پایان نامه با واژه های کلیدی اخلاق کار، قرن نوزدهم

دانلود پایان نامه ارشد

اصول اخلاقي در آغاز سند اخلاقي سازمان به منزله فهرست آن است. اصول اخلاقي كدامند؟
همه با فهرستي از اصول اخلاقي مانند امانت داري، صداقت، وفاداري، خيرخواهي، فداكاري، رازداري، رعايت حريم شخصي افراد، صداقت، احترام، انصاف، بخشودن و امثال آنها آشناييم. آشنايي مبهم و آشفته از اصول اخلاقي، در عمل گرهي را نمي‌گشايد. در پاي بندي به اخلاق به شناخت دقيق، متمايز و روشن از اصول اخلاقي نيازمنديم. همچنين بايد به تعريفي سنجش پذير از اصول اخلاقي دست يابيم تا ميزان تحقق آنها را در سازمان بسنجيم. فضايل اخلاقي درجات مختلفي درد. در ترويج اخلاق حرفه‌اي بايد درجات مختلف هر يك از فضايل را شناخت و تفاوت درجات را تشخيص داد. پس از تعريف مفاهيم اخلاقي بايد به ملاك هايي اشاره شود كه به منزلة شاخص نشانگر تحقق اصول اخلاقي عمل مي‌كنند. .(قراملكی ،1388 :177).

2-3-3)جايگاه راهبردي اخلاق در سازمان
تصور ناقص و نارسا از اخلاق حرفه‌اي، جايگاه آن را در سازمان تخريب مي‌كند. به عنوان مثال، اگر بپنداريم كه بانك اخلاقي چيزي جز اخلاقي بودن تحويلداران و ساير كاركنان بانك نيست، ‌البته سرنوشت اخلاق حرفه‌اي را به مديريت آموزش سازمان خواهيم سپرد و در ميان مشغله‌هاي مهم مدير عامل فرصتي را براي نظارت مستمر بر اخلاقيات سازمان ايجاد نخواهيم كرد. اما اگر از اخلاق حرفه‌اي تصور كاملي داشته باشيم و اخلاقي بودن سازمان را با همه اركان و شئون آن مورد تاكيد قرار دهيم، جايگاه والايي را در سازمان براي اخلاقيات آن تعيين خواهيم كرد.(ديويد،فرد،1380:59).
امروزه در اين امر ترديدي نيست كه اخلاقيات سازمان بر دوش مديران استراتژيست سازمان است« يكي از دلايل بالا بودن حقوق استراتژيست‌ها، در مقايسه با حقوق ساير افراد در همان سازمان، اين است كه استراتژيست‌ها بايد خطرات معنوي شركت را بر عهده بگيرند. استراتژيست‌ها مسئوليت تدوين، توزيع و اعمال كدهاي اخلاقي سازمان را بر عهده دارند».(قراملكی ،1388 :126).
بيانيه‌هاي اخلاقي سازمان (متضمن دانش اخلاق حرفه‌اي) در بالاترين نهاد مديريتي به تصويب مي‌رسند و زير نظر مستقيم مدير عامل و با اشراف هيات مديره اجرا مي‌شوند. در بسياري از سازمان‌ها شورا يا كميته‌ راهبردي اخلاق حرفه‌اي با عضويت مديران استراتژيست سازمان به اين امر مهم مي‌پردازد. سازمان‌هايي كه در اخلاق پيشگامند، براي تحقق اخلاقيات سازمان، مديريت اخلاق19 را به عنوان بخشي راهبردي در سازمان تعريف كرده‌اند.
تخصيص بخش خاصي از نظام مديريتي سازمان به مديريت اخلاق، جايگاه سازماني اخلاق حرفه‌اي را نشان مي‌دهد. تعريف‌هاي مختلف از مديريت ارائه شده است. به ميان آمدن مفهوم مديريت در اينجا نشانگر اين نكته مهم است كه ترويج اخلاق در سازمان محتاج فعاليت نظام مند، برنامه و مشاركت گروهي است. امكان استفاده بهينه از افراد، سازمان بخشيدن به اخلاقيات در سازمان، امكان ارزيابي مستمر اخلاقيات، ضرورت ايجاد مديريت اخلاق را نشان مي‌دهد(قراملكی ،1388 :127).
اهداف گوناگوني را براي مديريت اخلاق بيان كرده‌اند: مديريت اخلاق در درجه اول براي شناسايي و اولويت‌بندي ارزش‌هاي اخلاقي در جهت هدايت رفتارها در سازمان و تحقق مسئوليت‌هاي اخلاقي در آن است. هدف دوم مديريت اخلاق، تدوين برنامه‌هايي براي تحقق ارزش‌هاي مدون است. نظارت بر حسن اجراي و تحقق برنامه‌ها و نيز ارزيابي عملكرد اخلاقي سازمان از ديگر اهداف مديريت اخلاق است. سازمان با تدوين برنامه مديريت اخلاق مي‌تواند در شرايط بحراني نيز بر مسئوليت‌هاي اخلاقي خود پايدار باشد. به وسيله اين برنامه‌ها، معضلات اخلاقي به ويژه تعارضات اخلاقي20 را در سازمان مي‌توان مديريت كرد.

2-4) اخلاق فردي
مجموعه هنجارها،عقايد و ارزش هاي يك فرد استانداردهای اخلاقي آن فرد راتشكيل مي دهند.(هازمد ،لارتون،1382: 95)
كسي كه داراي رفتار ارتباطي بين شخصي است، فردي رفتار انجام مي دهد كه ديگر انسان ها هدف اين رفتار قرار مي گيرند.رفتار ارتباطي بين شخصي زماني اخلاقي است كه حقوق افراد رعايت شود. امانت داري، ريا، صداقت با افراد،رازداري،احترام به افراد،امداد به ديگران،پايبندي به تعهدات،حمايت معنوي از افراد و وفاداري نمونه هايي از رفتار ارتباطي بين شخصي است.ورود به حريم خصوصي افراد،مردم آزاري، ضرر رساني،تهمت،دروغ گويي نيز نمونه هايي از رفتارهاي غير اخلاقي در تعامل با ديگران اند.(قراملكي،1388: 60)
اخلاق درون شخصي(فردي) يعني مسئوليت پذيري در تعامل با خويش.(قراملكي،1388: 64)

2-5)اخلاق مديريت
اخلاق در مديريت بر اين اساس كه روابط ما با اعضای جامعی كه در آن فعاليت داریم چگونه است و چگونه بايد متمركز گردد،استوار است.بدون ترديد مهمترين و حساسترين مساله در مديريت ايجاد تعادل و توازن بين عملكرد اقتصادی و عملكرد اجتماعی است.(هازمر، لارتون،1382: 13)
مديريت اخلاق (ETHICS MANAGEMENT) عبارتست از شناسايي و اولويت بندي ارزشها براي هدايت رفتارها در سازمان.(استيون و فلكنستاين،1999: 69)
مسائل اخلاقی در واقع مهمترين مسائل مديريتی هستند،زيرا آنها بيانگر تقابل بين عملكرد اقتصادی(درآمدها،هزينه ها و سودها) و عملكرد اجتماعی(تعهدات سازمان در داخل و خارج نسبت به ديگران) می باشند.
مسائل اخلاقی به تناوب در مديريت روي می دهند.اين مسائل بسيار فراتر از مشكلات مربوط به ارتشا،تبانی و دزدی بوده و به محدوده های بسيار وسيعی گسترش یافته‌اند.( هازمر، لارتون ،1382: 13)
مدیریت اخلاق در محیط کار منافع بسیار زیادی برای رهبران و مدیران دارد؛ اعم از منافع عملکردی و منافع اخلاقی. این مطلب بخصوص در عصر حاضر که مدیران با ارزشهای بسیار متنوعی در محیط کار سروکار دارند صادق است. اما تاکنون کسانی که به مباحث اخلاق کار پرداخته اند فلاسفه، دانشگاهیان و منتقدان اجتماعی بوده اند و نه مدیران. درنتیجه بسیاری از مطالبی که تا به امروز درباره اخلاق کار نوشته شده مطابق با نیازهای عملی مدیران و رهبران سازمانها نیست.

2-6) مسايل اخلاقي در مديريت
مسايل اخلاقي در حقيقت عمده‌ترين معضلات مديريتي هستند، زيرا آنها بيانگر تقابل بين عملكرد اقتصادي (كه به وسيله درآمدها، هزينه‌ها و سودها اندازه‌گيري مي‌شود. و عملكرد اجتماعي (كه در قالب تعهدات آن سازمان در داخل و خارج نسبت به ديگران بيان مي‌شود مي‌باشند. ماهيت اين تعهدات در معرض تفسيرهاي متعدد است، اما بسياري از ما قبول داريم كه اين تعهدات شامل حمايت ازكارگران و كاركنان محلي، حفظ بازارهاي رقابتي و توليد و ارائه محصولات و خدمات مفيد و مطمئن است(هازمر،لارتون،1382:15).
اما مسئله اين است كه اين گونه تعهدات، هم براي سازما‌هايي كه عملكرد آنها از طريق استانداردهاي مالي ارزيابي مي‌شود و هم براي مديراني كه در معرض كنترل‌هاي مالي قرار دارند هزينه آور است. توليد كننده‌اي كه محصولات خود را به طور مستقيم از كارخانه به فروشگاه عرضه مي‌كند، در مقايسه با توليد كننده‌اي كه نخست توليدات خود را به انبارهاي عمده‌فروشان به منظور توزيع مجدد ارسال مي‌كند، سود بيشتري كسب مي‌كند و از توان بيشتري جهت پيش بيني رفتار رقبا برخوردار مي‌شود. مثالي جديد و پيچيده‌تر ارائه مي‌كنيم: فروشنده‌اي كه به مأموران خريد رشوه هايي كوچك مي‌پردازد، از ميزان فروش بالاتري برخوردار بوده و بنا اين درصد بيشتري در مقايسه با فروشنده اي كه از پرداخت‌هاي غير اخلاقي خودداري مي‌كند، دريافت مي‌دارد. مهندس طراحي كه راه‌هايي جهت كاهش هزينه‌هاي مواد ارائه مي‌كند، در مقايسه با مهندس طراحي كه به كيفيت محصول و ايمني مشتري بهاي بيشتري مي‌دهد تا به كاهش هزينه‌ها، احتمالاً از شانس بيشتري براي ترقي برخوردار خواهد بود يك نوع توازن «صحيح» يا «مناسب» يا «منصفانه» بين عملكرد اقتصادي و اجتماعي يك شركت وجود دارد و مشكل مديريت نيز به يافتن اين توازن‌ مربوط مي‌شود.
البته مي‌توان توازن بين عملكرد اقتصادي و اجتماعي شركت را ناديده گرفت و ادعا كرد كه مشكل مديريتي مورد بحث به هيچ وجه وجود ندارد. اين ادعا به پيدايش دو ديدگاه مختلف منجر شده است. ديدگاه نخست معتقد است كه مديريت فقط بايد به فعاليت‌هاي اقتصادي بپردازد. اين ديدگاه در واقع كاريكاتوري است از تفكر موجود در قرن نوزدهم درخصوص كار، كه براساس آن معادن زغال سنگ نا امن‌اند و طبيعت كارخانه‌هاي فولاد، ايجاد آلودگي‌ همراه با سودآوري است خوشبختانه اين باور ظاهراً ديگر رواج ندارد و بيشتر مديران به تأثير تصميمات و اعمال خود بر سازمان و جامعه واقف‌اند. بعضي از مردم ممكن است آرزو كنند كه مديران تصميمات ديگري اتخاذ كرده يا كارهاي ديگر انجام دهند. اما من فكر مي‌كنم كه پذيرش آگاهي مديران نسبت به پيامد تصميمات و اعمال خود ضروري است. تعداد مديران فعال در شركت‌هاي تجاري يا مؤسسات غير انتفاعي كه هنوز به پيامدهاي تصميمات و اعمال خود آگاه نيستند، بسيار اندك است.
ديدگاه دوم كه رايج‌تر است ناشي از ساده انگاشتن بيش از حد مسئله فعاليت‌هاي اجتماعي است. طرفداران اين ديدگاه ممكن است در آغاز با كمي عصبانيت بگويند «هيچ شركتي حق دور ريختن ضايعات و زباله‌هاي خطرناك خود را ندارد،هيچ شركتي نبايد رشوه‌هاي غير قانوني بپردازد و يا محصولات ناايمن توليد كند» و سپس با همان ملايمت عنوان كنند كه «اين مشكلات اخلاقي حل شده‌اند بگذاريد به مسايل جالب‌تر و كلي‌تري درباره تخصيص درست منابع كمياب خود بپردازيم». اين ديدگاه اهميت مسايل اخلاقي در مديريت را ناديده مي‌گيرد، و جنين فرض مي‌كند كه مسايل اخلاقي فقط يك طرف «بلي» و يك طرف «خير» دارند و منافع مشخص اقتصادي و هزينه‌هاي اجتماعي با هر يك از اين دو راه حل همراه مي‌شوند، بنابراين براي انجام انتخابي مناسب، فقط به سطح بسيار ساده‌اي از درك مسايل اخلاقي نياز است. در واقع مسايل اخلاقي، راه‌حل‌هايي متعدد دارند كه هر يك پيامدهاي اقتصادي و اجتماعي خاص خود را داشته، احتمال وقوع برخي از اين راه‌حل‌ها نامشخص است و بسياري از آن‌ها داراي تأثيرات ويژه‌اي بر مديران هستند. اكنون به بررسي تعدادي از مسايل اخلاقي پيچيده‌تر مي‌پردازيم(هازمر،لارتون،1382: 17).

2-6-1)ويژگي‌هاي مسايل اخلاقي در مديريت
مفهوم اين عبارت چيست؟ ما به تفصيل يك مشكل نسبتاً كوچك فرا روي يك مدير نگران را مورد بررسي قرار داده‌ايم. هدف ما از اين اقدام، نخست بررسي دقيق ماهيت واقعي يكم مشكل اخلاقي مديريت است. از اين بررسي، مي‌توان پنج نتيجه را در پيوند يا پيچيدگي اخلاقي مديريتي به شرح زير و به آساني و به طور مستقيم استخراج نمود.
بيشتر تصميمات اخلاقي، پيامدي گسترده و مدت‌دار دارند . نتايج تصميمات و اعمال مديريتي در نخستين سطح اين پيامدها متوقف نمي‌شود بلکه، اين نتايج به سراسر جامعه تسري پيدا مي‌كند و همين گسترش و تسري عصارة بحث‌هاي اخلاقي مي‌گردد. تصمیمات خارج از كنترل بوده و بنابراين بايد قبل از اخذ تصميم نهايي، آن را به دقت بررسي كرد. رشوه‌ها مرا حل و فرايندهاي دولتي را تغيير مي‌دهند. محصولات ناايمن، زندگي افراد را به مخاطره مي‌افكنند. در اين خصوص، احتمال نرسيدن به توافق بسيار ناچيز است: بيشتر مردم از پيامدهاي گسترده اعمال مديريتي آگاهي دارند. نرسيدن به توافق ناشي از وجود راه‌حل‌هاي گوناگون، نتايج در هم آميخته، وقايع نامطمئن و برداشت‌هاي شخصي است كه روند تصميم‌ منتهي به آن رفتارها را پيچيده مي‌كند.
بيشتر تصميمات اخلاقي، جايگزين هاي گوناگون دارند. عموماً تصور مي‌شود كه مسايل اخلاقي مديريت، در آغاز داراي دو جواب هستند – بلي يا خير – و ديگر هيچ آيا ديگر مدير بايد رشوه بدهد يا نه؟ آيا يك كارخانه بايد هوا را آلوده كند يا نكند؟ آيا يك شركت بايد محصولات ناايمن توليد يا نكند؟ اگر چه يك چارچوب دوسويه، مسايل اخلاقي را در قالب تقابلي حاد معرفي مي‌كند، ولي منعكس كننده مشكلات مديريتي نيست. همان‌طور كه در مثال سادة مربوط به پرداخت رشوه به منظور ترخيص كالاي وارداتي دقيقاً اشاره مي‌شود؛ خواهيم ديد، بايد قبل از اخذ تصميمات اخلاقي، راه‌حل‌هاي بسياري را مورد بررسي قرار داد.
بيشتر تصميمات اخلاقي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی اخلاق حرفه ای، اصول اخلاقی، بیمارستان، اخلاق سازمانی Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی تضاد و تقابل، قرن نوزدهم