پایان نامه با واژه های کلیدی تدریس علوم، جنگ جهانی دوم، مراکز آموزشی

دانلود پایان نامه ارشد

واژهشناسی در ایسلند انجام نمیشود، در حالی که کار عملی چشمگیری در این زمینه انجام شدهاست و هنوز ادامه دارد (هلگادوتر74، 1991: 56-57؛ به نقل از منصوری، 1390: 78). این کار ناشی از ضرورت یافتن معادل ایسلندی برای واژههای بیگانه (انگلیسی) در زمینههای مختلف است. افراد و سازمانهایی را که در فعالیتهای واژهگزینی شرکت دارند میتوان به چهار گروه اصلی تقسیم کرد:
1. کارگروههای واژهگزینی وابسته به انجمنها و سازمانها،
2. افراد مستقل،
3. افرادی که در چارچوب همکاری با کشورهای شمال اروپا کار میکنند و
4. هیئتهای دولتی (شورای زبان ایسلندی و سازمانهای قبل از آن).
کار سازمانیافته در زمینۀ واژهگزینی در سال 1298/1919 آغاز شد. در آن سال انجمن مهندسان ایسلند یک کارگروه واژهگزینی به راه انداخت. این گروه تنها به واژههای فنی نپرداخت بلکه فعالیت گستردهای در زمینۀ واژههای عمومی مهندسی به ویژه واژههای مهندسی برق داشت. پس از سال 1305/1926 کار این گروه متوقف شد ولی تأثیر آن هنوز باقی است. نتیجۀ کار این گروه در مجلۀ انجمن مهندسان ایسلند چاپ میشد و سرانجام به صورت یک نشریۀ ویژه انتشار یافت. بسیاری از واژههای پیشنهادی این گروه جزو واژه های عمومی پذیرفته شدهاست.
البته تهیۀ واژهنامهها به عنوان کار مستقل قبل از سال 1329/1950 نادر بودهاست. در این میان میتوان از دو جلد واژهنامۀ پزشکی نام برد که در سال 1320/1941 برای اولین بار منتشر شد. چند فرهنگ دوزبانۀ دیگر را نیز افراد مستقل گردآوری و چاپ کردهاند که در زمینههای فیزیک، آناتومی، گیاهشناسی، زیستشناسی، بازرگانی، هیدرولوژی، جغرافیا و غیره است.
گروه دیگری که در ایسلند واژهگزینی میکند شامل افرادی است که در چارچوب همکاری با کشورهای اروپایی کار میکنند. بزرگترین طرح در این مورد در زمینۀ واژههای کشاورزی به هشت زبان است که بیش از 12000 واژۀ ایسلندی را در بر میگیرد. فرهنگهای چندزبانۀ دیگر در زمینۀ جهانگردی، نساجی، تئاتر، آموزش، مدیریت و سیستمهای گرمایش منطقهای در دست تهیه است.
در سال 1370/1991 اولین دورۀ مقدماتی واژهگزینی با همکاری دانشگاه ایسلند تشکیل شد. این دوره برای مدرسان و پژوهشگران در دانشگاه تشکیل شد تا علاقۀ آنها را به واژهگزینی افزایش دهد و آنها را با روشهای واژهگزینی آشنا کند. در این دوره 26 نفر شرکت کردند. مؤسسۀ زبان ایسلندی یک دفترچۀ راهنمای واژهگزینی منتشر کردهاست که شامل نظریۀ واژهشناسی، تشکیل واژهها و نرمافزارهای رایانهای برای ثبت و پردازش اطلاعات واژهشناختی است. این نرمافزارها در اختیار گروههای واژهگزینی قرار داده شدهاست (منصوری، 1390).
2-8-2. واژهگزینی در هند
کارگروه واژههای علمی و فنی که پس از کسب استقلال و قانونی شدن زبان هندی در هند و به منظور رشد و گسترش زبان ملی و رفع نیاز علمی و فرهنگی تشکیل شد، کار خود را بر سه اصل قرار داد:
1. قبول واژههای علمی و فنی بینالمللی، یعنی تمامی واژههایی که در چند زبان پیشرفتۀ دنیا کاربرد مشابه دارند و تطبیق آنها با خصوصیات آواشناسی و قواعد زبان ملی،
2. توانا کردن زبان ملی با اخذ واژهها از زبان سانسکریت، زیرا این زبان سرچشمهای است که تقریباً تمام زبانهای هندی از آن منشعب شدهاند و
3. استفاده از همۀ واژههای علمی و فنی رایج در زبانهای بومی.
با وجود تلاشهای بسیار (وضع بیش از 30000 واژۀ علمی، فنی و فلسفی جدید در میان سالهای 1329/1950 و 1339/1960، تدریس علوم در مدارس متوسطه و تا حدی در سطح مدارس عالی به زبان محلی، انتشار مقاله به زبان محلی در روزنامهها و مجلهها و نیز مجلات علمی، نگارش فرهنگهای علمی به برخی از زبانهای محلی و تلاش فرهنگستان علوم در گسترش نشریات علمی به زبان محلی در هر ایالت و غیره)،تدریس علوم به علت کمبود مدرس زبان محلی در سطح عالی، ریشه محکمی ندارد. دانشپیشگان زیادی علاقهمند به استفاده از زبان محلی هستند اما واژۀ کافی در اختیار ندارند. بنابراین، مانع اصلی رشد علم در هندوستان فقدان واژگان مناسب روزآمد در زبانهای محلی است. برای رفع این مشکل باید واژههای علمی در زبانهای اصلی مانند سانسکریت، پراکریت، کونکانی و تولو وضع و روزآمد نگهداشته شوند (همان).
فرهنگهای علمی موجود پاسخگوی این نیاز نیستند. زیرا اولاً همۀ زبانهای موجود در هند فرهنگ جامع ندارند و ثانیاً این فرهنگها با پیدایش واژههای جدید در هر زمینه بهسرعت قدیمی میشوند و چاپ فرهنگها و روزآمد کردن آنها بسیار وقتگیر است. بنابراین، تنها راهحل این مشکل [ایجاد] واژهبانکی به زبان هندی و روزآمد نگهداشتن آن است. این بانک میتواند شامل اطلاعات زیر باشد:
1. فهرست اصلی واژههای علمی به زبان انگلیسی، شاخۀ تخصصی آنها، معادل آنها به زبان هندی و مراجع،
2. واژههای زبان هندی که بر حسب موضوع مرتب شدهاند و
3. واژههای علمی و فنی به زبانهای محلی مختلف (همان: 79).
2-8-3. واژهگزینی در پاکستان
اردو، زبان مردم پاکستان، در میان زبانهای دنیا دارای خصوصیت ویژهای است. این خصوصیت، جامعیت و سهولت فراگیری آن است. علت این جامعیت و سهولت آن است که این زبان دربرگیرندۀ واژههای بسیاری از زبان عربی، فارسی، سانسکریت، دراویدی و ترکی است. به علاوه، رابطهای 2000 ساله با زبان یونانی دارد و در دوران اخیر هم کلمات و عباراتی را از زبان انگلیسی و سایر زبانهای اروپایی گرفتهاست. جامعیت و وامگیرندگی زبان اردو سبب غنای واژگانی آن شدهاست (همان).
انجمن ترقی اردو که در سال 1282/1903 تأسیس شد ترجمۀ منظم واژههای فنی را با نظارت مولوی عبدالحق در سال 1291/1912 آغاز کرد. از آن زمان تا کنون، این انجمن کارهای واژگانی در همۀ زمینهها منتشر کردهاست. از جمله: ترجمۀ فرهنگ کوچک آکسفورد به زبان اردو، هشت اصطلاحات فنی مورداستفادۀ پیشهوران، تهیۀ پنج جلد واژهنامه در زمینۀ مذهب، تاریخ، علوم اجتماعی، ادبیات اردو و پزشکی. از زمان انتشار اولین نشریۀ انگلیسی- اردو تا پایان دهۀ 90، 221 فرهنگ و 419 واژهنامه به چاپ رسیدهاست که دال بر گسترش واژهگزینی در زبان اردوست (کزیمی75، 1983: 76-78؛ به نقل از منصوری، 1390: 80).
2-8-4. واژهگزینی در روسیه
بررسی علمی واژگان در روسیه در پایان دهۀ 1310/1920 با تأسیس بخش واژهشناسی باشگاه دانشمندان در مسکو آغاز شد. چند سال بعد نهاد واژهشناسی ویژهای به نام کمیسیون واژههای فنی تأسیس شد. در روسیه این اهداف در زمینۀ واژهگزینی و واژهشناسی دنبال شد:
1. پژوهش نظری،
2. ارائۀ نظامهای واژهشناختی و واژهگزینی و
3. ارائۀ منظم مجموعههای واژگانی به صورت فرهنگهای نظاممند (سیرفوروف76 و کاندلاکی77، 1985: 21-24 به نقل از منصوری،82:1390).
برای استاندارد کردن واژهها، کارگروه دولتی استانداردها تشکیل شد. در این کارگروه تعداد زیادی از متخصصان مؤسسات علمی و صنعتی، پژوهشگاههای وابسته به فرهنگستان علوم و مراکز آموزش عالی به واژهگزینی مشغولند. این متخصصان واژهها را بررسی میکنند و دربارۀ واژهگزینی برای رشتههای مختلف، روزآمد کردن واژههای موجود و سایر امور تصمیم میگیرند. پس از گزینش و استاندارد کردن واژهها، اطلاعات از طریق مجلۀ ماهانۀ واژههای علمی و فنی منتشر میشود. علاوه بر آن، همهساله کارشناسان کارگروه واژهگزینی و مراکز آموزشی تعدادی هماندیشی آموزشی در شهرهای مختلف روسیه برگزار میکنند. مهمترین فعالیتهای واژهشناسی در روسیه را میتوان به شرح زیر خلاصه کرد:
آمادهسازی و گسترش روشها، دستورکارها، یکنواخت کردن واژهها و سایر امور مربوط به استاندارد کردن واژههای علمی و فنی،
1. گسترش و استفاده از دستگاههای اطلاعاتی خودکار در خدمات واژهشناسی که گسترۀ وسیعی از روشهای دادهپردازی رایانهای، دسترسپذیری و روزآمد کردن اطلاعات واژگانی را شامل میشود و
2. ایجاد شبکهای از سازمانهای مسئول فعالیتهای واژهگزینی در کلیۀ شاخههای صنعت و حمایت علمی از گسترش واژههای استاندارد در هر رشته (نستروف78، 1985: 8-11؛ به نقل از منصوری، 1390: 82-83).

2-8-5. واژهگزینی در کشورهای عربی
اولین همایش عربیسازی در سال 1340/1961 با پیشنهاد مراکش تشکیل شد. در این همایش تصمیم گرفته شد که یک ادارۀ دائمی برای عربیسازی اصطلاحات تشکیل شود. سپس در، همنشست سال 1342/1963 در الجزایر برنامهای دهساله تدوین شد تا در درجۀ اول به یکنواخت کردن واژههایی بپردازد مشتمل بر واژههای اداری، سپس زبان روزمره و آموزشی با استفاده از کتب قدیمی، فرهنگها و کتب درسی.
ادارۀ عربیسازی یک کارگاه فرهنگنگاری عربی برای غیرعربها در سال 1362/1983 برگزار کرد. در این کارگاه که با همکاری ادارۀ همکاریهای بینالمللی گسترش فرهنگ اسلامی-عربی و مؤسسۀ خارطوم تشکیل شدهبود متخصصان فرهنگنگاری و واژهشناسی برای معلمان عرب و غیرعرب سخنرانی کردند. این سخنرانیها در یک مجموعۀ 200صفحهای منتشر شد. همچنین، ادارۀ عربیسازی فعالیتهایی در زمینههای زیر داشتهاست:
1. تهیۀ واژهنامههای آموزش، الکتریسیته، معماری، زمینشناسی، نفت، تجارت و بازرگانی، حسابداری، چاپ، نجاری، مکانیک و ابزارهای تولید،
2. تهیۀ واژهنامه در زمینۀ سامانههای شنوایی و دیداری، زبانشناسی، هنر، ورزش، فیزیک هستهای، گیاهشناسی، جانورشناسی، شیمی و فیزیک عمومی و
3. تهیۀ فرهنگهای جامعهشناسی، انسانشناسی و رایانه.
ادارۀ عربیسازی با چند سازمان تخصصی مانند زیمنس و آ.اِ.گ در آلمان در تماس است تا از تجربیات آنها در زمینۀ ایجاد یک واژهبانک در مقر اصلی سازمان در رباط (مراکش) استفاده کند. فهرستهای مختلف واژهنامههاتوسط سازمانهای تخصصی و پژوهشگران تهیه شدهاست و این اداره مشغول گردآوری و سازماندهی سایر اطلاعات برای ایجاد پایگاه اطلاعاتی واژههای استاندارد همایشهای مختلف عربیسازی است. تعداد این واژهها در پایان پنجمین همایش بالغ بر 29885 بود. همچنین 118485 واژه عربی موجود در واژهنامه به صورت جزوه در نشریۀ ادواری این اداره به نام اللسان العربی چاپ شدهاست (منصوری، 1390: 86).
2-8-6. واژهگزینی در ژاپن
گزارش وزارت آموزش و فرهنگ ژاپن نشان میدهد که 50 کمیسیون واژهگزینی در آن وزارتخانه به بررسی واژهها مشغول هستند. این فعالیتها منجر به چاپ سالانه بیش از 200 فرهنگ تخصصی یا واژهنامه در ژاپن میشود. در این کشور تأکید فزایندهای بر واژهگزینی با روشهای رایانهای، آموزش متخصصان واژهگزینی و نقش زبانشناسی رایانهای در واژهگزینی میشود. اهمیت واژهگزینی در ترجمۀ خودکار یا به کمک ماشین و گردآوری و استفاده از اطلاعات علمی و فنی نیز محرز شدهاست. هماکنون، 17 گروه در زمینۀ ترجمۀ خودکار کار میکنند. به علاوه، ظاهراً 20 طرح در زمینۀ رایانهای کردن زبان طبیعی و 20 طرح دیگر در زمینۀ واژهنگاری رایانهای در دست اجراست که لااقل سه طرح آن را میتوان مربوط به آمادهسازی برای واژهبانکها دانست. بعضی از ناشران برای گردآوری و تنظیم واژهها از رایانه استفاده کردهاند.
دهۀ 80 در ژاپن، دهۀ زبان نامیده شد. این مطلب نمایانگر اهمیت فراوانی است که دولت و ملت ژاپن برای مسائل مربوط به زبان در ارتباطات بینالمللی قائل است. با در نظر گرفتن موفقیت ژاپن در زمینههای علمی، اقتصادی و صنعتی پس از جنگ جهانی دوم و با تمرکز بر فعالیتها و اجرای نظاممند طرحهای مربوط، میتوان انتظار داشت که ژاپن در زمینۀ واژهنگاری رایانهای به پیشرفت چشمگیری نائل شود. تا کنون، چند همنشست واژهشناسی در ژاپن تشکیل شدهاست که در هر یک از آنها بیش از 100 نفر شرکت داشتهاند. در حدود 50 درصد شرکتکنندگان، نمایندگان بخش خصوصی صنایع ژاپن بودهاند. این نشان میدهد که شرکتهای ژاپنی به نقش مهم واژهگزینی در مدیریت دادهها پی بردهاند (همان: 90-91).
2-8-7. واژهگزینی در چین
در سال 1307/1928، فرهنگستان بزرگ چین کارگروه یکنواخت کردن واژگان را تأسیس کرد (فنگمینگ79 و رنبونگ80، 1989: 2-4؛ به نقل از منصوری، 1390: 92). در سال 1311/1932 ادارۀ ملی برای گردآوری و ترجمه تأسیس شد. از آنجا که جمهوری خلق چین به اهمیت نقش واژهگزینی در گسترش علوم و فناوری واقف بود، فعالیتهای ادارۀ گردآوری و ترجمۀ

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی آموزش زبان، نثر فارسی، فرهنگ و تمدن Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی نقش ارجاعی، جهان خارج، زبان خودکار