پایان نامه با واژه های کلیدی افغانستان

دانلود پایان نامه ارشد

مقابله باتهديدات امنيتي و ارتقاي گامهاي جدي در توسعه وپيشرفت اقتصادي ايران بوده است . برنامه 20ساله راهبردي ايران( سند چشم انداز )(2025- 2005)بيان مي کند ک ايران”ايران کشوري توسعه يافته با رتبه اول در منطفه از نقطه نظر اقتصادي ،علمي و فناوري خواهد بود”. امروزه ،نظر مشترک بين نخبگان ايراني، تحقق اين هدف ملي مي باشد که البته نيازمند يک محيط صلح آميز و با ثبات از يک طرف ،وايجاد فرصتهاي اقتصادي از طرف ديگر است و همين امر، مهمترين دليل براي ايجاد روابط بهتر راهبردي با کشورهاي منطقه خصوصا” عربستان مي باشد. اين تحقيق ماهيت و ابعاد مختلف اين رقابت را تبيين خواهد کرد.

7-1- سوابق مربوط به اين تحقيق:
مقالات و کتب مختلفي به قلم نويسندگان خارجي و داخلي، با توجه به سالهاي اخير و شدت گرفتن تنشها در روابط دو کشور، بر روي سايت هاي مختلف قرار گرفته و در نشريات مختلفي منتشر شده است. براي نمونه ، به خلاصه برخي از مقالات منتشر شده مي پردازم؛
مقاله جامعي از موسسه بين المللي کارنگي ،(CARNEGIE ENDOWMENT) با عنوان” رقابت ميان ايران و عربستان سعودي” به تاريخ 20 سپتامبر 2011 ، در خصوص ارزيابي تنش ميان دو کشور و نگاهي نزديک به بي اعتمادي فرق شيعه و سني منطقه و تاثير رقابتشان در تعادل قدرت منطقه ( به قلم کريستوفر باوسک و کريم سجادپور)، ترجمه و مطالعه گرديد.
رئوس مطالب اين مقاله بشرح ذيل ميباشد :
– واکنش ايران و عربستان به تحولات منطقه: از نظر نويسندگان ، عربستان سعودي از وقوع آشوب و عوارض ناشي از آن ؛ از جمله نا امني ، ناپايداري و بلاتکليفي متنفر ميباشد. رياض همواره بر خلاف افکار عمومي، بيداري عربي را براي خود تهديدي ميداند و در سياست خارجي از آن پرهيز مينمايد و سعي ميکند که وضعيت خود را در اتحاديه عرب ، با استفاده از ابزار پول و ايدئولوژي مذهبي حفظ نمايد. به عکس ، ايران تمايل دارد که در اين فضاي ناپايدار و پرهياهو رشد نمايد.
– تاريخ روابط ايران و عربستان: رقابت طبيعي بين دو گروه شيعه و سني از يکسو و همچنين تاثيرگذاري از نظر صادرات نفت ميان دو کشور، همواره وجود داشته است.
در سال 1979 با وقوع انقلاب اسلامي ايران،روابط ميان دو کشور به سردي گرائيد. نارضايتي جمهوري اسلامي ايران از حمايت عراق توسط عربستان در طول جنگ 8 ساله موجب سردي بيشتر روابط دو کشور گرديد. اين روابط در دوران رياست جمهوري هاشمي رفسنجاني و محمد خاتمي رو به بهبودي گذاشت ولي مجددآ در دوران احمدي نژاد، تنش ميان دو کشور شديدتر شد. سياست شاهزاده عبداله پس از به قدرت رسيدن، بر مبناي رقابت و فعاليت براي روابط بهتر در سايه بي اعتمادي عميق در جريان ميباشد.
– انگيزه رقابت بين دو کشور ايران وعربستان:رقابت شديدي که باحس برتري مذهبي از سوي عربستان ادامه دارد با اين استدلال همراه است که عربستان جايي است که اسلام به زبان عربي در آن متولد شده است ونماد غرور ميراث آنان مي باشد و همچنين محل ميدان داري فرقه هايي است که مذهب تسنن را نماد دين مسلمانان جهان مذهب شيعه را نماد بدعت گذاري در دين مي دانند و همجنين به ايران در زمينه ارتباط با گروههاي شيعه کشورهاي منطقه از جمله بحرين ويمن بي اعتمادند . نکته جالب از نظر نويسندگان اين موضوع است که اين دشمني وعداوت تاريخي کشورهاي عربي خليج فارس با شيعيان يکباره ويک شبه بر طرف نخواهد شد به اين دليل که ايرانيان به دليل وجود ميهن پرستي افراطي و تاکيد بر هويت تاريخي وقومي ، خود رابرتر از اعراب مي دانند وموضوع ديگر رقابت واختلاف نظر در مورد صادرات نفت مي باشد.
– محدوده رقابت و زمينه هاي منازعات دوکشور:چالش ايران وعربستان از نقطه نظرقدرت و تاثير آنهادر منطقه و مجموع برد وباختهاي آنها مساوي صفر است يعني برنده شدن يکي بازند ه شدن ديگري را به همراه دارد .ترس عربستان تنها به اين دليل نيست که ايران مي خواهد بزرگترين نقش رادر منطقه داشته باشد بلکه اين ترس را هم دارد که ايران مي خواهد منطقه را کنترل کند. عربستان از طريق استيلاي مذهبي مي خواهد همه ي مسلمانان را زير پرچم تسنن جمع و استيلاي اهل شيعه را بر اندازد. در حاليکه جمهوري اسلامي مي خواهد رهبر همه ي مسلمانان باشد که زير يک چتر بر عليه امپرياليسم و آمريکا و اسرائيل متحد باشند.
– باز خورد وتاثير آشوبها بر دو کشور: حرکتهاي اعتراضي در کشورهاي عربي از جمله تونس ،مصر. ،ليبي يا سوريه فاقد يک رهبري مشخص ولي به دنبال هدف مشخصي جهت سر نگوني رژيم حاکم بوده اند اما عربستن سعودي فعلا” توانسته است گسترش بيداري اعراب را بهتر از هر کشور ديگري از طريق منابع اقتصادي و مالي وارتباط با اقليتهاي مذهبي کنترل کند که صرف بيش از 130مليون دلار جهت ارتقاي رفاه اجتماعي از جمله اين موارد مي باشد.
– ارزيابي از برنده يا بازنده بودن ايران در آشوبهاي منطقه اي:پيش بيني ميشود با توجه به ضرورت ايجاد فضاي باز در کشورهاي خاور ميانه، ايران و عربستان از جمله کشورهايي هستند که نسبت به اين تغيير روش، مقاومت ميکنند.
– ديدگاه و نقش ايالات متحده امريکا از وقايع منطقه و تاثير آن بر اهداف آن کشور : امريکا ايجاد روابط با ايران را به سود خود مي بيند و احساس ميکند که افکار عمومي در ايران از اين امر استقبال ميکند. اما در مورد عربستان، امريکا بر اين عقيده است که اعتراضات عمومي زمينه ايجاد يک حکومت تند روي اسلامي را بر عليه ايالات متحده را فراهم ميکند که اين امر مورد علاقه ي سياستمداران اين کشور نميباشد. از ديگر موضوعات مهم تاثير گذار بر رژيم ايران، يکي موضوع صلح اسرائيل و فلسطين است و ديگري سقوط اسد در دمشق ميباشد. عربستان براي مهار ايران به امريکا نياز دارد و امريکا براي رسيدن به اهدافش به عربستان نياز دارد.
همچنين مقاله اي با عنوان ” ايران و هلال شيعي، افسانه ها و واقعيتها” از دکتر کيهان برزگر( سايت خبر آن لاين، به تاريخ 13/اسفند/1389 ) مطالعه شد ، اين مقاله به اين موضوع پرداخته است که در سال 2004 ميلادي، ملک عبداله پادشاه اردن در باره ي ظهور يک هلال شيعي ايدئولوژيک از بيروت تا خليج فارس هشدار داد و از آن زمان به بعد مقاصد ايران براي ايجاد يک هلال شيعي، يک موضوع مهم براي ميزگردها و کنفرانسهاي برگزار شده در مباحث منطقه اي بوده است. سه فرض در باره ي قصد و نقش ايران در اين زمينه وجود دارد که تصور تشکيل يک هلال شيعي در ذهن نخبگان سني عرب را ايجاد مي کند. اول تلاش ايران براي بسيج توده ها در موضوعات منطقه ، دوم- ايجاد يک کمربند ايدئولوژيک و عقيدتي از جناحهاي سياسي از دولتهاي هوادار شيعي در عراق، سوريه، ايران و منطقه خليج فارس، سوم- افزايش قدرت و نقش منطقه اي ايران. اما از نظر نويسنده، اين فرضيات غيرواقعي و ناکافي هستند و هيچکدام با اهداف واقعي و راهبردهاي سياسي و امنيتي ايران در منطقه قابل تطبيق نيستند. در حقيقت از نظر نويسنده حضور فعال ايران در منطقه و نزديکي آن با احزاب و گروههاي شيعي، بيشتر در چارچوب ” نياز متقابل استراتژيک” ايران و دولتها و ملتهاي دوست شيعه در پاسخ به تهديدهاي نظامي امريکا و رژيم اسرائيل است.
همچنين مقاله ي روزبه پارساپوربا عنوان ” رقابت استراتژيک وايدئولوژيک ايران عربستان سعودي ” به تاريخ 28/آذر/1390 در ماهنامه خليج فارس و امنيت، به بالا گرفتن تنشها و بحران بين ايران و عربستان ، خصوصآ پس از تحولات بهار عربي ميپردازد و اشاره به اسناد ويکي ليکس دارد که عربستان خواستار دخالت نظامي امريکا و ناتو برعليه ايران بود. همينطور به اختلافات هر دو کشور در ساير کشورهاي منطقه اشاره کرده است و به مشکلاتي که خاندان آل سعود در جامعه ي خود با آن دست به گريبان هستند، مي پردازد. نويسنده به اين موضوع پرداخته که مسئله ” تمايز ” يکي از اصلي ترين موضوعات اختلاف و تضاد و امنيت ميان دو کشور است . اين تمايز ميان دو کشور، دو بعد داشته و دارد؛ يکي بعد ايدئولوژيک و ديگري بعد ژئوپولتيک . هرگاه که قالبهاي ايدئولوژيک و ژئوپلتيک با هم ترکيب شوند و تلاقي پيدا کنند، زمينه براي افزايش تضاد مساعد ميشود. امروزه اين وضعيت بيش از هر مقطع زماني ديگري در حوزه خليج فارس وجود دارد که مشابه اين وضعيت را در ماههاي نخست وقوع انقلاب اسلامي، شاهد بوديم.
پژوهشي ديگر با عنوان ” عربستان سعودي از هژموني نفتي تا رهبري منطقه اي” از حسن احمديان دانشجوي دکتراي مطالعات منطقه اي تهران که با همکاري حسين صادقي سفير سابق ايران در عربستان ، انجام شده که در فصلنامه بين المللي خارجي، پاييز 1389 منتشر شده است. اين پژوهش به رويکرد ملک عبداله در زمينه مسائل داخلي ، اجتماعي و مذهبي در مقابل علماي وهابي از يکسو و تغييرات در امور آموزشي و فرهنگي از سوي ديگر ميپردازد و نوع تعاملي که حکومت آل سعود ، پس از انقلاب ايران و سقوط شوروي با جامعه خود داشته است، همچنين به نحوه تعامل عربستان سعودي با جامعه جهاني و کشورهاي منطقه مي پردازد.
8-1-اهداف تحقيق:
شکل گيري بهار عربي وتغيير وتحولات پديد آمده در برخي از کشورهاي خاورميانه وشمال آفريقا،نظير تونس وليبي مصر و اوج گيري بحرانها و تنشها در سوريه و بحرين،موجب نگراني برخي از کشورهاي منطقه نظيرعربستان که ساختارسياسي غير دمکراتيک دارند ، شده است. عربستان نگران تسري اين بحران به داخل کشور خويش مي باشد وبراي اين سعي دارد نگاهها را از مسائل داخلي کشور که با نارضايتي عمومي هم از سوي اقشار تحصيلکرده جامعه و هم از سوي زنان هم از طرف شيعيان شرق عربستان که در طول سالهاي گذشته با انواع فشارها ومحدوديتها روبرو بودند ،به موضوع “شبهه ي تهديدات خارجي “که عمدتا” بر ايران تمرکز يافته است ،معطوف نمايد.دليل اين امر اين است که اين کشور خود را به نوعي از بار فشار براي تغيير واصلاح ساختارهاي سياسي در داخل کشور آزاد کند . عربستان نگران اشتراک مذهبي مردم مناطق شرقي خود وهمچنين شيعيان عراق ولبنان و بحرين به نفع کفه ي ايران است و اين که ايران با استفاده از اين امتيازابتکار عمل را بدست بگيردو اوضاع منطقه را به نفع خود کنترل کند. از سوي ديگر سرنگوني رژيم طالبان و صدام در دو سوي مرزهاي ايران که با اشغال افغانستان و عراق توسط آمريکا ومتحدانش همراه بود ،توانست فراغ بالي براي تحرکات سياسي و ديپلماتيکي ايران در منطقه را فراهم کند که اين موضوع دور از چشم عربستان نمانده است.با اين وجود عربستان همچنان به تلاشهاي خود براي ايجاد جبهه اي ضد ايراني ادامه مي دهد که نمونه اخيرآن تشکيل شوراي همکاري خليج در رياض بود که هدف آن تشکيل اتحاديه اي از کشوهاي عرب در منطقه خليج فارس بود که قصد تحت پوشش قرار دادن بحرين را داشت که در اين زمينه ناموفق بود.مهمترين دليل

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی افغانستان، صدور انقلاب Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی افغانستان، روزنامه نگاران، جهان اسلام، دانشگاه تهران