پایان نامه با واژه های کلیدی جهان اسلام، امام زمان، امام زمان (عج)، انقلاب اسلامى

دانلود پایان نامه ارشد

مجريه و وجود ساير قوا، نظارت عالى رهبرى به منظور تضمين مشروعيت‏ساير دستگاهها و تصميمات آنها مورد پذيرش واقع گرديده است. نظارت شرع، از صورت اصل دوم متمم قانون اساسى مشروطه به حالتى همه جانبه تبديل شده است. نقش نخبگان دينى افزايش چشمگيرى يافته و در رابطه با رهبرى به صورت واسطه بين مردم و رهبرى ايفاى نقش مى كنند. به طور كلى باورهاى دينى از صبغه و پشتوانه قانونى برخوردار شده است. در مشروطه، مردم در تعيين شاه نقشى نداشتند، ولى در جمهورى اسلامى از طريق شركت غيرمستقيم در انتخاب رهبرى، زمينه مشاركت‏بيشتر مردم فراهم شده است. در هر دو ساختار، احزاب و گروههاى سياسى از حالت نهادى و منبسط برخوردار نبوده، در فرهنگ مردم و فرايند سياسى كشور داراى كاركرد تثبيت‏يافته‏اى نيستند. از اين رو ناچار به ايفاى نقش ضعيفى بوده، نتوانسته اند وظيفه و نقش اصلى خود را به عنوان واسطه بين مردم و حكومت انجام دهند، هرچند بعضى از تشكلها فعاليت داشته و دارند.”( آل غفور،32:1375)
3-1-2-3انقلاب اسلامي ايران و مذهب
در سال 57 با افزايش آگاهيهاى مردم و مشاركت آنها، اين بار انقلاب اسلامى به خاطر ايجاد اميد، حركت، فرو ريختن ترس و طرح بازگشت‏به خويشتن، گرايشهاى قوى ضد استبدادى و استعمارى، به ثمر نشست و نظم موجود بين‏المللى را برهم زد و با حذف سلطنت از فرهنگ سياسى ايران و طرح ارزشها و احساسات اسلامى پيروزى كلى مكتب و فرهنگ اسلامى را اعلام داشت. انقلاب اسلامي ايران مهم‌ترين جنبش اسلامي معاصر است که نماد و مظهر اسلام‌گرايي در عصر حاضر به شمار مي‌آيد؛ اين انقلاب حرکتي بود که به جهت ويژگي‌هاي خاص و منحصر به فرد خودکه تعجب و شگفتي تمام انديشمندان غربي و شرقي را برانگيخت.آنچه که دلالت بر پيچيدگي بيشتراين حرکت داشته است شخصيت قوي وکاريزماتيک امام خميني بود که نقش اساسي در پيروزي انقلاب وپايه ريزي نظام جمهوري اسلامي ايران داشت.
مهدي ابو طالبي در مقاله اي با عنوان” نقش فرهنگ سياسي شيعه در وقوع انقلاب اسلامي ايران” مي نويسد:”غربيان فکر نمي‏کردند که از يک نهاد علمي ـ سنتي که به گمان آنها يکي از نهادهاي جمود و فرو رفتن در فضاهاي علمي و روحي است، مردي بيرون بيايد که انقلابي بزرگ را رهبري کند، دولتي هم آهنگ با زمانه تاسيس کند و غرب را نه تنها محکوم سازد بلکه با آن از موضع کسي سخن بگويد که رسالتي جهاني را براي همگان به ارمغان آورده است. هنوز که هنوز است رسانه‏هاي غرب گاه از او به عنوان کسي که جهان را تکان داد و گاه کسي که مسير تاريخ را تغيير داد نام مي‏برند و انقلاب او را در کنار انقلابهاي کبير فرانسه و روسيه – سه جنبش مهم سياسي عصر حاضر که روشهاي سياسي را دگرگون ساخت و ويژگيهاي فرهنگي اين دوران را رنگي ديگر بخشيد – مي‏دانند .ويژگي‌هاي مذکور باعث شد که اين حرکت مورد توجه فراوان انديشمندان غرب و شرق قرار گيرد و همه سعي در تبيين و تحليل آن داشته باشند. لذا هر کدام به نوعي اين حرکت را تحليل کردند. اما اين تحليل‌ها بسيار مختلف و متنوع و گاه متناقض مي‌نُمايد. آن‌چه اين نظريه‌پردازان را دچار مشکل کرده و موجبات تناقض را در اين نظريه‌ها فراهم آورده اين است که بر اساس تعاريف و کليشه‌‌هاي موجود غربي، امام خميني (ره) در عين اين‌که يک عالم کاملاً سنتي بود، در اوج دوران مدرن و حاکميت مدرنيته انقلابي به راه مي‌اندازد که در عمل حرکتي فرا مدرن است.انديشمندان غربي با حرکتي روبرو هستند که از طرفي نام آن را جز انقلاب نمي‌توان گذاشت، و نام انقلاب هم همواره تداعي‌گر نوعي پيشرفت و ترقي است ـ انقلاب در ادبيات غرب يعني دگرگوني در راستاي پيشرفت و ترقي ـ از طرف ديگر در متن اين حرکت با پديده‌ا‏ي به نام مذهب روبرو مي‌شوند که نماد جمود و تحجّر و عقب‌ماندگي و مانع ترقي و پيشرفت است. به عبارت ديگر موج اعتراض‏هاي مذهبي براي مبارزه و مخالفت با شاه به انگاره‏هايي استناد مي‏کند که به سيزده سده پيش باز مي‏گردند و در عين حال خواسته‏هايي در زمينه عدالت اجتماعي و غيره را مطرح مي‏کند که به نظر مي‏رسد در راستاي انديشه و کنش ترقي خواهانه حکت مي کنند . آراي مذهبي امام خميني در اوج ناباوري تحليل گران بين المللي با همان عفايد مذهبي که غرب آنهارا کهنه و قرون وسطايي مي دانست جهان را تکان داد.نظريه‌‌پردازان مارکسيست با انقلابي روبرو مي‌شوند که از سويي خارج از جنگ طبقات بوده و از سوي ديگر، مذهب که همواره ‏در نظر ايشان عنصري روبنايي بوده، در اين انقلاب نقش زيربنايي را ايفا مي‏کند. طرفداران نظريات دورکيم و وبر که معتقدند جوامع در سير عقلاني شدن، عناصر اسطوره‏اي و رمزآلود را به حاشيه مي‏رانند و به تدريج عقل گرايي جانشين عنصر قدسي مي‌شود، و اين پروسه‏افسون زدايي از جهان را فرايندي ناگزير براي همه جوامع مي‌دانند، با انقلابي مواجه مي‌شوند که بازگشتي است به ‏عنصر قدسي.
ساختارگرايان با انقلابي روبرو مي‌شوند که نظامي را با ساختار سياسي گسترده بروکراتيک‏ و ارتشي قدرتمند که نه تنها تحت هيچ‏گونه فشار بين المللي نبود بلکه هم‏پيمانان و پشتيبانان بين المللي نيز داشت، بدون نقش اساسي دهقانان در هم‏ريخت. آنها با انقلابي روبرو مي‌شوند که گويي در آن نوعي “ساخته شدن و معماري” وجود دارد. انقلابي که عنصر رهبري، ايدئولوژي، نحوه بسيج توده‏اي، مطابق با روال و روند به پيش مي‏رود. گويي رهبري انقلاب آن را گام به‏گام معماري مي‏کند و هندسه آن را ترسيم مي‏نمايد و معمار انقلاب که هيچ‌گاه وجود خارجي نداشت و به افسانه شبيه‏تر بود تا واقعيت، در آن تحقق خارجي پيدا مي‌کند. به همين جهت هر دسته از نظريه‌پردازان غربي در تحليل انقلاب اسلامي به نوعي با مشکلي جدي روبرو هستند.
به نظر مي‌رسد عمده اين مشکلات ناشي از اين است که نقش اصلي در اين انقلاب را آموزه‌هاي شيعي و عناصر ومؤلفه‌هاي فرهنگ سياسي شيعه بازي کرده است و اين امري است که در ادبيات سياسي مدرن و بر اساس مباني نظريه‌هاي مدرن غربي قابل درک و قابل توضيح نيست. چه بسا به همين جهت هم بسياري از تحليل‌گران انقلاب اسلامي که بر اساس نظريات غربي به تحليل انقلاب پرداخته‌اند در بحث از علت اصلي پيدايش انقلاب در مقابل اصالت قائل شدن براي مذهب، بر عواملي مثل توطئه، استبداد، اقتصاد و مدرنيزاسيون تأکيد دارند.”( ابو طالبي ، 24آذرماه 1387)
همچنين ،نظام اعتقادي شيعه عبارت است از اصول و فروع دين اسلام بر اساس مذهب تشيع.اين نظام اعتقادي يکي از ارکان مهم فرهنگ سياسي شيعه است که عناصر آن شديداً به هم پيوسته و داراي يک انسجام دروني فوق العاده هستند. از جمله عناصر مهم اين نظام اعتقادي که در رفتار سياسي شيعيان تأثير مستقيم داشته است، عبارتند از:امامت ،معاد ،امر به معروف ونهي ازمنکر،تولي وتبري و جهاد
شيعيان معتقدند که به همان دليل که ارسال پيامبران ضروري بود با توجه به خاتميت پيامبر اسلام (ص) ،امامت امامان معصوم نيز ضروري و لازم است. در بحث امامت، شيعه اعتقاد دارد که آخرين امام زنده است و در غيبت به سر ميبرد وسر انجام روزي ظهور خواهد کرد.شيعيان وظيفه دارند که زمينه ظهوراين معصوم يعني امام زمان (عج)را فراهم نمايند. در دوران غيبت ، فقها به عنوان نواب عام امام زمان (عج) مرجع امور مذهبي و ديني مردم هستند که از طريق اجتهاد، مسائل و امور مربوطه را حل وفصل مي کنند‎ و مردم نيز از آنها تقليد مي کنند. در مسأله حکومت يکنفر از فقيهان برگزيده شده مسائل مربوط به حکومت واداره جامعه را بر عهده دارد. از جمله مفاهيمي که به مفهوم امامت ارتباط دارد ،موضوع غيبت انتظار اجتهاد و ولايت فقيه است.
نظام ارزشي مطرح شده از سوي شيعيان عبارت از عدم پذيرش استکبار وسلطه گران و ترغيب روحيه ايثار و شهادت طلبي وعدالت خواهي مي باشد.
و همچنين از مهمترين نمادها و سمبل هاي شيعيان ،بزرگداشت نهضت عاشورا از طريق برپايي عزاداري در ماههاي محرم وصفر و همچنين نکوداشت اعياد مذهبي از جمله عيد غدير و برگزاري مراسم ادعيه و اذکار براي برقراري ارتباط دائمي با عناصر فرهنگي شيعه است.
با توجه به اين مباحث ، جمهوري اسلامي ايران با نظام اعتقادي خويش که بر اساس ايدئو لوژي اسلامي بنياد نهاده شده است نقشهاي ملي براي خود قائل مي باشد . از جمله : مدافع اسلام وتشيع ، عامل ضد امپرياليست يا ضد استکبار ،سنگر انقلاب يا رهايي بخش، حامي مستضعفان ،دولت سرمشق يا الهام بخش در جهان اسلام ،رهبر جهان اسلام ،مرکز جهان اسلام و دولت تجديد نظر طلب . به همين ترتيب داراي منافع و اهداف ايدئو لوژيک و اسلامي مي باشد مانند حفظ موجوديت اسلام وتشيع ،حفظ ارزشهاي ديني و انقلابي ،دفاع از مسلمانان ،عدالت و مبارزه با ظلم ،نفي سلطه پذيري و سلطه گري ،استعمار و استکبار ستيزي و حمايت از مستضعفان و مظلومان.(دهقاني فيروز آبادي،1389:ص90و91)
گفتار دوم
2-2-3وها بيسم ايدئولوژي سلطه برعربستان
ظهور حرکت وهابي در نجد در سال 1745و تحولات مربوط به آن ،نقطه عطفي براي شيعيان و همه گروههاي اجتماعي در شبه جزيره عربستان بطور کلي بوده است؛جايي که تاريخشان ،سرنوشت سياسي و واکنشها شکل گرفته است. تاثير وهابيسم بر روي اين جوامع به بهترين حالت مي تواند به عنوان تلاش مذهبي جهت سيطره بر اين جوامع تعبير شود. وهابيت حرکتي است که تمامي مسلمانان را نه تنها در شبه جزيره عربستان بلکه در تمام دنياي اسلام تحت تاثير خود قرار داد.
آنگولو کدويلا ،استار رشته روابط بين الملل در دانشگاه بوستون مي گويد ” جنگ در داخل اسلام براي مسلمانان جدي تر است تا براي سايرين ،چرا که ايده هاي وهابي تلويحا ،اولا خطري عليه خود مسلمانان است و سپس براي سايرين. “.(فواد ابراهيم،1387:ص30و33)
در مراحل اوليه ،تفکر وهابي متمايل به اين بود که بطور خشونت آميزي مانند مدل قرون هفتمي امت اسلامي، واکنش نشان دهد. اين پي جوييهاي جاه طلبانه در يک ديدگاه قدرتمند جهاني ريشه داشت که خواهان آن بود تا به اصطلاح ناخالصي ها و عملکردهاي شيطاني مو جود در دنياي معاصر را به وسيله هنجا رها وارزشهاي راستين اسلامي پاک نمايد. همان گونه که در تفاسير و تعبيرات پيشينيان و اجداد وهابي ها وجود داشته ؛افرادي مانند امام احمد حنبل ،شيخ الاسلام ابن تيميه ،شيخ ابن قائم الجوازيه و سايرين.
اين ايدئولوژي از دو گرايش مرتبط به هم تشکيل شده است ؛اول ،تکفير تقريبا همه مسلمانان غير وهابي ؛چه رسد به غير مسلمانان . دوم ،تغيير افراطي دنيا از طريق انجام يکسري از تهاجمات که با هدف احياي امت اسلامي صورت مي گيرد. به اين ترتيب گرايش به توسعه طلبي در ايدئولوژي وهابي گري ذاتي است واز خصوصيات رژيم سعودي محسوب مي شود. اين ايدئولوژي برخاسته شده از نظرات شيخ محمد ابن عبد الوهاب است که از منطقه دور افتاده اي از عربستان يعني روستاي الدوري در منطقه نجد ،برخاست. او از انحرافات عثمانيها ،علماي حجاز ،الحصاء و قطيف بسيار متاثر بود . او عقايد خود را اينگونه بيان مي کرد که اسلام از همه چيز بالاتر است و هر چيز غير از خدا را نمي پذيرد . او تاکيد ميکرد که شرک علمي، شيطاني است؛چه شئ باشد يا شاه ياپيامبر يا روحاني يا درخت يا قبر ؛فرقي نمي کند. در ادامه اين تفکر ارتش وهابي مقابر مربوط به اصحاب پيامبر را ويران کردند چون معتقد بودند که باعث تکفير وشرک شده اند . شيخ عبد الوهاب مدعي بود که اغلب بشريت به وسيله شيطان اغوا مي شوند.
بنابر اين شيخ ابن عبد الوهاب به رهروان خود توصيه نمود که خود را از لحاظ روحي وجسمي از جامعه جاهليت که در آن زندگي مي کردند ،جدا سازند و به جامعه اي که در حال تاسيس در الدوريه نجد بود مهاجرت کنند ؛سرزميني که وي آن را سرزمين هجرت و اسلام خواند. اين خواسته بدين معنا بود که تقيد به اسلام مشروط به مهاجرت به جامعه جديد است.
در مورد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی سلسله مراتب، دوره قاجار، جهان اسلام، عدم تمرکز Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی مراسم عاشورا، اقتصاد کشور، نقش برجسته