پایان نامه با واژه های کلیدی تحول شناختی، مدارس ابتدایی، روایی محتوا، اعتباریابی

دانلود پایان نامه ارشد

3-3- جامعۀ آماری
جامعۀ آماری این مطالعه مشتمل بر کلیۀ دانشآموزان پایۀ اول دورۀ ابتدایی شهر ملایر (دختر: 1461 نفر و پسر:1491 نفر) است که در سال 92-91 در مدارس دولتی اشتغال به تحصیل داشتند.

3-4- حجم نمونه و روش نمونه گیری
نمونة این پژوهش شامل180 نفر از دانشآموزان پایه اول دورۀ ابتدایی شهر ملایر بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای256 انتخاب شدند. نمونهگیری خوشهای نوعی نمونهگیری تصادفی است که هر واحد آن را یک دسته (خوشه) از عناصر تشکیل میدهد. زمانی از این نوع نمونه برداری استفاده میشود که جامعۀ مورد پژوهش از دستههای جداگانهای تشکیل شده و عناصر آن جامعه در این دستهها توزیع شده باشد (هومن، 1386، ص 279) به نحوی که انتخاب نمونه به صورت مستقیم از اعضای جامعه ممکن نباشد، بدین معنی که کلاس، مدرسه یا منطقۀ آموزشی به جای فرد به عنوان واحد نمونهگیری استفاده میشود (دلاور، 1386). از آنجا که شهر ملایر 46 مدرسه ابتدایی در موقعیتهای جغرافیایی مختلف داشت به علت گستردگی و پراکندگی جامعه و رعایت اصل اقتصاد و راحتی اجرای آن از روش نمونهگیری خوشهای استفاده شد. به همین منظور شهر ملایر به چهار منطقۀ جغرافیایی شمال، جنوب، شرق، غرب تقسیمبندی شد. سپس از هرکدام از این مناطق جغرافیایی، دو مدرسۀ ابتدایی دخترانۀ دولتی و دو مدرسۀ ابتدایی پسرانه دولتی به طور تصادفی انتخاب گردید. در نهایت از هر کدام از این مدارس انتخاب شده، یک کلاس پایۀ اول به طور تصادفی انتخاب شد و از هر کدام از این کلاسها نیز به طور متوسط 10-8 آزمودنی به صورت تصادفی مورد آزمون قرار گرفت.

3-4- فرایند اجرا
هدف این مطالعه بررسی نقش آموزش پیشدبستانی در تحول شناختی دانشآموزان پایۀ اول بود، برای دستیابی به این هدف باید مدارس دولتی ملایر شناسایی میشدند تا از بین آنها به تصادف مدارسی انتخاب گردد. بدین منظور پس از کسب اطلاعات مدارس دولتی شهرستان ملایر از بین 46 مدرسه دولتی ابتدایی شهر ملایر 18 مدرسه ابتدایی دولتی به طور تصادفی انتخاب گردید. سپس برای اجرای بهتر و رفع اشکالات احتمالی در نحوه آزمونگیری، آزمون به طور آزمایشی در سه مدرسۀ ابتدایی شهر ملایر اجرا شد. در این مرحله از بین دانشآموزان پیشدبستانی رفته و همتای آنها که پیشدبستانی نرفته بودند به طور متوسط 30 نفر به تصادف انتخاب شدند و مورد آزمون قرار گرفتند. در نهایت بعد از رفع اشکلات در نحوۀ آزمونگیری، آزمون در سطح گستردهتری در مدارس ابتدایی شهر ملایر اجرا شد.
برای اجرای آزمون در هر یک از مدارس ابتدایی شهر ملایر با همکاری مدیران اتاقی در مدرسه تدارک دیده شد تا آزمودنی در خلوت و به دور از سر و صدا تمرکز بیشتری در نحوۀ پاسخ گفتن داشته باشد. از آنجایی که آزمودنی کاملاً قادر به خواندن نبودند با بیانی قابل درک، پژوهشگر هم متن پرسشها و هم گزینههای آنها را برای آزمودنیها خواند و آزمون را به صورت انفرادی اجرا نمود. بدین نحو که پس از خواندن هر پرسش برای هر آزمودنی، پاسخ و استدلال او ثبت و پرسش بعدی از او پرسیده شد و به همین نحو آزمودنی بعدی مورد آزمون قرار گرفت. لازم به ذکر است که این شیوۀ ارائه آزمون در مطالعات قبلی نیز مورد استفاده قرار گرفته است. به عنوان نمونه، الیس257 (2007) نیز از این آزمون برای اندازهگیری تحول شناختی کودکان پیشدبستانی استفاده کرده است و خاطرنشان نموده است که چون کودکان قادر به خواندن نبودهاند پژوهشگر خودش پرسشها را برای آنان خوانده و نمره داده است.
پس از اتمام اجرای آزمون، پژوهشگر به پاسخهای آزمودنیها براساس این که به پرسشها، پاسخ درست یا نادرست دادهاند نمره یک یا صفر داد.
3-5- ابزار گردآوری داده ها
آزمون معماهای مفرح و چالش برانگیز (آزمون مداد و کاغذی) ساختۀ بیکن و همكاران (2001) است و شامل 21 پرسش بسته پاسخ چهار گزینهای میباشد. این آزمون مراحل تحول شناختی (پیش عملیاتی، منطق عملیات عینی و صوری) را مشخص میکند و میتواند به صورت گروهی هم اجرا شود. همچنین قابلیت دارد زیر سطوح تحول شناختی (سه زیر سطح عملیات عینی، دو زیر سطح انتزاعی) که آزمودنیها در آن قرار میگیرند را ارزیابی کند.
در آزمون معماهای مفرح و چالش برانگیز بیکن چنانچه آزمودنی از 5 پرسش (1،3، 4،7 ،8 ) نتواند به 4 پرسش پاسخ صحیح دهد در مرحلۀ پیشعملیاتی طبقه بندی میشود و نمرۀ او در همین مرحله که کمتر از نمرۀ 4 می باشد به ثبت میرسد.
همچنین در این آزمون مرحلۀ عملیات عینی شامل سه زیر سطح فرعی میباشد. در زیر سطح اول آن، آزمودنی میبایست از 5 پرسش (1، 3،4، 7 ،8) به 4 یا 5 پرسش پاسخ صحیح بدهد. اگر او موفق به پاسخ گویی درست این پرسشها شود بدین معنی است که او از مرحلۀ پیش عملیاتی عبور کرده و وارد سطح فرعی اول عملیات عینی شده است اما نمرۀ او منوط به پاسخگویی پرسشهای سطح فرعی سطوح دوم است. اگر به پرسشهای سطح فرعی دوم پاسخ نادرست داده باشد یعنی آزمودنی در زیر سطح اول عینی قرار دارد و نمرۀ او می تواند چهار یا پنج باشد.
در زیر سطح دوم عملیات عینی، آزمودنی باید علاوه بر چهار یا پرسش از پرسشهای زیر سطح اول عملیات عینی، به چهار یا پنج پرسش (2، 5 ،6، 9، 10) از پرسشهای زیر سطح دوم عملیات عینی پاسخ صحیح دهد. اگر او موفق به پاسخگویی درست این پرسشها شود، بدین معنی است که وارد سطح فرعی دوم عملیات عینی شده است. نمرۀ تحول شناختی او منوط به پاسخ گویی درست به پرسشهای سطح فرعی سوم میباشد. اگر به پرسشهای فرعی سوم پاسخ صحیح نداده باشد بدین معناست که آزمودنی در زیر سطح دوم عملیات عینی قرار دارد و نمرۀ او در همین سطح که ممکن است 8، 9 یا 10 باشد به ثبت میرسد.
در زیر سطح سوم عملیات عینی آزمودنی باید علاوه بر پاسخگویی درست به پرسشهای زیر سطح اول عملیات عینی و زیر سطح دوم عملیات عینی، به هر دو پرسش 11 و 13 نیز پاسخ درست دهد، اگر آزمودنی بتواند به این پرسشها پاسخ صحیح بدهد یعنی آزمودنی وارد سطح فرعی سوم عملیات عینی شده، نمرۀ او منوط به پاسخگویی سطح فرعی نخست انتزاعی است، اگر به پرسشها سطح فرعی نخست انتزاعی پاسخ صحیح ندهد، یعنی آزمودنی قادر به تفکر انتزاعی نیست و در زیر سطح سوم عملیات عینی قرار دارد و نمرۀ او ممکن است 12،11،10 باشد.
مرحلۀ عملیات انتزاعی نیز شامل دو زیر سطح انتزاعی میباشد. در زیر سطح اول انتزاعی آزمودنی باید علاوه بر پاسخگویی صحیح به زیر سطح سوم عملیات عینی به سه یا چهار پرسش زیر سطح اول انتزاعی (12، 14، 15، 17) پاسخ درست دهد. نمرۀ تحول شناختی منوط به سطح فرعی دوم انتزاعی است. اگر به پرسشهای زیر سطح دوم عملیات انتزاعی پاسخ صحیح نداده باشد، بدان معناست که آزمودنی در زیر سطح اول عملیات انتزاعی قرار دارد و نمرۀ او در همین زیر سطح که ممکن است 16،15،14،13 باشد به ثبت میرسد.
در زیر سطح دوم انتزاعی آزمودنی باید علاوه بر پاسخگویی درست به پرسشهای زیر سطح اول انتزاعی به همه پرسشهای فرعی دوم انتزاعی (21،20، 19، 16) نیز پاسخ صحیح دهد و نمرۀ او در این زیر سطح ممکن است 18،19،20،21 باشد. در جدول 3-1 مراحل و سطوح تحول شناختی و نحوۀ نمرۀ گذاری آن خلاصه شده است.

جدول3-1: نحوۀ نمره گذاری سطوح تحول شناختی آزمون معماهای مفرح و چالش برانگیز بیکن
مرحله و زیر سطوح تحول شناختی
پرسش
نمرۀ تحول شناختی
پیش عملیاتی
دانش آموز نتواند از پنج پرسش (1،3،4،7،8) به چهار پرسش پاسخ صحیح دهد.
کمتر از 4
زیر سطح اول عملیات عینی
دانش آموز از پنج پرسش (1،3،4،7،8) به چهار یا پنج پرسش پاسخ صحیح دهد.
5، 4
زیر سطح دوم عملیات عینی
پاسخ صحیح به پرسشهای عملیات عینی سطح اول + چهار یا پنج پرسش (2، 5، 10،9 ،6)
10، 9، 8
زیر سطح سوم عملیات عینی
پاسخ صحیح به پرسشهای عملیات عینی سطح دوم + دو پرسش (13 ،11)
12 ،11 ،10
زیر سطح اول عملیات انتزاعی
پاسخ صحیح به پرسشهای عملیات عینی سطح سوم + سه یا چهار پرسش (12،14،15،17)
16، 15، 14، 13
زیر سطح دوم عملیات انتزاعی
پاسخ صحیح به پرسشهای انتزاعی سطح اول + پنج پرسش (16،18،19،20،21)
21،20 ،19، 18

3-6-روایی و پایایی ابزار
روایی258 و پایایی259 آزمون معمای مفرح و چالش بر انگیز بیکن (مداد و کاغذی) توسط مطالعات پیشین مورد آزمون قرار گرفته است. برای نخستین بار بیکن و همکاران (1995) برای اندازهگیری میزان روایی ملاکی آزمون بیکن با استفاده از روش مصاحبۀ بالینی آزمون تکالیف عملیات عینی پیاژه بر روی40 نفر از دانشآموزان پایۀ سوم از 4 مدرسه ابتدایی اجرا کردند. سپس با استفاده از آزمون چهار گزینهای مداد و کاغذی که عملیات عملیات عینی را میسنجید تحول شناختی آنها را سنجیدند. آزمون مداد و کاغذی در همۀ زیر سطوح عملیات عینی یک همبستگی معناداری با آزمون تکالیف عملیات عینی پیاژه را نشان داد. در زیر سطح اول عملیات عینی ميزان همبستگي 75/0 (01/0p 75/0= r)، در سطح فرعی دوم ميزان 69/0 (01/0p 69/0= r ) و در سطح فرعی سوم نيز 69/0 (01/0 p 69/0= r) بدست آمد.
در مطالعه دوم این آزمون برای یک نمونۀ تصادفی از 40 آزمودنی پایۀ پنجم از چهار مدرسه اجرا شد و نتایج آزمون مداد و کاغذی دوباره به لحاظ آماری با نتایج مصاحبه بالینی پیاژه مقایسه شد که در همه زیر سطوح عملیات عینی همبستگی معناداری 69/0 (01/0 p69/0= r ) بدست آمد و برای زیر سطح دوم عملیات انتزاعی 54/0 (01/0p 54/0=r) و برای زیر سطح عملیات انتزاعی 45/0 را (01/0p 45/0r=) نشان داد (بيكن و همكاران، 2001؛ دوگان260، 2003؛ برد261، 2005).
همچنین پایایی آزمون با یک گروه 21 نفره از کودکان ده تا دوازده سال (میانگین سنی: 5/10) مورد آزمون قرار گرفت و با فاصله سه هفته با روش آزمون-باز آزمایی262 مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که ضریب پایایی برای کل عملیات عینی مقدار 70/0 (01/0p 70/0= r) است در حالی که ضریب پایایی برای کل عملیات صوری، 52/0 (01/0p 52/0r= ) میباشد. این ضریبهای پایایی بعضی شواهد مبنی بر این که تعداد محدودی از کودکان 12-10 ساله از استدلال انتزاعی استفاده میکنند را آشکار نمود البته کودکان به صورت حدسی به پرسشهای عملیات انتزاعی پاسخ میدادند. ضرایب پایایی برای هریک از زیر سطوح عملیات عینی و صوری نتایج مشابهی را نشان داد. برای پایایی زیر سطح اول عملیات عینی 59 صدم (,01/0 p 59/0 = r ) ، برای زیر سطح دوم 68/0 (01/0 p 68/0 r= ) و برای زیر سطح سوم 70/0 (01/0p 70/0= r) را گزارش کرد. همچنین برای پایایی زیر سطح اول عملیات انتزاعی 62/0 (01/0 p 62/0r =) و برای زیر سطح دوم 49/0 (01/0 p 49/0r=) را نشان داد (همان). علاوه بر این، نتایج پژوهش های برد (1980)، دوگان (2003) نیز نشان میدهد که این آزمون از روایی و پایایی خوبی برخودار است لذا برای سنجش تحول شناختی در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است.
برای تعیین روایی آزمون از روایی محتوایی263 استفاده شد. در این راستا نظر متخصصان در حوزه رشد و متخصصین سنجش و اندازه گیری اخذ گردید. همچنین روایی صوری264 که یکی از مشتقات روایی محتوایی است نیز در مورد آزمون مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور نظر متخصصان در خصوص این که پرسشهای آزمون تا چه حد در ظاهر شبیه آزمون تحول شناختی پیاژه است جمعآوری شد و نهایتاً آزمون مورد تأیید متخصصان واقع شد.
جهت تعیین پایایی آزمون قبل از اجراي نهایی به منظور اعتباریابی آن، آزمون به صورت آزمایشی در سه مدرسه ابتدایی شهر ملایر اجرا شد. در این مرحله از آزمودنیها خواسته شد ضمن پاسخ به پرسشها آزمون چنانچه ابهاماتی در پرسشها وجود دارد، بیان نمایند که طی این فرایند ابهام خاصی جز در چند مورد جزئی مشاهده نگردید که براساس آن تغییراتی در نحوۀ پرسیدن پرسشها اعمال گردید.
سپس جهت سنجش پایایی آزمون از روش ضریب آلفا265 استفاده گردید که به آن ضریب آلفاي کرانباخ266 نیز گفته میشود. از آنجا که در اجرای آزمایشی آزمون هیچ یک از دانش آموزان قادر به پاسخگویی پرسش های مربوط به سطوح انتزاعی نبودند. بنابراین بدون در نظر گرفتن پرسشهای انتزاعی مقدار

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی آموزش و پرورش، پیش دبستانی، سازمان بهزیستی، مجلس شورای اسلامی Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی تحول شناختی، سلسله مراتبی، رگرسیون، سلسله مراتب