پایان نامه با واژه های کلیدی استان کردستان، عرضه و تقاضا، منابع محدود

دانلود پایان نامه ارشد

طي يک دوره زماني. اين دوره زماني معمولاٌ ده ساله و يا بيشتر ميباشد. امروزه نگراني مهمي در مورد وقوع تغييرات اقليمي به وسيله فعاليتهاي بشر بوجود آمده است، زيرا هر گونه تغيير در آب و هوا بر توليدات كشاورزي نيز تأثير خواهد گذاشت. از اين رو تغييرات اقليمي يكي از عوامل مؤثر بر توليدات محصولات كشاورزي در آينده خواهد بود (ردي و همکاران،2000). تغيير اقليم همه بخش‌هاي اقتصادي را تا اندازه اي تحت تأثير قرار مي‌دهد، اما بخش کشاورزي شايد حساس‌ترين و آسيب پذيرترين بخش باشد، چرا که محصولات کشاورزي وابستگي زيادي به منابع اقليمي دارند. بر اساس شواهد علمي تغيير اقليم آينده، بويژه اثرات ترکيبي افزايش دما، بالا رفتن غلظت CO2جو، افزايش احتمال وقوع حوادث جدي (خشکساليها، سيلابها، يخ بندانها و(… و کاهش آب قابل دسترس گياه مي‌تواند اثرات قابل ملاحظه‌اي بر روي محصولات کشاورزي داشته باشد. بالا رفتن دما موجب بالا رفتن ميزان تبخير و تعرق پتانسيل گياهي ميشود که نتيجه آن افزايش نياز آبي گياهان است.
شناخت نوسانات زماني و مكاني پارامترهاي هواشناسي(نظير دما، بارش، رطوبت نسبي،… ) و تأثير آن بر بخش كشاورزي جهت مديريت منابع كشاورزي و اتخاذ استراتژيهاي مناسب بسيار ضروري ميباشد. بارش از طريق تأمين رطوبت خاك بطور مستقيم بر توليد محصولات ديم مؤثر است و از طريق تغذيه منابع آب سطحي و زيرزميني توليد فارياب را بطور غيرمستقيم تحت تأثير قرار ميدهد (فاهري، 2003). نياز آبي گياهان و ميزان توليد در بخش كشاورزي به تغيير در پارامترهاي اقليمي بسيار حساس ميباشد. تغيير اقليم بر دما و توزيع بارش تأثيرات متفاوتي دارد كه در نتيجه آن بر نياز آبي گياهان و مصرف آب در بخش كشاورزي مؤثر ميباشد(لطف آبادي، 2010). عملکرد و توليد در محصولات ديم به طور مستقيم تحت تأثير شرايط اقليمي است. روي هم رفته، تغيير آب و هوا متاثر از دو عامل دما و ميزان بارش است و اين دو عامل نيز خود تحت تأثير سه عامل عرض جغرافيايي، ارتفاع و جريان اقيانوسي قرار دارند(تقديسيان و ميناپور،1382). بنابراين، با تغيير هر يک از اين عوامل، تغييرات آب و هوايي رخ ميدهد که در پي آن چگونگي زندگي انسانها نيز تغيير ميکند. يکي از اين اثرهاي ايجاد شده در بخش کشاورزي است. به علت تغيير الگوي بارش و دماي ميانگين جو، اين پديده ميتواند بر توليد انواع محصولات باغي و کشاورزي که عمدهترين منابع غذايي کشور را تشکيل ميدهند، آسيب وارد کند (تقديسيان و ميناپور، 1382).
تغييرات اقليم علاوه بر عملکرد محصولات کشاورزي بر ريسک عملکرد محصولات نيز اثر مي‌گذارد. در حالت کلي تغييرات شرايط آب و هوايي از جمله عوامل اصلي ريسک عملکرد در بخش کشاورزي تلقي مي‌گردد. از اين رو بررسي ميزان اثرگذاري تغييرات اقليم بر عملکرد محصولات کشاورزي از جمله گندم آبي و ديم، نخود ديم، عدس ديم و جو آبي و ديم در استان کردستان نيز حائز اهميت خواهد بود تا ميزان ريسک افزايي آنها مشخص گردد. اين مسئله مهمي است که اين تحقيق به دنبال آن مي‌باشد.
بخش کشاورزي نقش مهمي در اقتصاد ملي کشور ايفا ميکند. افزايش سالانه حدود يک ميليون نفر به جمعيت کشور و بهبود نسبي در وضعيت اقتصادي افراد جامعه، افزايش مصرف سرانه را در جامعه سبب گرديده است. اين امر باعث افزايش تقاضا براي منابع محدود کشاورزي شده است. لذا برنامهريزي و سياست‌گذاري‌ها بايد در جهت افزايش توليدات کشاورزي و درآمد زارعين و مديريت صحيح واحدهاي کشاورزي انجام گيرد. کشاورزي به خصوص در کشورهاي کمتر توسعه عمدتاً فعاليتي ريسکي است و تصميمگيري و فعاليتهاي بهره‌برداران معمولاً تحت تأثير اين پديده و جنبههاي مختلف آن قرار دارد. کشاورزي به عنوان يکي از مهم‌ترين بخشهاي اقتصادي، در روند توسعه نقش عمدهاي را به منظور تأمين نيازهاي ساير بخشها از جمله بخش صنعت ايفا ميکند. کشاورزي فعاليتي است که همواره تحت تأثير قيمتها، عملکردها و هزينههاي توليد قرار دارد. اين عوامل همراه با پديدههاي طبيعي هم‌چون سيل، خشک‌سالي، حمله آفات و مانند آن موجب بروز ريسک توليد و نبود قطعيت در اين فعاليت ميشود؛ بنابراين وجود عوامل اقليمي غيرقابل‌پيش‌بيني مذکور موجب ميشود که مديران و برنامهريزان اين بخش تصويري روشن و قطعي از وضعيت آينده براي برنامهريزيهاي کشاورزي و دامپروري نداشته باشند (کمالي،1380).
افزايش جمعيت جهان و نياز روزافزون به غذا از مهم‌ترين مشکلات عصر کنوني است و لذا بخش کشاورزي به عنوان تأمينکنندهي اصلي نيازهاي غذايي، همواره در جستجوي راههايي براي برطرف کردن اين مشکل بوده است. از سوي ديگر، شواهد بسياري حکايت از وجود ريسک يا مخاطره در کشاورزي دارند. مطالعات متعددي نشان دادهاند که بهرهبرداران کشاورزي به دلايل گوناگوني هم‌چون: نداشتن کنترل بر عوامل جوي، تغييرات اقليم، آفات و بيماريها و وضعيت بازارهاي عرضه و تقاضاي محصولات و نهادهها با ريسک روبهرو هستند (ترکماني، 1375). از ريسک به عنوان عامل مهم، مستمر و مؤثر بر رفتار کشاورزان در رفع عدم تعادل از کشاورزي سنتي نام‌برده شده است. يکي از عوامل مهم ريسک در بخش کشاورزي، تغييرات اقليمي است. هنگامي که يک قرن پيش دانشمند سوئدي اسوانت آرنيوس نظريه گرمايش جهاني ناشي از تغييرات آب و هوايي را مطرح کرد، کمتر کسي ميانديشيد که اين مسئله در مدتي کوتاه به مهم‌ترين نگراني جامعه بين‌المللي تبديل شود. آثار خطرناک تغييرات اقليمي بر حيات بشر تقريباً تمامي جوانب زندگي بشر را در برميگيرد؛ خشک‌سالي، طوفانهاي دريايي سهمگين مانند سونامي، بالا آمدن سطح آب درياها، گرم شدن هوا از جمله اين آثار هستند (قمبر علي، 1391).
با توجه به وضعيت اقليمي و بازار محصولات کشاورزي ايران اکثر محصولات کشاورزي که در مناطق مختلف کشور توليد ميشوند به نوعي از ريسکهاي توليد (عملکرد) و قيمت متأثر هستند. طبق تعريف بهرامي و آگهي (1384)، ريسك در فعاليت‌هاي كشاورزي عبارت است از: شرايط ناپايداري كه توليد محصولات كشاورزي را به مخاطره مي‌اندازد و باعث ايجاد خسارات مالي و احساس ناامني در روحيه و زندگي كشاورزان مي‌شود. فعاليتهاي کشاورزي استان کردستان نيز از اين قضيه مستثنا نيستند. استان کردستان جزو استان مهم در توليد محصولات زراعي و باغي کشور محسوب ميشود. گندم، نخود، جو از جمله مهم‌ترين و عمدهترين محصولات اين استان هستند که نوسانات قيمت و عملکرد آن‌ها در سالهاي مختلف تأثيرات نامطلوبي را در درآمد کشاورزان ايجاد کرده است. محصولات گندم، جو و نخود به ترتيب 76، 6 و 10 درصد از سطح زيرکشت اراضي زراعي استان کردستان رو پوشش ميدهند (وزارت جهاد کشاورزي، 1391).
1-2- ضرورت و اهميت تحقيق
آگاهي از روابط بين پارامترهاي اقليمي و عملکرد و توليد محصولات زراعي در سطوح مختلف محلي، منطقه‌اي و ملي براي تحليل آثار تغيير اقليم و پديدههاي حدي اقليمي (خشک‌سالي) بر توليد محصولات کشاورزي، امنيت غذايي و ارائه راهکارهاي تطبيقي مناسب براي مقابله با آن کاربرد دارد. در دهههاي اخير بررسي آثار اقتصادي تغيير اقليم بر بخش کشاورزي و ارزيابي راهکارهاي تطبيق و سازگاري به اين تغييرات به يکي از موضوعات مورد علاقهي اقتصاددانان کشاورزي نيز تبديل شده است (مندلسون و همکاران1994). اقتصاددانان کشاورزي اغلب تغييرات اقليم را بر اساس تأثيري که بر درآمد کشاورزان با تأثيري که بر رفاه و مازاد اقتصادي جامعه دارد (ريلي و همکاران، 2002) مورد بررسي و تحليل قرار داده‌اند و به دنبال پاسخگويي به اين پرسشهاي مهم بودهاند: که اثر تغييرات پيشبينيشده در اقليم بر عملکرد، توليد و عرضه محصولات زراعي چگونه است و چه اثري بر امنيت غذايي در سطح جهاني و در کشورهاي مختلف خواهد داشت؟ و يا واکنش بازار جهاني کالاهاي کشاورزي و غذايي به اين تغييرات چگونه است؟(فيشر و همکاران، 2009 و وايکس يانگ و همکاران، 2009).
تغيير آب و هوا که بيشتر مربوط به افزايش گازهاي گلخانهاي در جو است از نمونههاي بارز در اين زمينه به شمار ميآيد و تغيير آب و هوا متأثر از دو عامل دما و ميزان بارش است (تقديسيان و ميناپور،1382)؛ بنابراين با تغيير هر يک از اين عوامل، تغييرات آب و هوايي رخ ميدهد که در پي آن چگونگي زندگي انسانها نيز تغيير ميکند. يکي از اين اثرها آسيبهاي ايجادشده در بخش کشاورزي است. به علت تغيير الگوي بارش و دماي ميانگين جو، اين پديده ميتواند بر توليد انواع محصولات باغي و کشاورزي که عمدهترين منابع غذايي کشور را تشکيل ميدهند، آسيب وارد کند (تقديسيان و ميناپور، 1382). امروزه فعاليتهاي انسان ميتواند اقليم را که يکي از اجزاي محيط ميباشد تحت تأثير قرار دهد و اقليم نيز به نوبه خود بر کشاورزي، منابع غذايي انسان و دامها تأثير ميگذارد. تلاشهاي بسياري جهت اندازهگيري اثرهاي تغيير اقليم بر عملکرد محصول صورت گرفته است ( کوچکي و همکاران، 1380). ريسک موجود در فعاليتهاي کشاورزي متأثر از شرايط جوي، قيمت و ساير پديدههاي مربوط به بازار است که تحت تأثير تکنولوژي جديد ميباشند و به جهت ناشناخته بودن اثر آنها بر توليد و ريسک آميز بودن، همواره کاربردي محدود داشتهاند (موسي نژاد و همکاران، 1378). ميانگين دما سالانه و ميزان بارندگي سالانه ميزان توليد محصولات گندم ديم، گندم آبي، جو آبي، جو ديم، نخود ديم و عدس ديم ملاحظه ميگردد که توليد محصولات کشاورزي استان کردستان همبستگي بالايي همانند ساير استانها با نزولات جوي و مناسب بودن شرايط آب و هوايي دارد آن چنان که بخش کشاورزي به طور مستقيم تحت تأثير پارامترهاي اقليمي بوده و اقليم تعين کننده اصلي زمان، مکان و بهرهوري عوامل توليد کشاورزي است. بنابراين از يک طرف موجودي مکاني و زماني اصليترين عامل توليد کشاورزي (آب) تحت تأثير اقليم است و از طرف ديگر پارامترهاي اقليمي بارش و دما بر مقدار توليد ماده خشک و عملکرد محصولات زراعي به شدت تأثير ميگذارند. عملکرد و توليد در محصولات ديم به طور مستقيم تحت تأثير شرايط اقليمي است. براي اين محصولات کاهش بارشها تا يک سطح آستانهاي مشخص، نه تنها توليد در واحد سطح را کاهش ميدهد، بلکه امکان کشت و يرداشت در کل اين اراضي را به خطر مياندازد. عملکرد محصولات آبي نيز از طريق افزايش نرخ تبخير و تعرق از سطح خاک و گياه، تحت تأثير درجه حرارت محيط قرار دارد. ضمن اينکه با کاهش بارشها مقدار آبياري مورد نيازبراي آنها نيز افزايش مي‌يابد. در شرايط با فرض وجود مقدار معيني از آب، تآمين آب بيشتر براي اين محصولات مستلزم کاهش سطح زيرکشت آبي به منظور جلوگيري از کاهش عملکردها يا پذيرش درصدي از کاهش عملکرد اما حفظ سطح زيرکشت موجود خواهد بود. از طرف ديگر از ديدگاه کلان نيز کاهش توان توليد محصولات کشاورزي، طيف گستردهاي از متغيرهاي اقتصاد کلان و بخش کشاورزي از جمله ميزان واردات محصولات کشاورزي، توان صادرات، الگوي تجاري محصولات کشاورزي، ظرفيت اشتغال زايي بخش کشاورزي، قيمتهاي داخلي کالاهاي کشاورزي، رفاه اقتصادي مصرف کنندگان و توليد کنندگان اين کالاها در نهايت توليد ناخالص ساير بخشهاي اقتصادي و کل اقتصاد کشور را متأثر ميسازد. براين اساس وضعيت اقليم عامل مؤثري در انتخاب سطح و الگوي کشت، مقدار عملکرد، توليد و عرضه محصولات کشاورزي است.
با توجه به اينکه اغلب کشاورزان استان کردستان مالکين خرده پا هستند و اکثر داراييشان را در هر دوره بهرهبرداري در فرآيند توليد به کار ميگيرند انتظار ميرود در مقابل تغييرات عملکرد آسيب‌پذير باشند بنابراين لازم است مطالعه اي در مورد تأثير عوامل اقليمي برعملکرد محصولات صورت گيرد. مطالعه‌ي حاضر به بررسي تأثير تغييرات اقليمي بر عملکرد محصولات زراعي استان کردستان مي‌پردازد. در فصل اول به بررسي چارچوب نظري تابع توليد تصادفي جاست و پاپ (1978) و همچنين بررسي مطالعات داخلي و خارجي پرداخته مي‌شود. در فصل دوم که شامل مواد و روش ها است ابتدا به تصريح روش تحقيق و توابعي که در پژوهش استفاده خواهد شد، پرداخته ميشود. الگوي تجربي هر يک از توابع در اين بخش بيان مي شود. در فصل سوم نتايج آمار توصيفي و استنباطي، نتيجه گيري و پيشنهادا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی استان کردستان، عملکرد گندم، شهرستان سقز Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی استان کردستان، استان کرمانشاه، استان کرمان