پایان نامه با واژه های کلیدی اقتصاد اسلامی، خاورمیانه، نیروی انسانی

دانلود پایان نامه ارشد

دولت در گردشگری بر اساس قوانین و سیاست‌ها و خط مشی‌ها از یک کشور به کشور دیگر فرق دارد. برخی از قانون‌گذاران ممکن است با برخی از شاخه‌های گردشگری موافق نباشد که علت این امر تغییرات ایجاد شده در جوامع بر اثر تماس گردشگر و ساکنین است (زمانی فراهانی و هندرسون، 2010: 81).
برخلاف گرایش تجاری و اقتصادی بخش دولتی گردشگری، سفر و رابطه‌ی بین میزبان و مهمان توسط مقامات دولتی اسلامی باید در مسیر و بر اساس خواست خدا باشد و سایر جنبه‌ها در اولویت‌های بعدی قرار دارند. ایران مثال مناسبی برای این رویکرد در خط‌مشی‌گذاری است و اسلام هیچ‌گونه تأثیری بر روی کشورهایی که حکومت دینی ندارند، مثل مالزی و اندونزی، در این زمینه ندارد (همان، 83).
برخی مسلمانان و کشورهای مسلمان علاقه‌ی کمی نسبت به پذیرش گردشگران غیرمسلمان دارند و نسبت به آن‌ها رویکردی تدافعی اتخاذ می‌کنند. دلیل این امر می‌تواند این باشد که کشورهای اقتصادی و نفت‌خیز، نیاز کمی به درآمدهای جانبی دارند و تصور گسترش فساد از این طریق در میان آن‌ها وجود دارد. افرادی که در این کشورها قدرت را در دست دارند بر پذیرش گردشگری مدرن مقاومت نشان می‌دهند، زیرا این نوع گردشگری می‌تواند باعث تغییرات و ایجاد چالش‌های سیاسی شود. از همین‌‌رو، سرمایه‌گذاری ، بازاریابی در گردشگری توسعه و تبلیغات مقصد محدود می‌شود (همان، 83).
ایران در خاورمیانه واقع شده است و کشور بزرگ تولیدکننده نفت است. نفت و گاز حدود 80% درآمدهای صادراتی آن را تشکیل می‌دهد که این امر وابستگی شدید آن به محصولات هیدروکربن را نشان می‌دهد و نسبت به گردشگری رویکردی تدافعی نشان می‌دهد. این کشور حکومتی دینی دارد. در ایران انقلاب اسلامی در سال 1979 به رهبری امام خمینی (ره) با الهام از اسلام اتفاق افتاد. در ایران قدرت برتر در دست رهبری دینی مردم و سپس رئیس جمهور منتخب است. یک شورای نگهبان برای کنترل عملکرد رئیس جمهور و مجلس در راستای قوانین اسلام و شرع نیز وجود دارد. جمعیت کشور مسلمان شیعه است، اما اقلیت‌های زرتشتی، یهودی و مسیحی نیز وجود دارد (همان، 83).
ایران در زمینه ی برنامه‌ریزی گردشگری از سوی دولت از پیشنه‌ی قدیمی‌تری برخوردار است. مجموعه ای از برنامه‌های 5 ساله فرهنگی-اجتماعی و توسعه‌ی اقتصادی از سال 1978 تنظیم شده‌اند که چهارمین برنامه تا سال 2009 ادامه داشته است. در میان اهداف اصلی، تلاش‌هایی جهت نشان دادن فرهنگ و تمدن اسلامی ایران، افزایش ارز ورودی به کشور و توسعه‌ی اقتصاد محلی و صنعت با بهبود وضعیت تصویر کشور در جهان مشاهده می‌شود (همان، 83).
ساختارهای دولتی در ایران در طول سال‌ها دستخوش تغییراتی شده‌اند، اما مسئولیت امروز گردشگری بر عهده‌ی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری (ICHHTO) زیر نظر دفتر رئیس جمهور است. هدف اصلی این سازمان اطلاع‌رسانی درباره‌ی تاریخ کشور، محافظت از میراث و توسعه‌ی گردشگری است. برای گردشگرانی که به مردم ایران احترام می‌گذارند و درباره‌ی سنن و فرهنگ و تاریخ ایران اطلاع دارند، جنبه‌های فرهنگی در اولویت قرار دارد (همان، 83).
انتصاب‌ها در بخش دولتی گردشگری در ایران از الگوی خاصی پیروی می‌کند. انتخاب مدیران رده بالا بیشتر توسط اصول اسلامی صورت می‌گیرد (همان، 83).

2-7 مفهوم حلال در صنعت مهمان‌نوازی
مفهوم هتل اسلامی، به واسطه جایگاه ارزشی بی‌نظیر آن، جذابیت بالایی را در سرتاسر خاورمیانه به دست آورده است. موجودی روزافزون سرمایه‌های اسلامی و افزایش در سفرهای درون مذهبی به عنوان محرک‌های اصلی موفقیت این مفهوم شناخته شده‌اند (روزنبرگ34، 2009: 2). جذابیت مفهوم هتل کاملاَ اسلامی قویاَ در ارتباط با رشد اقتصاد اسلامی در چند سال گذشته است. بحران جهانی اقتصاد، اقتصاد اسلامی را به عنوان بخشی که کمتر تحت تأثیر بحران قرار گرفته، جذاب‌تر کرده است. این به معنای ایجاد سرمایه‌ها و فرصت‌های بیشتر برای انجام پروژه‌های اسلامی از جمله تأسیس مجتمع‌های مسکونی و هتل‌های اسلامی است (همان، 3).
حجم قابل توجه مصرف‌کنندگان مسلمان و تقاضای رو به رشد مسافران مسلمان در سراسر جهان موجب استقبال از مفهوم هتل اسلامی گردیده است. با این حال، چالش واقعی ارائه‌ی خدماتی به این مشتریان است که علاوه بر راحت و لوکس بودن، از استانداردهای کیفیت معنوی مورد درخواست مسلمانان نیز برخوردار باشد. به عبارتی دیگر، سطح پذیرش مفهوم هتل اسلامی در میان مسافران مسلمان بستگی به ابتکار عمل فراهم‌کننده خدمات در یکپارچه‌سازی مفهوم مهمان‌نوازی موجود و قوانین شرعی و مجاز اسلامی دارد. باز هم این نیاز به درک بیشتر این مفهوم در میان هتلداران دارد و این امر بیشتر زنجیره‌های هتل‌های غربی را به چالش می‌کشد (رزالی35 و همکاران،2011: 92).
این واقعیت که مفهوم هتل اسلامی مفهومی نسبتاَ جدید است، منجر به دانش کمتر و سردرگمی در موضوع شده است. در حال حاضر ادبیات اندکی در رابطه با مفهوم هتل اسلامی وجود دارد (همان، 92).
شریعت واژه‌ای عربی به معنای راهی است که مسلمانان باید از آن پیروی کنند. بنابراین هتل شریعت‌محور هتلی است که خدماتی مطابق با اصول شریعت ارائه می‌دهد. یک هتل‌ شریعت‌محور یا اسلامی تنها محدود به ارائه‌ی غذا و نوشیدنی حلال نمی‌شود بلکه تمام عملیات این هتل باید بر پایه‌ی قوانین دینی اداره شود. با این حال هیچ معیار رسمی برای این مفهوم حتی در خاورمیانه وجود ندارد. اما تنها بررسی دقیق اظهارات دست‌اندرکاران صنعت و تحلیلگران نشان از توافق گسترده‌ای در مورد مجموعه‌ای از ویژگی‌هایی دارند که توسط هندرسون پیشنهاد شده‌اند. این ویژگی‌ها عبارتند از (همان، 92) :
• عدم استفاده از الکل
• تنها غذای حلال
• وجود قرآن و سجاده در هر اتاق
• عدم همسویی سرویس بهداشتی و تختخواب با جهت قبله
• اتاق نماز
• سرگرمی‌های مناسب
• کارکنان عمدتاَ مسلمان
• لباس مناسب کارکنان
• امکانات تفریحی جداگانه برای زنان و مردان
• طبقات تمام زنانه
• منابع مالی اسلامی
روزنبرگ (2009: 1) با دسته‌بندی عملیات هتل به سه دسته عملکردها، طراحی و دکوراسیون داخلی و امور مالی، شرایط اسلامی بودن یک هتل را عنوان کرده است.

شکل (2-2): نیازهای هتل‌های شریعت محور
منبع: روزنبرگ، 2009: 2

برای ایجاد یک هتل کاملاَ اسلامی جدا کردن زنان و مردان در بیشتر امکانات هتل نظیر طبقات، استخر، سالن ورزشی و اتاق‌های مهمان و اتاق‌های کار بسیار دارای اهمیت است. به ویژه در مرحله طراحی نقشه طبقات هتل باید به این امر توجهی ویژه داشت. تختخواب‌ها و سرویس‌های بهداشتی نباید در جهت قبله ساخته شوند (روزنبرگ، 2009: 2).
الکل و گوشت خوک نباید در هیچکدام از فروشگاه‌های غذا و نوشیدنی در هتل عرضه شود و در اتاق‌ها نیز نباید قفسه مشروبات الکلی موجود باشد. محصولات غذایی رستوران‌ها باید حلال و ذبح شده باشند. توسعه هتل و همچنین عملیات مالی هتل بایستی طبق دستورات اسلامی باشد (همان، 2).
عملیات و توسعه هتل‌های اسلامی در اصل تفاوتی با عملیات و توسعه هتل‌های استاندارد ندارد. با این حال برخی از تفاوت‌ها بر حسب اصطلاح باید در مرحله برنامه‌ریزی مورد ملاحظه قرار گیرند (همان، 2).
نیاز به تفکیک جنسیتی در هتل اسلامی مدیریت ظرفیت را با چالش روبرو می‌سازد. هتل‌هایی با طبقات مختص یک نوع خاص از مهمان (خانواده، مرد تنها، زن مجرد) ممکن است درآمد خود را از دست بدهند؛ چرا که ممکن است تقاضا با نوع اتاق‌های در دسترس مطابقت نداشته باشد. علاوه بر این، محدودیت‌های نیروی انسانی از قبیل به‌کارگماری نیروی زن برای طبقات زنانه و نیروی مرد برای طبقات مردانه، برنامه‌های نیروی انسانی را سخت‌تر می‌کند و در نتیجه نیاز به افزایش تعداد کارکنان ایجاد می‌شود. این ملاحظات می‌تواند منجر به هزینه‌های اضافی هتلداران گردد (رزالی و همکاران، 2011: 94).
در برخی موارد فقدان درآمد فروش الکل ممکن است سودآوری بخش غذا و نوشیدنی را با چالش روبرو سازد. با این حال، کار ارزشی بی‌نظیر یک هتل اسلامی این است که می‌تواند با جذب مهمانان جویای تجربه‌ای صمیمانه و قابل اعتماد و معنوی، بر این دشواری‌ها فائق آید. محدودیت در یک زمینه ممکن می‌تواند منجر به ایجاد چندین فرصت در زمینه‌های دیگر شود (روزنبرگ، 2009: 4).
یکی از مشکلات احتمالی ممنوعیت استفاده از الکل در عملیات غذا و نوشیدنی است. فروش الکل بسیار سودآور است و بخش قابل توجهی از درآمد بسیاری از هتل‌ها را به خود اختصاص می‌دهد. سازمان‌های مدیریت هتل‌های بین‌المللی تمایلی به راه‌اندازی هتل‌های اسلامی ندارند چرا که در این صورت درآمد حاصل از فروش الکل را از دست خواهند داد. ارائه‌ی الکل تأثیری مستقیم بر درآمدهای واقعی از لحاظ درآمدهای الکل و همچنین تأثیری غیرمستقیم بر کاهش تعداد کسانی که می‌خواهند به صرف شام در رستوران هتل بپردازند و محدود کردن تعداد افرادی که قصد ماندن در هتل را دارند، دارد (رزالی، 2011: 94).
در عین حال سؤالی دیگر که ممکن است پیش بیاید این است که آیا واقعاَ درست است که ارائه‌ی الکل برای مشتریان هتل جاذبه‌ای اصلی محسوب می‌شود؟ هتل المولا36 در دبی یکی از مثال‌های متعددی است که موقعیت خود را به عنوان هتلی سازگار با شریعت تثبیت کرده است. عدم استفاده از الکل نشانگر یک سبک زندگی سالم بوده و برای همه جذاب است. این هتل با سرمایه‌گذاری 34/7 میلیارد درهم برای تأسیس هتل‌های اسلامی در خاورمیانه، آفریقای شمالی، آسیای جنوبی و اروپا، در حال گسترش فعالیت خود است. المولا مشتریان به اصطلاح دارای ” سبک زندگی آگاهانه” را هدف قرار داده است؛ یعنی کسانی که به محیط زیست، فرهنگ، میراث، سلامتی و بوم‌شناسی مقاصد مورد بازدید احترام می‌گذارند. در حقیقت، این یک بازار غنی برای هتل اسلامی به شمار می‌آید. این بازار غنی تمایل دارد که حتی از هتل‌های استاندارد با خدمات استاندارد برای تمام مشتریان نیز بهتر عمل کند. برای مسلمانان، ارزش‌های اسلامی از اهمیت بسیاری برخوردار است و هتل‌هایی که این ارزش‌ها را دارا باشد، بهترین پوشش‌دهنده نیازهای آنان خواهد بود. از این‌رو می‌توان نتیجه گرفت که موضوع ارائه نوشیدنی‌های الکلی به مشتریان هنوز هم قابل بحث است (همان، 94).
توسعه‌ی یک ملک اسلامی دارای مزایای بسیاری از جمله جذب تعداد زیادی از مهمانان از بازارهای سنتی‌تر همچون عربستان سعودی، کویت و قطر که کمتر تحت تأثیر بحران اقتصادی غرب قرار گرفته‌اند، است. این بازار هدف به خرج کردن بسیار زیاد نسبت به سایر بازارها معروف هستند (روزنبرگ، 2009: 4).
همان‌طور که می‌دانیم، بسیاری از غربی‌ها علاقه‌مند به تجربه یک فرهنگ متفاوت هنگام سفر هستند. شارجه با وجود داشتن هتل‌های بدون الکل تعداد قابل توجهی از مهمانان اروپایی را که به دنبال تجربه‌ای غنی از لحاظ فرهنگی و خانوادگی هستند، به خود جذب می‌کند. ماهیت یک هتل اسلامی به تجربه معنوی ارائه شده آن است. همین‌طور هتل‌هایی که به طور خاص مذهبی نیستند، می‌توانند افراد و خانواده‌های سکولار را نیز جذب کنند (همان، 5).
برخی اختلافات بین اقتصاد سنتی و اقتصاد اسلامی را باید مورد ملاحظه قرار داد. اقتصاد اسلامی شامل شراکت و تقسیم سود و زیان بین تمامی بخش‌ها در یک شرکت مالی می‌شود. وام‌دهندگان نیز نه تنها بر وثیقه بلکه بر امکان اجرای پروژه نیز تمرکز دارند. اقتصاد اسلامی ربا را به معنای سود اضافه یا به ناحق حرام می‌داند. نسیه ربا یکی از اجزای ربا است که به معنای هر گونه افزایش در مبلغ پرداخت قرض به خاطر تأخیر در پرداخت است. بنابراین سود مبتنی بر بهره در اسلام جایز نیست (ون سهیدا 37و همکاران، 2011: 140).
بر اساس یافته‌های «هندرسون» (2010) تحلیل‌گران و فعالان این صنعت ویژگی‌های یک هتل اسلامی را فهرست کرده‌اند که شکل 2-3 نشان‌دهنده‌ی آن است (همان، 140) :

شکل (2-3): ویژگی‌های هتل شریعت محور
منبع: چوفانی38 (2009) و هندرسون (2010)

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی صنعت گردشگری، خاورمیانه، شورهای اسلامی Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی صنایع غذایی، مواد غذایی، مقام معظم رهبری