پایان نامه با واژه های کلیدی جامعه اسلامی، حکومت اسلامی، امام رضا (ع)، پیامبر (ص)

دانلود پایان نامه ارشد

و تهدید دیگ عليه حكومت اموي که خیلی جدی بود. قیام های علویان مثل قیام ابوالسرایا در کوفه و قیام محمد بن جعفر صادق معروف به دیباج در مدینه و قیام زید بن موسی بن جعفر (زیدالنار) در بصره و قیام ابراهیم بن موسی بن جعفر در یمن و سایر قیام های علویان که در گستره قلمرو اسلام اتفاق می افتاد خطر بزرگتری برای خلافت عباسی بود. به همين خاطر مأمون اقدام به یک ابتکار سیاسی نمود. و با یک توطئه و حیله امام رضا را از مدینه به خراسان برد. و ابتدا با پیشنهاد خلافت به او می خواست از قیام علویان جلوگیری کند. که با مخالفت امام روبرو شد و سرانجام با تهدید امام را به مقام ولایتعهدی خود منصوب کرد. و از این طریق توانست بخش عمده ای از قیام های علویان را آرام کند. درباره این بخش در فصول مختلف به صورت گسترده تر بحث خواهیم کرد .
3-1-2-5. شهادت امام
درباره تاریخ شهادت آن حضرت اختلاف روایت زیاد است، طوری که هم درباره روز شهادتش و هم سال شهادتش این اختلاف به چشم می خورد .
روز شهادت آن حضرت را آخر ماه صفر، هفدهم صفر، بیست و یکم ماه رمضان ، هیجده جمادی
الاول ، بیست و سوم ذی القعده و آخر دی القعده و در خصوص سال شهادتش سال دویست و دو ، دویست و سه و یا دویست و شش ذکر کردند .
مرحوم شیخ صدوق زمان شهادت را بیست و یکم ماه رمضان سال دویست و سه و مدت عمرش را چهل و نه سال و شش ماه بیان می کند. (القمی (صدوق) ،ج 1 ،1387، 17 )
مرحوم کلینی نیز شهادت آن حضرت را ماه صفر سال دویست و سه و مدت امامتش را پنجاه و پنج سال بیان می کند. (كليني،ج2، بيتا، 402 )
مدت امامت آن حضرت را بیست سال و چهارماه بیان کردند. (القمی (صدوق) ، ج1 ،1387، 17 )
ضرورت حكومت و اطاعت از رهبر از نظر امام رضا(ع) 3-1-3.
فضل بن شاذان از امام رضا (ع) نقل مي كند چرا خداوند اولي الامر را قرار داد و دستور داد كه مسلمانان از آنها اطاعت كنند؟امام مي فرمايد:وقتي كه براي رفتار و كردار مردم حد ومرزي معين شد و به آنان دستور داده شد كه از اين حد تجاوز نكنند.براي اينكه تجاوز از اين حدود موجب فساد وتباهي آنان مي گردد.براي رعايت حدود تعيين شده بايد اميني بر مردم معين شود كه آنان را از تجاوز به آن حدود باز دارد و اگر چنين رئيسي نباشد كه جلوي تجاوز را بگيرد هيچ كس حاضر نيست لذت و سود خود را براي اينكه ديگران ضرر نكنند كنار بگذارد.از اين رو خدا براي آنان امامي تعيين كرد كه جلوي فسادشان را بگيرد…ماهيچ فرقه وملتي از فرق و ملت هاي دنيا نمي يابيم كه براي امور دنيا و دين خود بدون رئيس بتوانند ادامه حيات بدهند.( القمی (صدوق) ،ج2 ،1387،‌ 421)
3-1-4. خصوصيات رهبر از دیدگاه امام رضا (ع)
امام و رهبر دینی بعد از پیامبر (ص) باید دارای شایستگی هایی باشد. تا لیاقت رهبری و
جانشینی پیامبر را داشته و بتواند حکومت اسلامی را بر اساس دستورات الهی هدایت کند.
علی بن حسن بن علی بن فضال از پدرش از ابی الحسن علی بن موسی الرضا(ع) علائم امام را چنین بیان می کند « از برای امام علاماتی است از آن جمله که امام باید داناترین مردم در حکم کردن و با کفایت ترین مردم و بردبارترین مردم و شجاعترین مردم و سختی ترین مردم و عابدترین مردم باشد.»
مهمترين خصوصيات رهبر جامعه اسلامي كه از حديث بالا بيان شد عبارتند از:
1- امام و رهبر جامعه اسلامی باید داناترین مردم باشد. زیرا اداره جامعه بر اساس اصول اسلامی تنها از توان فردی آگاه به اصول و مبانی اسلام ساخته است. و قرآن می فرماید «آیا کسی که به سوی حق هدایت می کند برای پیروی شایسته تر است یا آن کس که خود هدایت نمی شود مگر هدایتش کنند، شما را چه می شود ؟ چگونه داوری می کنید؟ » (یونس -35) ودر اين خصوص پیامبر (ص) می فرماید : «هر کس فردی از مسلمانان را بعنوان عامل تعیین کند (سمت فرمانروایی) در حالی که می داند در میان مسلمانان برای این کار شایسته تر و دانا تر از او به کتاب خدا و سنت پیامبر او وجود دارد چنین کسی به خدا و رسول او و همه مسلمانان خیانت کرده است» (الامینی ،ج 8 ،بيتا، 291)و امیرالمؤمنین نیز بر این امرتأکید می کند و می فرماید:
«ای مردم سزاوارترین مردم به این کار (حکومت) کسی است که از دیگران بر آن تواناتر و به حکم خداوند در این باب آگاه تر باشد» (علي(ع)،1380 ،خطبه 173)
2- امام رهبر جامعه اسلامی باید باکفایت تر و حسن تدبیر داشته باشد .آگاهی از نیاز های گوناگون جامعه اسلامی ،
فنون کشور داری شهامت و قدرت تصمیم گیری از شرایط حاکم اسلامی است بدون چنین صفتی
نمی تواند حکومت اسلامی را اداره کرد. و در قرآن بر لزوم چنین صفاتی برای رهبر الهی تصریح شده است .
« گفت مرا سرپرست خزائن سرزمین (مصر) قرار ده که نگهبانی (خوب) و دانا هستم (یوسف -55)»
و در جریان داستان دختران حضرت شعیب و حضرت موسی درباره آن حضرت چنین می فرماید :
« ای پدر او را اجیر کن که بهترین کسی که اجیر کنی کسی است که نیرومند و امانتدار باشد» (قصص – 26) در این دوآیه به صفت امانتداری ، نیرومندي،حراست خوب ودانا بودن برای کسی که کاری را بر عهده می گیرد به عنوان شرايط لازم اشاره می کند که لازمه یک مدیر، خصوصاً کسی که مدیریت کلان جامعه را بر عهده دارد داشتن آن صفات است .
3- رهبر جامعه اسلامی بايد مؤمن و عابدترین مردم باشد . تنها مسلمان بودن برای رهبر جامعه اسلامی کافی نیست بلکه رهبر اسلامی باید مؤمن و با تقوا تر از دیگران باشد زیرا اداره جامعه اسلامی از عهده کسی بر می آید که اعتقاد قلبی به اصول آن داشته والا اگر این اعتقاد را نداشته باشد قطعاً از مسیر اصلی آن را منحرف می کند قرآن در این باره می فرماید:
« وَ لَن یَجعل اللهُ لِلکافرینَ علی المؤمنینَ سبیلاً » (نساء -141) و خداوند هرگز برای کافران نسبت به مؤمنان راهی (برای تسلط) قرار نخواهد داد.
مگر اینکه خود مسلمانان کوتاهی کنند و نسبت به دین و جامعه دینی خیانت کنند و زیر بار
سلطه حاکمیت طاغوت بروند اینجا دیگر مقصر خود آنها هستند و الا خداوند می فرماید :
ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم (رعد،11)خداوند سرنوشت قومي را تغيير نمي دهد
تا آنها تغيير دهند.
وجود این صفات در امام ضروری است زیرا او پس از پیامبر اجرا کننده احکام دین و مفسر دین
است سپس امام تأکید می کند که غیر ممکن است انتخاب امام به نظر امت واگذار شود بدون آنکه پیامبر (ص) به فرمان خدا او را تعیین کرده باشد زیرا آگاهی بر حقیقت افراد و اطلاع بر صفات مطلوبی که باید در امام باشد[براي مردم] امر غیر ممکنی است. و به جز خدا کسی بر ضمیر انسان ها آگاه نیست. (محمد زاده ،1385، 457)
در ادامه امام(ع) می فرماید : آیا مردم حدود مرتبه امت را می شناسند تا بتوانند امام را برگزینند بی شک مرتبه امام بالاتر از آن است که عقل انسان ها بتواند آن را درک کند یا از طریق اندیشه وفکر بدان دست یابند یا بتوانند کسی را به میل و اختیار خویش به امامت برگزینند و حال آنکه خداوند مقام امامت را به حضرت ابراهیم بعد از نبوتش عطا کرد و فرمود : « انّی جاعِلُکَ لِلناسِ اماماً » (بقره -124) من تورا پیشوای مردم قرار دادم (القمی (صدوق) ،ج1 ،1387، 191) از نظر شیعه امامیه تصمیم گیری امامان در مسائل عمومی و مهم امت اسلامی، به اندیشه دینی باز می گردد، که متکی به شناخت بشری نیست بلکه امامان در اینگونه امور تابع رهنمودهای پیامبرندکه پیامبر نیز آن ها را از طریق وحی از ناحیه خدا دریافت کرده است. و بعبارت دیگر امامان در انتخاب خط مشی سیاسی و حکومت متکی به منابع فوق بشری یعنی همان وحی هستند.
البته فوق بشری بودن شناخت امامان بدان معنا نیست که روش و خط مشی آنان با منطق عقل و علم قابل شناخت نباشد بلکه بر اساس منطقی استوار است که احتمال خطا در آن نمی رود
و چنانچه همه زمینه ها و عوامل آن برای انسان توضیح داده شود عقل به آسانی آن را درک می کند.(معيني ،1389، 105)
3-1-5. اهمیت مقام امام از نظر امام رضا (ع)
حاکم اسلامی و جانشین پیامبر باید کسی باشد که در بین مردم و نزد خداوند از مقام ومنزلت بالایی برخوردار باشد. تا بتواند با شجاعت تمام عدالت را در جامعه اجرا کند و امور دین و دنیای مسلمانان و جامعه اسلامی را براساس دین خدا تدبیر کند .
عبدالعزیز بن مسلم بیان می دارد که در روز جمعه ای در مسجد جامع شهرمرو همراه امام رضا(ع) بودیم و مردم درباره امامت بحث می کردند. و نظرات مختلفی را بیان می کردند وی می گوید محضر امام رضا (ع) رسیدم و او را از نظرات مردم درباره امامت به او عرضه داشتم. امام لبخندی زد و فرمود عبدالعزیز این طایفه ندانستند و در دین خویش فریب خوردند ( یعنی دین را بر اساس رأی و نظر خودشان تفسیر کردند و حق را رها کردند ) به درستی که خداوند جان پیامبر(ص) را نگرفت تا زمانی که دین او را کامل کرد. و قرآن را بر او نازل نمود. که آشکار کننده هر چیزی بود. و در قرآن حلال و حرام و تمام نیاز های مردم را در آن به طور کامل بیان فرمود .« ما فَرَّطنا فی الکتاب مِن شئیٍ » ( انعام 38) ما هیچ چیز را در قرآن فرو نگذاشتیم. و در حجه الوداع که پایان عمر پیامبر(ص) بود. خداوند فرمود :
« الیوم اکمَلتُ لَکُم دینَکُم وَ َاتمَمتُ عَلَیکُم نِعمَتی وَ رَضیتُ لَکُم الاسلامَ دیناً » (مائده -3) امروز دین شما را برایتان کامل و نعمت خود را بر شما تمام کردم و اسلام را برای شما به عنوان دینی قرار دادم.
پس امر امامت و رهبری چیزی بود که کامل کننده دین بود زیرا این آیه بعداز آنکه پیامبر در روز غدیر خم بعداز مراسم حجه الوداع علی (ع) را به عنوان جانشین قرار داد نازل شد .
آن زمان که فرمود « من کنت مولا فهذا علی مولا » واین آخرین واجبی بود که خداوند نازل کرد.
پس کامل ترین فریضه الهی منصب امامت و خلافت علی (ع) بود. (القمی (صدوق) ،ج1 ،1387، 190) خداوند دین اسلام را در مدت 23 سال به تدریج بر پیامبر نازل کرد و در هر زمانی بخشی از دستورات دینی را به او نازل می کرد . جهاد ، امر به معروف ، نهی از منکر ، نماز ، روزه ، حج و… كه همه این ها از اهمیت بالایی بر خوردارند . نماز ستون دین است و امر به معروف و نهی از منکر احیاء گران جامعه ولی آنچه به عنوان کمال دین ازآن نام برده شده امامت و رهبری جامعه اسلامی است. زیرا دین اسلام که دین کامل است، و خاتم ادیان الهی است.
در تمام امور دستور دارد و احکام و تعالیم اسلام منحصر در امور فردی و عبادی نیست بلکه مجموعه ای از معارف و تعالیم و احکامی است که زندگی فردی ، خانوادگی ، اجتماعی ، سیاسی ، اقتصادی و بین المللی انسان ها را شامل می شود. و لازمه اجرای این امور در صورت تشکیل حکومت امکان پذیر است اجرای حدود و قصاص صدور حکم جهاد با کفار ، و دستورات سیاسی و اقتصادی و …. همگی بستگی به تشکیل حکومت دارد بر همین اساس پیامبر پس از هجرت از مکه به مدینه اولین دولت اسلامی را تشکیل داد. و با تأسیس مسجد به عنوان مرکز امور اجتماعی و سیاسی به امور مسلمین پرداخت و با ارسال نامه هایی به سران کشورهای دیگر روابط خارجی دولت اسلامی را استحكام بخشيد.
حال که جامعه اسلامی نسبت به تشکیل حکومت احساس ضرورت کرد. و حکومت شکل گرفت. مهمترین رکن حکومت اسلامی رهبری آن است چون حکومت رهبر مثل کشتی بی ناخدا می ماند؛ که در تلاطم طوفان ها منجر به انحراف و نابودی می گردد. حکومت بی رهبر سرانجامش هرج و مرج و نابودی است و لذا مهمترین مشکل حکومت اسلامی پس از پیامبر(ص) رهبري آن بود. که با تعیین علی (ع) بوسیله پیامبر (ص) بعنوان رهبر باعث قوام و ثبات حکومت اسلامی شد و لذا قرآن از آن تعبیر به کمال در دین می کند.
لذا امام رضا می فرماید هر کس گمان کند خداوند دینش را کامل ننموده بی شک کتاب خدا را نپذیرفته است. و هر کس کتاب خدا را نپذیرد مسلماً کفر ورزیده است. (القمی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی امام رضا (ع)، جامعه اسلامی، تاریخ ولادت، امام صادق Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی امام رضا (ع)، پیامبر (ص)، جامعه اسلامی، هدایت و رهبری