پایان نامه با واژه های کلیدی آموزش و پرورش، پیش دبستانی، سازمان بهزیستی، مجلس شورای اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

به دبستان آماده کند. کارها و عقاید فروبل، زمینهساز کوششهای مربیان دیگر و تأسیس کودکستانها در سایر کشورها شد. تأسیس کودکستان و دوره پیشدبستانی در ایران قدمتی 80 ساله دارد. در سال 1298 میسیونرهای مذهبی و اقلیتهای دینی به احداث کودکستان و مراکز پیش دبستانی در تهران مبادرت کردند. در سال 1303 اولین کودکستان توسط مرحوم باغچهبان به نام (باغچه اطفال) در تبریز دایر شد. درسال 1310 مجوز تأسیس کودکستان توسط وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه صادر شد، از این رو سال 1310 آغاز فصل جدیدی در تاریخ آموزش پیشدبستانی کشور به شمار می رود. اولین آیین نامۀ ویژۀ کودکستانها و مراکز آموزش پیشدبستانی در سال 1312 به تصویب شورای عالی فرهنگ رسید و در اولین ماده این آیین نامه، سن کودکان جهت پذیرش در کودکستانها 4 تا 7 سال قید شده بود. در سال 1349 آییننامهای به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش رسید و در آن اهداف، برنامه و شرایط ورود مطرح شده بود، براساس این آییننامه، صدور مجوز پیشدبستانی به عنوان واحد تربیتی باید به وسیله و با اجازه آموزش و پرورش ارائه میشد. در سال 1353 وزارت آموزش و پرورش طی بخشنامه ای اصلاحاتی در موارد آیین نامۀ مذکور صورت داد که براساس آن فقط کودکان 5 سال تمام حق ثبت نام در کلاس های کودکستانی (آمادگی) را داشتند. شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، براساس تصمیمگیری هیئت وزیران، با انحلال سازمان زنان، سازمان ملی رفاه خانواده، سازمان تربیتی شهرداری تهران و انجمن ملی حمایت از کودکان، اجازۀ تأسیس مهد کودک به وزارت بهداری و بهزیستی و سپس به سازمان بهزیستی محول گردید که تاکنون ادامه دارد. در سال 1363- 1362 به دلیل تنگناهای مالی ناشی از جنگ (کد اعتباری) آموزش قبل از دبستان حذف شد و فعالیت کودکستان ها برای ارائه خدمات دورۀ آمادگی با توجه به تحول جمعیت دانش آموزی غیرمجاز اعلام شد (24/6/ 1363 بخشنامه 22/1104). سپس در تاریخ 21/5/1365 با درخواست های مکرر استان ها مبنی بر احیای دورۀ آمادگی با اخذ هزینه های مترتب بر این دوره موافقت شد (بخشنامۀ شمارۀ 3/3/6655). همچنین در سال 1379 سازمان بهزیستی در مادۀ 1 دستور العمل تبصرۀ 11 اصلاحیۀ لایحۀ قانونی تشکیل سازمان بهزیستی، مهدکودک را به مهدکودک و پیشدبستانی تغییر نام داد. اما در دستور العملهای بعدی سازمان بهزیستی مجدداً از عنوان مرکز پیشدبستانی صرفنظر کرد و به مهدکودک اکتفا کرد. براساس دستورالعمل و مصوبۀ شورای عالی آموزش و پرورش، که در جلسه 699 مورخ 28/11/1382 به تصویب رسید، دورۀ 2 ساله برای کودکان 4 تا 6 سال در اسفند ماه 82 تصویب شد (محمد علی، 1390، ص 6-4). همچنین براساس مصوبۀ جلسۀ770 که در تاریخ 25/4/ 1387 به تصویب رسید. آموزش و پرورش تنها مرجع اخذ مجوز تأسیس مراکز دورۀ پیشدبستانی محسوب میشود. همچنین این دوره به عنوان آموزش غیررسمی با مشارکت مردم و نهادهای غیر دولتی اجرا میشود (راهنمای برنامه و فعالیت های آموزشی و پرورشی دورۀ پیش دبستان، 1387).
2-4-3 – برنامه درسی و آموزش پیشدبستان
الف-رویکرد برنامۀ دورۀ پیشدبستان
یکی از اصول تعلیم و تربیت اصل کمال میباشد. بر طبق این اصل وظیفۀ عمدۀ آموزش و پرورش سوق دادن یادگیرنده به سمت کمال و ایجاد یک نظام ارزشی مشتمل بر ارزشهای انسانی و معنوی است (طالب زاده نوبریان، 1386). از این رو در مصوبۀ هفتصد و هفتادمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 25/4/1387عنوان شده است که چنانچه تعلیم و تربیت کودک در دوران سیادت مبتنی بر فطرت الهی به خوبی سامان یابد، در آینده سرشت حقیقت جویی، فضیلت خواهی، عبودیت و … در کودک بروز مینماید، به همین دلیل برنامه‌ و فعالیت های دورۀ پیش دبستان با رویکرد «شکوفایی فطرت الهی» طراحی و تدوین میگردد. همچنین برنامهها و فعالیتهای دورۀ پیش از دبستان با تأثیر پذیری از این رویکرد سعی دارد که رابطۀ کودک را متناسب با درک و ظرفیت این سنین در چهار حوزۀ (ارتباط با خود، خدا، جامعه، نظام آفرینش) تعریف کند (راهنمای برنامه و فعالیت آموزشی و پرورشی دورۀ پیش دبستان، 1387).
ب- اصول حاکم بر آموزش و پرورش دورۀ پیش دبستانی:
در جلسۀ 770 شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 25/4/1387 اصول زیر برای آموزش دورۀ پیش دبستانی مورد توجه قرار گرفت.
1- هماهنگ با اهداف و محتوای دورۀ ابتدایی باشد.
2- به فرهنگ بومی و محلی کودکان عنایت داشته و محتوای مورد نیاز به صورت غیر متمرکز تدوین شود.
3- تفاوت های فردی و نقش های جنسیتی را به رسمیت بشناسد.
4- فعالیتها، تلفیقی، پودمانی و انعطاف پذیر باشد و متناسب با تواناییها، نیازها و علایق فطری کودکان و با رعایت عنصر شادی و نشاط کودکانه طراحی شود.
5- بر مشارکت و نقش فعال خانواده در دستیابی به اهداف تأکید داشته باشد.
6- ارزشیابی نوآموزان براساس مشاهدۀ رفتار و عملکرد گروهی آنان با رویکرد تشویقی صورت گیرد (همان؛ مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، 1392).
پ-اهداف دورۀ پیش دبستانی
هدف آموزش و پرورش در دورۀ پیش دبستان، پرورش و تحول همۀ جانبۀ کودک است (شورای عالی آموزش و پرورش، 1392؛ کول، ترجمۀ مفیدی، 1386). بنابراین، برنامههای دورۀ پیش از دبستان باید شامل هدفهایی باشد به تحول کودک را در تمام ابعاد کمک کند. از این در مصوبه هفتصد و هفتادمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 25/4/1387؛ 1) پرورش مهارت‌های جسمی ـحرکتی 2) پرورش روحیه و رفتار عاطفی 3) پرورش مهارت‌های ذهنی 4) پرورش صفات اخلاقی و رفتارهای اجتماعی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی 5) انس با قرآن و علاقه به یادگیری آن 6) پرورش ذوق هنری و زیبایی‌شناسی7) تقویت حس دینی و علایق مذهبی 8) پرورش هویت ملی 9) پرورش مهارتهای زبانهای فارسی10) ارتقای سطح بهداشت و ایمنی و آشنایی با محیط‌زیست و علاقه و انس با طبیعت و حفظ آن، به تصویب رسید (مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، 1392).
ت-محتوای آموزشی و پرورشی دورۀ پیش دبستانی
اگرچه آموزش در دورۀ پیشدبستانی به عنوان آموزش غیررسمی قلمداد میشود اما همچون سایر مقاطع تحصیلی از محتوایی برخوردار میباشد. در راهنمای برنامه و فعالیت آموزشی و پرورشی دورۀ پیشدبستانی (1387) محتوای متداول آموزشی این دوره مشتمل بر این عنوان ذکر شده است: انس با قرآن، شعر و سرود، بازی، نقاشی، کاردستی، نمایش خلاق، بحث و گفت ‌وگو، مشاهده، آزمایش، گردش علمی و تماشای فیلم و آشنایی با نحوۀ استفاده از فن‌آوری‌های جدید میباشد. این فعالیت‌ها در فرایند تولید محتوای آموزشی، با نگاه‌ تلفیقی به حوزه‌های ‌یادگیری دینی، اجتماعی، هنری، ریاضی، تربیت ‌بدنی و علوم، طراحی و با هدایت ‌مربی، به روش فعال به اجرا در میآید. مدت زمان برنامه در دورۀ پیش دبستانی شامل حداکثر 5 روز در هفته با حدود 5/3 ساعت فعالیت روزانه می‌باشد (ص، 9)
ث- روش آموزش و پرورش در دورۀ پیش دبستان
روش آموزش و پرورش در دورۀ پیشدبستانی روش بازی است. روش بازی اساساً کودک محور میباشد و تقویت کنندۀ نیازهای فردی، تواناییها و علایق کودک است این روش. بازی، راهی طبیعی برای بیان عقاید و احساسات و نیز پژوهش و شناخت دنیای پیرامون کودکان محسوب میشود و به ایجاد روابط اجتماعی بین کودکان کمک میکند و در تحول همه جانبۀ کودک نقش مؤثری را ایفا میکند (کول، ترجمۀ مفیدی، 1386).
ح- اصول ارزشیابی در دورۀ پیش دبستان
در راهنمای برنامه و فعالیت آموزشی و پرورشی دورۀ پیش دبستانی (مصوبۀ جلسۀ 770 ، 25/4/ 1387) اصول ارزشیابی این دوره عبارتند از:
• «ارزشیابی در دورۀ پیشدبستان با مشاهدۀ عملکرد گروه نوآموزان صورت میگیرد.
• ارزشیابی کودکان باید حین فرایند یادگیری صورت گرفته، تحول آنان را در همۀ ابعاد اجتماعی، عاطفی، اخلاقی، اعتقادی، شناختی و جسمانی مورد سنجش قرار دهد و به منظور کمک به پیشرفت نوآموزان در امر یادگیری انجام شود.
• عملکرد کودک را نباید با عملکرد کودک دیگر مقایسه کرد و رفتار هر کودک تنها با رفتار گذشتۀ خودش قابل مقایسه است؛ بنابراین با توجه به اصول و اهداف برنامه، دستیابی کودک به حد معینی از یادگیری مورد انتظار نیست.
• ارزشیابی باید براساس محتوای فعالیتهای مربوط انجام گیرد و نتیجۀ آن به منظور همکاری و هماهنگی با اولیای کودکان، به ایشان گزارش شود.
• ارزشیابی در این دوره از طریق مشاهدۀ رفتار کودک در گروه و به صورت توصیفی انجام میگیرد و از هر گونه آزمون و نمره دهی و صدور کارنامه باید پرهیز کرد» (ص، 8).

2-5- پیشینۀ تجربی
در این بخش پژوهش های انجام گرفته داخلی و خارجی مرتبط با پژوهش حاضر مرور، بازیابی و معرفی شوند.
الف –پژوهشهای انجام شده در ایران
پاکدامن (1376) در مطالعهای به بررسی تأثیر یاددهی در تحول ذهنی پیشعملیاتی کودکان پرداخت. در این مطالعه آزمودنیها 40 کودک (18 دختر و 22 پسر) کودکستانی 5 تا 5 سال و 6 ماهه با بهرۀ هوشی 94 تا 135 بودند که از بین600 کودک طبق ضوابط معینی انتخاب و به 2 گروه آزمایشی و گواه واگذار شدند که همگی آنها در سطح پیشعملیاتی بودند. گروه آزمایشی (تعداد 20 نفر) طی مدت 3 هفته تحت آموزش ردیف کردن (با شیوۀ لوینوف) قرار گرفتند و در همان زمان گروه گواه (تعداد 20 نفر) تحت آموزشهای معمول در کودکستانها واقع شدند. پس از 3 هفته از انجام پیشآزمون، پسآزمون یک و بعد از یک هفته و 4 ماه پس آزمون های 2 و 3 انجام شدند. با آن که بلافاصله بعد از آموزش یک انتقال نزدیک-نزدیک (پیشرفت در نتایج پس آزمون) و نیز یک انتقال نزدیک- دور (توانایی حل تکالیف ردیفکردن در مورد مفاهیم بخشهایی که آموزش داده نشده بود) مشاهده شد. نتایج بعد از 4 ماه به طور کلی در گروه آزمایشی رو به کاهش گذاشت. اگرچه این نتایج در مقایسه با گروه گواه برتری خود را حفظ نموده است.
سپاسی، شهنی ییلاق و باقری (1380) نیز با هدف بررسی مقایسۀ عملکرد دانشآموزان پایۀ اول در درس علوم، ریاضی، بخوانیم و بنویسیم و معدل این دروس بر حسب جنسیت و آموزشهای پیشدبستانی با کنترل هوش، پژوهشی انجام دادند. جامعۀ آماری پژوهش را دانشآموزان پایۀ اول ابتدایی نواحی پنجگانۀ سازمان آموزش و پرورش شهر تبریز در سال تحصیلی 84-85 تشکیل دادند و روش نمونهگیری تصادفی چند مرحلهای بود. از آزمونهای هماهنگ در دروس ریاضی، علوم، بخوانیم و بنویسیم، معدل این دروس، آزمون ریون رنگی مخصوص کودکان استفاده شد و نتایج بدست آمده نشان داد که با کنترل هوش بین عملکرد دانشآموزان در دروس ریاضی، علوم، بخوانیم و بنویسیم و معدل این دروس برحسب آموزشهای پیشدبستانی در (p0/05) تفاوت معنادار وجود دارد و میانگین نمرههای دختران بیشتر از پسران بود اما بین معدل دانشآموزان پایه اول برحسب جنسیت و آموزشهای پیشدبستانی اثر تعاملی معنیداری مشاهده نشد.
مشهدی و محسنی (1385) نیز پژوهشی به منظور بررسی و مقایسۀ توانشهای نظریۀ ذهن و نگهداری عدد در کودکان عقب ماندۀ ذهنی آموزشپذیر و نیز مقایسۀ عملکرد آنها با کودکان عادی پیشدبستانی انجام دادند. نمونۀ پژوهش مشتمل بر 30 کودک عقب ماندۀ ذهنی و 30 کودک عادی پیشدبستانی بود. آنها به منظور سنجش توانش نظریۀ ذهن، از سه تکلیف “خانه عروسک”، “بازگویی داستان” و” آب نبات” و برای سنجش توانش نگهداری عدد از دو “تکلیف ژتون” و “گل و گلدون” استفاده کردند. نتایج این پژوهش نشان داد که کودکان عقب ماندۀ ذهنی به رغم همتا شدن در سن عقلی با کودکان عادی، نسبت به آنها عملکرد ضعیفتری در تکالیف نظریۀ ذهن از خود نشان دادند. از سوی دیگر در تکالیف نگهداری عدد تفاوت معنیداری بین دو گروه مشاهده نشد. همچنین نتایج نشان داد که عملکرد آزمودنیها، وابسته به نوع تکلیف میباشد و هرچه این تکالیف از سطح دشواری کمتری برخوردار باشد و با تجارب روزمرۀ کودک هماهنگی بیشتری داشته باشد درصد موفقیت آنها بیشتر میشود.
مفیدی و سبزه (1388) نیز با هدف بررسی تاثیر فعالیتهای زبانآموزی دوره پیشدبستانی بر تحول گفتاری دانشآموزان پایۀ اول دورۀ ابتدایی پژوهشی را انجام دادند که جامعۀ آماری آن جمعا ً 8834 نفر از دانشآموزان دختر و پسر در مدارس دولتی آموزش و پرورش منطقۀ 15 شهر تهران

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی آموزش و پرورش، تحول شناختی، پیش دبستانی، نظام آموزشی Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی پیش دبستانی، روش پژوهش، تحول شناختی، پیشرفت تحصیلی