پایان نامه با واژه های کلیدی آموزش زبان، نثر فارسی، فرهنگ و تمدن

دانلود پایان نامه ارشد

متون حوزههای خاص نباشد، به دست آورد. واژگانی که فقط در متون تخصصی به کار میروند و یا در این متون حدود50 برابر احتمال کاربرد دارند، واژگان تخصصی هستند که میتوانند جزء واژگان پربسامد یا دانشگاهی یا کمبسامد باشند.
4. واژگان کمبسامد: بقیۀ واژهها، واژههای کمبسامد هستند. هزاران واژه با بسامدهای مختلف در این گروه قرار میگیرند، که باید آموخته شوند تا زبانآموزان بتوانند به درک 98درصدی متن بدون کمک برسند.
علاوه بر اینها، از آنجا که معمولاً واژهها جز در عبارات یا واحدهای بزرگتر قابلدرک نیستند، تمرکز بر واژه بهتنهایی، در طراحی دوره مورد انتقاد قرار گرفتهاست. به علاوه، یادگیری واژهها در واحدهای چندواژهای به معنی یادگیری باهمآیی واژگان و دستور موردنیاز برای کاربرد آنهاست. موارد زیر از نتایج مثبت یادگیری واحدهای چند واژه ای است:
1. توانمندی زبانآموز در تولید پارهگفتارهای درست دستوری،
2. توانمندی زبانآموز در تولید پارهگفتارهای شبیه گویشور،
3. توانمندی زبانآموز در تولید روان و
4. توانمندی زبانآموز در گفتگوی زودهنگام حین زبانآموزی.
2-6-2. استفاده از تصوير در آموزش زبان
آموزش زبان به همراه تصوير از بهروزترين روش‌هاي زبانآموزي است، كه براي رسيدن به هدف اصلي آموزش باید تصاوير از ويژگي‌هاي بسيار مشخص برخوردار باشند. از جملة اين مشخصات، واضح و گويا بودن تصاوير است. اشاره به این نكته بسيار مهم و ضروري است كه بر خلاف تصور عمومي در زمينة استفاده از تصاوير براي آموزش زبان، در آموزش تمامي مهارت‌هاي زباني مي‌توان از تصوير بهره جست و بهكارگيري تصوير تنها محدود به آموزش واژه نيست. تصوير علاوه بر جذاب كردن موضوعات و درس‌ها، به تقويت حافظة زبانآموز به ويژه در زمينة يادگيري كمكي شايسته مي‌كند. اما تمام اين‌ها منوط به استفادة بجا از تصاوير واجد شرايط در كلاس زبان هستند. بهخاطرسپاري و توانايي يادآوري، از اساس و اصول اوليۀ بسياري از بازي‌ها به شمار مي‌آيد.
2-6-3. فعالیتهای رایانهمبنا
یادگیری واژگان با کمک رایانه امکانات متعددی را فراهم میکند، از جمله تحلیل رایانهمبنای واژگان که باعث ایجاد فهرست واژههای بسامدمبنا، فهرست واژههای دانشگاهی (کاکسهد، 2000) و نیز، تحلیل متون به منظور تعیین تناسب آنها برای زبانآموزان ویژه یا تعیین چگونه سازگار کردن و ترتیبدهی آنها می شود. این روش را میتوان برای کنترل غنای واژگانی متون تولیدشده توسط زبانآموز برای تحقیق یا هدفهای ارزشیابی به کار گرفت (لافر71 و نیشن، 1995)
یک راه کسب اطمینان از کاملاً سنجیده بودن فرصتهای یادگیری واژه در یک دوره توجه به این موضوع است که آیا فعالیتها به طور تقریبی بین چهار دستۀ درونداد متمرکز بر معنا، برونداد متمرکز بر معنا، یادگیری متمرکز بر زبان و رشد روان خوانی تقسیم شده اند (نیشن، 2007). در یک دورۀ مناسب هر چهار دسته باید زمان نسبتاً برابری داشتهباشند. این کار فعالیتهای داخل و خارج از کلاس را شامل میشود.
الف. درونداد متمرکز بر معنا: درونداد متمرکز بر معنا شامل یادگیری به واسطۀ دادۀ قابلفهم کسبشده از راه شنیدن و خواندن میشود. قسمت مهم این دسته درونداد، برنامۀ خواندن گسترده است که زبانآموزان تعداد زیادی متن جالب میخوانند.
ب. برونداد متمرکز بر معنا: برونداد متمرکز بر معنا شامل یادگیری از طریق صحبت کردن و نوشتن می شود. اگر واژهها خلاقانه و زایا به کار گرفته شوند، یادسپاری آنها تقویت میشود . فعالیتهایی مانند بازگویی، نقش بازی کردن، نوشتن با اهداف گوناگون و کارهای فردی و گروهی محتوی مذاکره منابع مفیدی برای یادگیری واژه هستند ( نیشن و نیوتن72: 1996).
پ. یادگیری متمرکز بر زبان: یادگیری متمرکز بر زبان شامل یادگیری و مطالعۀ سنجیده و آگاهانۀ واژه و راهبردهای یادگیری آن میشود. از نظر کارایی، مؤثرترین روش یادگیری واژگان، استفاده از کارتهای کوچکی است که یک سمت آن واژه و سمت دیگر معنی آن به زبان اول فرد نوشته شدهباشد. آموزش راهبردی هم بهکارگیری مؤثر یادگیری متمرکز بر زبان در کلاس است. زبانآموزان واژهها را با حدس زدن معنی از متن، استفاده از فرهنگلغت و کارتواژهها آموزش میبینند.
ت. رشد روانخوانی: رشد روانخوانی باید در چهار مهارت شنیدن، گفتن، خواندن و نوشتن رخ دهد. فعالیتهای روانگویی 4/ 3/ 2 است که زبانآموزان گفتگوی یکسانی را با 3 نفر در مدت 4 دقیقه، بعد در مدت 3 دقیقه و بعد در مدت 2 دقیقه انجام میدهند؛ سپس انجام فعالیتهای هرمی که زبانآموز اقلامی را به صورت دونفری، و بعد گروهی و بعد در کل کلاس دستهبندی میکند. فعالیتهای روانخوانی شامل متنهای زماندار با پرسش و خواندن مکرر میشوند. فعالیتهای رواننویسی در 10 دقیقه است که زبانآموزان برای محتوا و مقدار متن بازخورد مثبت دریافت میکنند ولی صورت و نوشتن از چیزی که پیش از تمرین در مورد آن خواندهبودند یا صحبت کردهبودند، بازخورد مثبت نخواهدداشت. در اکثر دورهها روان خوانی فراموش میشود ولی روانی در استفاده از زبان به اندازۀ یادگیری اقلام جدید برای زبانآموز حائز اهمیت است.
حال که به اهمیت واژه و اصول و روشهای مختلف آموزش آن آگاه شدیم، به تاریخ تحول نثر فارسی در دوران اخیر، گریزی میزنیم و در پایان تجربۀ کشورهای دیگر در امر واژهگزینی را مرور میکنیم.
2-7. مراحل تحول نثر فارسی در دوران اخیر
با مطالعۀ تحول زبان فارسی و تحولات اجتماعی در دو سه قرن اخیر و مقایسۀ آن با قرنهای اولیۀ پس از هجرت میتوان چند دورۀ تحول اجتماعی و نیز تحول در نثر علمی فارسی را تشخیص داد. منظور از نثر علمی، نثر تمام رشتههای علمی و فنی جدید از جمله اقتصاد، سیاست، روزنامهنگاری، تجارت و بانکداری است. این دورهها عبارتند از: نادیدهانگاری، بهت، خودیافت و آگاهی. در ادامه، به نقل از منصوری (1390، صص. 14-7) به هر یک از این مراحل، دقیقتر مینگریم.
2-7-1. نادیدهانگاری
آغاز این دوره همزمان است با نخستین برخورد و آشنایی ما ایرانیان با فرهنگ و تمدن جدید غرب. شاید بتوان این آغاز را در حدود عصر آققویونلو دانست (حائری، ص 141-140) و انتهای آن را اواسط دورۀ قاجار که از یک طرف اروپاییان برای باز کردن جای پا در ایران به لحاظ منافع اقتصادی و نظامی با یکدیگر به رقابت برمیخیزند و از طرف دیگر ایرانیان بر اثر هجوم بیگانگان و عمدتاً روسها احساس ضعف شدید میکنند و تمایل مییابند که به ابزار نظامی پیشرفتۀ غرب دسترسی پیدا کنند. طبیعی است که انتهای این دوره را مصادف با انقلاب مشروطه بدانیم. در طول این دوران که ایرانیان گهگاه با مظاهر تمدن غرب آشنا میشدند ناباورانه به آن نگاه میکردند اما چون هنوز فرهنگ بومی خود را بسیار برتر از فرهنگ و تمدن فرنگ میدانستند، در نهایت بیتوجهی با آن مواجه میشدند و آن را کاملاً نادیده میگرفتند. اکنون که با دید تاریخی به این دوران نگاه میکنیم، متوجه میشویم که نوعی غرور کاذب در ما وجود داشته که به نادیدهانگاری منجر شدهاست. بر اثر این غرور کاذب و نادیدهانگاری ناشی از آن، ما چند قرن به غفلت تاریخی خود استمرار بخشیدهایم.
2-7-2. بهت
این دوره با نهضت مشروطه آغاز میشود و با تأسیس دانشگاه تهران (1311) و فرهنگستان زبان (1314) خاتمه مییابد. در این مرحله، فارسیزبانان در بهت، حیرت و گیجی محسوسی به سر میبرند و تکلیف خود را با فرهنگ، تمدن و زبان غالب فرهنگی نمیدانند. خانوالدهسرایان به یک راه میروند، شعوبیۀ نوین راه افراطی دیگری را انتخاب میکند و دارالفنونیان در زمینۀ علوم کوششهای ارزشمندی میکنند که طبیعتاً ابتدایی است. زمزمۀ تأسیس آکادمی یا فرهنگستان همراه با تقاضا برای تعیین حد و مرز زبان فردوسی، سعدی و حافظ در روزنامههای زمان احمد شاه انعکاس مییابد. تعداد اندکی کتاب علمی به فارسی در میآید. اما ساختار حکومتی جدید مجبور به کاربرد تعداد زیادی اصطلاح نظامی است. سرانجام فرهنگستان اول تأسیس میشود. قبل از تأسیس فرهنگستان اول افراد و گروههایی کار واژهگزینی را حتی با نام آکادمی یا فرهنگستان شروع کردهبودند. به هر حال، مطالعۀ مقالههای منتشرشده تا این تاریخ گویای حالت بهتزدگی در جامعۀ فرهنگی ماست. در این دوران زبان ما مواجه است با غلبۀ زبانی دیگر که بسیار رساتر است و جامعۀ ما آمادگی برخورد با این زبان غالب را ندارد.
2-7-3. خودیافت
با تأسیس دانشگاه تهران و فرهنگستان اول جامعۀ ما رسماً نهادی برای این رویارویی تأسیس میکند و روشمندانه به مواجهه برمیخیزد. در تاریخ کشورمان این اولین بار است که برنامهریزی زبانی انجام میشود. گرچه فعالیت فرهنگستان هیچگاه با این عنوان نبودهاست. از طرف دیگر، کسانی که هنوز در بهت به سر میبردند با این برنامهریزی مخالفت میکردند. این مخالفتها طبیعی است. حتی نداشتن جدّیت علمی در مخالفتهای علمی آن روز که بسیار معمول بودهاست، ایرادگرفتنی نیست (شوقی، ص 1)؛ این دوره، که با تأسیس فرهنگستان دوم نیز همراه است، با انقلاب اسلامی پایان میپذیرد. کتب علمی این دوره به وضوح به کتب علمی دورۀ قبل برتری نسبی دارد. این دورۀ میانی سبک و سیاق واژهسازی را برای زبان علمی نشان داد. در همین زمان بود که ما نه فقط به لحاظ زبان بلکه به لحاظ فرهنگ نیز کمابیش خود را یافتیم و از گیجی درآمدیم. اما فعالیتهای برنامهریزی زبانی و نیز مقالههای منتشرشده در این دوره در زمینۀ زبان علمی و واژهگزینی نشان میدهد که جامعۀ ما هنوز به روشهای برنامهریزی زبان و برنامهریزی واژگان برای زبان علم آگاهی نیافتهاست و از ابعاد کاری که در پیش دارد، غافل است.
2-7-4. آگاهی
این دوره با انقلاب اسلامی شروع میشود. تأسیس مرکز نشر دانشگاهی با شروع آگاهانۀ برنامهریزی واژگانی همراه است. در این مرحله به تمام مشکلات نثر علمی فارسی توجه و در جهت رفع آنها کوشش میشود. مهمترین عوامل مؤثر در شروع این مرحله را میتوان چنین برشمرد: الف. آگاهی از فعالیتهای کشورهای پیشرفتۀ دنیا و نیز کشورهای در حال توسعه در این زمینه، ب. آگاهی از ابعاد کار واژهگزینی، پ. آگاهی از امکانات اشاعۀ زبان و دسترسی به آنها و ت. آگاهی از ارتباط زبان و تفکر و انتقال علوم و فناوری (منصوری، ص 5). فرهنگستان كنوني با چهار هدف مشخص به فعاليت خود ادامه مي‌دهد. اهدافی شامل 1. حفظ قوت و اصالت زبان فارسي به عنوان يكي از اركان هويت ملي ايران و زبان دوم عالم اسلام و حامل معارف و فرهنگ اسلامي، 2. پروراندن زبان مهذب و رسا براي بيان انديشه‌هاي علمي و ادبي و ايجاد انس با مأثر معارف تاريخي در نسل كنوني و نسل‌هاي آينده، 3. رواج زبان و ادب فارسي و گسترش حوزه ي قلمرو آن در داخل و خارج از كشور، 4. ايجاد نشاط و بالندگي در زبان فارسي به تناسب مقضيات زمان و زندگي و پشرفت علوم و فنون بشري با حفظ اصالت آن. این عوامل دست به دست هم میدهند و به نثر علمی جدید استحکام نسبتاً مطلوبی میبخشند. انتشار بیش از 700 عنوان کتاب با شمار دو میلیون، نشانگر این تحول زبانی است. در این دوره با شناخت کامل مشکل، برای رفع آن راهی در پیش گرفته میشود که توأم با موفقیت بودهاست. البته این کوششها را باید به منزلۀ تحقیق موردی تلقی کرد. این جامعه است که باید این راه را با گستردگی کامل ادامه دهد. ادامه گستردۀ این راه از طریق مرکز نشر دانشگاهی ممکن نمینماید. باید دید که آیا فرهنگستان زبان و ادب فارسی (فرهنگستان سوم) در این امر موفق خواهد شد.
2-8. تجربۀ کشورهای دیگر
در بسیاری از کشورهای جهان، مسئولان دولتی سالهاست که به اهمیت امر واژهگزینی واقف گشتهاند و تلاشهای مختلفی در این زمینه داشتهاند. مرور این تلاشها میتواند برای مسئولان کشور ما الگو و نقشۀ راه باشد. در ادامه، به این فعالیتهای واژهگزینی اشاره میکنیم73.

2-8-1. واژهگزینی در ایسلند
در سال 1330/1951 مجلس ایسلند بودجهای را به گرداوری واژههای جدید اختصاص داد و این وظیفه را به کمیسیون دانشنامۀ ایسلندی محول کرد. در سال 1339/1960 کمیسیون ویژۀ واژههای جدید، تأسیس شد. شورای زبان ایسلندی طبق یک تصویبنامۀ وزارتی در سال 1343/1964 تأسیس و جانشین این کمیسیون شد. هیچ گونه فعالیت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژه های کلیدی تعداد واژه، آموزش زبان، ناخودآگاه Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی تدریس علوم، جنگ جهانی دوم، مراکز آموزشی