پایان نامه با واژه های کلیدی امام رضا (ع)، جامعه اسلامی، تاریخ ولادت، امام صادق

دانلود پایان نامه ارشد

نیست ، در ضرورت رهبری آن توسط امام معصوم یا اذن او در دوران حضور و در عصر غیبت امام معصوم (ع) توسط اسلام شناس متخصص و پرهیزکار یعنی فقیه جامع الشرایط نیز شکی نخواهد بود. چرا که شایسته ترین فرد نسبت به این امر، نزدیکترین انسان به معصوم که « اولی بالمؤمنین من أنفسهم » (احزاب ، 6) می باشد همان فقیه جامع الشرایط است.(جوادي آملي ،1391، 175-173)
در منطق اهل بیت هر جهادی مقدس نیست. بلکه ارزش جهاد به آن است، که تحت لوای رهبری حق و عدل باشد یعنی تحت نظر رهبری امام معصوم (ع) یا کسانی که رهبری جامعه اسلامی را عهده دارند و از ناحیه امام معصوم (ع) اجازه رهبری داشته باشند مثل ولی فقیه در عصر غیبت که از ناحیه امام معصوم ماذون است بر همین اساس امام رضا(ع) در بیان جامع احکام شریعت وقتی به شرح جهاد می پردازد تاکید می کند:
«وَالجَهادُ واجِبٌ مَعَ امام عادِل و مَن قاتَلَ فَقُتِلَ دُونَ مالِهِ وَ رَحلِهِ وَ نَفسِهِ فَهُوَ شَهیدٌ وَ لا یَحِلُ قَتلُ اَحَدٍ مِنَ الکُفارِ فی دارِ التَقیَّة اِلا قاتِلٌ اَو باغٍ وَ ذلِکَ اذا لَم تَحذَرعلی نَفسِکَ» (حرانی ،1390، 924،- عاملی ، ج11، بی تا، 35)
جهاد در رکاب حاکم عادل واجب است ، و هر که برای دفاع از مال و متاع و جانش بجنگد و کشته شود شهید است. کشتن احدی از کفار در جای تقیه جایز نیست مگر اینکه او قاتل یا باغی باشد و
قتلش خطر جانی نداشته باشد.
در سخنان امام رضا با صراحت جهادی را واجب می داند. که تحت نظر امام عادل باشد. و در این
راه نیز اگر جان از دست بدهد شهید است. و امام از جهاد در حال تقیه منع می کند. زیرا حفظ جان مسلمان را واجب تر می داند. حتی در دو مورد که استثناء قائل است. که جهاد با قاتل و ستمگر در حال تقیه است. آن را نیز مشروط می کند؛ که خطر جانی برای جهادگر نداشته باشد.
یک مسلمان حق جو و مبارز ، قبل از اینکه برای مبارزه با ظلم و فساد سلاح به دست گیرد باید عدل را بفهمد و امام عادل را بشناسد. و الا ممکن است. در رکاب رهبران طاغوتی مبارزه نماید و خیال کند که جهاد می کند.
برهمین اساس فقهای اسلام جهاد ابتدایی و آزادی بخش را مشروط به حضور امام معصوم می دانند؛ و معتقدند که در زمان غیبت امام معصوم (ع) و ولایت فقها، مسلمانان می توانند جهاد دفاعی بکنند.
در جهاد ابتدایی که مخصوص عصر امام معصوم (ع) جهاد است. بر زنان واجب نیست. اما در جهاد دفاعی اولاً اذن و اجازه امام معصوم یا نائب خاص و عام او (فقیه) شرط نیست. و این جنگ بر هر مکلفی اعم از زن و مرد واجب است.
البته در جهاد دفاع شرط است که مهاجم یا کافر و مشرک باشد. و یا از مسلمانان اهل بدعت و منحرف باشند. و حتی فقهای شیعه جهاد دفاعی برای حفظ اسلام را، پشت سر حاکم غیر عادل را نیز جایز می دانند. و نمونه آن صلاح الدین ایوبی در جنگهای صلیبی است. که وی فاقد شرایط رهبری جامعه اسلامی بود. لکن برای آزادی مسلمانان و سرزمینهای اسلامی جنگیدن در کنار او را جایز دانستند. (شكوري ، 1377، 369-368)
بيشتر قيام علويان بر اساس اصل فقهي جهاد ، تبرا و تولي شكل مي گرفت و و اگر قيام ها ي آنها كالبد شكافي گردد شاهديم كه عمده آنها به خاطر دفاع از حقوق اهل بيت و ولايت پذيري آنها شكل مي گرفت و يا به خاطر دفاع از حقوق خودشان بود.

فصل سوم
رهبري جامعه اسلامي و
ولايت عهدي در سيره
سياسي امام رضا (ع)

3-1.بخش اول:رهبري جامعه اسلامي از منظر امام رضا (ع)
3-1-1.تشکیل حکومت اسلامی
دربررسی سیره اهل بیت مهمترین چیزی که کمتر مورد توجه قرار گرفته بحث مبارزه سیاسی آنهاست. بخصوص در نیمه ی دوم قرن اول که خلافت اسلامی به طور آشکار شکل سلطنت به خود گرفت. و رهبری دنیا اسلام به حکومت جابرانه پادشاهی تبدیل شد. این مبارزات که در هر دوره با شیوه متناسب با اوضاع و شرایط زمان خود انجام می گرفت بزرگترین هدفش تشکیل حکومتی اسلامی و تاسیس حکومتی بر پایه امامت بود.( حسینی خامنه ای ،1389، ص 6 ) که ائمه در میان طوفان های سخت هوشمندانه و شجاعانه تشییع را همچون جریانی کوچک اما عمیق و پایدار از لا به لای گذرگاه های دشوار و خطرناک حکومت اموی و عباسی نجات دادند و با شهادت امامان جریان امامت استمرار یافت.
برهمین اساس یکی از مباحث سیاسی كه ائمه هیچگاه درباره آن کوتاه نیامده بحث امامت و رهبری است. و در طول حیات آنها هیچ گاه در مورد آن نیز تقیه نکردند و در صدد اثبات و تبلیغ آن خط فکری بر آمدند. و همیشه مدعی بودند که حق امامت و رهبری از آن آنهاست.
در سیره سیاسی امام رضا (ع) نیز به صورت ویژه به این موضوع پرداخته شده است که در این فصل ابتدا لازم است بصورت خلاصه زندگانی امام رضا(ع) را بیان نموده و در ادامه درباره سیره و رفتار آن حضرت در بحث رهبری جامعه اسلامی بصورت مفصل مطالبی را بیان نمود.
3-1-2.زندگانی امام رضا (ع)
3-1-2-1.تولد
درباره تاریخ ولادت امام رضا(ع) اختلاف است و دو زمان را برای ولادت آن حضرت بیان کرده اند.
مرحوم شیخ یعقوب کلینی و طبرسی تاریخ ولادت آن حضرت را سال یکصد و چهل هشت ه.ق بیان فرموده است. (گروه حدیث پژوهشکده باقرالعلوم (ع) ،ج3 ،1386 ، 347) وکفعمی ، ابن الوردی و ابن اثیر همین نظر را دارند. (عطاردی ،ج1 ،1388 ،22) اربلی و مرحوم ابوجعفر ابن بابویه ولادت آن حضرت را روز جمعه یازدهم ذی القعده سال یکصد و پنجاه و سه پنج سال پس از شهادت امام صادق (ع) بیان نموده است. (گروه حدیث پژوهشکده باقرالعلوم (ع) ،ج3 -347)
اربلی ، حافظ عبدالعزیز جنابذی ، محمد بن طلحه ، مسعودی تاریخ ولادت آن حضرت را یازدهم ذی القعده سال یکصد و پنجاه و سه پنج سال پس از شهادت امام صادق (ع) بیان نموده اند. (عطاردی ، ج1 ،1388، 22 )
مرحوم شیخ عباس قمی در منتهی الآمال می فرماید: مشهور آن است که امام رضا در روز یازدهم ذی القعده سال یکصدو چهل هشت در مدینه متولد شد. (قمی ، ج2 ،بيتا ، 455)
3-1-2-2.پدر و مادر امام رضا
پدر امام رضا (ع) موسی بن جعفر(ع) امام هفتم شیعیان و مادر آن حضرت کنیزی با تقوا و زنی عفیف و خردمند بود نام های مختلفی برای او بیان کرده اند. كه عبارتند از: نجمه ، طاهره ، اروی ، سکن ، سمانه ، تکتم ، خیزران ، نجیه و پس از تولد امام رضا ، طاهره نام گرفت .
علی بن میثم از پدرش روایت کرد چون حمیده مادر موسی بن جعفر ، مادر امام رضا نجمه را
خرید ، حمیده گفت: رسول خدا را در خواب دیدم که به من فرمود «ای حمیده! ببخش نجمه را به فرزندت موسی پس به زودی متولد شود از برای موسی از نجمه بهترین اهل زمین» پس حمیده نجمه را به موسی (ع) بخشید. چون حضرت رضا (ع) متولد شد. امام كاظم (ع) اسم نجمه را طاهره نامید. (القمی (صدوق) ، ج1، 1387، 15)
3-1-2-3.القاب امام رضا (ع)
نام شریف وی علی و لقب مشهورش رضا و کنیه اش ابوالحسن است. البته القاب دیگری نیز برای آن حضرت بیان کرده اند که عبارتند از: سراج الله ، نورالهدی ، قرة عین المومنین ، مکیدَةُ الملحدین ، کافی الخلق ، الرضی ، الرضا ، رب السریر، رب التدبیر، الفاضل ، الصابر، الوفی ، الصدیق(الطبری ،1383ه.ق ،183 به نقل معینی ،1389 ،14 )
درباره لقب رضا نقل هایی بیان کرده اند برخی از مورخان مثل ابن اثیر و ابن کثیر گفتند: این لقب را مأمون به او داد و پس از ولایتعهدی او معروف به این لقب گردید ولی آنچه از روایت بیان شده خلاف این را بیان می نماید.
از بزنطی روایت کرده اند که گفت: به امام جواد عرض کردم گروهی از مخالفان شما گمان می کنند که مأمون پدر بزرگوار شما را رضا نامیده است که او را برای ولایتعهدی خود اختیار کرد. [امام جواد] فرمود: دروغ گفته اند و گناه کرده اند خداوند تبارک و تعالی او را رضا نامیده است ، برای اینکه پسندیده خدا بود در آسمان و رسول خدا و ائمه اطهار در زمین از او خشنود بودند و او
را برای امامت پسندیدند… (مجلسي ،1388، ج 5 ،557 )
3-1-2-4.دوران امامت
مدت امامت آن حضرت بیست سال طول کشید که به سه دوره تقسیم می شود .
دوره اول : پس از شهادت موسی بن جعفر آغاز گردید. همزمان با دوران حکومت خلیفه مقتدر عباسی هارون الرشید بود، که تقریباً نیمی از دوران امامت آن حضرت را به خود اختصاص داد؛ و ده سال طول کشید . بزرگترین هنر امام رضا (ع) در آن دوران خفقان که توانست شیعیان را از خطراتی که از ناحیه دستگاه عباسی تهدید می کرد؛ نجات دهد، و مانع دلسردی و پراکندگی آنان گردد و با شیوه تقیه جان خود را که محور شیعیان بود حفظ کند .
در دوران قدرت هارون که دوران استقرار و ثبات کامل آن رژیم بود، امام مبارزات عمیق خود را ادامه داد هر چند تاریخ نتوانسته این دوران را خوب ترسیم کند. (حسینی خامنه ای ، قسمت اول ، 1389، 8)
خیلی از افراد خصوصاً وزراء و درباریان تلاش کردند، تا نظر هارون را برای کشتن امام رضا (ع) جلب کنند، اما نتیجه ای نتوانستند بگیرند .
از جمله کسانی که سعایت امام رضا (ع) را پیش هارون کرد موسی بن مهران بود که هنگام برگشت از مکه در بین راه به او گفت به یاد بیاور که سوگند خوردی اگر بعد از موسی ( امام کاظم ) کسی از آنان ادعای امامت کند، گردن او را می زنم. حال این پسر موسی است که ادعای امامت می کند و او همان مقامی را دارد؛ که پدرش به آن شهرت داشت. راوی می گوید: هارون با
غضب به اونگاه کرد وگفت : منظورت چیست ؟ می خواهی همه آنها را بکشم ؟
موسی بن مهران ( راوی ) می گوید به امام جریان را نقل کردم : امام فرمود آنها با من کاری
نخواهند داشت. قسم به خدا درباره من قادر به کاری نخواهند بود.( القمی (صدوق) ج2 ،1387،
576 و مدرس بستان آبادی ،1390، 287 )
البته هارون چندین بارمعترض آن حضرت شد؛ ولی امام بخاطراستفاده از دعایی که از پیامبر (ص)
به او رسیده بود هیچگاه نتوانست جان او را به خطر اندازد. (فضل الله ،1378، 91)
یکبارهارون یکی از فرماندهان خود را به نام جلودی به مدینه فرستاد ودستور داد به خانه آل ابی طالب حمله کند و لباس زنان آنان را غارت کند و فقط یک لباس برای هر نفربگذارد. جلودی مأموریتش را اجرا کرد. ولی وقتی به خانه امام رضا رسید حضرت تمام زنان را در یک اتاق جمع کرد؛ و نگذاشت مأموران وارد اتاق شوند. جلودی اصرار داشت وارد خانه شود. اما با ممانعت امام روبرو شد. سرانجام امام زیورآلات زنان و اثاثیه خانه را به آنها داد و او هم قانع شد و آنها را پیش خلیفه برد (مدرس بستان آبادی ،1390، 288)
دوران دوم : پس از مرگ هارون و به قدرت رسیدن امین آغاز شد؛ و پنج سال طول کشید تاریخ نشان نمی دهد که در این دوران با امام رضا برخوردی صورت گرفته باشد و علت آن یکی تزلزل در حکومت عباسیان و اختلاف و جنگ بین دو برادر مأمون و امین بود این امر باعث شد. از توجه به امام رضا غافل شوند و این دوران در واقع دوران آرامش زندگاني سياسي امام رضا(ع) است. (فضل الله ،1378، 95) امام رضا (ع) از این فرصت خوب استفاده کرد و تلاش کرد با نشر معارف دین دراتحاد بين شیعیان بکوشد در این دوران از حسن بن سیار نقل شده که می گوید: امام رضا به من فرمود : انّ عبدالله یَقتُل محمداً یعنی عبدالله مأمون برادرش محمدامین را می کشد راوی با تعجب می گوید مأمون امین را می کشد ؟! امام می فرماید: بله. و بعداً این اتفاق افتاد. (مدرس بستان آبادی ،1390، 293)
دوران سوم : این دوران پنج سال طول کشید. و پس از کشته شدن امین عباسی به دست
مأمون اتفاق افتاد، هرچند مأمون قدرت اصلی بغداد را در مقابل خود برداشته بود، ولی از آنجایی که محمدامین فرزند زبیده و هارون بود؛ و در بین عباسیان از اعتبار بیشتری برخوردار بود. و این یک تهدید بزرگ برای حکومت مأمون بود. هر چند مأمون تلاش کرد وانمود کند امین به فرمان او کشته نشده است و می گفت : «من همان سخن را می گویم که علی بن ابیطالب در مورد قتل عثمان گفت که : سوگند به خدا من او را نکشتم. من نیز سوگند می خورم که کشنده امین نیستم ، نه گفته ام و نه به این قتل راضی بوده و نه به انجام آن فرمان داده ام» ( مروج الذهب ج3 ص 415 به نقل از معینی ، 1389، 46)

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی امام خمینی، محدودیت ها، کمال انسانی، قاعده میسور Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی جامعه اسلامی، حکومت اسلامی، امام رضا (ع)، پیامبر (ص)