پایان نامه با واژه های کلیدی استانداردهای حسابداری، صورتهای مالی، عملکرد مالی، بازار سهام

دانلود پایان نامه ارشد

امروزه بحث هماهنگسازی استانداردهای حسابداری بینالمللی با استانداردهای حسابداری ملی در اولویت ملاحظات گزارشگری مالی قرار گرفته و به یکی از مباحث داغ در حرفه حسابداری ایران تبدیل شده است. هماهنگسازی به معنی کاهش تفاوتهای میان استانداردهای حسابـداری ملی به حداقل ممکن است (خوشطینت و رحیمیمان، 1383). از دیدگاه نظری این توافق وجود دارد که داشتن مجموعهی واحدی از استانداردهای با کیفیت بالا، به سود سرمایهگذاران است و منجر به کاهش هزینههای اداری جهت دسترسی به بازارهای سرمایه در سراسر جهان میگردد. در یک بازار سرمایهی یکپارچه، منطق وجود مجموعهی واحدی از استانداردها آشکار است، زیرا این مجموعه واحد، مقایسهپذیری و درک گزارشگری مالی را بهبود میبخشد و به کارگیری سرمایه در فراسوی مرزها را کاراتر میسازد.
اما تلاش برای هماهنگسازی استانداردهای حسابداری در سطح بینالمللی، زمانی قرین موفقیت خواهد بود که در خصوص پذیرش و اجرای آن اطمینان لازم به وجود آید. این اطمینان جز با شناخت استانداردهای حسابداری بینالمللی و تأثیر پذیرش آنها بر بازار سهام داخلی امکانپذیر نیست. بنابراین، پیش از پذیرش استانداردهای حسابداری بینالمللی، میبایست به دقت آنها را مورد مطالعه قرار داد و موارد افتراق آنها را با استانداردهای حسابداری ملی معین کرد. بیشک با تعیین موارد افتراق موجود بین استانداردهای حسابداری ملی و بینالمللی، عمل هماهنگسازی استانداردها با آگاهی و سرعت بیشتری انجام خواهد شد.
در میان استانداردهای حسابداری گوناگون، استاندارد مربوط به شیوهی گزارشگری سود جامع جایگاه ویژهای دارد به این دلیل که سود یکی از مهمترین معیارها برای ارزیابی عملکرد شرکت و مدیریت و تصمیمات سرمایهگذاران محسوب میشود. علت تأکید بر سود جامع هم آن است که آن همهی تغییرات غیر مالکانه در حقوق صاحبان سهام، در طی یک دوره را در برمیگیرد و لذا عملکـرد شرکت را بهتـر از سایر روشهای اندازهگیری سود نشان میدهد. استاندارد حسابداری بینالمللی شماره 1 با عنوان “نحوهی ارائهی صورتهای مالی”، استانداردی است که به این موضوع پرداخته است.
همانطور که در فصل دوم نیز بیان شد، اصطلاح سود جامع برای توصیف کل اجزای آن، یعنی سود خالص و سایر اجزای سود جامع استفاده میشود. سود خالص درآمدها و هزینههای مرتبط با مبادلات و رویدادهای عادی را که طی یک دورهی مشخص در یک واحد تجاری به وقوع پیوستهاند، گزارش میکند. درحالیکه، سایر اجزای سود جامع اشاره به درآمدها، هزینهها، سودها و زیانهایی دارد که به دلیل ماهیت موقتی و غیرعادی خود از سود خالص حذف و تحت بخشی جداگانه با عنوان سایر اجزای سود جامع در صورت عملکرد مالی نشان داده میشوند (IAS1، بند 7).
در رابطه با سایر اجزای سود جامع دو پرسش مطرح است که لازم است قبل از تهیهی صورتهای مالی به آن پاسخ داده شود:
متشکل از چه اقلامی باشد؟
در کدام قسمت از صورتهای مالی گزارش شود؟
در پاسخ به سوال اول باید گفت که سایر اجزای سود جامع متشکل از اقلام گوناگونی است و در استانداردهای حسابداری مختلف، متفاوت است. در مورد این موضوع به طور مفصل در فصل دوم بحث شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر به قسمت 2.6 مبانی نظری تحقیق مندرج در فصل دوم مراجعه نمایید. اما در خصوص سوال دوم باید به این نکته اشاره کنیم که برای ارائهی سایر اجزای سود جامع سه روش به شرح زیر وجود دارد:
گزارش سایر اجزای سود جامع به عنوان بخشی از صورت تغییرات در حقوق صاحبان سرمایه،
گزارش سایر اجزای سود جامع در انتهای صورت سود (زیان) دوره (رویکرد ارائهی یک صورت عملکرد مالی واحد)،
گزارش سایر اجزای سود جامع در یک صورت عملکرد مالی جداگانه (رویکرد ارائهی دو صورت عملکرد مالی جداگانه).
هیئت استانداردهای حسابداری مالی در پیشنویس نحوهی گزارشگری سود جامع (FASB, 1996)، استفاده از هر سه روش فوق را برای ارائهی سایر اجزای سود جامع مجاز میداند تا اینکه در سال 2011، در بروزرسانی استانداردهای حسابداری شماره 05-2011، موضوع 220 با عنوان “ارائهی سود جامع” گزارش سود جامع را در صورت تغییرات حقوق صاحبان سرمایه حذف میکند (FASB, 2011). علت حذف این روش آن بود که در صورتهای مالی بر مبنای ارزشهای تاریخی به دلیل آنکه اجازه داده میشد تا بسیاری از اقلامی که به صورت بالقوه با ارزش مرتبط هستند در صورت عملکرد مالی انعکاس نیابند و مستقیماً در بخش حقوق صاحبان سرمایه ترازنامه منعکس شوند یا حتی مورد اندازهگیری و شناسایی قرار نگیرند، صورتهای مالی از شفافیت کمتری برخوردار بوده و همواره مورد انتقاد بودهاند. عدم گزارش تغییرات بااهمیت ارزش شرکت در صورت عملکرد مالی و انعکاس مستقیم آن در بخش حقوق صاحبان سرمایه ترازنامه کیفیت سود را کاهش میدهد و به نقش آن به عنوان یک ورودی مهم در ارزشگذاری آسیب وارد میسازد. در این راستا، مدیران به مدیریت سود تشویق میشوند و باعث میشود استفادهکنندگان اطلاعات مالی با استنباطهای گمراهکنندهای روبرو شوند (واتس و زیمرمن، 1986).
به طور مشابه، IASB نیز در استاندارد حسابداری بینالمللی شماره 1 با عنوان “نحوهی ارائه صورتهای مالی” رویکرد ارائه یک صورت عملکرد واحد و رویکرد ارائهی دو صورت عملکرد جداگانه را برای گزارشگری سایر اجزای سود جامع (IASB,2007)، پذیرفت هر چند که به استفاده از روش اول، یعنی رویکرد ارائهی یک صورت عملکرد واحد، تأکید بیشتری دارد. در ایران رویکرد ارائهی دو صورت عملکرد جداگانه پذیرفته شده است.
گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد، مسئلهای بحث برانگیز است. موافقین گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد معتقدند که سود و زیان اندازهگیری شده بر مبنای جامع، به این دلیل که کلیه تغییرات در خالص داراییهایی را که ناشی از منابع غیـر مالکین در طی یک دوره بوده اسـت را در برمیگیرد، عملکرد شرکت را بهتر از سایر اندازهگیریهای سود، نشان میدهد و همچنین، شفافیت، پایداری و قابلیت مقایسه را افزایش میدهد (IASB ,2009، بند 39). درحالیکه، مخالفان گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد بر این باورند که گنجاندن اقلام تحقق نیافته در سود، توانایی سود را برای انعکاس دورنمای جریانات نقدی بلندمدت شرکت کاهش میدهد. آنها همچنین بیان میکنند که گزارش “سایر اجزای سود جامع” همراه با نتایج کسب و کار اصلی، استفادهکنندگان از صورتهای مالی را به اشتباه میاندازد و به سوءتعبیرهای مهمی از عملکرد یک شرکت منجر میشود (IASB ,2009، بند 40). در واقع، نگرانی اصلی مخالفان گزارشگـری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد، بابت تأثیراتی است که این سوءتعبیرها میتواند در ریسک شرکت و در نتیجه، در قیمت سهام داشته باشد. از این رو، با علم به این موضوع که نوسانات سود عنصری از ریسک شرکت است که سبب کاهش قیمت سهام آن میشود و با انگیزه ارزیابی اظهارنظرهای مخالف با گزارشگری سود جامع در یک صورت عملکرد واحد، به بررسی ارتباط ریسک شرکت و نوسانات سود جامع میپردازیم.
همچنین، طبق تحقیقات گذشته (دالیوال و همکاران، 1999؛ کاناگارتنام و همکاران، 2004) سود خالص نسبت به سود جامع هم دارای قدرت پیشبینی بیشتری برای پیشبینی جریان وجهنقد عملیاتی آتی است و هم معیار بهتری برای پیشبینی عملکرد آتی شرکت محسوب میشود. بنابراین، به نظر میرسد سود خالص از نظر قدرت پیشبینی جـریان وجهنقد عملیاتی آتی و سـود خالص دوره بعد بر سـود جامع برتری داشته باشـد. بنابراین با هـدف بررسی این فرضیـه، در این تحقیق بـر آن شدیم تا همچنین بـه مقایسه قدرت پیشبینیکنندگی سود جامع و سود خالص بپردازیم. شکل 3.1 مدل مفهومی تحقیق را نشان میدهد.

3.2.2 فرضیههای تحقیق
همانطورکه پیش از این نیز به آن اشاره کردیم، هدف اصلی تحقیق بررسی این موضوع اسـت که آیا ارائهی سایر اجزای سود جامع در انتهای صورت سود (زیان) دوره (رویکرد ارائه یک صورت عملکرد واحد) منجـر به گمراهی استفادهکننـدگان صورتهای مالی و برداشت نادرست آنان از عملکـرد اصلی شرکت میشود یا خیر. برای پاسخ به این سوال، لازم است ابتدا به بررسی رابطهی سایر اجزای سود جامع با ریسک شرکت و قیمت سهام آن پرداخته شود و سپس با توجه به نتایج بدست آمده در این خصوص به سوال اصلی، در حد مناسب پاسخ داده شود. بررسی قدرت پیشبینیکنندگی سود جامع و مقایسهی آن با سود خالص نیز میتواند ما را در پاسخگویی بهتر به این سوال یاری رساند. بر این اساس، مفروضات تحقیق به شرح زیر طرح شد:
فرضیه اول: سود جامع نسبت به سود خالص نوسان بیشتری دارد.
فرضیه دوم: نوسانات سایر اجزای سود جامع با ریسک بازار شرکت رابطه معناداری دارد.
فرضیه سوم: نوسانات سایر اجزای سود جامع با قیمت بازار سهام شرکت رابطه معناداری دارد.
فرضیه چهارم: سود خالص نسبت به سود جامع قدرت پیشبینی بیشتری برای پیشبینی جریان وجهنقد عملیاتی آتی دارد.
فرضیه پنجم: سود خالص نسبت به سود جامع قدرت پیشبینی بیشتری برای پیشبینی سود خالص دوره بعد دارد.
توجه داشته باشید که فرضیههای بالا با توجه به ادبیات قبلی موجود در خصوص این موضوع مطرح شده است. ادبیات قبلی و پیشینهی مربوط به هر فرضیه به تفصیل در فصل دوم، مورد بحث قرار گرفت.

3.3 روش کلی تحقیق
با توجه به این موضوع که نتایج این تحقیق میتواند دربرگیرندهی اطلاعات و راهکارهایی برای اهالی بازار سرمایه باشد، از بابت هدف کاربردی و از آنجا که در این تحقیق، به دنبال ارزیابی ارتباط بین دو یا چند متغیر هستیم، این تحقیق از لحاظ ماهیت و روش، توصیفی ـ همبستگی است.

3.4 قلمرو تحقیق
3.4.1 قلمرو موضوعی
این تحقیق به لحاظ موضوعی، به مقولهی تأثیر نحوهی ارائهی سایر اجزای سود جامع در صورت عملکرد مالی بر ریسک و قیمت بازار سهام شرکت اختصاص دارد.
3.4.2 قلمرو مکانی تحقیق
جامعه آماری در این تحقیق شامل شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران میباشد.
3.4.3 قلمرو زمانی تحقیق
دوره زمانی تحقیق از ابتدای سال 1382 تا پایان سال 1391 در نظر گرفته شده است اما از آنجاییکه انحراف معیار سود خالص و سود جامع به صورت انعطافپذیر برای سه سال (سال t و 2 سال قبل از آن) محاسبه میشود، بنابراین در این تحقیق به اطلاعات سالهای 1380 و 1381 نیز نیاز است.

3.5 روش نمونهگیری
جامعه آمـاری در این تحقیق، مجموعـه شـرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران میباشد. البته شرایط خاصی مد نظر بوده است که احراز این شرایط توسط شرکتها جهت انجام بررسی آماری ضروری است. لذا، در این تحقیق از روش نمونهگیری استفاده نمیشود بلکه به روش حذف سیستماتیک شرکتها مورد مطالعه قرار میگیرند. شرایط مذکور به شرح زیر میباشد:
دوره گزارشگری شرکت باید منتهی به پایان اسفند هر سال باشد.
شرکت نباید در طول دوره تحقیق دچار توقف معاملاتی (توقف بیش از سه ماه) شده باشد.
دسترسی به صورتهای مالی شرکت وجود داشته باشد.
شرکت باید حداقل یکی از متغیرهای سایر اجزای سود جامع (مانند مازاد تجدید ارزیابی داراییها، تعدیلات تسعیر ارز و یا تعدیلات سنواتی) را دارا باشد.
نمونه شامل بانکها، مؤسسات مالی، سرمایهگذاری، مؤسسات واسطهگری، خدماتی، بیمه و لیزینگ نباشد.
3.6 روش گردآوری دادهها
دادهها با استفاده از سایت اینترنتی بورس اوراق بهادار، سامانهی کُدال و نرمافزار رهاورد نوین گردآوری میشوند. سپس دادهها به وسیله نرمافزارهایی چون Excel، Eviews8 و… مـورد تجزیـه و تحلیل قـرار میگیرند.

3.7 معرفی و نحوهی محاسبهی متغیرها
3.7.1 متغیرهای وابسته
ßیا بتا: ضریب بتا در این تحقیق نمایندهای از ریسک سیستماتیک سهام است. ضریب بتای یک سهم عادی چیزی جز شاخص ریسک سیستماتیک تلقی نمیگردد؛ زیرا میتوان با استفاده از آن، تغییرات نرخ بازده آن سهم را با نرخ بازده کل بازار سهام مقایسه کرد.
بتا از طریق فرمول زیر محاسبه میشود:
β=(cov (r_i, r_m))/(σ^2 (r_m))

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی صورتهای مالی، محتوای اطلاعاتی، عملکرد شرکت، استانداردهای حسابداری Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی ریسک بازار، انحراف معیار، ارزش دفتری، ریسک سیستماتیک