پایان نامه با موضوع کودکان و نوجوانان، کودکان و نوجوان، حقوق کیفری، جزای نقدی

دانلود پایان نامه ارشد

آزادی این دسته از مجرمان با به دنبال پاسخ دهی به آنان می باشند .
این پاسخ ها در گذشته سامانه ضمانت اجراها بودند، چنان که بیش تر رفتارهای مجرمانه، با این واکنش مواجه می گردیدند. طبیعتاً با برخورداری از یان ویژگی که زندان باید جنبه اصلاحی – درمانی داشته باشد. با وجود این، ضمانت اجراهای سالب آزادی در دهه 70 و 80 میلادی با انتقادهای فراوان رو به رو شد .
ضمانت اجراهای سالب آزادی دارای گونه های متعددی است که شماری از آن ها برای یک دوره معین آزادی کودکان و نوجوانان بزه کار را در هر روز سلب می نمایند و آن ها مکان اجرای تدابیر سلب کننده آزادی غیر از کانون اصلاح وتربیت می باشد .
تصمیم گیران سیاست جنایی ایران نیز تحت تأثیر آموزه های علمی و در راستای اجرای تعهدهای بین المللی شکل های سنتی و نویافته ضمانت اجراهای سالب آزادی را شناسایی کرده اند تا به این واسطه حقوق کیفری با استفاده از ابزارهای متنوع به صورت دقیق تری اصل متناسب سازی پاسخ های حقوق کیفری با شخصیت کودکان و نوجوانان بزه کار را اجرا کند .
2-2-1 ضمانت اجراهای نویافته سالب آزادی کودکان و نوجوانان بزهکار
این ضمانت اجراها شامل آن دسته از ضمانت اجراهای سلب کننده آزادی اند که در شماری از روزهای هفته یا در غیر از کانون اصلاح وتربیت آزادی کودکان و نوجوانان بزه کار را سلب می کنند. به هر رو، سلب آزادی کودکان و نوجوانان بزه کار به صورت مطلق اسباب شدن آنان از محیط خانواده و تقویت احتمال خوردن برچسب مجرمانه را فراهم می آورد. بدیهی است که پیامد آن می تواند اثربخش نبودن تدابیر سامانه عدالت کیفری و چه بسا پایداری این دسته در ورطه بزه کاری باشد. به همین جهت سیاست گذاری جنایی ایران برای کاهش آثار زیان بار شماری از واکنش های حقوق کیفری به این بزه کاران و نیز در راستای اصل کمینه بودن استفاده از تدابیر سالب آزادی خصوصاً نسبت به کودکان و نوجوانان بزه کار پاسخ نویافته ای را در این عرصه شناسایی کرده اند .
این واکنش ها به سه نوع پاسخ های سالب آزادی در پایان هفته، در منزل و سلب نیمه وقت آزادی دسته بندی می شوند .
2-2-1-1 سلب آزادی کودکان و نوجوانان بزه کار در پایان هفته
سلب آزادی کودکان ونوجوانان بزه کار در همه روزهای هفته چالش های متعددی را برای این دسته از شهروندان پدید می آورد. افزایش احتمال خوردن برچسب مجرمانه به این بزه کاران، ایجاد اختلال در روند زندگی کودکان و نوجوانان یزه کار، تأثیرپذیری از خرده فرهنگ های مجرمانه کانون اصلاح و تربیت و نهایتاً افزایش احتمال پایداری در ورطه بزه کاری از بارزترین این چالش ها به شمار می روند. از همین رو، تصمیم گیران سیاست جنایی با رویکردی کمینه به پاسخ های سنتی سالب آزادی نگریسته اند و به شناسایی روش های جایگزین در این زمینه مبادرت ورزیده اند. یکی از یان شیوه ها سلب آزادی کودکان و نوجوانان در پایان هفته است که در پهنه سیاست جنایی ایران نیز به ابتکار شماری از قضات مورد استفاده قرار گرفته است . اگر چه، تعدادی از قضات نو گرا به استفاده از روش های نو یافته مبادرت می ورزیدند. اما به جهت پیش بینی نشدن آن ها در مقررات کیفری چندان مورد توجه دیگر مقام های قضایی نبودند. به همین جهت تدوین کنندگان قانون مجازات اسلامی 1392 در تبصره 2 ماده 89 سلب آزادی کودکان و نوجوانان بزه کار در پایان هفته را به رسمیت شناخته اند .
بر اساس این واکنش کودکان و نوجوانان بزه کار در روزهای هفته مانند دیگر شهروندان به صورت متعارف زندگی را می گذرانند و در روزهای پایان هفته به جای حضور نزد خانواده خود در کانون اصلاح و تربیت محبوس می شوند. به این ترتیب، نظام حقوق کیفری با تکیه بر این شیوه آزادی کودکان و نوجوانان بزه کار را فقط در روزهای پایان هفته سلب می کنند تا به این واسطه این دسته از بزه کاران ضمن تحمل پاسخ های عدالت کیفری امکان گذران زندگی به شکل عادی را هم داشته باشند. به هر رو، بر پایه تبصره پیش گفته به دادگاه های رسیدگی کننده به بزه کاری کودکان و نوجوانان اختیار داده شده است تا در صورت مصلحت سنجی از این روش برای پاسخ دهی به این دسته بهره جویند. به موجب این تبصره ” دادگاه می تواند با توجه به جای صدور حکم به مجازات نگه داری یا جزای نقدی ….. به نگه داری در کانون اصلاح و تربیت در دو روز آخر هفته حسب مورد برای سه ماه تا پنج سال حکم دهد ” .
بنابراین کارگزاران عدالت کیفری با لحاظ دو شرط می توانند از شیوه سلب آزادی کودکان و نوجوانان بزه کار در پایان هفته جهت پاسخ دهی استفاده نمایند .
پانزده تا هجده سال داشتن نوجوانان بزه کار
تبصره مذکور در چارچوب ماده 89 وبرای تعدیل پاسخ های سنتی سالب آزادی پیش بینی شده است.از این رو وبا توجه به قسمت نخست ماده پیش گفته که واکنش های ناظر به نوجوانان بزه کار میان پانزده تا هجده سال را مشخص کرده است، این سیاست فقط نسبت به این دسته از بزه کاران جنبه اجرایی پیدا می کند. پس،مقام های قضایی نمی توانند در خصوص بزه کاران زیر پانزده سال از این روش بهره گیرند. زیرا، به واسطه سیاست گذاری نو پیدا که در این قانون تبلور یافته است، بکارگیری پاسخ های سالب آزادی صرفاً به نوجوانان بزه کار میان پانزده تا هجده سال اختصاص پیدا کرده است . همین گونه است ، استفاده از جزای نقدی برای همین دسته از بزه کارن . به این سان، سلب آزادی نوجوانان بزه کار در پایان هفته که در تبصره 2 ماده 89 شناسایی شده صرفاً ناظر به بزه کاران دارای پانزده تا هجده سال می باشد .
تعزیری بودن جرم ارتکاب یافته
مطابق تبصره 2 ماده 89 قانون مذکور از سلب آزادی نوجوانان بزه کار در پایان هفته تنها می توان در خصوص مرتکبان جرم های تعزیری بهره جست . چه این که ، بر اساس تبصره مذکور این گونه سلب آزادی جایگزین دو روش فرستادن این دسته از بزه کاران به کانون اصلاح و تربیت و جزای نقدی که ، پاسخ دهی به نوجوانان مرتکب جرم های تعزیری شده اند. پس، این شیوه برای تعدیل پاسخ های ناظر به آن دسته از نوجوانان که مرتکب جرم های تعزیری شده اند ، بکار گرفته می شود.
البته ؛ آن گونه که در تبصره مذکور پیش بینی شده است استفاده از این شیوه فقط نسبت به مرتکبان جرم های تعزیری درجه یک تا پنج امکان پذیر است. زیرا ، به موجب این تبصره “دادگاه می تواند با توجه به وضع متهم و جرم ارتکابی ، به جای صدور حکم به مجازات نگه داری یا جزای نقدی موضوع بند های الف تا پ این ماده……” از سلب آزادی در پایان هفته بهره گیرد. علاوه بر این ، باتوجه به ماده 91 این قانون که مقرر داشته است “در جرایم موجب حد یا قصاص هر گاه افراد بالغ کم تر از هجده سال ماهیت جرم انجام شده یا حرمت آن را درک نکنند یادر رشد وکمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد، حسب مورد؛ به سن آن ها به مجازات های پیش بینی شده در فصل محکوم می شوند ” به نظر می رسد ، نسبت به بالغان زیر هجده سال که مرتکب جرم های مستوجب حد یا قصاص شده اند می توان در صورت نداشتن رشد کیفری به مناسبت از پاسخ های پیش بینی شده در این ماده مثل سلب آزادی بالغان در پایان هفته استفاده کرد.
2-2-1-2 سلب آزادی نوجوانان بزه کار در منزل
سلب آزادی نوجوانان بزه کار در منزل از جمله ضمانت اجرا های نو یافته است که سامانه عدالت کیفری از آن برای پاسخ دهی به این دسته از بزه کاران بکار می گیرد. در پرتو این پاسخ ، آزادی نوجوانان بزه کار به جای سلب شدن در محیط کانون اصلاح و تربیت ، در منزل گرفته می شود تا این گروه از بزه -کاران ضمن ماندن در کنار خانواده خود به تحمل واکنش های عدالت کیفری مبادرت ورزند.
سلب آزادی نوجوانان بزه کار باتوجه به سیاست های متفاوت که در این زمینه اتخاذ شده است ، معمولاًبه دوروش تمام وقت و پاره وقت صورت می پذیرد. به این سان، از رهگذر شیوه نخست آزادی این دسته از کودکان و نوجوانان شبانه روز برای یک دوره معین سلب می شود. از این رو ، نوجوانان بزه کار نمی توانند در مدت تعیین شده از منزل بیرون بیایند.
اما از رهگذر شیوه دوم ، آزادی نوجوانان بزه کار در ساعت هایی از شبانه روز سلب می گردد. براین اساس ، این دسته از بزه کاران می توانند در برخی از زمان های شبانه روز در بیرون از منزل به تحصیل و یا دیگر فعالیت ها مبادرت ورزند و فقط در ساعت های معین شده به بیرون از منزل نرود.
این نوع پاسخ از حیث جرم شناسانه دست کم دارای این فایده است که نوجوانان بزه کار را از محیط زندان ،جذب شدن در گروه های مجرمانه وهمچنین پذیرش هویت بزه کارانه دور می سازد. چه این که در پرتو روش مذکور این دسته سلب آزادی صرفا ً در محیط خانه وبی آن که در جریان متعارف عادی زندگی شان خلل ایجاد شود، صورت می پذیرد. این شیوه می تواند در ناتوان سازی نوجوانان بزه کار یسیار نقش آفرین باشد. با وجود این ، اجرای برنامه های اصلاحی – درمانی نسبت به این دو دسته از مجرمان نیز امکان پذیر است .
در پهنه حقوق کیفری ایران این روش از سوی قانون گذار شناسایی نشده بود. اما، شماری از قضات با گرته برداری از آموزه های حقوق کیفری کودکان و نوجوانان و با توجه به اسناد بین المللی ناظر به این روش را بکار گرفته اند. به عنوان نمونه ، می توان به رأی شعبه 2102 دادگاه عمومی کیفری تهران ویژه اطفال اشاره کرد که در دادنامه مربوط به پرونده کلاسه 79/2102/141 دختر نوجوان بزه کاررا با توجه به دادن “…قول عدم تکرار جرم واجرای صحیح دستور دادگاه از سوی متهم به سه ماه حبس در منزل تحت مراقبت مادرش و نظارت کانون و گزارش هفتگی به دادگاه ….” محکوم کرده است.
در کنار این ها، نویسندگان قانون مجازات اسلامی 1392 نیز در تبصره 2 ماده 89 این پاسخ را به طور آشکار مورد پذیرش قرار داده اند. بر پایه این تبصره ” دادگاه می تواند با توجه به وضع متهم و جرم ارتکابی ، به جای صدور حکم به مجازات نگه داری یا جزای نقدی ….به اقامت در منزل در ساعاتی که دادگاه معین می کند، حکم دهد”. به این سان، در پرتو قانون استفاده از سلب آزادی نوجوانان بزه کار در منزل به عنوان جایگزین نگه داری این دسته در کانون اصلاح و تربیت و یا جزای نقدی امکان پذیر می شود. البته؛ بکارگیری این روش به وضعیت فردی و محیطی نوجوانان بزه کار نیز وابسته است. چه این که، مطابق تبصره مذکور مقام های قضایی می توانند درصورت متناسب بودن این واکنش با شخصیت این یزه کاران از آن بهره گیرند. از این رو، نوجوانان بزه کار به اقامت اجباری در منزل در ساعت های معین شده از سوی دادگاه که می تواند به طور تمام وقت یا پاره وقت باشد، محکوم می شوند. به این ترتیب، ملاحظه می شود که سلب آزادی نوجوانان بزه کار در منزل به عنوان یکی از روش های نویافته حقوق کیفری برای پاسخ دهی به این گروه از بزه کاران مورد توجه قانون گذار ایران قرار گرفته است تا به این واسطه گرایش به تحمیل واکنش های دور کننده نوجوانان بزه کار از محیط خانواده ، تا آن جا که امکان دارد ، کاهش یابد.
2-2-1-3 سلب نیمه وقت آزادی کودکان و نوجوانان بزه کار
روش نیمه آزادی از جمله پاسخ های حقوق کیفری است که می توان از آن نسبت به کودکان ونوجوانان بزه کار هم استفاده کرد. به موجب این شیوه بزه کاران مدتی از دوران حبس را در بیرون از این محیط و سایر وقت ها را در زندان سپری می کند. در پرتو این شیوه محکومان به پاسخ های سالب آزادی بدون مراقبت در خارج از عرصه زندان به انجام فعالیت های آموزشی، حرفه ای درمانی ومواردی مانند این ها مبادرت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، جزای نقدی، حقوق کیفری Next Entries پایان نامه با موضوع کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، قانون مجازات، قانون مجازات اسلامی