پایان نامه با موضوع کتابداران، شهرداری تهران، رشته تحصیلی، سطح تحصیلات

دانلود پایان نامه ارشد

بیشتر تحقیقاتی که متکی بر اطلاعات جمعآوری شده از موضوع مورد تحقیق می‌باشد، تحلیل اطلاعات از اصلی‌ترین و مهم‌ترین بخش‌های تحقیق محسوب می‌شود. در این مرحله، داده‌های خام بدست آمده از جامعه آماری با استفاده از تکنیک‌های آماری مناسب و نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل، و پس از پردازش به شکل اطلاعات در اختیار استفاده کنندگان قرار میگیرند. در این پژوهش ابتدا از شاخصهای آمار توصیفی، شامل جداول توصیفی و نمودارهای فراوانی جهت توصیف داده‌ها استفاده شده است، سپس به تحليل داده‌ها با استفاده از آزمونهای آماری مناسب پرداخته شده است.
4-2. اطلاعات جمعیت‌شناختی
اطلاعات جمعیتشناختی پژوهش حاضر، در واقع سؤالات بخش دوم پرسشنامه را شامل میشود. ویژگیهای جمعیتشناختی، اطلاعاتی هستند که به توصیف نمونهی مورد بررسی از لحاظ جنس، رشته تحصیلی، مدرک تحصیلی، و اطلاعاتی از این دست میپردازند. در ادامه ویژگیهای جمعیتشناختی نمونه مورد مطالعه، از لحاظ وابستگی سازمانی، جنسیت، رشته تحصیلی، مدرک تحصیلی، تجربه یا سابقهی کار، و بخش محل خدمت بررسی خواهد شد.
4-2-1. اطلاعات جمعیت‌شناختی: وابستگی سازمانی
منظور از وابستگی سازمانی آن است که پاسخگو در کتابخانههای وابسته به کدام یک از سازمانهای مورد بررسی (سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران یا نهاد کتابخانههای عمومی کشور) مشغول به خدمت است. همانطور که در فصل سوم ذکر شد، در مجموع تعداد 226 کتابدار کتابخانهی عمومی به پرسشنامه پاسخ داده بودند که از این تعداد 91 نفر از کتابخانههای وابسته به نهاد کتابخانههای عمومی کشور و تعداد 135 کتابدار از کتابخانههای وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران بودهاند. نمودار 4- 1 وابستگی سازمانی نمونه مورد بررسی را نمایش میدهد.

نمودار 4- 1. وابستگی سازمانی کتابداران کتابخانه‌های عمومی مورد مطالعه
4-2-2. اطلاعات جمعیت‌شناختی: جنسیت
در سالهای اخیر تعداد کتابداران زن بیشتر از کتابداران مرد بودهاست و این مسئله را میتواند در اکثر پژوهشهای انجامشده مشاهده کرد. همانگونه که انتظارش میرفت، در این پژوهش نیز تعداد زنان کتابدار بسیار بیشتر از تعداد مردان کتابدار بودهاند به طور کلی، از 226 پاسخدهنده به پرسشنامه، 62 (تقریباً 27 درصد) نفر مرد و 164 (تقریباً 73 درصد) نفر زن بودهاست. پس میتوان گفت که تعداد زنان تقریباً سه برابر تعداد مردان است. نمودار 4- 2 جنسیت کتابداران را در سازمانهای مورد مطالعه به طور جداگانه نشان میدهد.

نمودار 4- 2. جنسیت کتابداران در سازمان‌های مورد مطالعه
بر اساس نمودار فوق، 72 درصد (97 نفر) کتابدار وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران زن و 28 درصد (38 نفر) نفر از آن‌ها مرد بودهاست. در مقابل، 74 درصد (67 نفر) کتابداران شرکتکننده در پژوهش، که وابستگی سازمانی آن‌ها نهاد کتابخانههای عمومی بودهاست، زن و 26 درصد (24 نفر) آن‌ها مرد بودهاند. از این رو، نسبت مردان و زنان کتابدار شرکتکننده در پژوهش در دو سازمان مورد مطالعه تقریباً یکسان است.
4-2-3. اطلاعات جمعیت‌شناختی: رشته تحصیلی
نيروي انساني زيربناي توسعه فرهنگي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي هر جامعه را تشکيل مي‌دهد. به همين جهت، تربيت انسانهاي کاردان، آگاه، دانا، توانا و متناسب با تقاضاي بازار کار در صدر وظايف و اهداف مراکز تربيتي، حرفه‌اي و علمي، به ویژه نظام آموزش عالی در کليه کشورها- اعم از توسعه‌يافته و يا در حال توسعه- قرار مي‌گيرد. از این رو، يكي از رسالت‌هاي مهم دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي در هر كشور، تربيت نيروهاي متخصص مورد نياز جامعه و صنعت است. کتابداری و اطلاعرسانی به عنوان یک رشتهی دانشگاهی طی چند دههی اخیر در محافل علمی مطرح شده است. تربیت نیروی کار و منابع انسانی کتابخانهها، مراکز اطلاعرسانی، و سایر مراکز مرتبط، یکی از مهمترین اهداف آموزش این رشته در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی است. مطمئناً افراد آموزشدیده و متخصص نسبت به غیرمتخصصان از پتانسیل موفقیت بیشتری برخوردارند و این امر مستقیماً بر عملکرد شغلی آن‌ها تأثیرگذار خواهد بود. با این وجود، هنوز مشاهده میشود که در برخی از کتابخانهها افرادی استخدام میشوند که از رشتههای دیگری غیر از کتابداری فارغالتحصیل شدهاند. برای مثال، تفرشی و انگورج تقوی (1387) در پژوهشی که در آن به بررسی سواد اطلاعاتی کتابداران کتابخانههای عمومی شهر تهران پرداختند، در بخش اطلاعات جمعیتشناختی شمار این افراد را در حدود 40 درصد گزارش کردهاند که میزان قابل توجهی بودهاست. اما، نتایج این پژوهش نشان میدهد که شمار این افراد به نسبت سالهای گذشته در حال کاهش است.
در هر صورت، برای آگاهی از رشته تحصیلی کتابداران از آن‌ها خواسته شده بود که رشته تحصیلی خود را ذکر کنند (این سؤال به صورت باز بودهاست)، که پس از گردآوری دادهها، این اطلاعات در دو طبقه، شامل کتابداری و اطلاعرسانی و سایر رشتهها، دستهبندی شدند که در جدول 4- 1 زیر ارائه خواهد شد.
جدول 4- 1. وضعیت رشته‌ی تحصیلی کتابداران کتابخانه‌های عمومی شهر تهران

کتابداری و اطلاعرسانی
سایر رشتهها

فراوانی
درصد
فراوانی
درصد
کتابداران وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران
115
85%
30
15%
کتابداران وابسته به نهاد کتابخانههای عمومی کشور
60
66%
31
34%
مجموع کتابداران هر دو سازمان
175
50/77%
51
50/22%

اطلاعات جدول فوق حاکی از آن است که به نسبت سالهای گذشته شمار متخصصان کتابداری و اطلاعرسانی در کتابخانههای عمومی نسبتاً بیشتر شده است، به طوری که طبق نتایج بدست آمده نزدیک به 78 درصد کتابداران دارای تحصیلات تخصصی دانشگاهی در زمینه کتابداری و اطلاعرسانی بودهاند. با این وجود، شمار متخصصان کتابداری و اطلاعرسانی در کتابخانههای وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران نسبت به نهاد کتابخانههای عمومی در حدود 20 درصد بیشتر بودهاست، که نسبت قابل توجهی به نظر میرسد.
4-2-4. اطلاعات جمعیت‌شناختی: سطح تحصیلات
در حال حاضر در مدارک تحصیلی متفاوتی در دانشگاههای سراسر کشور ارائه میشود. مدارک تحصیلی دانشگاهی شامل، کاردانی (یا فوق دیپلم)، کارشناسی (یا لیسانس)، کارشناسی ارشد (یا فوق لیسانس)، و مدرک دکتری تخصصی میشود. سطح تحصیلات نیز میتواند به نوبه خود بر عملکرد شغلی کارمندان در سازمانها مؤثر باشد. در هر صورت، به نظر میرسد بیشتر منابع انسانی بازار کار رشتهی کتابداری و اطلاعرسانی را فارغالتحصیلان مقطع کارشناسی این رشته تشکیل دهند. در سؤال مربوط به سطح تحصیلات در پرسشنامه شش سطح، شامل زیر دیپلم، دیپلم، فوق دیپلم، لیسانس، فوق لیسانس، و دکتری، به پاسخدهندگان ارائه شده بود. در جدول 4- 2 اطلاعات جمعیتشناختی مرتبط با سطح تحصیلات کتابداران قابل مطالعه و بررسی است. به دلیل آنکه انتخابهای زیر دیپلم، دیپلم، و دکتری تخصصی هیچ پاسخی دریافت نکرده بودند، بنابراین این سطوح در جدول ذکر نشدهاند.
جدول 4- 2. سطح تحصیلات کتابداران کتابخانه‌های عمومی

کاردانی
کارشناسی
کارشناسی ارشد

فراوانی
درصد
فراوانی
درصد
فراوانی
درصد
کتابداران وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران
10
40/7%
110
6/81%
15
11%
کتابداران وابسته به نهاد کتابخانههای عمومی کشور
12
2/13%
69
8/75%
10
11%
مجموع کتابداران هر دو سازمان
22
70/9%
179
30/79%
25
11%

بر طبق جدول فوق تعداد فارغالتحصیلان مقطع کارشناسی ارشد هر دو سازمان یکسان و برابر 11% کارکنان میباشد. تعداد کارکنان با مقطع کاردانی در کتابخانههای وابسته به نهاد کتابخانههای عمومی تقریباً دو برابر سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران میباشد. در مقابل، تعداد کارکنان لیسانس کتابخانههای وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران حدود شش درصد از نهاد کتابخانههای عمومی بیشتر بودهاست.
4-2-5. اطلاعات جمعیت‌شناختی: تجربه یا سابقه کاری
عملکرد موفق در یک شغل تنها با تخصص و تحصیلات دانشگاهی بدست نمیآید. برای کارآمدی و موفقیت بیشتر در انجام یک کار مدت زمانی که فرد به آن کار مشغول است نیز اهمیت ویژهای دارد. هر چند، در برخی از پژوهشها ارتباط معناداری میان تجربه یا سابقه کار با عملکرد شغلی و سایر متغیرهای سازمانی پیدا نشده است، ولی پژوهشهای زیادی نیز وجود دارند که این رابطه را معنادار ارزیابی میکنند. در هر صورت، تجربه یا سابقه کاری، به عنوان یک متغیر جمعیتشناختی، از جملهی اطلاعاتی است که نیاز به بررسی دارند؛ تا از این طریق سازمانها اهمیت بیشتری به نیروهای باتجربهتر بدهند، و یا بالعکس.
سؤال مربوط به سابقه یا تجربهی کاری در این پژوهش شامل شش انتخاب میشد: کمتر از 1 سال، 1 تا 5 سال، 5 تا 10 سال، 10 تا 15 سال، 15 تا 20 سال، و بیشتر از 20 سال. نمودار 4- 3 به بررسی سابقه یا تجربه کتابداران در کتابخانههای عمومی را مورد بررسی قرار میدهد.

نمودار 4- 3. سابقه یا تجربه کاری کتابداران کتابخانه‌های عمومی
در حدود 56 درصد (126 نفر) کتابداران کتابخانههای عمومی شرکتکننده در پژوهش بین 10 تا 15 سال سابقه و تجربه خدمت در این کتابخانهها را داشتهاند. همچنین، نزدیک به 22 درصد (50 نفر) آن‌ها بین 5 تا 10 سال، 14 درصد (31 نفر) آن‌ها بین 15 تا 20 سال، 5 درصد (12 نفر) آن‌ها بین 1 تا 5 سال، و 3 درصد (7 نفر) آن‌ها بیشتر از 20 سال در زمینه کتابداری تجربه و سابقه کار داشتهاند. در حالی که هیچ‌کدام از کتابداران گزینه کمتر از 1 سال را انتخاب نکرده بودند. اما، برای بهتر پی بردن به اختلاف این ویژگی در دو سازمان مورد مطالعه، باید اطلاعات موجود را به صورت نرمال شده نشان دهیم. نمودار 4- 4 مقایسه ویژگی تجربه یا سابقه کار کتابداران در دو سازمان مورد مطالعه را نشان میدهد.

نمودار 4- 4. مقایسه نمودارهای نرمال شده سابقه یا تجربه کار کتابداران در سازمان‌های مورد مطالعه
طبق نمودار 4- 4، بیشترین میزان اختلاف میان تجارب کاری کتابداران از سازمانهای مورد مطالعه، طیف 10 تا 15 سال است. در این طیف، کتابداران کتابخانههای عمومی وابسته به شهرداری تهران نزدیک به 25 درصد بیشتر از کتابداران کتابخانههای وابسته به نهاد کتابخانههای عمومی کشور بودهاست (66 درصد، 89 نفر در مقابل 40 درصد، 37 نفر). اما، در سایر طیفها، میزان تجربهی کتابداران کتابخانههای عمومی وابسته به نهاد کتابخانههای عمومی کشور نسبتاً از سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران بیشتر است. به طور کلی، پس از طیف مذکور، طیفهای 5 تا 10 سال (25%، 23 نفر در مقایسه با 20%، 27 نفر)، طیف 15 تا 20 سال (19%، 17 نفر در مقایسه با 10%، 14 نفر)، طیف 1 تا 5 سال (8%، 7 نفر در مقایسه با 4%، 5 نفر)، و طیف بیشتر از 20 سال (8%، 5 نفر در مقابل صفر درصد)
4-2-6. اطلاعات جمعیت‌شناختی: بخش یا محل خدمت
متناسب بودن تخصص و تواناییهای افراد با وظیفهای که به آن‌ها محول میشود، مسئله مدیریتی مهمی به شمار میآید و احتمالاً جزء وظایف مهم مدیران است. کتابخانه از جمله سازمانهایی است که وظایف متنوعی در آن به چشم میخورد؛ از جمله این وظایف میتوان به بخشهای خدمات فنی (شامل فهرستنویسی، سازماندهی، چکیدهنویسی و …)، خدمات مرجع و اطلاعرسانی، میز امانت، آمادهسازی منابع برای خدمات‌رسانی، سفارش و تهیهی منابع و … اشاره کرد. در کتابخانههای بزرگ، معمولاً از نیروی انسانی متخصص برای هر بخش استفاده میشود و این وظایف کاملاً از همدیگر مجزا شدهاند، اما در کتابخانههای کوچک به دلیل محدود بودن منابع و خدمات کتابخانهای و همچنین صرفهجویی در نیروی انسانی، معمولاً یک یا چند کارمند قادر به انجام وظایف بخشهای مختلف میباشند. در تحقیقات مختلف، نتایج متفاوتی از معنادار بودن ارتباط میان این ویژگی با استرس شغلی یا رضایت شغلی بدست آمده است. برخی این رابطه را معنادار و برخی دیگر خلاف این را گزارش کردهاند.
در هر صورت، به دلیل کوچک بودن اکثر کتابخانههای عمومی مورد مطالعه، بیشتر کتابداران در پاسخ به این سؤال که شما در کدام بخش از کتابخانه مشغول

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع کتابداران، اتوماسیون اداری، تحلیل داده، تحلیل اطلاعات Next Entries پایان نامه با موضوع کتابداران، زندگی کاری، استرس شغلی، رضایت شغلی