پایان نامه با واژه های کلیدی حق استمتاع، امام صادق، رسول خدا (ص)، اطلاق روایات

دانلود پایان نامه ارشد

طرفه نيست، و هميشه به صورت متقابل مى‏باشد. و از آن جا که تامین نیاز جنسی یکدیگر یکی از حقوق مسلم میان زن و شوهر است طبق این آیه این حق باید بر اساس معروف و متعارف میان عقلا تامین شود و هیچ یک حق ندارند از تامین آن بر اساس معروف سرباز زند. پس دلالت این آیه هم تمام است.
2-1-1-1-2 سنّت
در روايات متعددي به لزوم تمكين جنسي زن اشاره شده است و مرحوم شیخ حرعاملی در وسایل الشیعه بابی دروجوب تمکین زن آورده است108 حال به چند روایت برای استدلال اشاره می گردد.
1- «عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ (ع) قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ (صلّى الله عليه و آله) فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا حَقُّ الزَّوْجِ عَلَى الْمَرْأَةِ فَقَالَ لَهَا أَنْ تُطِيعَهُ وَ لَا تَعْصِيَهُ وَ لَا تَصَدَّقَ مِنْ بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِ وَ لَا تَصُومَ تَطَوُّعاً إِلَّا بِإِذْنِهِ وَ لَا تَمْنَعَهُ نَفْسَهَا وَ إِنْ كَانَتْ عَلَى ظَهْرِ قَتَب‏.»109 محمّد بن مسلم گويد: امام باقر عليه السّلام فرمود: زنى به نزد رسول خدا (صلّى الله عليه و آله) آمد و عرض كرد: يا رسول الله حقّ مرد بر زوجه‌اش چيست؟ فرمود: آنكه او را فرمان ببرد و از نافرمانيش بپرهيزد و از مال شوهر (بدون رضاى او) چيزى بفقير ندهد، و نيز بدون اجازۀ او روزۀ مستحبّى نگيرد، و او را از كاميابى مانع نشود هر چند بر جهاز شترى سوار باشد.
نهی در جملة: «وَ إِنْ كَانَتْ عَلَى ظَهْرِ قَتَب» که به زن می گوید نباید حتی بر روی جهاز شتر از خواسته شوهر سرباز زند، کنایه از این است که زن باید در هر شرایط به خواست شوهر توجه کند، سوار بر مرکب بودن موضوعیت خاص ندارد بلکه یکی از مصادیقی است که به واسطه کارهای روزمره زن ممکن است بدان بپردازد یا اینکه در راه سفر باشد. بنابراین زن نمی تواند مانع کامیابی شوهر شود و این همان چیزیست که با حق تمکین بدست می آید.
2- امام صادق (ع) می فرمایند: « إِنَّ امْرَأَةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ ص لِبَعْضِ الْحَاجَةِ فَقَالَ لَهَا لَعَلَّكِ مِنَ الْمُسَوِّفَاتِ قَالَتْ وَ مَا الْمُسَوِّفَاتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْمَرْأَةُ الَّتِي يَدْعُوهَا زَوْجُهَا لِبَعْضِ الْحَاجَةِ فَلَا تَزَالُ تُسَوِّفُهُ حَتَّى يَنْعُسَ زَوْجُهَا وَ يَنَامَ فَتِلْكَ لَا تَزَالُ الْمَلَائِكَةُ تَلْعَنُهَا حَتَّى يَسْتَيْقِظَ زَوْجُهَا »110 « زني نزد رسول خدا (ص) براي كاري آمده بود؛ حضرت به آن زن فرمودند: از مسوفات دوري كن. زن گفت: يا رسول الله ، مسوفات چيست؟ حضرت فرمودند: زني را همسرش مي خواهد كه تمكين كند ولي اوبه خاطر بعضي كارها مسأله را به آينده موكول مي كند تا كارهايش تمام شود و شوهرش به خواب مي رود ؛ پس در اين هنگام لعن ملائكه از آن زن قطع نمي شود تا شوهرش بيدار شود». این روایت درباره ذم زنان مسوّف است یعنی زنانی که با بهانه ای مانع استمتاع وتمکین می شوند. این روایت لعن ملائکه را نتیجه عدم تمکین زن در وقت تقاضای شوهر دانسته ، همانطورکه پیداست ترک امر مستحب یا انجام مکروه نمی تواند موجب لعن فرشتگان شود.
3- « قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) لِلنِّسَاءِ لَا تُطَوِّلْنَ صَلَاتَكُنَّ لِتَمْنَعْنَ أَزْوَاجَكُنَّ» رسول گرامي (ص) خطاب به زنها فرمودند: براي رابطه جنسي با همسر نبايد نماز خود را طولاني كنيد. در این روایت نهی از اطالۀ نماز شده است تا خواست شوهر که استمتاع باشد به تاخیر نیفتد ، پس این روایت هم بر لزوم تمکین زن اشاره دارد که حتی برای تمکین کردن نماز خودرا را طولانی نکند.
4- « رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ (ع)‏ أَنَّهُ قَضَى فِي رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَ أَصْدَقَتْهُ هِيَ وَ اشْتَرَطَتْ عَلَيْهِ أَنَّ بِيَدِهَا الْجِمَاعَ وَ الطَّلَاقَ قَالَ خَالَفَتِ السُّنَّةَ وَ وُلِّيَتْ حَقّاً لَيْسَتْ بِأَهْلِهِ فَقَضَى أَنَّ عَلَيْهِ الصَّدَاقَ وَ بِيَدِهِ الْجِمَاعَ وَ الطَّلَاقَ وَ ذَلِكَ السُّنَّة »111 محمّد بن قيس از امام باقر عليه السّلام نقل كرده كه فرمود: اميرمؤمنان عليه السّلام در بارۀ مرديكه با زنى ازدواج كرده و مهريّه را زن بعهده گرفته بود بشرط آنكه اختيار كامگيرى و طلاق با او باشد فرمود: كه زن با سنّت مخالفت نموده و متولّى امرى گشته كه أهلش نبوده بعد حكم فرمود: كه صداق بعهدۀ مرد است و جماع و طلاق نيز بدست اوست و اين سنّت است. این روایت می فرماید که اختيار كامگيرى و طلاق بدست مرد است و این سنتی است که زن نمی تواند با شرط کردن با آن مخالفت کند، بنابراین حق کامجویی وجماع به دست مرد است و می تواند در هر زمانیکه خواست از زن کام بگیرد و زن نمی تواند اورا منع کند و این همان چیزی است که با حق تمکین بدست می آید.
2-1-1-1-3 عقل
زن و شوهر با قبول زوجیت نسبت به رفع نیاز طبیعی و متعارف جنسی یکدیگر متعهدند و نمی توانند با بهانۀ عدم تمایل نسبت به این خواست سرباز زنند. از نظر اسلام پاسخگویی به غریزۀ جنسی ضرورتی اجتناب ناپذیر است وکاملا عقلایی است که در شریعت اسلام و بلکه همۀ شرایع الهی این امر باید منحصرا در زندگی مشترک و در رابطۀ زن و شوهر تامین شود. از این رو ممانعت یک طرف از رفع کامل این نیاز به صورت متعارف ، بویژه از سوی زن بر خلاف اصل فوق است. همچنین از نظر عقلا دسترسی به استمتاع کامل از جنس مخالف از نیازهای غریزی هر انسان است و این امر از مقومات و ارکان زوجیت به حساب می آید، از طرفی عدم ردع این رویۀ متعارف عقلایی از سوی شارع به منزلۀ تایید آن می باشد.
2-1-1-1-4 اجماع
شارع مقدس، حقوق و تكالیفی را بر اساس طبیعت و فطرت انسانها و بر اساس خصلت‌ها و توانمندی‌های روحی و جسمی آن‎ها بر هریک از زوجین گذاشته است، یکی از این حقوق تمکین زن در مقابل شوهراست که اجماع همه فقهای اسلام در مورد لزوم تمکین کامل زوجه و عدم خلافی در این حکم، از صدر اسلام تا کنون دلیل دیگری بر این مسئله می باشد. پر واضح است که تمکین و اطاعت در مقابل شوهر فقط در راستای حکم خدا بر زن لازم است، نه الزام و پذیرش هر حکم غیرمنطقی و غیر معقول و هر خواسته‏ای که برخاسته از تمایلات یا بر پایه تحمیل و زور یا سنتی مخالف حکم الهی باشد.
2-1-1-2 تمکین درعقد موقت
شكی نيست كه نكاح موقّت يكى از احكام مسلّم فقهى است و در شريعت اسلام جايز است، ولى نبايد وسيله هوسبازى افراد هوسباز شود و احتياط آن است تا ضرورتى نباشد اقدام به اين كار نشود. در عقد موقت زن حقّ واجب همخوابى ندارد. ولی از حیث حقوق وتكاليف زوجين در تمکین فرقی با نکاح دائم ندارد.
2-1-2 حق استمتاع
استمتاع در لغت به معنای بهره برگرفتن و کام خواستن112 و در اصطلاح ؛ استمتاع به معنای لذّت بردن جنسی از راه مشروع یا نامشروع با آمیزش، بوسیدن، نگاه کردن، لمس نمودن و مانند این‌ها است.113 تمتع کامل اعم از مباشرت و سایر انواع استمتاع از حقوق شوهر است که با اجرای صیغه عقد برای مرد كليّۀ احكامى كه شرعا و قانونا بر اين رابطه زناشوئى و علقۀ زوجيّت مترتّب مى‌باشد، ثابت و مستقر مى‌گردد ازجمله حق استمتاع زوج از زوجه و زنى كه عقد دائمى شده بايد خود را براى هر لذّتى كه او مى‌خواهد114، تسليم نمايد و بدون عذر شرعى از نزديكى كردن او جلوگيرى نكند.115 جواز استمتاع از آثار عقد نكاح است و مرد حق استمتاع و بهره ورى جنسى از همسر خودرا پيدا مى‌كند و مى‌تواند از او هر گونه لذت جنسى ـ اعم از نگاه كردن، لمس، آميزش و غير آن ـ ببرد؛ از اين رو، بر زن روا نيست بدون اجازه شوهر، خود را به كارهايى مشغول سازد كه منافات با اين حق داشته باشد116.
2-1-2-1 ادله حق استمتاع
ادله ای را که می توان بر لزوم حق استمتاع کامل زوج بیان کرد در واقع همان ادله ای است که در حق تمکین بیان شد ، چنانچه لزوم تمکین زوجه را برای زوج اثبات کردیم و بر زوجه واجب شد که در برابر شوهر تمکین کند و خودرا بر شوهر عرضه کند در واقع زوجه اجازه هرگونه استمتاع و بهره ورى جنسى را بر شوهر داده و این همان حق استمتاع است. حال به صورت مختصر به این ادله اشاره میگردد.
2-1-2-1-1 قرآن
1-آیه شریفه: «نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلاقُوهُ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنين»‏117« زنان شما، محل بذرافشانى شما هستند پس هر زمان كه بخواهيد، مى‏توانيد با آنها آميزش كنيد. و (سعى نمائيد از اين فرصت بهره گرفته، با پرورش فرزندان صالح) اثر نيكى براى خود، از پيش بفرستيد! و از خدا بپرهيزيد و بدانيد او را ملاقات خواهيد كرد و به مؤمنان، بشارت ده.»
جمله «فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ » ، به مرد اجازه استمتاع کامل داده است؛ با این بیان که اگر« أَنَّى » در آيه فوق زمانيه باشد، معنايش اين مى‏شود (شما هر وقت خواستيد به كشتزار خود برويد) یعنی در هر زمانیکه اراده کردید مجاز هستيد و اگر مكانيه باشد، معنا چنين مى‏شود (شما به كشتزار خود وارد شويد، از هر محلى كه خواستيد) توسعه در مكان و چگونگى انواع آميزش است و به هر معنا كه باشد مى‏خواهد اطلاق را برساند. به اين ترتيب، زوج مى‏تواند هر گونه ودر هرجهت و در هر زمان و مكان، از لذت جنسى بهره گيرد، جز آنچه در قانون شرع ممنوع شده است و این همان چیزی است که مرد براثر حق استمتاع و تمکین زن به آن می رسد. بنابراین، مفاد آیة شریفه جواز استمتاع مرد در هر شرایطی خواهد بود، زیرا تجویز بهره مندی به مرد بدون وجوب همراهی و تبعیت زن دستوری بی ثمر خواهد بود.
2-آیه شریفه: « أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ»118 «« آميزش جنسى با همسرانتان، در شبِ روزهايى كه روزه مى‏گيريد، حلال است. آنها لباس شما هستند و شما لباس آنها (هر دو زينت هم و سبب حفظ يكديگريد».
جملۀ: « هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ » نیز بر این حکم دلالت دارد . مطابق این آیه هر یک از زن و مرد باید نیازهای غریزی دیگری را به گونه ای پوشش دهند که مانع طغیان و تعدی وی شوند و در واقع آمیزش و رابطه زن و مرد محافظ زوجین است. بنابراین در صورتی که نیاز غریزی مرد بطور کامل و در حد متعارف تامین نشود لباس بودن و پوشش دادن نیاز وی تحقق نمی یابد. از این رو، دلالت آیه بر رفع کامل نیاز جنسی پذیرفته شده است و لزوم پاسخگویی به حاجت شوهر؛ همۀ استمتاعات متعارف را شامل می شود.
2-1-2-1-2 روایات
1- «عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) فِي الرَّجُلِ يَنْظُرُ إِلَى امْرَأَتِهِ وَ هِيَ عُرْيَانَةٌ قَالَ لَا بَأْسَ بِذَلِكَ وَ هَلِ اللَّذَّةُ إِلَّا ذَلِكَ‌»119 از امام صادق(ع) سؤال شد که مردی به زنش نگاه می کند و آن زن عریان است امام(ع) فرمود اشکالی ندارد و مگر لذتی غیر از این هست.
2- «عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَيْسَ شَيْ‌ءٌ تَحْضُرُهُ الْمَلَائِكَةُ إِلَّا الرِّهَانَ وَ مُلَاعَبَةَ الرَّجُلِ أَهْلَهُ‌»120. امام صادق(ع) فرمودند: ملائکه در دوجا حضور ندارن یکی مسابقه اسب سواری و دیگری ملاعبه و بازی کردن مرد با همسرش.
3- «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): كُلُّ لَهْوِ الْمُؤْمِنِ بَاطِلٌ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ فِي تَأْدِيبِهِ الْفَرَسَ وَ رَمْيِهِ عَنْ قَوْسِهِ وَ مُلَاعَبَتِهِ امْرَأَتَهُ فَإِنَّهُنَّ حَقٌّ»121. پیامبر گرامی اسلام (ص) فرمودند: هر لهوی برای مؤمن باطل است مگر در سه مورد:1.. تربیت و رام کردن اسب 2. تیراندازی 3. ملاعبت و بازی با همسرش که این سه امر درست هستند.این چند روایت نمونه ای بود از روایات فراوانی که تمتع و استمتاع جنسی را در بین دو همسر شرعی ، تجویز و سفارش کرده اند122.
با توجه به روایات رسیده از اهل البیت (علیهم السلام) ، اطلاق روایات دال بر لزوم پاسخگویی به حاجت شوهر همۀ استمتاعات متعارف را شامل می شود و هر گونه التذاذ و تمتع جنسی زن و مرد از همدیگر جایز و بعضاً مستحب و بعضاً واجب است123. عریان شدن زن و مرد (یعنی دو همسر) و کامجویی و استمتاع به اشکال مختلف روا و مباح است و تنها در موارد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی عقد نکاح، فریقین، عقد ازدواج، روابط زناشویی Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی امام صادق، حق استمتاع، حقوق و تکالیف، عقد ازدواج