاه هنري دائمي با مخاطبين بي شمار به نمايش در مي آيد، و به همين دليل مجسمه سازي در فضاهاي شهري هم در ارتقاي دانش تجسمي جامعه به مراتب موثرتر از ساير مجسمه هاست.
( پورمند ، موسيوند ، 1389، 53-54)

2-7-1- تعريف مجسمه شهري :

مجسمه شهري، حجمي سه بعدي و داراي فرم و بيان هنرمندانه است كه از جهات مختلف قابل نظاره است (بنابراين متفاوت از نقش برجسته است كه معمولا حداقل از يك جهت غيرقابل ديدن است و به زمينهاي متصل شده) موضوع آن معمولا پيكره يك انسان، حيوان، گياه يا شي است و جزيي از مبلمان شهري است كه خارج از فضاي بسته قرار گرفته است. كاركرد اصلي مجسمه تزئين، هويت بخشي يا انتقال پيامي به ناظران است و از مصالحي نظير سنگ، بتن، فلز، چوب، فايبرگلاس ساخته ميشود.
مهمترين وجه تمايز مجسمه هاي شهري با مجسمه هايي كه در فضاي بسته قرار گرفتهاند، آن است كه بينندگان مجسمه هاي فضاي باز بيشتر، تواتر ديدار آنها فزونتر و تركيب ناظران آن متنوعتر است، بدين ترتيب افرادي كه حتي سواد خواندن و نوشتن ندارند بيننده اين حجمها هستند. مجسمه سازي شهري كار مشترك مجسمه سازان، طراحان منظر و مبلمان شهري، برنامه ريزان و طراحان شهري است كه با حمايت و هدايت مديران شهري انجام ميپذيرد هر يك از اين عوامل در اين فرايند نقشي را بر عهده دارند. ساخت مجسمه به وسيله هنرمند مجسمه ساز انجام ميشود و ساير متخصصان در انتخاب مقياس و مكان مناسب نقش دارند. هدف اين همكاري آن است كه ضمن رعايت ملاحظات عملكردي بيشترين لذت بصري براي ناظر به وجود آيد.
مجسمه تنها اثر حجمي زينتبخش ميادين نيست، آثار حجمي متنوعي در فضاهاي شهري استفاده ميشوند كه اگرچه گاهي تشابه نزديكي با مفهوم مجسمه دارند اما داراي هويت متمايز هستند. بهرهبرداري هوشمندانه از اين آثار حجمي نيز ميتواند در ارتقاي كيفيت فضايي شهر موثر باشد. ww.iransculpture.ir
دكتر حسنعلي لقائي ،استاد معماري منظر دانشگاه تهران ، در خصوص زيباسازي و درك شهروندان از محيط شهري مي گويد :ً وقتي انسان در محيطي قرار مي گيرد، با تمام حواس خود محيط پيرامون را درك مي كند. عواملآ ذهني و رواني متفاوتي بر اين فرآيند اداراك محيط تاثير مي گذارند كه موجب درك متفاوت هر شخصي از يك محيط ثابت مي شوند. همچنين درك يك محيط بر اساس تجربيات شخصي و اجتماعي فرد ،معنايي را خلق ميكند كه موجب ارتباط فرد با محيط مي گردد. وقتي صحبت از محيط شهري به ميان مي آيد ،شمار انبوهي از مردم نيز مطرح مي گردند كه هر يك داراي شرايط روحي و ذهني متفاوتي هستند و به تبع اين شرايط درك متفاوتي از محيط شهري خود دارند. پس بايد توجه كرد كه عناصر و محيط هاي شهري به گونه اي طراحي شوند كه در آنها تمامي طيف ها و شرايط حسي رواني افراد مختلف مورد سنجش و شناخت قرار گرفته باشد.
وي مي افزايد : اولين نكته اي كه در بكارگيري مجسمه در شهر بايد مورد توجه قرار گيرد ،مكان مناسب قرارگيري آن است.مجسمه در مكاني مناسب مي تواند به عنوان عنصري در زيبايي شهر يا خلق معنايي خاص براي شهروندان موفق باشد. بنابراين زماني كه صحبت از به كارگيري يك تنديس براي هويت دادن به يك فضا به ميان مي آيد ،بايد به مكان مناسب براي آن توجه كرد و در اين راه از نظر سنجي از شهروندان كمك گرفت تا رضايت خاطر آنها فراهم شود.
از ديگر ويژگيهاي مجسمه مي توان به همخواني آن با محيط پيرامون و نزديكي با فضاي فرهنگي، رعايت اصول هنرهاي تجسمي و مباني حجم سازي ،درك صحيح از رابطه بين فضا و حجم وارتباط تنگاتنگ آن با مكان و محل نصب ، تاكيد بر ويژگيهاي فرهنگي و ملي و توجه به خواست زيبايي شناسي مجسمه ساز ،ارزش دادن به آثار هنري و حمايت مسئولان شهري از هنرمندان و استفاده از هنر مجسمه سازان بومي هر منطقه از ضرورتهاي ديگري است كه بايد مورد تاكيد قرار گيرد.
نكته ديگر كه در طراحي و نصب مجسمه هاي شهري مهم بنظر ميرسد ابعاد و مقياس مجسمه نسبت به محل نصب آن است.در برخي موارد ديده ميشود كه مجسمه مشاهير ملي كشور با ابعادي كوچك در منطقه اي نصب مي شود كه بدليل سرعت ناظرين اصلاً‌مورد توجه قرار نمي گيرد
http://report.aruna.ir

2-7-2- ويژگي‌هاي آثار شهري:

هنري که براي فضاهاي مردمي خلق مي‌شود با آن‌چه هنرمند در آتليه شخصي خود و يا براي عده قليلي از نخبگان مي‌آفريند متفاوت است. هرچند که دوران پسامدرن شاهد اقبال گسترده نسبت به هنر عامه‌پسند بوده است؛ نمي‌توان از نقدهاي صريحي که همواره عليه اين پديده همچون دستکار سطحي و مبتذل وجود داشته چشم پوشيد. اما در اين ميان «مجسمه‌سازي فضاي باز» از جنس ديگري است. هنر عرصه‌هاي عمومي غالباً، هنري است که اصالت و برانگيزانندگي آن طي فرايندهاي بروکراتيک از دست رفته است. در اين شرايط هنرمند يک اهرم اجرايي صرف براي به ثمر رساندن طرح‌هاي سفارشي است. اما مجسمه‌هايي که در معابر و فضاهاي عمومي ساخته شده‌اند به طور کامل و قطعي دستخوش اين آفت نبوده‌اند و در ميان آن‌ها آثار درخشان بسياري به چشم مي‌خورد.
«شکل‌گيري مکان‌هايي همچون «پارک مجسمه» فرصت‌هايي را براي بروز ايده‌هاي نو و خلق روش‌هاي تازه در مجسمه‌سازي به وجود آورده و موجب پديد آمدن اشکال جديدي از رابطه اثر هنري با مخاطب خود شده است. حتي گاه فضاهايي از اين دست همچون مرکز هنري «عابر»؛ واقع در «مينياپوليس» توانسته‌اند شعبه‌اي الحاقي به موسسات هنري تلقي شوند و يا اين که همچون مرکز هنري «سلطان طوفان» يا پارک مجسمه‌هاي «سقراط» به طور مستقل عمل کنند.
پارک مجسمه قلمروي مشخص در يک عرصه عمومي است که در آن سليقه‌هاي شخصي و سياست‌هاي روز به سود آزمون‌ها و خلاقيت‌هاي ارزشمند هنري کنار مي‌رود. با برسي آثاري که در اين پارک‌ها به نمايش درآمده‌اند مي‌توان به اين نکته پي‌برد که مجسمه‌سازها حتي در عصري که از انواع رسانه‌ها اشباع شده است قادراند ارمغان ذيقيمتي را به فرهنگ و زندگي مردم هديه کنند. (9-13،1999، Brooke Barrie, Glenn Harper)
براي نصب وساخت يك مجسمه شهري بايد قبل از هرچيز به موقعيت‌هاي اجتماعي ،‌اقتصادي و بصري شهر دقت كرد و فضاي اثر را با اين كليت ساخت .
اثر بايد با عناصر اطراف شروع به تعامل كند و آنها را مورد توجه خود قرار دهد. اين توجه هم شرايطي براي اثر به وجود مي‌اورد و هم بر آن تحميل ميکند.
وجود كارفرما ‌،بينندگان عام،‌ قرارداد،شرايط حقوقي اجراي كار،‌مواد و مصالح مناسب با شرايط آب و هوايي، چگونگي تابش نور‌، سرعت عبور و مرور بينندگان اثر‌، زوايه ديد بينندگان و چگونگي قرارگيري آنها نسبت به اثر،‌رنگ اثر و هماهنگي آن با اطراف، توجه به اثر در يك فضاي معماري به نام شهر‌،مديريت اجراي پروژه و مواردي از اين دست بايد در ساخت مجسمه شهري مورد توجه قرار گيرد. البته ممكن است همه اين مسائل عملي نشود اما بايد هنرمند اين آگاهي را نسبت به مسئوليت خود داشته باشد . http://tandismag.ir

2-7-3-ايجاد حس مكان و هويت:

هر سال دهها مجسمه و اثر حجمي به وسيله شهرداريها در فضاهاي شهري و به ويژه ميدان هاي شهرهاي بزرگ و كوچك نصب ميشود. اين حركت در صورتي كه به خوبي هدايت شود ميتواند سهم مهمي در ارتقاء كيفيت اين فضاها داشته باشد به ويژه آن كه در سالهاي اخير چنين فعاليتهايي عموميت بيشتري يافته و اغلب شهرداريها برآنند كه مراكز ميدان هاي خود را مزين به پيكرهاي سازند، محصول اين فعاليتها خلق آثاري بوده است كه گاه ارزشمند، برخي اوقات معمولي و در مواردي نيز فاقد ارزشهاي زيبايي شناسانه و موجب تنزل فضاي ميدان بودهاند.
«هدف شهرسازي ايجاد محيطي آرام و سالم است كه آسايش و غناي زندگي در آن ممكن باشد، آسايش را ميتوان در تامين نيازهاي مردم تعريف كرد اما غناي زندگي هنگامي پديد ميآيد كه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی انتقال اطلاعات، توسعه شهر Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی شهري، هنري، نظير، اين‌رو