پایان نامه با موضوع یکپارچه سازی، ویژگیهای شخصیت، فرهنگ و تمدن، یژگیهای شخصیتی

دانلود پایان نامه ارشد

بلکه شرکت فعال و سازنده در محیط پیرامونی خود است (کشتکاران، 1388). تابآوری توانمندی فرد در برقراری تعادل زیستی- روانی در شرایط خطرناک است. افزون براین پژوهشگران براین باورند که تابآوری نوعی خودترمیمی با پیامدهای مثبت هیجانی، عاطفی و شناختی است (گارمزی 1991، مستن 2001، راتر، 1999، لاتار، چیچتی و بکر، 2000). سازگاری مثبت با زندگی میتواند پیامد تابآوری به شمار رود و همچنین به عنوان پیشآیند سطح بالاتری از تابآوری را سبب شود (کامپفر، 1999 به نقل از سامانی، جوکار و صحراگرد، 1386).
از آنجا که تابآوری و پیشرفت آن پویا و پیچیده است عجیب نیست که مسیرها و روشهای گوناگونی برای رسیدن به تابآوری وجود دارد، گفته میشود که تابآوری پایدار نیست. افراد در مقابله با آسیب واکنشهای مختلفی از خود نشان میدهند، ممکن است آن را تحمل کنند، کمی استرس داشته باشند یا با آن دست و پنجه نرم کنند (راتر، 1999). ماهیت چندوجهی تابآوری نشان میدهد که این فرایند تدریجی است و نمود آن بستگی به ظرفیت خود در بلندمدت دارد. نحوه مقابله با مشکلات فرد در گذشته بر پیشرفت و شکلگیری تابآوری در حال و آینده تأثیر گذار است (بونانو، 2004).

2-2-3-5 نظریههای تابآوری
مطالعه تابآوری در سه بخش و در قالب سه موج مطرح و بررسی شد:
نخستین موج مطالعات، شناسایی پدیدار شناختی عوامل محافظتی و داشتههای رشدی بوده است. در این نوع مطالعات ویژگیهای شخصیتی که به افراد کمک میکنند تا از مشکلات جان سالم بهدر ببرند و یا با مشکلات دست و پنجه نرم کنند به عنوان عوامل تابآوری تعریف شدهاند که این عوامل شامل: عزت نفس، مکان کنترل درونی، شوخ طبعی، نظامهای حمایتی بیرونی و غیره میباشند.
موج دوم مطالعات به بررسی روند اکتساب عوامل تابآوری پرداخته است. در این مطالعات تابآوری را به این شکل تعریف کردهاند: “فرایند مقابله مشکلات به نحویکه به شناسایی تقویت یا غنی سازی ویژگیهای تابآوری یا عوامل محافظتی منجر شود (ریچاردسون، 2002). فرضیههایی که در این فرایند آمده است به یک سری اختلالات و یکپارچهسازی مجدد اشاره دارند و یا به عبارت دقیقتر به مسیری خطی از مسائل زیستی، اجتماعی، معنوی، تعاملات اجتماعی، اختلالات، آمادگی برای یکپارچهسازی مجدد و انتخاب این یکپارچه سازی، بازگشت دوباره به تعادل حیاتی و یا عدم بازگشت منتهی میشود (والش، 2006).
موج سوم تحقیقات به مفهوم تابآوری در رابطه با انگیزههای درونی است که مردم را به سوی خرد، خودشکوفایی و هماهنگی با قدرت روحی سوق میدهد. سؤال این گروه از محققان این است که انرژی یا انگیزه یکپارچه شدن از کجا میآید (ریچاردسون، 2002). فلسفههای متعددی از جمله الهیات، فلسفه، طب شرق و فیزیک منبع این انگیزه را از اکوسیستم خود فرد میدانند که میتواند از انرژی کوانتوم، عدد خی، نیروهای روحی یا خداوند به دست آید. در واقع این نیروها تابآوری را تشکیل میدهند: خداوند، نیروهای روحی، عدد خی و انرژی کوانتوم. نظریه دیگر در مورد تابآوری این است که تابآوری بخشی از روح و روان انسان است که وجود فیزیکی آن در نور و پپتیدهای تشکیل شده از احساسات موسیقی و نور دیده شده است و اطلاعاتی که میتواند فرد را با نشاط یا افسرده کند را با خود دارد و در نهایت افراد احساس قدرت و تابآوری روحی را به دست میآورند (کاترین، 2009).
2-2-3-6 تابآوری به عنوان یک سازه
هنوز هم بسیاری از اطلاعات در خصوص تابآوری از مطالعه بر روی فرایند یا چارچوب تابآوری نشأت میگیرد. مطالعات زیادی در خصوص عوامل حفاظتی، ریسک و تعامل آنها با عوامل محیطی و ایجاد پیامدهای مثبت یا منفی انجام شده است. در این مطالعات تابآوری به عنوان انطباق مؤفقیت آمیز و نیز فرایند بین شخصی و محیطی تعریف شده است که پیامدهای مثبت را به دنبال دارد. اما در بسیاری از مطالعات طولی تابآوری را به عنوان پیامدهای مثبت در جمعیتهای با ریسک بالا مانند مناطق فقیر یا نرخ درگیری و نزاع بالا مطالعه کردهاند. این مطالعات برپایه مدل استاندارد استوار بوده است که هم سازه فرایند و هم سازه پیامد را دارند. در این مدل استاندارد شش سازه وجود دارد که چهار عدد از آنها تأثیر گذارند بدان معنا که تأثیر مستقیم بر پیامد دارند و دو سازه دیگر نقشی تعاملی در انطباق افراد دارند (شلی، 2009).
چهار سازه تأثیر گذار عبارتند از: عوامل استرسزا، محیط خارجی، ویژگیهای فردی و پیامد و دو سازه دیگرعبارتند از: فرایندهای تعاملی فرد با محیط و فرایند تابآوری میباشد که شامل تابآوری کوتاه مدت و بلند مدت با مکانیزمهای مقابله با استرس که افراد در تصمیم گیریهای خود استفاده میکنند. گر چه هیچ توافق نظری درباره نحوه اندازهگیری تابآوری وجود ندارد اما پژوهشگران مفهومی کلی را پایه و اساس تحقیقات خود کردهاند. تابآوری فرایندی پویا است که منجر به پیامدهای انطباقی در مواجهه با مشکلات میشود (لیبورو و ریونسون، 2006 به نقل از کاترین،2010).

2-2-4 یوگا
2-2-4-1 تاریخچه یوگا
دربارۀ تاریخ پیدایش یوگا اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد،اما اکثر پژوهشگران بر اساس نوشتههای پالی،سانسکریت، سنگنوشتهها وآثاری که درحفاریهای باستانشناسی شمال هندوستان بهدست آمده است، متفقاً عقیده دارند که یوگا پیوند فرهنگ آریایی و هندواست.اقوام آریایی مهاجم به شمال هند،این فرهنگ را به آنجا انتقال دادند.پژوهشگران در آثار باقیماندۀ قبل و بعد از هخامنشیان،به تشابهات اخلاقی،دینی و عقیدتی بسیار بین رسوم هند و آریاییهابرخورد کردهاند.این مشابهتها در میان اهل تصوف که ریشۀ ماقبل اسلامی دارد وعرفان اسلامی تکمیل کنندۀ آنها بوده است، بیشتر به چشم میخورد.در متون ادبی،مذهبی و عرفانی یا اسطورهها و داستانهای ایرانی کمتر با یوگا و یوگی برخورد میکنیم،زیرا آنها به نام هند و مرتاض معرفی شدهاند.غرض از مرتاض همان یوگی است،حال چرا یوگی در ایران با نام مرتاض شهرت یافته نامشخص است.تقریباً چهار قرن قبل از میلاد، یوگاسوتراس، که اساس یوگای امروز است توسط پاتانجلی نوشته شده،که در آن راهها یامراحل هشتگانۀ یوگا(یاما، نیاما، آسانا، پرانایاما، پراتیهارا، دهیانا، دهارنا، سامادهی) را نوشته و توضیح داده است.یوگا قدمت زیادی دارد وپاتانجلی،فیزیکدان و یوگی هزارۀ قبل از میلاد، تنها نظمدهندۀ این مکتب هشتگانه بوده است،نه موجد آن.
درحال حاضر یوگا بهعنوان عمدهترین قسمت تانترا که قدمتی بیش از دههزار سال دارد شناخته میشود.تانترا یک واژۀ سانسکریت و مرکب از دو کلمۀ”تانوتی” به مفهوم استنباط و”ترایاتی” به معنای رهایی است،بنابراین تانترا علم توسعه آگاهی یا به اصطلاح انرژی است.تانترا و پس از آن وداها اولین کتابهایی هستند کهدر زمان شکوفایی عصر طلایی نوشته شده و به یوگا اشاره کردهاند. البته نه به عنوان تمرین بلکه به صورت نمادین کاربرد یوگا رامورد اشاره قرار داده اند.در کتاب اوپانیشاد که یکی از باارزشترین کتب مقدس هندو است یوگا به شکل منسجمتری ارائه شده است.اغلب اعتقاد به الهی بودن این کتابها بهویژه وداها دارند.به هر صورت مفصلترین و کاملترین بحث دربارۀ یوگا مربوط میشود به پاتانجلی که برای اولین بار سوتراهای یوگا را تنظیم نمود. سنتها و مذاهب زیادی باور دارند که یوگا هدیهای الهی است که توسط حماسههای قدیمی،آشکار شده وبه انسان این فرصت را میدهد تا از ذات حقتعالی بهرهمند شود(موسوی نسب، 1383). بسیاری معتقدند که در ایران اعمالو حرکات صوفیان و درویشان،نوعی تمرکز فکری و یا مدیتیشن بوده است.چنانچه در روایتی به جا مانده از سعدی :”صاحبدلی سر به جیب مراقبت فرو برده و …”بهنوعی مراقبه و مدیتیشن اشاره شده است(موسوی نسب،1382).تا چندی پیش نیز بسیاری از غربیها براین باور بودند که یوگا نوعی صوفیگری است وتنها مردان روحانی مشرق زمین قادر به انجام آن هستند و آن را انواع حرکات رنجآور و غیرعادی چون دراز کشیدن روی تخت میخدار میدانستند.در حالی که در مسیحیت و رهبانیت توجه به مدیتیشن و مراقبه بهصورتی بوده که از آن برای عبادت استفاده میکردند و افرادی چون فرانسیسکو و مارتین لوتر درقرن12 و14 میلادی حرکات بدنی و شرایط خاص تمرکزی را با تکیه بر سرودهای روحانی وتمجید خدا انجام میدادند.اما مرکز مهم تحقیقات بیمارستانی درسوئد تأکید کرد که کنترل ذهن و جسم افسانه نیست،بلکه حقیقت محض است(احمدی،1377).ساتیاناندا میگوید:”یوگا یکدفینۀ پنهان شده در ویرانههای تاریخ کهن نیست، یوگا یک نیاز است،یک نیاز با ارزش برای مردم عصر حاضر و فرهنگ و تمدن آینده”(موسوی نسب، 1383).
2-2-4-2 مفهوم و ماهیت یوگا
واژه یوگا (yoga ) در اصل از واژه یوج ( yuj ) در زبان سانسکریت به معنی یکپارچه سازی و یگانگی گرفته شده است. واژه یوج با واژگان «یک» و «یگانه» در فارسی خویشاوند است. برخی نیز باور دارند که یوگا از واژۀ فارسی «یوغ» گرفته شده و به معنای لگام زدن بر نفس است.یوگا از طرفی به معنای « کنترل کردن» آمده است و در آن صورت یوگا را می توان علم کنترل امواج فکر و مهار قوای ذهنی به منظور تسلّط همه جانبه بر توان بالقوه خود دانست. در این صورت به روش این دانش که همانا کنترل قوای تن و فکر است، تأکید میشود (لغت نامه دهخدا). یوگا در اصطلاح معنوی به زبان سانسکریت عبارتست از “پیوند آگاهی خالص فردی با روح کیهانی”.یوگا ایجاد کنندۀ هماهنگی و توازن بین جسم و روح و روان است.سیستم علمی-عملی یوگا این توازن را از طریق انجام تمرینات جسمانی،تنفسی،مودراها و قفلهای انرژی و نظافتی و مراقبه تأمین میکند.این تمرینات فرد را قادر میسازد تا به حقیقت واقعی بدن دست یابد.علم یوگا با عمل کردن روی عوامل خارجی شخصیت و فیزیک بدن که برای بیشتر مردم قابل لمس است آغاز میشود.عدمتوازندر این سطوح سبب ایجاد اختلال در ارگانها، عضلات و اعصاب میگردد و در انجام وظایف مقابل هم قرار میگیرند.بهطور مثال وقتی سیستم غدد داخلی دچاراختلال میشود کارایی این سیستم کاهش مییابد و علائم بیماری آشکار میگردد.هدف یوگا هماهنگ کردن سیستمهای مختلف بدن است تا در پرتو آن شادابی و تندرستی کلی بدست آید.سوامی شیواناندا پدر یوگای علمی عصر حاضر میگوید:”یوگا اتحاد و هماهنگی اندیشه،سخن،کردار و عمل است،همچنینهماهنگی سر،قلب و دست است که ضمن انجام تمرینهای یوگا بهدست میآید.در سیستم یوگا اتحاد بین سطوح جسمی،ذهنی و احساسی توسعه مییابد و چگونگی تأثیر هر سطح بر سطح دیگر و چگونگی تعارض آنها با یکدیگر آشکار میشود و سرانجام آگاهی بهسوی درک زیرکانه حقیقت و هستی سوق مییابد(موسوی نسب،1383).
یوگا فعالیتی است که آگاهانه انجام میشود و تحقیقات متعدد نشان میدهد که تمرینات سبک و مداوم آن دیدگاه مثبتی را در زندگی بهوجود میآورد.از نظر یوگی سراسر زندگی بهوسیلۀ نیرویی که در یوگا نیروی زندگی نامیده میشود تقویت میگردد.مهمترین هدف یوگا هدایت این نیرو در زندگی انسان است.یوگا برای رقابت و نمایش نیست و تنها ورزشی است که مسابقه ندارد.یوگا شامل تمریناتی است که احتیاجات فیزیولوژیکی افراد در جهت کشش عضلات و افزایش میدان حرکتی مفاصل و شل کردن عضلاتدر جهت هماهنگی بین جسم و روح را تأمین میکند.یوگا ریتمهای درونی ناسالم و اختلال یافته ارگانیسمهای بدن را در مسیری سیستماتیک و بهطور آهسته و آرام، به سوی ریتمهای ذاتی و طبیعی سوق میدهد.تحمیل یک ریتم سالم،منظم، هماهنگ وطبیعی از طریق یوگا و ایجاد تعادل در محیطداخلی بدن تأثیر شگرفی در درمان بیماریها دارد(هیلتمن،1371).اکثر مردم از اضطراب و بیماریهای عصبی که نتیجه استرسها و فعل و انفعالات روزمره زندگی است رنج میبرند. بدیهی است یوگا نمیتواند و چنین ادعایی هم ندارد که برهمه این ناملایمات فردی مسلط شود و بهبودی تمام سطوح بدن را برای افراد تضمین کند،اما با عبور ازسطح ذهن واحساس، روش ثابت شدهای ارائه میدهد تا تندرستی در بدن تحقق یابد.بنابراین یوگا نمیتواند بهطور قطع جانشین درمانهای
پزشکی در بیماریهای روحی و مخصوصا بیماریهای جسمانی شود بلکه میتواند مکمل آن باشد(جوانبخت و همکاران،2009،ساتهایاپرابها و همکاران،2008).

نمودار(2-1) یوگا در یک نگاه
2-2-4-3 تقسیم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع روانشناسی، خودآگاهی، انعطافپذیری، مسئولیت پذیری Next Entries پایان نامه با موضوع کیفیت زندگی، بهبود کیفیت، سرطان پستان، سرطان سینه